Do al Gaz Semineri
BACALAR
Ethem Uluda
• Bacaların Yapısı ve Özellikleri
• Uygun baca kuralları ve Öneriler
• Yanlı Baca Uygulamaları ve Sonuçları
• Ankara’da Baca zehirlenmeleri ve ölüm vakaları
BACALAR
Atık gazların açık havaya atılması için binanın içine, binaya biti ik veya açık havada serbest olarak in a edilmi ve in aat tekni i kurallarına uygun artları sa layan sistemdir. (TS 11386) Aynı zamanda yarattı ı çekme sayesinde, yanma için gerekli havayı oca a ve kazana ula tırır. Yanma veriminin yüksek, ısıtma maliyetinin dü ük olması ve çevre sa lı ının korunması bakımından, bacaların yapılı ı ve ba lantıları önemlidir.
ekil 1.
Baca; genel olarak, yanma sonucu ortaya çıkan, insan sa lı ı açısından tehlikeli olabilecek gazları en güvenilir yoldan atmosfere ula tıran kanal sistemine verilen isimdir.
Baca yüksek ısıya ve yangına, yanma sonucu ortaya çıkacak gazların kimyasal etkisine, korozyona ve su buharına kar ı dayanıklı olmalıdır.
Do al Gaz Semineri Tablo 1. Baca Tekni inin Geli imi
Beklentiler Sistem Avantajları
Statik denge Yangına kar ı dayanıklı
Sızdırmazlık
Tek kat örülmü baca
Statik denge Yangına kar ı dayanıklı
Sızdırmazlık
Tek kat dolgu baca
Kolay ve hızlı montaj
Statik denge Yangına kar ı dayanıklı
Sızdırmazlık
Tek kat, hücreli hazır baca
Az malzeme Az a ırlık Daha iyi ısı yalıtımı
Statik denge Yangına kar ı dayanım
Sızdırmazlık Aside kar ı dayanıklılık
Çift kat baca
Aside kar ı dayanıklı Daha az sürtünme direnci
Hareketli iç boru
Statik denge Yangına kar ı dayanım
Sızdırmazlık Aside kar ı dayanıklılık
yi yalıtım
zole edilmi üç kat baca
Yüksek uyumluluk Dü ük atık gaz ısısına
uygunluk
Statik denge Yangına kar ı dayanım
Sızdırmazlık Aside kar ı dayanıklılık
yi yalıtım Nemden etkilenmeme
zole edilmi , nemden
etkilenmeyen baca Modern ve do ru çözüm Üniversal kullanım Nemden etkilenmez
Havalandırmalı Hafif
DO AL BACA ÇEK : Baca içerisindeki gaz ile havanın yo unluk farkından ortaya çıkan sonuçtur.
BACA KAYIPLARI : Basınç kayıpları (Baca malzemesi, dirsekler, sızdırmazlık ve redüksiyonlar) ve sıcaklık kayıplarıdır. (Kötü ve yetersiz izolasyon, kaçaklardan bacaya so uk hava girmesi)
BACA PROBLEMLER : Yetersiz baca çeki i, Yo u ma, Geri tepme
Do al Gaz Semineri
ekil 2.
ekil 3.
Bina bacaları genel olarak üçe ayrılırlar. (TS 12386) (TS 12514)
• AD BACA
• ÖNT BACA
• MÜSTAK L BACA
Adi Baca
TANIM: Birden fazla birime hizmet vermek için tasarlanmı her katta cihazların do rudan ba landı ı bacalardır.
Do al Gaz Semineri ekil 4.
önt (Ortak) Baca
TANIM: Zeminden çatı üstüne çıkan bir ana baca ve bu ana bacaya ba lanan her birime (daireye eve) ait bran manlardan meydana gelen bacalardır.
• önt baca bran man boyu 1.20 cm. den küçük olmamalıdır.
• Yan yana iki bran man aynı ana bacaya ba lanamazlar.
• Son kat baca boyu en az 4 m olmalıdır
ekil 5.
Do al Gaz Semineri ekil 6.
önt (Ortak) Baca
ekil 7.
Müstakil (Ba ımsız) Baca
TANIM:Tek bir birime hizmet vermek için in a edilmi binanın bir katından çatının üstüne kadar çıkan ve di er katlarla ba lantısı olmayan bacadır.
Genel Özellikler
• Baca yüksekli i arttıkça çeki artar.
• Baca gazları yo unlu u ile, dı havanın yo unlu u arasındaki fark arttıkça çeki de artar.
• Bacalar sıcak tutulmalı baca içerisine so uk sızması önlenmelidir. Bu durum kazan fan termostatı devreye girdi inde (yani fan durdu u esnada daha fazla yanmaya ihtiyaç olmamasına ra men) çeki i kuvvetli olan bacalarda bacanın kazan üzerindeki fan ba lantı noktasından hava çekmesiyle de olu abilir.
• Bacalarda e ime dikkat edilmelidir.
Do al Gaz Semineri ekil 8.
Yanma ve Sonuçları (Do algaz) Error!
ekil 9.
VA kuru Lmin HAVA
Gerekli Oksijen
N2
O2
N2
O2
N2
O2
N2 ATIK GAZ
YANMA
C H2
Cn Hm
VA nemli
CO2
H2O
Fazla Hava
YAKIT L=Lmin.
Do al Gaz Semineri ekil 10. Do algaz’ın yanması ve yanma ürünleri
ekil 11.
Suyun buhara kar ı orantısı
1 litre su 1700 lt su buharı
Do al Gaz Semineri ekil 12. Ankara GATA ısı merkezinde endüstriyel bir bacanın kı ayında atmosfere bırakmı oldu u
su buharı görülmektedir.
ekil 13. Ankara GATA Isı Merkezi
Do al Gaz Semineri ekil 15.
Baca Nasıl Çalı ır?
Basınç ve Sıcaklık li kisi
Baca çerisindeki Kaldırma Kuvveti
Bacanın sa lıklı bir ekilde i levini yerine getirebilmesi yani bacanın atık gazları tahliye edebilmesi için, baca içindeki hava yo unlu unun dı ortamın yo unlu undan daha az olması ile mümkündür. Bu da bacanın iç kısmının, dı ortama göre daha sıcak olması ile mümkündür. Sıcak hava; bacadan dı arı çıkma e ilimi gösterirken, pe inden atık gazları da beraberinde götürür.
1m3 1,2kg
1m3 0,7kg
Gassäule
LuftsäuleHava Atık Gaz
1m3 1,2kg
1m3 0,7kg
Gassäule
LuftsäuleHava Atık Gaz
ekil 16.
Do al Gaz Semineri Türkiye’de Yapılan Bazı Yanlı Uygulamalar
1. Tu la ve Örme Bacalar 2. Baca Tu lası
3. Gazbeton
• Isı Dayanımı Yoktur
• Çabuk Kurum Tutar
• Neme Dayanıksızdır
• Yangın Riski Yüksektir
• Sızdırarak Atık gaz Zehirlenmesine Yol Açabilir
• Baca Kusmaları ve Görsel Kirlili e Yol Açar
ekil 17.
Bacalar
ekil 18.
Do al Gaz Semineri Genel Özellikler
• Kalorifer kazan bacalarına soba, ofben v.b. Ba lantısı yapılmamalıdır.
• Bacalar, teknik bir zorunluluk olmadıkça binanın dı duvarlarında yapılmamalıdır.
• Baca duvarlarının kalınlıkları standart tu la boyutundan daha küçük olmamalıdır.
• Bacaların kesit alanı korunarak, hem içi hem dı ı hava geçi ine olanak vermeyecek ekilde, ince sıva ile sıvanmalıdır.
• Bacalar kom u binalardan en az 6 m uzakta bulunmalıdır.
• Bacaların alt kısmına, çelik sacdan hava sızdırmayacak ekilde, contalı bir temizleme kapa ı yerle tirilmelidir.
• Bacalar gerekli mukavemeti sa layabilmelidir. Dolayısıyla malzeme önemlidir. (TS 11386)
• Borular gev ek olmamalı, iyi izole edilmelidir.
• Sızdırmazlık malzemeleri yanmaya ve korozyona dayanıklı olmalıdır.
• Baca yükseklikleri kontrol edilmelidir.
• Baca boruları baca içerisine çok fazla sokulmamalıdır, aksi halde kesit daralaca ından baca çeki ini olumsuz yönde etkileyecektir.
ekil 19.
ekil 20.
Do al Gaz Semineri
• Bacanın dikdörtgen olması halinde, uzun kenar kısa kenarın en çok 1,5 katı olmalıdır
ekil 21.
• Baca boruları kapı, pencere gibi yapı elemanlarından en az 20 cm uzak olmalıdır. yi ısı izolasyonu oldu u takdirde ise bu mesafe %25 azalabilir.
• Borulara klape takmadan önce imalatçı firmaya danı ılmalıdır.
ekil 22. ekil 23. Örnek bir kombi tesisat eması ve baca
ba lantı ekli.
a
a*1,5
Do al Gaz Semineri ekil 24.
• Bacalı cihazlar mutlaka iyi çeken bir bacaya ba lanmalıdır.
• Kombi, ofben türü cihazlar bacanın tam altına, veya en çok 1 m açı a yerle tirilmelidir.
(Cihazın montaj kurallarına uyulmalıdır.)
• Yatay borularda yukarı do ru %3 e im verilmelidir.
• 90 derecelik dirsekler yerine 135 derecelik dirsekler tercih edilmelidir.
• Baca, cihazın çıkı ında (ilk dirsekten önce) baca çapının en az 3 katı kadar yükselmelidir.
Do al Gaz Semineri Dikkat Edilecek Hususlar
ekil 25.
Genel Özellikler
• Taze hava ve atık gaz basıncı dengelenmelidir.
• Kazan dairesi havalandırılmalıdır. (Hem taze hava hem de atık gaz için)
Do al Gaz Semineri ekil 26.
Yüksek Binalardaki Bacalar
R ü zg ar H ız ı
Windgeschwindigkeit Sog(Unterdruck)Ç ek i ( N eg at if B as ın ç) B in ad ak i b as ın ç d e i im le ri
Druckänderungim Gebäude
Staudruck(Überdruck)
P o zi ti f B as ın ç
R ü zg ar H ız ı
WindgeschwindigkeitR ü zg ar H ız ı
WindgeschwindigkeitWindgeschwindigkeit Sog(Unterdruck)Ç ek i ( N eg at if B as ın ç) B in ad ak i b as ın ç d e i im le ri
Druckänderungim Gebäude
Staudruck(Überdruck)
P o zi ti f B as ın ç
Sog(Unterdruck)Ç ek i ( N eg at if B as ın ç)
Sog(Unterdruck)Sog(Unterdruck)Ç ek i ( N eg at if B as ın ç) B in ad ak i b as ın ç d e i im le ri
Druckänderungim Gebäude
B in ad ak i b as ın ç d e i im le ri
Druckänderungim GebäudeDruckänderungim Gebäude
Staudruck(Überdruck)
P o zi ti f B as ın ç
Staudruck(Überdruck)Staudruck(Überdruck)
P o zi ti f B as ın ç
ekil 27.
Do al Gaz Semineri Rüzgarın esti i yöndeki bina cephesinde pozitif basınç olu urken, di er tarafta negatif basınç olu maktadır.
ekil 28. Düz çatılar için rüzgar basınç diyagramı
ekil 29. Çatı açısı 30o ‘ye kadar olan yapılar için rüzgar basınç diyagramı
ekil 30. Çatı açısı 30o ‘nin üstünde olan yapılar için rüzgar basınç diyagramı
Do al Gaz Semineri Bacaların zolasyonu
ekil 31.
• Kullanılmayan so uk çatı katlarındaki baca bölümleri yanmayan malzeme ile dı tan izole edilmelidir.
• Bu önlem baca gazının baca çıkı ına kadar so umasını azaltır. (TS 11386)
• Bacanın çatı üzerinde kalan bölümünün izole edilmesi daha masraflı olaca ı gibi faydası da çok az olur.
Bacanın Planlanması
ekil 32.
• Çatı malzemesi yanabilir maddelerden yapılmı sa, çatı üzerinde kalan baca yüksekli i en az 80 cm olmalıdır. (Ah ap çatılar, shingle, vs.)
• Veya, çatı yanmaz bir malzeme ile izole edilmelidir.
Do al Gaz Semineri Bacanın Planlanması
ekil 33.
Çatı e iminin 20o ve daha fazla olması durumlarında, bacanın çatı üzerinde kalan kısmının yükseklik de eri
ekil 34.
Çatı e iminin 20o’ den daha az olması durumlarında, bacanın çatı üzerinde kalan kısımının yükseklik de eri
Çatı tipine ba lı olarak baca yükseklikleri de de i kenlik gösterir. (TS 11386) (TS 12514)
Do al Gaz Semineri
ekil 35. ekil 36. ekil 37.
Bacanın Planlanması
ekil 38.
• Düz bir çatıda, çatı üzerinde kalan baca yüksekli i en az 100 cm olmalıdır.
• Çatı üzerindeki yükseklikler, bacanın çatı üzerinde kalan kısmının yüksekli ini etkiler.
ekil 39.
Do al Gaz Semineri
• Baca, balkon ve pencerelere yakın olmamalıdır.
• Teraslı yapılarda baca, binanın en yüksek kısmının oldu u yerden çıkmalıdır.
Baca apkaları
ekil 40. ç kısmı seramik, dı ı beton blok ile kapatılmı seramik ile beton blok arası ta yünü ile izole edilmi bir baca
ekil 41.
Do al Gaz Semineri ekil 42.
Bacalardan Genel Beklentiler
Kolay kontrol ve temizlik Statik emniyet
Tam sızdırmazlık Aside kar ı dayanıklılık
Atık gaz yolunun güvenilir olması
Nemden etkilenmeme
Do al Gaz Semineri Bacalar hangi hususları sa lamalıdır?
• Baca yapımında kullanılan malzemeler minimum 740° C de yanmaz olmalı, kalıcı biçim ve boyut de i tirmez olmalıdır.
• Baca yüzeyi pürüzsüz olmalıdır. Bu de er en fazla 2 mm olmalıdır.
• 500°C baca gazı sıcaklı ında baca dı yüzey sıcaklı ı 100°C yi gecmemelidir.
• Bacalar, bacanın sebep olmadı ı 90 dakika süren yangın durumunda yangına kar ı direnç göstermeli ve bu süre zarfında yangın baca yoluyla di er katlara sıçramamalıdır.
• Etkili baca yüksekli i en az 4 m olmalıdır.
• Baca kurum sebebiyle yangına sebep olmamalıdır.
• Baca içinde olası bir kurum yangını anında dı cidar sıcaklı ı 160°C yi gecmemelidir.
• Baca yapı olarak mukavim olmalı ve tam sızdırmaz olmalıdır.
• Baca iç yüzeyi, sıcak gazların sebep oldu u ısıl gerilmelere dayanabilecek özellikte olmalıdır.
• Bacada duman gazları so umamalıdır.
• Duman gazlarının bacanın üst kısımlarına yakla tıkça so uması baca içinde korozyona sebep olur ve bacanın çeki ini azaltır. Bu olumsuzlukları ortadan kaldırmak için bacada ısı yalıtımı yapılmalıdır.
• Bacalar mümkünse bina içinde olmalıdır. Zorunlu hallerde, bacanın bina dı ında yapılması halinde, so umaması için gerekli ısı yalıtımı ve dı koruması yapılmalıdır.
• Yakıt olarak do al gazın kullanılması durumunda, bacada yo u an su dı arı tahliye edilebilmelidir ve yo u an su dı arı sızmamalıdır.
• Baca kesiti zorunlu olmadıkça dairesel olmalıdır.
• Baca net iç kesiti en az 100 cm2 olmalıdır. Isıtma sistemine göre uygun baca kesiti seçilmelidir.
• Bacada yalıtım malzemesi olarak kullanılacak malzeme, 500°C sıcaklıkta yanmaz özellikte olmalıdır.
Duman Kanalları
Duman kanalları kazan ile baca arasında yapılan e imli kanallardır. (TS 11384)
• Kanalda baca gazlarının so umasını önlemek için ba lantı borusu mümkün oldu u kadar kısa ve yukarıya do ru en az %2 e imli olmalı, bacaya ba landı ı yerde bu e im artırılmalıdır. (TS 2165)
ekil 43. Duman kanalının bacaya ba lanı ı
Do al Gaz Semineri Duman Kanalları
• Duman kanalı (ba lantı borusunun) izole edilmesi, imdiye kadar az uygulanmı , fakat etkili bir önlemdir.
ekil 44. Baca ba lantı boruları olabildi ince kısa ve yukarıya do ru e imli olmalıdır.
• Kanal olabildi ince kısa yapılmalıdır. Kanalın içerisi düzgün olmalıdır. Mutlaka temizleme kapa ı bulunmalıdır. Duman kanalının üzerinde bir de damper bulunmalıdır. Duman kanalları genellikle demir sacdan ve tu ladan yapılır.
• Kanal uzunlu u normal olarak baca yüksekli inin %25-30’unu geçmemelidir.
• Baca dibinde küllük bo lu u bulunmalı, ayrıca kapak yapılmalıdır.
Bacanın Yangına Kar ı Mukavemeti
Bir baca, dı arıdan gelebilecek herhangi bir yangın tehlikesi kar ısında, dayanıklılı ını, en az 90 dakika süre koruyabilmelidir. Baca, herhangi bir sebepten ötürü binanın bir katında meydana gelen bir yangının baca vasıtasıyla di er katlara yayılmasına sebep olmamalıdır. Bunun için baca dı cidarı yanmaya kar ı dirençli bir maddeden seçilmeli, atık gazın içinden geçti i baca borusu, yüksek sıcaklıklara ve sıcaklık de i imlerine kar ı dirençli olmalı ve de ta yünü izolasyon malzemesi ile ısı yalıtımı yapılmalıdır.
500oC baca gazı sıcaklı ında dı cidar sıcaklı ının 100oC’yi geçmemesi gerekir. Baca içinde kurum birikmesi sebebiyle bir yangın olu ursa ki böyle bir durumda baca gazı sıcaklı ı 1000oC olur, dı cidar sıcaklı ı 160oC’yi geçmemelidir.
Do al Gaz Semineri ekil 45.
Atık Gaz
Bir baca, yüksek sıcaklıklara ve kurum yangınlarına kar ı mukavim olmalı
Kurum Yangını Esnasında
Herhangi bir katta ba layan yangına, bir baca 90 dakika dayanabilmelidir.
Baca, 90 Dakika Yangına Dayanabilmeli
Bir katta ba layan yangın
Do al Gaz Semineri ekil 46.
ekil 47.
Do al Gaz Semineri Bacalarda Yanlı Uygulama Örnekleri
ekil 48. Yetersiz baca çeki i yanma veriminin dü mesi ve kurumlanmaya sebep olacaktır.
ekil 49. Yetersiz baca çeki i sebebiyle olu an bozuk yanma ve sonucunda kurum dolarak tıkanmı bir baca.
Do al Gaz Semineri ekil 50. Gere inden uzun tutulan yatay mesafe ve hızlandırma mesafesine dikkat edilmeden yapılan
bir uygulama.
ekil 51. Keskin dirsekler ve hızlandırma parçasına dikkat edilmeksizin yapılan bir montaj örne i.
Do al Gaz Semineri ekil 52. Gere inden uzun tutulan yatay mesafe ve hızlandırma mesafesine dikkat edilmeden yapılan
bir uygulama.
ekil 53. Bacalı cihazların ba lantılarında alüminyum fleks ba lantılardan kaçınılmalı yerine çelik malzemeler tercih edilmelidir.
Do al Gaz Semineri Baca Problemleri Nedeniyle Ya anan Etkiler
ekil 54.
Baca ve ısı üreteci çıkı ındaki dü ük baca gazı sıcaklıkları Isı üreteci verimleri mümkün oldu unca yüksek olmalıdır
Baca gazı sıcaklı ındaki 20ºC bir azalma ısı üreteci verimini yakla ık % 1 artırır
Sıvı ve gaz yakıt yakılan ısı üreteçlerinin atık gazındaki yüksek su buharı miktarından dolayı bacalarda yo u ma ve asit olu umu tehlikesi daha fazladır.
Örme- Yı ma bacaların yapı malzemesinin fazla olan kitlesi baca gazından daha çok ısı absorbe eder, baca gazının so umasına ve baca çeki inin azalmasına sebep olur.
Yetersiz Isı Yalıtımı
Baca gazının çok çabuk so umasına ve sıcaklı ının dü mesine baca çeki inin azalmasına sebep olur.
Çok büyük baca kesitleri
Bacalardaki Hasarlar
Tasarımı, yapımı yetersiz bacalarda yo u ma (bazen a ırı yo u ma), donma ve buhar difüzyonu nedeniyle meydana gelirler. Yo u ma suyunun asit özelli inde (PH=2,5-3) olması, baca malzemesinin tahribatına, çökmesine, yıkılmasına ve bacanın tıkanmasına neden olur. Tehlike yaratarak can kayıplarına kadar zarar verebilir. Pratikte yetersiz bir baca için alarm kademelerini a a ıdaki ekilde belirtebiliriz.
ekil 55. Alarm Kademesi 1 ekil 56. Alarm Kademesi 2 ekil 57. Alarm Kademesi 3
Do al Gaz Semineri
ekil 58. ekil 59.
ekil 60. ekil 61.
Do al Gaz Semineri
ekil 62. ekil 63.
ekil 64. Yetersiz izolasyon sonucu olu an
yo u ma ekil 65.
ekil 66.
Do al Gaz Semineri ekil 67.
ekil 68. Yersiz baca yükseklikleri ve izolasyon bacalarda çeki sorunlarına neden olmaktadır.
Do al Gaz Semineri ekil 69.
ekil 70. Uygun olmayan baca malzemeleri kısa zamanda deforme olarak bacanın çökmesine neden olmaktadır.
Do al Gaz Semineri ekil 71. Çatılarda mahya seviyesi altında kalınması, ters rüzgar akımları sebebiyle baca tepmeleri ve
çeki problemlerine yol açar.
ekil 72.
Do al Gaz Semineri ekil 73.
Yanlı Bacanın Verdi i Zararlar
ekil 74.
Do al Gaz Semineri ekil 75. Mevcut sorun : Paslanma
ekil 76.
Do al Gaz Semineri ekil 77.
ekil 78. Yanlı ürün - Hatalı Konstrüksiyon
ekil 79.
Do al Gaz Semineri ekil 80.
ekil 81.
ekil 82.
Do al Gaz Semineri Hatalı Ba lantılar
ekil 83.
ekil 84.
Do al Gaz Semineri ekil 85.
Yanlı Uygulama Örnekleri
ekil 86.
Do al Gaz Semineri ekil 87.
ekil 88.
Do al Gaz Semineri ANKARA’ da Ya anan Baca Zehirlenme ve Ölüm Vakaları
Ankara’da 16.03.1992 ve 11.04.2007 tarihleri arasında bacalı do algaz ferdi ısıtma cihazları kullanan abonelerden kurumuza ula an ve bizzat yerinde tespit edilerek istatistik rakamlarımıza geçen ölüm ve zehirlenme olayları a a ıdadır.
Tablo2.
Ölüm Adedi Zehirlenen ki i
100 718
Hermetik Baca Uygulamaları
ekil 89. Yatay baca seti
ekil 90. Dikey baca seti
Do al Gaz Semineri
• Hermetik cihaz ba lantılarında üretici tarafından sa lanan özel baca setleri kullanılmalıdır.
Orijinal olmayan, kaynak vs. ile birle tirilmi aksesuar ve ba lantılardan mutlaka kaçınılmalıdır.
• Hermetik baca setleri montajında a a ıya do ru %2 e im verilerek ya mur suyu vb. kombi içerisine girmesi engellenmelidir.
• Üretici tarafından belirlenen baca uzunluklarına sadık kalınmalıdır.
ekil 91. Yatay baca montajı
Hermetik Baca Hatalı Uygulamaları
ekil 92.
Do al Gaz Semineri ekil 93. Klasik hermetik cihazın bacasından çıkan atık gazın, atık gaz ile çevre arasındaki etkileri
görülmektedir.
ekil 94.
Do al Gaz Semineri
ekil 95. ekil 97.
ekil 98.
Do al Gaz Semineri
ekil 99. ekil 100.
ekil 101. ekil 102.
Do al Gaz Semineri
ekil 103. ekil 104.
ekil 105. ekil 106.
Do al Gaz Semineri
ekil 107. ekil 108.
ekil 109. ekil 110.
Do al Gaz Semineri
ekil 111. ekil 113.
ekil 114. ekil 115.
Do al Gaz Semineri
ekil 116. ekil 117.
ekil 118.
Do al Gaz Semineri ekil 119.
ekil 120.
Do al Gaz Semineri ekil 121.
ekil 122.
Do al Gaz Semineri ekil 123.
Do al Gaz Semineri ekil 124.
Do al Gaz Semineri ekil 125.
Do al Gaz Semineri ekil 126.
Do al Gaz Semineri ekil 127.
Do al Gaz Semineri ekil 128.
Do al Gaz Semineri Münih Tek. Ünv. Duman Testi
ekil 129.
Do al Gaz Semineri ekil 130.
Do al Gaz Semineri ekil 131.
Do al Gaz Semineri ekil 132.
Münih Teknik Üniversitesi Ara tırması
Sonuç olarak duvar dı arısından çıkan bu bacada, 10 m yüksekli e kadar, normal çatı üzerinden çıkan bacaya göre daha yüksek emisyon de erleri ölçülmü tür. Çatı üzerinden baca yapıldı ı takdirde, bina etrafında 100 faktör daha dü ük emisyon konsantrasyonu ölçülmü tür.
Yapılan bu teste göre o yıllarda sviçre, Macaristan, Almanya, Romanya, talya ve sveç’te duvar dı arısından baca çıkartılması yasaklanmı tır.
Do al Gaz Semineri Tablo 3. Avrupa’da de i ik ülkelere göre hermetik baca uygulama kuralları
Avrupa’da de i ik ülkelere göre hermetik baca uygulama kuralları Ülke Dı duvardan
atık gaz tahliye izni
Hayır ise istisnaları
stisna Detayları
Uygulama kuralı mevcut
mu?
sviçre Hayır Evet D deki gibi ?
Slovenya
Macaristan Hayır Evet Yenileme
halinde Hayır
Türkiye (*)
Bosna- Hersek
Hırvatistan Evet (Detay yok)
Almanya Hayır Evet Yenileme
halinde Evet
Avusturya Evet (Detay yok) Evet
Polonya Evet Evet
Slovakya Hayır Evet Yenileme
halinde Hayır
Romanya Çok katlı
binalarda Hayır Hayır
Çek
Cumh. Evet Evet
rlanda
Fransa Evet Evet
Danimarka Evet Evet
Finlandiya
talya Hayır Evet Yenileme
halinde Evet
Norveç
sveç Hayır Evet < 12 kW
cihazlara Hayır
(*) TS EN 12514 kuralları geçerlidir.
Do al Gaz Semineri Seramik Bacalar
ekil 133.
Do al Gaz Semineri ekil 134.
ekil 135.
Do al Gaz Semineri ekil 136.
Do al Gaz Semineri ekil 137.
Çelik Bacalar
• Aluminyum
• Özel Ala ımlar
• 304 Paslanmaz Çelik
• 316 L
• Yüksek Isı ve Korozyon Dayanımı
• Asit Olu umuna Kar ı Yüksek Mukavemet
• Dü ük karbon oranı sayesinde kolay ve güvenli kaynak
Do al Gaz Semineri Tablo4. Metal Bacalarda Kullanılan Malzemeler
304 304L 316 316L
Element **Bile enler %
Karbon (max) 0.08 0.035 0.08 0.035
Mangan (max) 2.00 2.00 2.00 2.00
Fosfor (max) 0.040 0.040 0.040 0.040
Sülfür (max) 0.030 0.030 0.030 0.030
Silisyum(max) 0.75 0.75 0.030 0.030
Nikel 8.00 -
11.00 8.00 -
13.00 10.00 -
14.00 10.00 - 15.00
Krom 18.00 -
20.00
18.00 - 20.00
16.00 - 18.00
16.00 - 18.00
Molibden yok yok 2.00 - 3.00 2.00 - 3.00
AISI 316 L
Yüksek Isı ve Korozyon Dayanımı
Asit Olu umuna Kar ı Yüksek Mukavemet
Dü ük karbon oranı sayesinde kolay ve güvenli kaynak
ekil 138.
Do al Gaz Semineri ekil 139.
Do al Gaz Semineri ekil 140.
Do al Gaz Semineri ekil 141.
Özel Baca Uygulamaları
ekil 142.
Do al Gaz Semineri ekil 143.
Hermetik Cihazların Baca Ba lantısı ÇÖZÜM : Atık Gaz-Hava Bacaları
ekil 144.
Do al Gaz Semineri Dı ba lantı serami i
Dı adaptör
ç ba lantı serami i ç adaptör
Dı ba lantı serami i Dı adaptör
ç ba lantı serami i ç adaptör
Dı ba lantı serami i Dı ba lantı serami i Dı adaptör
Dı adaptör
ç ba lantı serami i ç ba lantı serami i ç adaptör
ç adaptör
ekil 145.
Atık Gaz-Hava Bacası Özellikleri
• 10 adet hermetik cihaza kadar tek bacaya ba lama imkanı.
• Yanma havası için di er odalarla ba lantıya gerek duymayan sistem.
• Yanma havasını, bacaya entegre edilen bir hava kanalı ile dı arıdan sa lama imkanı.
• Yanma havası bacadan ısınarak girdi i için %3- %4 enerji tasarrufu.
• Hermetik bacaların çaplarına uygun olarak üretilmi olan özel ba lantı parçaları sayesinde, yatay ba lantıda yanma havası ile atık gazın birbirine karı ma ihtimali tamamen önlenir.
ekil 146.
Do al Gaz Semineri ekil 147.
ekil 148.
Do al Gaz Semineri ekil 149.
Do al Gaz Semineri ekil 150.
ekil 151.
Do al Gaz Semineri ekil 152.
ekil 153.
Do al Gaz Semineri
ekil 154. ekil 155.
ekil 156. ekil 157.
Do al Gaz Semineri ekil 158.
ekil 159.
Do al Gaz Semineri SONUÇ
• Ülkemizde her yıl baca problemlerinden dolayı birçok insan hayatını kaybetmektedir.
• Baca ısıtma sisteminin en önemli unsurlarından biridir. Bu yüzden ısıtma sisteminin tasarımı a amasında mutlaka önem verilmelidir.
• Konfor, güven ve uzun ömürü bir arada sunabilen bir baca sistemi tercih edilmelidir.
• Baca, çok hassas bir konudur. Bu alanda çalı mak uzmanlık ve tecrübe ister.
ekil 160. Mutlu bir ev; bacasından duman tüten, çevreye ve insana zarar vermeyen evdir!
KAYNAKLAR
[1] EGO Uygulamaları
[2] SCHINDER Baca sistemleri teknik bro ürleri
ÖZGEÇM Ethem ULUDA
1955 yılında Yozgat ‘ın Akda maden ilçesinde do du. lk ve orta ö renimini U ak ilinde, lise ö renimini Kütahya ilinde tamamladı. 1977 yılında Ege Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Fakültesi n aat Mühendisli i bölümünden mezun oldu. 1984 yılına kadar askerlik ve özel sektörde çalı malarını tamamladı. 1984 yılından bugüne kadar Keçiören ve Ankara Büyük ehir Belediyesi Ego Genel Müdürlü ünde görev aldı. Halen EGO Genel Müdürlü ünde Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yapmaktadır. Evli ve üç çocuk babasıdır.