Haftaya Bakış
HAFTALIK EKONOMİ VE FİNANS BÜLTENİ
14 Şubat 2011 / 7
İKTİSADİ ARAŞTIRMALAR BÖLÜMÜ
ABD Dış Ticaret Verileri
ABD Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan veri mal ve hizmet sek- törlerine ait ithalat ve ihracat ra- kamlarının karşılaştırılmasıyla oluşturulmaktadır. Yüksek ithalat rakamları yerel üreticileri rekabete zorlarken, ihracat yurtiçi üretime yukarı yönlü destek vermektedir.
Dış ticaret kalemleri arasındaki fark (cari denge) yurtiçi ve yurtdışında- ki ekonomik eğilimlere dair belirle- yici olabilmektedir. Bu denge, özel- likle dolar kuru üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olmakla beraber diğer finansal verileri de etkileye- bilmektedir.
Ticaret açığının daimi hal almasına
TCMB Aralık ayı ödemeler dengesi verisini açıkladı. Aylık bazda cari açık 2010 yılı Aralık’ın- da bir önceki yılın aynı ayına göre %131,9 artarak $7,53 milyara yükseldi. 2009 Aralık’ında aylık cari açık $3,25 milyar olarak gerçekleşmişti. 2009 yılının tamamında $14 milyar olan cari açığın, 2010 yılında $48,56 milyara yükseldiği görülüyor.
TÜİK verilerine göre, sanayi üretimi Aralık’ta bir önceki yılın aynı ayına göre %16,9 artarak beklentilerin oldukça üzerinde geldi. İmalat sanayi üretimi ise %17,8 yükseldi. Açıklanan bu rakamla birlikte sanayi üretimi 2010 yılında, 2009’a göre %13,1 artmış oldu. Sanayi üretimi takvim ve mevsim etkisinden arındırılarak incelendiğinde aylık değişimin sanayi üretiminde
%5,7, imalat sanayinde %6,4 düzeyinde gerçekleştiği gözleniyor. Ana üretim kolları itibarıyla incelendiğinde ara malı ve sermaye malı imalatındaki hızlı yükselişlerin Aralık ayında da sür- düğü görülüyor. Öte yandan ana sektörler bazında değerlendirildiğinde ham petrol ve doğal- gaz çıkarımı, metal cevherleri madenciliği, tütün mamulleri ve eczacılık malzemelerinin hari- cindeki tüm sektörlerin üretimlerinin Aralık ayında 2009’un aynı ayına göre arttığı görülüyor.
TÜİK’in Aralık ayına ilişkin olarak açıkladığı verilerden bir diğeri sanayi ciro endeksiydi. Ara- lık ayında sanayi ciro endeksinin bir önceki yılın aynı ayına göre %29,3, bir önceki aya göre
%32,1 yükseldiği gözlendi. Ana faaliyet kollarının yıllık bazda değişimleri incelendiğinde ara malı imalatındaki %41,1’lik ve enerji sektöründeki %37’lik artış dikkat çekiyor.
Geçtiğimiz hafta FED Başkanı Ben Bernanke’nin ekonomik toparlanmaya ilişkin değerlendir- meleri yakından izlendi. Bernanke, ekonomik toparlanmanın sürdüğüne yönelik açıklamaları- nı yinelerken, artan tüketim harcamalarındaki artışa, enflasyondaki düşük seyre değindi ve işsizlik oranının hala yüksek seyrettiğine dikkat çekti. Bernanke’nin işsizliğe yönelik değerlen- dirmeleri, FED’in para politikasındaki genişlemeci tutumunu sürdüreceği ve faiz oranlarının daha uzun bir süre düşük seyredeceği şeklinde yorumlandı.
Geçtiğimiz hafta ABD Aralık ayı dış ticaret açığı beklentilerin hafif üstünde kalarak $40,6 mil- yar düzeyinde açıklandı. Artan enerji maliyetlerine bağlı olarak ithalat bir önceki aya göre
%2,6 yükselirken, ihracattaki artış %1,8 oldu. Kasım ayında $38,3 milyar olan dış ticaret açığı- nın Aralık’ta $40 milyarın üzerine çıkmasında petrol ürünleri açığının Aralık’ta $5,2 milyarlık artış kaydetmesinin etkili olduğu görülüyor.
Geçtiğimiz haftanın öne çıkan olaylarından biri ise, Çin Merkez Bankası’nın faiz oranlarında yine artışa gitmesi oldu. Ekim ayından beri üçüncü kez faiz oranlarını arttıran Çin Merkez Bankası, borçlanma faiz oranını 25 baz puan yükselterek %6,06 düzeyinde açıkladı. Enflasyona ve ekonominin fazla ısınmasına ilişkin kaygılarla faiz oranlarında yükselişe giden Çin’in bu hamlesinin ardından küresel ekonominin toparlanma hızını kesebileceğine ilişkin endişelerin yükseldiği görüldü.
Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek’in iki haftadır süren protestoların ardından Cumartesi günü görevini bıraktığı açıklandı. Mübarek’in yürütme görevini orduya devretmesinin ardın- dan, gösterilerin sona ereceği ancak bölgedeki siyasi karmaşanın süreceği tahmin ediliyor. Bu doğrultuda, ekonomi çevrelerinin bölgeye ilişkin kaygılarının devam edeceğini düşünüyoruz.
İngiltere Merkez Bankası ise geçtiğimiz hafta yaptığı toplantıda faiz oranlarında bir değişikliğe gitmedi.
KAPANIŞ VERİLERİ (11 Şubat) İktisadi Araştırmalar Bölümü
İzlem Erdem - Müdür [email protected] Figen Yılmaz - Müd. Yrd.
[email protected] Özgür Demirtaş - İktisat Uzmanı [email protected] İlker Ş ahin - İktisat Uzm. Yrd.
[email protected] Özlem Ateş - İktisat Uzm. Yrd.
[email protected] Ahmet Aşarkaya - İktisat Uzm. Yrd.
Neden Önemli
14 Şubat 2011
TCMB Başkanı Durmuş Yılmaz’ın Pazartesi Londra’da yaptığı sunumda TCMB’nin uyguladığı politikaların net etkisinin sıkılaştı- rıcı yönde olacağı, düşük küresel büyüme ve gelişmiş ülkelerde uzun sürecek nicel gevşeme öngören senaryonun gerçekleşmesi halinde düşük faiz ve yüksek zorunlu karşılık uygulamasının uzun süre devam edebileceği yönündeki açıklamalarının ardından hisse senetleri piyasası haftaya satıcılı başladı. Öte yandan, Aralık ayı sanayi üretim endeksinin, ara malı ve sermaye malı üreti- mindeki güçlü büyümenin desteğiyle tahminlerin üzerinde artarak ekonomide öngörülerin üzerinde canlanmaya işaret etmesi hisse senedi alımlarını destekledi. Perşembe günü, 2011'de bankacılık sektöründe kârların azalabileceği yönündeki beklentilerin gündeme gelmesi nedeniyle bankacılık hisseleri öncülüğünde hisse senetlerine tekrar satış geldi. İMKB-100 endeksi, haftanın son günü yurtdışı piyasalar paralelinde kayıplarının bir kısmını geri kazansa da, haftalık bazda %0,89 azalarak 64.730 değerini aldı.
Hisse Senedi Piyasaları
Tahvil ve bono piyasasında faiz oranları geçtiğimiz hafta boyunca dalgalı bir seyir izledi. Pazartesi TCMB Başkanı Durmuş Yıl- maz’ın Londra’da yaptığı konuşmada TCMB para politikasının net etkisinin sıkılaştırıcı yönde olacağını ifade etmesi faiz oranla- rının yine aşağı çekilip zorunlu karşılık oranlarının arttırılabileceği beklentisini doğurdu. Öte yandan, Salı günü öngörülerin üze- rinde gelen Aralık ayı sanayi üretimi verisi ile birlikte yeni faiz indirimi beklentileri zayıflamasına karşın, zorunlu karşılık oranla- rı konusundaki belirsizlik nedeniyle piyasa satış baskısı altında kaldı. 15 Şubat’ta yapılacak olan TCMB Para Politikası Kurulu toplantısından çıkacak kararlara ilişkin belirsizlik de tahvil bono faizlerindeki dalgalı seyri destekledi.
Bu gelişmeler sonucunda 7 Kasım 2012 itfa tarihli gösterge tahvilin bileşik faizi haftalık bazda 4 baz puan yükselişle Cuma günü- nü %8,45’den kapattı.
Tahvil-Bono Piyasaları
60.000 61.500 63.000 64.500 66.000 67.500 69.000 70.500
1.000 1.500 2.000 2.500 3.000 3.500 4.000 4.500 5.000
04.Şub 07.Şub 08.Şub 09.Şub 10.Şub 11.Şub
İşlem Hacmi İMKB-100 Endeksi
Hacim (milyon TL) İMKB-100
%1,14
-%1,00 -%0,50
%0,00
%0,50
%1,00
%1,50
%2,00
%2,50
Şub.10 Mar.10 Nis.10 May.10 Haz.10 Tem.10 Ağu.10 Eyl.10 Eki.10 Kas.10 Ara.10 Oca.11 Şub.11
Beklenen Reel Faiz (%)
TAHVİL-BONO Değişim
BİLEŞİK FAİZLERİ (%) 04.Şub 11.Şub (Puan)
TRT071112T14 8,41 8,45 0,04
TRT080611T11 7,16 7,12 -0,04
TRT030811T14 7,28 7,34 0,06
TRT250112T14 7,63 7,81 0,18
TRT110511T17 6,91 7,04 0,13
İMKB DİBS Fiyat Endeksi 137,87 137,79 -0,08 Kaynak: İMKB
ENDEKS 04.Şub 11.Şub Değişim
İMKB-100 65.309 64.730 -%0,89
İMKB-30 80.449 79.295 -%1,43
Sınai 52.870 53.170 %0,57
Hizmetler 42.051 42.659 %1,45
Mali 98.037 96.210 -%1,86
Kaynak: İMKB
15,69 5
15 25 35 45 55
Şub.10 Mar.10 Nis.10 May.10 Haz.10 Tem.10 Ağu.10 Eyl.10 Eki.10 Kas.10 Ara.10 Oca.11 Şub.11
14 Şubat 2011
Döviz Piyasaları
Geçtiğimiz hafta boyunca risk algısında yaşanan belirsizliğe bağlı olarak ABD hazine tahvillerinin getirilerinde dalgalı bir seyir hakimdi. Hafta başında AB zirvesinden çıkan açıklamaların piyasaları tatmin etmemesine rağmen, Euro Alanı’nda yaşanabilecek olumsuz bir durumda AB müdahalesinin gelebileceği yönündeki görüşler risk algısını bir miktar aşağı çekti. ABD’de veri açısın- dan sakin geçen haftada piyasalar, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde yaşanan gelişmeleri ve Euro bölgesindeki ihaleleri yakından takip etti. Almanya dış ticaret verisi başta olmak üzere Avrupa’dan gelen veriler olumlu karşılansa da Portekiz, Yuna- nistan ve İrlanda’nın yükselen tahvil faizleri endişe yaratırken, bu ülkelerin risk primlerinde ani sıçramalar görüldü.
Gelişmekte olan ülke eurotahvillerine ait risk primi 12 baz puan artarak 257’ye yükselirken, Türk eurotahvillerinin risk primi 13
Eurotahvil Piyasaları
75 80 85 90 95 100 105 110
1,15 1,25 1,35 1,45 1,55 1,65
Şub 10 Mar 10 Nis 10 May 10 Haz 10 Tem 10 Ağu 10 Eyl 10 Eki 10 Kas 10 Ara 10 Oca 11 Şub 11
€ / $ $ / ¥
€ / $ $ / ¥
VIX Endeksi
Hafta boyunca dalgalı seyrin gözlemlendiği döviz piyasalarında Dolar, haftayı birçok para birimi karşısında değer artışıyla ta- mamladı. Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da devam eden olaylar ve gelişmekte olan piyasalardaki yüksek enflasyon verileri Dolar’a olan talebin artmasına neden oldu. AB Zirvesi’nden beklenen açıklamaların gelmemesi, Çin'in faiz artırımına gitmesi, ABD Mer- kez Bankası’nın (FED) önümüzdeki dönemde daha önceki açıklamasına göre daha az tahvil alacağını açıklaması, Portekiz, İrlan- da ve Yunanistan’ın risk primlerinin artması da Dolar’ı destekledi. Bu gelişmeler sonucunda, €/$ paritesi %0,29’luk düşüşle 1,3546’ya gerilerken, $/¥ paritesi ise %1,53 artışla 83,43’e yükseldi.
Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in hafta başında açıkladığı raporunda, TCMB’nin uyguladığı para politikasının uzun vadede riskler içerse bile, cari açık ve sıcak para üzerinde azaltıcı etkisi nedeniyle, ülke notu açısından olumlu görüldüğünü kay- detmesi TL’yi destekledi. Öte yandan, Çin'den gelen faiz artırım haberi, tüm gelişmekte olan para birimlerinde olduğu gibi TL'de de baskıya yol açtı. Haftalık bazda TL, Dolar ve Euro karşısında değer kazandı.
DÖVİZ KURLARI
04.Şub 11.Şub Değişim
Dolar (¹) 1,5927 1,5886 -%0,26
Euro (¹) 2,1716 2,1494 -%1,02
Sepet (²) 3,2648 3,2436 -%0,65
€/$ Paritesi (³) 1,3585 1,3546 -%0,29
$/Yen Paritesi (³) 82,17 83,43 %1,53 (¹) 15:30'da aç ıklanan TCMB döviz alış kurudur.
(²) 1$ + 0,77 €
(³) Uluslararası piyasa kapanış verileridir.
EUROTAHVİL HAFTALIK DEĞİŞİM
Değişim 04.Şub 11.Şub (Puan) EMBI+
Ende ks 549,26 543,99 -5,27
Spre ad 245 257 12
Türkiye
Ende ks 375,22 371,42 -3,80
Spre ad 184 197 13
Kaynak: JP Morgan
Emtia Piyasaları
14 Şubat 2011
Petrol Altın
Bu Haftanın Gündemi
Geçtiğimiz hafta petrol fiyatlarının dalgalı seyretmekle birlikte haftayı yükselişle kapattığı görüldü. Hafta içinde Mısır’da süre giden siyasi karmaşanın yarattığı arz güvenliğine ilişkin kaygı- lar fiyatları destekledi. Öte yandan Çin’in faiz oranlarını yük- seltmesinin petrol talebini azaltabileceği yönündeki düşünceler ve Hüsnü Mübarek’in görevi bırakıp yetkilerini devretmesinin ardından arza ilişkin kaygıların hafifleyeceği beklentisiyle pet- rol fiyatlarının bir miktar gevşediği ve haftanın son iki günü gerilediği görüldü. Buna rağmen haftalık bazda %0,8 yükselen Brent türü petrolün spot fiyatı $/varil 99,83 düzeyine yükseldi.
Geçtiğimiz hafta diğer emtialarla birlikte altın fiyatlarının da dalgalı bir seyir izlediği görüldü. Hafta başında piyasalarda hakim olan görece olumlu ve sakin havaya bağlı olarak yatay seyreden altın fiyatları, Çin Merkez Bankası’nın faiz oranlarını yükseltmesiyle artan risk algısına bağlı olarak yönünü yukarı çevirdi. Ancak, hafta ortasından itibaren piyasaların durulma- sı, Mısır Devlet Başkanı Mübarek’in görevi bırakacağı yönünde kuvvetlenen beklentiyle risk iştahı artarken altına satış geldi.
Dolar’daki değerlenme de altındaki yükselişi baskıladı. Bu gelişmeler sonucunda haftalık bazda %0,52 yükseldiği görülen altın fiyatları $/ons 1355,75 oldu.
14 Şubat Euro Alanı Aralık Ayı Sanayi Üretim Verisi (Gerçekleşme: Mevsimsellikten Arındırılmış Aylık: %0,1 Azalış) 15 Şubat TÜİK Ekim-Aralık Dönemi İşgücü İstatistikleri
TCMB Para Politikası Kurulu Toplantısı (Tahminimiz: Faizler Değişmeyecek)
3612 Gün Vadeli, 6 Ocak 2021 İtfa Tarihli, TL Cinsi TÜFE’ye endeksli 6 Ayda Bir Kupon Ödemeli Devlet Tahvili- nin Yeniden İhracı
ABD Ocak Ayı Perakende Satışlar (Piyasa Beklentisi Aylık: %0,5 Artış, Otomotiv Hariç: %0,5 Artış) ABD Aralık Ayı Net Sermaye Girişleri (Piyasa Beklentisi: $91,3 Milyar)
Euro Alanı 2010 Yılı IV. Çeyrek Büyüme Verisi (Piyasa Beklentisi Çeyreklik: %0,4, Yıllık: %2,1) Euro Alanı Aralık Ayı Dış Ticaret Verisi
Japonya Merkez Bankası (BoJ) Faiz Kararı (Piyasa Beklentisi: Faizler Değişmeyecek) Japonya Aralık Ayı Sanayi Üretim Verisi (Piyasa Beklentisi Aylık: %3,1 Artış) 16 Şubat TÜİK Ocak Ayı Tüketici Güven Endeksi
Hazine İç Borç Ödemesi (TL1,217 Milyar)
ABD Ocak Ayı Yeni Konut İnşaatları (Piyasa Beklentisi: 540 Bin Adet)
ABD Ocak Ayı Üretici Fiyat Enflasyonu (PPI) (Piyasa Beklentisi Aylık: %0,7, Çekirdek Aylık: %0,2)
ABD Ocak Ayı Sanayi Üretimi ve Kapasite Kullanım Oranı (Piyasa Beklentisi: Sanayi Üretimi: Aylık %0,5 Artış, KKO:%76,3)
17 Şubat ABD Ocak Ayı Tüketici Fiyat Enflasyonu (CPI) (Piyasa Beklentisi Aylık: %0,3, Çekirdek Aylık: %0,1) Euro Alanı Aralık Ayı Ödemeler Dengesi Verisi
1.355,75
900,00 1.000,00 1.100,00 1.200,00 1.300,00 1.400,00 1.500,00
Şub 10 Mar 10 Nis 10 May 10 Haz 10 Tem 10 Ağu 10 Eyl 10 Eki 10 Kas 10 Ara 10 Oca 11 Şub 11
$/ons
99,83
60,00 65,00 70,00 75,00 80,00 85,00 90,00 95,00 100,00 105,00
Şub 10 Mar 10 Nis 10 May 10 Haz 10 Tem 10 Ağu 10 Eyl 10 Eki 10 Kas 10 Ara 10 Oca 11 Şub 11
$/varil
14 Şubat 2011
Uyarı Notu:
Bu rapor Bankamız uzmanları tarafından güvenilir olduğuna inanılan kamuya açık kaynaklardan elde edilen bilgiler kullanılmak suretiyle, sadece bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hiçbir şekilde finansal enstrümanların alım veya satımı konusunda tavsiye veya finansal danışmanlık hizmeti sağlanması olarak yorumlanmamalıdır. Bu raporda yer verilen görüş ve değerlendir- meler, hiçbir şekilde Türkiye İş Bankası A.Ş.’nin kurumsal yaklaşımını yansıtmamakta olup, raporu kaleme alan uzmanların kişi- sel görüş ve değerlendirmeleridir. Türkiye İş Bankası A.Ş. bu raporda yer alan bilgi, görüş ve değerlendirmelerin doğru, değiş- mez ve eksiksiz olması konusunda herhangi bir şekilde garanti vermemektedir. Türkiye İş Bankası A.Ş. bu raporda yer alan bilgi- lerde herhangi bir bildirimde bulunmaksızın değişiklik yapma hakkına sahiptir. Bu rapor ve içindeki bilgilerin kullanılması nede-
