BİLİŞİM HİZMETLERİ YÖNETİMİ

Belgede İstanbul Büyükşehir Belediyesi (sayfa 62-67)

Stratejik Amaç 11. Hizmet Alanlarımızla İlgili Doğru Bilgiye Hızlı Erişim Sağlamak

Operasyonlar ve Gelişim Faaliyetleri

Kurumda bilgi teknolojilerine ilişkin gerçekleştirilen operas-yonlar ve gelişim faaliyetleri; bilgi sistemleri güvenliği, eğitim, yedekleme ile işletim ve iletişime yönelik faaliyetler ana baş-lıkları altında incelenmiştir.

Bilgi Sistemleri Güvenliği

Kullanılan güvenlik sistemleri güvenlik duvarları (firewall), atak önleme sistemleri (IDS), virüs koruma programları (ma-saüstü, ağ geçidinde, vb.), casus yazılım koruma programları (anti spyware), çöp mail (anti spam) uygulamalarını içermek-tedir.

Bilişim Konusunda Eğitim Çalışmaları

İstanbul Büyükşehir Belediyesi bünyesinde, tüm belediye bi-rimlerinin sistem ve ağ (Network) destek, PC ve yazıcı bakım işlerinin yanı sıra kurum içi programları da geliştirilmektedir.

Bu bağlamda birimlerin kendilerine ait kurum içi programlar ile personelin yazışma ve raporlamasına yönelik ofis program-larını en etkili şekilde kullanmasını ve öğrenilmesini amaçla-yan temel bilgisayar eğitimleri verilmektedir. Bu kapsamda, 20 kişiye ikişer saatlik iki adet eğitim verilmiştir. Oryantasyon eğitimi kapsamında da 30 kişiye otuzar saatlik iki adet eğitim verilmiştir.

Merkezi Yedekleme Sistemi

Ana sistemlerin yedeğinin otomatik olarak alınmasını düzen-leyen Merkezi Yedekleme Sistemi kesintisiz olarak çalışmak-tadır. Kullanılan yedekleme programı ile çeşitli zamanlarda geçmişe ait veriler tekrar sisteme aktarılabilmektedir

İşletim ve İletişim Faaliyetleri

Geniş Alan (WAN) ve Yerel Alan (LAN)

Ağ (Network) Sistemi kesintisiz hizmet sunmaktadır. Aktif cihazların yazılımları güncellenmiş olup sistemlerin ve birim-lerin ihtiyaçlarına göre ağ düzenlemeleri yapılmıştır. Merter ve Saraçhane binaları arası 3 adet fiber optik hat ile Gigabit/s hızında bağlantı yapılmıştır. Ayrıca AKOM Binası Saraçhane ve Merter Binalarına fiber optik hatlarla bağlıdır. Tüm bu hat-lar Türk Telekom ATM devreleri üzerinden de yedeklenmiştir.

Saraçhane Binası civarındaki tüm dış birimler de aynı şekilde fiber optik hatlarla Gigabit/s hızında merkeze bağlanmıştır.

Diğer dış birimler ise muhtelif hızlarda Türk Telekom G.SHDSL ve DXX devreler ile Merter ve Saraçhane’de bulunan Merkez Yönlendirici Cihazlara bağlanmıştır.

İntranet ve Kurum İçi Portal

Uygulamaları İstanbul Büyükşehir Belediyesi birimlerine yö-nelik çevrim içi uygulamalar kurum içi portal niteliği taşımak-tadır. Bu uygulama içerisinde belediye ile ilgili günlük gazete kupürleri, kurum içi program indirme sitesi, personel bilgi sistemi (maaş, bordro, özlük, izin, terfileri, sicil notları, hizmet belgesi, mal beyanı, işe giriş-çıkış saatleri, yemek kesintileri, tedavi ödemeleri vb.), kurum içi telefon rehberi, malzeme talep ve temin hareketleri, PC-Printer, genel sistem arıza talep ve

memurlar özlük bilgilerinin belirlenen alanlarında güncelleme yapılabilmektedir. Portal içerisinde MIS ana başlığı altında İstanbul Büyükşehir Belediyesi personel durumu hakkında ay-rıntılı raporlar alınmaktadır.

Veri Ambarı Uygulaması

İstanbul Büyükşehir Belediyesi birimlerin tüm operasyonel sis-temlerinde ve dış kaynaklarında oluşan verilerin tek bir yapıda toplandığı, yetkili olan tüm kişilerin hızlı ve rahat bir biçimde bilgiye ulaşabildiği veri ambarı sistemlerinin oluşturulmasını öngörmektedir. Verilerin anlamlı bilgiye dönüştürülmesi sü-recinde verilerin ortak bir veri havuzuna aktarılması, kullanı-labilir bilgiye dönüştürülmesi ile ilgili işlemlerin yapılması ve kullanıcıya sunulması alt süreçlerini kapsayan bir veri ambarı kurulmuş olup halen stabil çalışma şartlarında işletilmektedir.

Fiber Optik Haberleşme Sistem ve Altyapı İşlemleri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’ndan altyapı işletmeci-liği hizmeti vermek amacıyla lisans almış işletmecilerin İBB görev ve sorumluluk alanlarında haberleşme altyapıları tesisi ve mevcut altyapıları kullanma talepleri incelenmektedir. Bu taleplerin incelenmesinde gereksiz ve mükerrer kazıların ön-lenmesi, şehrin altyapısının etkin ve verimli kullanılması, emek, zaman ve mali kaynak israfına neden olmamak kriterleri göz önünde bulundurulmakta ve İBB Elektronik Haberleşme Geçiş Hakkı Tarifesinde belirtilen geçiş hakkı bedellerinin işletmeci-ler tarafından ödenerek ortak telekomünikasyon altyapıları-nın tesis edilmesi sağlanmaktadır. Tesis edilen ortak teleko-münikasyon altyapılarının işletmecilerce kullanımı için altyapı kullanım modeli geliştirilmiştir.

Fiber Optik Haberleşme Sistem ve Altyapı İşlemleri Mevcut Fiber Optik Kablo Uzunluğu : 320 km

Fiber Ağında Bulunan Lokasyon Sayısı-Mevcut : 80 Adet Fiber Ağında Bulunan Birim Sayısı-Mevcut : 130 Adet Haberleşme Altyapısı Uzunluğu-Mevcut : 1548,5 km Yeni Çekilen Toplam Fiber Optik Kablo Uzunluğu : 70 km Fiber Optik Ağına Yeni Dâhil Edilen Lokasyon Sayısı : 5 Adet Fiber Optik Ağına Yeni Dâhil Edilen Birim Sayısı : 10 Adet Haberleşme Altyapısı Uzunluğu-Yeni : 6 km

Fiber Optik Yatırım Maliyeti : 300.000 TL Haberleşme Giderlerinden Elde Edilen Tasarruf

Aylık: 12.000 TL Yıllık: 144.000 TL

Belediyemiz bünyesindeki tüm birimlerin ses, görüntü ve gü-venlik sistemleri (CCTV, yangın alarm, kartlı geçiş, … vb.), ku-rulumu, teknik şartnamesinin hazırlanması, cihazların temini, bakımı ve kalite kontrollerinin yapılması işleri yapılmaktadır.

Tablo 38

KAMERA BULUNAN NOKTA VE KAMERA SAYILARI (ADET)

Kaynak. Bilgi İşlem Daire Başkanlığı,2013

Kameralar Kamera Bulunan Nokta Sayısı

Toplam Kamera Sayısı

Turistik Kameralar 28 34

İzci Kampı Kameraları 1 23

Acil Durum Kameraları 12 15

CCTV 26 312

İtfaiye Güvenlik

Kameraları 44 203

Hayvan Barınakları

Kameraları 3 3

Şantiye Kameraları 7 7

UPS/Kesintisiz Güç Kaynakları

İstanbul Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki tüm birimlerde elektrik enerjisi ile beslenen, hayati önem taşıyan, sürekli ça-lışması gereken cihaz ve sistemlerin korunması sağlanmakta-dır. Bu amaçla son teknolojiyle donatılmış güç kaynaklarının ihtiyaç dahilinde karşılanması, bakım/kontrol, onarım ve kuru-lumları işler halde tutulması sağlanmaktadır. Toplam 32 adet lokasyonda 443 adet güç kaynağı bulunmaktadır.

Telsiz Sistemleri

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Geniş Alan Kaplama Telsiz Sis-temi (GAKTS), Bayrampaşa merkez olmak üzere 16 röle istas-yonu 1 aktarım istasistas-yonu olarak 18 siteden oluşmaktadır.

Telsiz geniş alan kaplama projesi ile

-Telsiz Sistemi Kuleleri: 25 metrekare rüzgâr alanı, 160 km rüzgâr hızına göre imar edilmiştir.

-Telsiz Sistemi Odaları: Diğer kamu kurumlarının da kullanabil-mesi için 1+5 odalı depreme dayanıklı binalar inşa edilmiştir.

-Telsiz Sistemi Güvenlik Kameraları ile Telsiz sisteminin gü-venliği sağlanmıştır.

-Scada Sistemi: Sitelerdeki her türlü alarm merkezden takip ediliyor.

-Telsiz Sistemi Enerji Tesisatı: UPS ve jeneratörlerle sayesin-de kesintisiz güç sağlanmaktadır.

-IPICS (Telsiz Bütünleştirme Sistemi): Sabit telefonlar cep te-lefonları, laptoplar vb. yollarla telsiz haberleşmesi sağlamıştır.

Santral ve Telefon Sistemleri (IP, Uydu)

Yeni teknolojilerin ilerlediği TCP/IP rotası tercih edilerek, 2007 yılı başında tarafından “İBB IP Telefon Sistemi” kurularak kulla-nıma açılmıştır. Sistem aşağıdaki avantajları sağlamaktadır:

Birimler arasında var olan data hatları ses haberleşmesi için uygun hale gelmekte, genişleyebilir hiyerarşi, yedekli yapı, afet durumuna uygunluk ve kaynak birleştirme avantajı ile uzak noktalara kolaylıkla hizmet götürülebilmekte,

Tümleşik mesajlaşma gibi katma değerli servislere imkân tanınmakta, mevcut veri kablolaması kullanılabilmekte, yeni kablo ağına ihtiyaç duyulmamakta, böylelikle haberleşme ta-sarrufları, hızlı kurulum ve maliyet avantajı, altyapı etkinliği ve kullanıcı üretkenliği elde edilmektedir.

Kent Bilgi Sistemi Çalışmaları

Kent Bilgi Sistemi, gelişen teknolojiyi kullanılarak kente yöne-lik yapılan/yapılacak hizmetlerin, doğru, süratli ve ekonomik olarak bütün birimlerle, koordineli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla üretilmiş bir bilgi sistemidir.

Kent Bilgi Sistemi Getirileri:

• Zaman, emek ve para kaybına yol açan mükerrer çalışmalar önlenir,

• Sistemde her an güncel veriler yer alır,

• Birimlerin veri paylaşımında kayıplar olmaz,

• Verilere ana sunucudan erişildiği için, PC’lerde bütün veriler yer almaz; dolayısıyla disklerde kapasite sorunları yaşanmaz,

• Bürokrasi azalır, zaman kaybı olmaz,

• Veriler tek bir merkezden sunulduğu için, format ve standart sorunları yaşanmaz.

Kent Bilgi Sistemi Uygulamaları:

• Planlama uygulamaları

• Altyapı ve ulaşım uygulamaları

• Çevre koruma uygulamaları

• İzin ve denetim uygulamaları

GIS Veritabanı ve Veritabanının Yönetilmesi İle İlgili Yapılan Çalışmalar:

• Kent Bilgi Sistemi çalışmaları kapsamında “İBB Merkezi

Coğrafi Veritabanı” yönetimi için kullanılan arayüz/program/

yazılımın versiyonu güncel ve en yeni olanla değiştirilerek ve-ritabanının daha hızlı, daha kullanışlı ve daha kapsamlı olması sağlandı.

• Kent Bilgi Sistemi çalışmaları kapsamında, eski arayüz/prog-ram/yazılım versiyona sahip, güncelliğini ve yönetilebilirliğini kaybetmiş, bununla birlikte farklı sunucularda yer alan veriler, arayüz/program/yazılım versiyonu yükseltilen “İBB Merkezi Coğrafi Veritabanı”na belirli bir metodoloji ve yöntemle akta-rılmıştır.

• Donanımsal özellikleri ve arayüz/program/yazılım versiyonu yükseltilen “İBB Merkezi Coğrafi Veritabanı”na taşınan verile-rin yapısal özellikleri irdelenmiştir. Bu kapsamda, veritabanı-nın daha kullanışlı, erişilebilir ve hızlı olması için grafik/sözel tabloların sütun yapıları, değişkenleri ve alttürleri, belirli bir standart gözetilerek düzenlenmiştir.

• Coğrafi Veritabanı düzenleme çalışmaları kapsamında coğ-rafi veri kullanan tüm müdürlüklere, verilerini “İBB Merkezi Coğrafi Veritabanı”na taşımaları ve verilerin hangi personelin sorumluluğunda olduğunu belirtmelerine yönelik resmi yazış-malar gerçekleştirilmiştir. Bu sayede müdürlük bazlı yetkilen-dirmeler yapılmış, veri sahipliği dokümanı hazırlanmış ve “İBB Merkezi Coğrafi Veritabanı”nın güvenliği sağlanmıştır.

• “İBB Merkezi Coğrafi Veritabanı” mimarisi ile ilgili olarak performans ve güvenlik adına veritabanının kopyası (replica) oluşturulmuştur. Veri girişi ve düzenleme asıl veritabanından;

servis ve uygulamalar ise kopya (replica) veritabanından ilgili veriye erişim sağlayacak ve karşılıklı değişiklikler 24 saat içe-risinde her iki veritabanında da görülebilecektir.

Harita Servisleri ve Harita Servislerinin Yönetilmesi ie İlgili Yapılan Çalışmalar

• Veri tabanına doğrudan erişim yetkisi olmayan ancak CBS ve-rilerini kullanmak durumunda olan kullanıcılar için harita ser-visleri oluşturuldu. Bu serser-vislerin İBB dışındaki kullanıcılara satışı için ücret tarifesi İBB Meclisi tarafından onaylandı.

• Kurum içi/dışı kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılamak üzere konumsal verinin hızla paylaşımına olanak sağlayan internet üzerinden sunum yöntemleri kullanılarak çözümler üretildi.

• Kurum içi/dışı kullanıcıların kullandıkları masaüstü/web/

mobil CBS tabanlı uygulamalarda konumsal veriyi sorgula-ma, analiz etme ve görüntüleme noktalarında çözüm üretmek amaçlı merkezi sunuculardan harita servislerinin üretimi ve yönetimi gerçekleştirilmiştir.

GIS Uygulaması

GIS uygulaması, belediyemiz bünyesinde açık kaynak kodlu olarak geliştirilen ve tamamen web tabanlı çalışan bir uygu-lamadır. İBB birimlerinin veri paylaşımını sağlamak amacıyla

planları, hâlihazır harita, mülkiyet bilgileri, numarataj bilgileri ve 3 boyutlu verilere son kullanıcı düzeyinde erişilebilmekte-dir. Uygulama kullanıcıya özel yetkilendirme ile veri erişimi yapmaktadır. Yoğun biçimde kullanılan uygulama, birimlerin ihtiyacına göre web2 platformunda geliştirilmektedir. Diğer kamu kurumlarıyla da entegrasyon çalışmaları yapılmaktadır.

2013 yılında yapılan çalışmalar;

• Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ile yapılan protokol kapsa-mında İBB kullanımına açılan Tapu sorgulama web servisleri kullanılarak, GIS uygulamasındaki “ Tapu Online Sorgulama”

modülü geliştirilmiştir. Sorgulama yetkisi İBB birimlerinden yazılı olarak alınan başvurular ile tanımlanmakta ve her kulla-nıcının yaptığı sorgulamalar protokolümüz gereği kayıt altına alınmaktadır. Aylık periyotlarla her müdürlüğün personelinin yapmış olduğu sorgu sayıları rapor olarak birim yöneticilerine gönderilmektedir.

• 1/1000 ve 1/5000 plan ile tadilatlarının, Planlama Müdürlüğü tarafından GIS uygulaması üzerinde güncel olarak yayınlanma-sı sağlandı.

• WMS harita servisleri GIS uygulamasına entegre edilerek, GIS üzerinde dinamik veri görüntülenmesi sağlandı.

• Emlak Daire Başkanlığı ile yapılan çalışmalar sonucu, Emlak Müdürlüğü’ne ait veriler GIS uygulamasına eklenerek sorgula-ma modülleri geliştirildi.

• Belediye içerisindeki iletişim ağında kullanılan GIS Uygula-ması internetten şifreli erişime açılmıştır.

• Tablet bilgisayarlardan erişim ve konum bilgisi kullanabilme özellikleri eklenmiştir.

GIS Uygulamaları-1, 2013

GIS Uygulamaları-2, 2013

Spor Envanteri Uygulaması, 2013

Spor Envanteri Uygulaması

İstanbul il sınırlarındaki tüm spor tesislerinin harita üzerinde görüntülenmesi ve tesis bilgilerinin sorgulanması amacıyla, resimli tesis kimlik kartlarını, ulaşım analizi gibi fonksiyonla-rını da içeren bir web uygulaması hazırlanmıştır. Tesis türüne göre ilçe bazında arama yapılarak, tesisin detaylı bilgilerine ve iletişim bilgilerine ulaşılabilmektedir. Uygulama müdürlüğün kendi web sayfası ile bağlantılı şekilde vatandaşın kullanımına sunulmuştur.

Toplu Ulaşım Bilgi Sistemi (TUBS)

Toplu Ulaşım Bilgi Sistemi (TUBS) taşıt ve yaya yolları, otobüs, raylı hatlar, deniz hatları, minibüs ve dolmuş gibi ulaşım verileri-ni içeren ve bu verilerin arasındaki bağı kurup, verileri akıllı hale getiren bilgi sistemidir. Amacı; Toplu ulaşımın karışık yapısı içe-risinde kullanıcıların seyahatlerini kolaylaştırmak ve optimize hale getirmek ve karar verici mekanizmalara altlık sağlamaktır.

Bu kapsamda belediyemizin ortağı olduğu CitySDK Avrupa Bir-liği projesi ile birlikte TUBS çalışmalarına başlanmıştır.

2013 yılında yapılan çalışmalar;

• Müdürlük ve kurum analizlerine başlanmıştır. Toplu Ulaşım Hiz-metleri Müdürlüğü ve İETT kurum analizleri tamamlanmıştır.

Şehir Rehberi, 2013

CBS Portal Uygulaması,2013

• Zaman çizelgesi bazlı bir toplu ulaşım ağı veri standardı olan GTFS standartlarında veri oluşturmak için gerekli altyapı hazır-lanmıştır.

• Veri yönetimi ve güncellemesi için gerekli yazılımlar kurulmuş olup, personel eğitimleri tamamlanmıştır.

• Deniz hatları, raylı sistemler (Ulaşım A.Ş./T.C.D.D.),otoparklar, UTK kararlarının entegrasyonu, güncel kazı çalışmaları, anlık trafik yoğunluk bilgisi gibi verilerin temini ve entegrasyonu için gerekli planlamalar tamamlanmıştır. Müdürlük ve kurum analiz-leri, eğitim ve destek faaliyetleri devam etmektedir.

City SDK Projesi

Akıllı Şehir uygulamalarının Avrupa çapında paylaşılması, bu uygulamalar için ortak bir altlık ve ekosistem oluşturulması amacı çerçevesinde yürütülmekte olan bir projedir. Bu amaçla proje kapsamında bir API geliştirilip, katılımcı şehir otorite-lerinde, şehirlerin kendi sunucuları üzerinde çalıştırılıp, Akıllı Katılım, Akılı Hareketlilik ve Akıllı Turizm başlıkları altında 8 şehirde pilot uygulamaların geliştirilerek, standartlar oluştu-rulması ve yaygınlaştırılması amaçlanmaktadır.

Pilot uygulama yapılacak 8 Avrupa şehrinden biri olan İstanbul’da, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Coğrafi Bilgi Sis-temi Müdürlüğü’nün koordinasyonunda hazırlanan bir sunucu üzerinde API kurulumları yapılmış, yazılım geliştirme ortamla-rına uç verebilecek bir mimarı kullanıma sunulmuştur.

Şehir Rehberinin Güncellenmesi

2006 yılından beri hizmet veren İstanbul Şehir Rehberi web uygulaması, adres arama ve bulmada çeşitli fonksiyonları ile aramaları detaylandırmakta, 1946 yılından günümüze kadar olan uydu görüntüleri, nöbetçi eczanelerin konum bilgileri gibi önemli bilgileri kullanıcılara sunmaktadır. Şehir Rehberi uygu-lamasında kullanıcı ergonomisi, veri güvenliği, verilerin arama konusuna göre tasnifi konularında ek çalışmalar yapılmıştır.

Uygulama tamamen açık kaynak kod ile İBB personeli tarafın-dan geliştirilmiştir.

2013 yılında yapılan çalışmalar:

• ITRF96 harita projeksiyon sistemine uyumlu hale getirildi.

• Güncel adres bilgi sistemi verileri eklendi.

• Verilerin saklandığı veritabanı sunucuları yenilenerek, ITRF96 projeksiyonuna uygun cache resimleri tamamen yeniden üretilip yayınlanmaya hazır hale getirilmiştir.

• Eğitim tesisleri, banka şubeleri, spor tesisleri ve İETT otobüs duraklarının güncel konum verileri eklenmiştir.

• Uygulamanın arka planında gerekli yazılım kodlarının düzen-lemeleri gerçekleştirilmiştir.

Yapılan bu çalışmalar sonucunda Şehir Rehberi uygulaması kullanıcılara daha güncel verileri yeni veri altyapısı ile sunmaya başlamıştır.

CBS Portal Uygulaması

2013 yılında faaliyete başlayan uygulama, müdürlük haber ve faaliyetlerinin gösterildiği, CBS hakkında haber ve duyuruların yapıldığı, bu konularla ilgili video ve bilgilerin paylaşıldığı bir web uygulamasıdır. CBS portal uygulamasında İBB birimleri tarafından kullanılan birim ile ilgili taleplerin yapıldığı CBS başvuru formu ve CBS uygulamalarının bağlantı linkleri de mevcuttur.

CBS Portal Uygulamasından yararlanılacak hizmetler

• Müdürlük faaliyetleri,

• Müdürlük haberleri ve duyuruları,

• CBS hakkında haberler ve duyurular,

• CBS ile ilgili eğitsel ve haber içerikli videolar,

• CBS başvuru formu,

• CBS uygulamaları bağlantıları şeklindedir.

CBS İtfaiye Uygulaması

İtfaiye Daire Başkanlığına bağlı Anadolu Bölge, Avrupa Bölge, İtfaiye Destek Hizmetleri, Acil Yardım ve Can Kurtarma Müdürlüklerini faaliyetlerini kapsayan ve yangın müdahale istasyonlarının tek elden koordinesi sağlayacak, ekipman durumu, personel istihdam durumlarını analiz edecek yangın müdahale istasyon ihtiyaçlarını belirleyecek bir uygulama

nasyon Daire Başkanlığı, Altyapı Koordinasyon Müdürlüğü’nün kazı ruhsat işlemleri ile ilgili ön başvuruların alınıp kazı ruh-satına ilişkin hesaplamaların, sorgulamaların ve raporlama-ların yapılmasını sağlayarak ruhsat işlemlerinin takip edildiği mevcut CBS tabanlı uygulamanın; .Net 2005 platformunda ve Arcgis Server ADF kullanılarak geliştirildiği için günümüz tek-nolojisinden geri kalması, çok düşük performans ile çalışması ve uzun bekleme sürelerinin olması, görsellik yönünden zayıf olması ve uygulamanın fonksiyonel olmaması gibi sebeplerle ihtiyaca tam olarak cevap verememekte olup günümüz tekno-lojisine uygun, ihtiyaçları karşılayacak fonksiyonellikte, gör-sel olarak daha gelişmiş, kullanışlı ve uygulama desteği olan bir çözüme ihtiyaç duyulmuştur. Bu ihtiyaçlar doğrultusunda uygulama, ArcGIS Server 10.1-MS Silverlight teknolojisi ve C#

kodlama dili ile geliştirilmeye başlanmış olup test aşamasına gelinmiştir.

Belgede İstanbul Büyükşehir Belediyesi (sayfa 62-67)