T. C.
Resmî Gazete
Kuruluş tarihi: 7 Ekim 1336 - 1920
yönetim ve yazı İşleri için Başbakanlık Neşriyat ve Müdevvenat
Genel Müdürlüğüne başvurulur.
18 TEMMUZ 1964
C U M A R T E S İ Sayı: 11757
K A R A R N A M E
Karar Sayısı : 6/3150
7126 sayılı S i v i l S a v u n m a K a n u n u n u n 13, 19, 20, 3 0 v e 4 0 ıncı m a d d e l e r i gereğince İçişleri Bakanlığınca hazırlanan v e Danıştay'ca i n c e lenmiş b u l u n a n ilişik «Sivil S a v u n m a i l e i l g i l i Şahsi Mükellefiyet T a h l i y e v e Seyrekleştirme, P l â n l a m a v e Diğer H i z m e t l e r T ü z ü ğ ü » ile sözü g e ç e n K a n u n u n bazı hükümlerinin u y g u l a n m a s ı i l e i l g i l i hususları İh
t i v a e d e n «Sivil S a v u n m a i l e İlgili Teşkil v e T e d b i r l e r T ü z ü ğ ü » n ü n yürürlüğe konulması; B a k a n l a r K u r u l u n c a 5/6/1964 t a r i h i n d e k a r a r laştırılmıştır.
C U M H U R B A Ş K A N I
C. G Ü R S E L
Başbakan İ. İ N Ö N Ü
Devlet Bakanı ve Başb. Yardımcısı
K. S A T I R
Devlet Bakanı İ. S. O M A Y
Devlet Bakanı M. Y O L A Ç
Devlet Bakanı N. Y E T K İ N
Adalet Bakanı V.
N. Y E T K İ N
Millî Sa. Bakanı İ. S A N C A R
içişleri Bakanı O. Ö Z T R A K
Dışişleri Bakanı F. C E R K İ N
Maliye Bakanı F. M E L E N
Milli Eğit Bakanı İ . Ö K T E M
Bayındırlık Bakanı A. H. O N A T
Ticaret Balkanı F. İ S L İ M Y E L İ
Sağ. ve Sos. Y. Bakanı K. D E M İ R
G ü m . ve Tek. Bakanı M. Y Ü C E L E R
Tarım Bakanı T. Ş A H İ N
Ulaştırma Bakanı V.
M. Y O L A Ç
Çalışma Bakanı B. E C E V I T
Sanayi Bakanı M . E R T E N
En. ve Ta. Kay. Bakanı H. O R A L
Turizm ve Tanıtma Bakanı A. I. G Ö Ğ Ü S
İmar ve İskan Bakanı C. Ü Z E R
Köy İşleri Bakanı L. Y U R D O Ğ L U
Sivil Savunma ile İlgili Şahsi Mükellefiyet, Tahliye ve Seyrekleştirme, Plânlama ve Diğer Hizmetler Tüzüğü
BİRİNCİ KISIM Tüzüğün kapsamı
M a d d e 1 — S i v i l S a v u n m a i l e i l g i l i şahsi mükellefiyet, t a h l i y e v e seyrekleştirme, plânlama, eğitim, h a b e r a l m a v e y a y m a , donatım işleri hakkında b u T ü z ü k hükümleri uygulanır.
İKİNCİ KISIM
Mükellefiyet, yoklama ve muayene, istisna, tecil, tazminat
B İ R İ N C İ B Ö L Ü M
Mükellefiyet, yoklama ve muayene
M a d d e 2 — S i v i l S a v u n m a K a n u n u n u n 1 3 ü n c ü m a d d e s i gereğin
c e mükellef tutulmuş b u l u n a n yurttaşlar; aşağıdaki m a d d e l e r d e yazılı e s a s l a r d a i r e s i n d e bulundukları şehir, k a s a b a , m e v k i , k ö y v e y a d a i r e , müessese, f a b r i k a v e teşekkülün s i v i l s a v u n m a h i z m e t teşkilâtında gö
r e v l e n d i r i l i r l e r .
B i r şehir; k a s a b a , m e v k i v e y a köylerdeki mükellef yurttaşlar o y e r i n ihtiyacına yetmediği t a k d i r d e bu n o k s a n l a r diğer yakın m e s a f e d e k i y e r l e r i n göreve alınmamış mükelleflerinden tamamlanır.
S i v i l S a v u n m a H i z m e t Teşkilâtında görevli mükellefler, l ü z u m u h a l i n d e y a r d i m m a k s a d i y l e bulundukları m a h a l l e r dışındaki y e r l e r e d e gönderilebilirler.
M a d d e 3 — S i v i l s a v u n m a mükellefiyetinin u y g u l a n m a s ı n d a aşa
ğıdaki sıra g ö z ö n ü n d e t u t u l u r :
a ) A s k e r l i k , Y e d e k s u b a y v e A s t s u b a y Kanunlarına göre a s k e r l i k çağı dışına çıkmış v e 6 5 y a ş ı m d o l d u r m a m ı ş e r k e k l e r ( B u n l a r ç a ğ dı
şına çıktıkları yaştan başlanarak y a ş sırası i l e alınırlar. Ş u k a d a r k i barış z a m a n ı n d a s i v i l s a v u n m a teşkillerine ayrılan mükelleflerin, ayrıl
dıkları s e r v i s e a i t â z a m i y a ş h a d d i n d e n e n a z b e ş y a ş k ü ç ü k olmaları g e r e k i r . ) ;
b ) 1 5 y a ş ı m bitirmiş v e h e n ü z silâh altına çağrılmamış e r k e k l e r ; c ) A s k e r l i k çağı içindeki y e d e k s u b a y , a s t s u b a y v e e r l e r d e n s e f e r görevi verilmemiş b u l u n a n e r k e k l e r ( B u n l a r b ü y ü k t e n k ü ç ü ğ e doğ
r u y a ş sırasiyle alınırlar.);
d ) 2 0 - 4 0 yaşlarındaki kızlarla çocuksuz d u l kadınlar;
e ) 2 0 - 4 0 yaşlarındaki çocuksuz e v l i kadınlar;
f ) 2 0 - 4 0 yaşlarındaki b a k ı m a m u h t a ç çocuğu o l m a y a n kadınlar ( B a k ı m a m u h t a ç çocuklar, 1 2 y a ş m a k a d a r v e y a h a n g i yaşta o l u r s a o l s u n , sağlık d u r u m u a n a bakımını g e r e k t i r e n l e r d i r . ) ;
g ) 4 1 - 5 0 yaşlarındaki kızlar v e kadınlar;
h ) 5 1 - 6 5 yaşlarındaki kızlar v e kadınlar;
i ) 1 6 - 1 9 yaşlarındaki kızlar v e kadınlar.
( g ) , ( h ) v e ( i ) : b e n t l e r i n d e yazılı mükellefler [ d ) , ( e ) v e ( f ) b e n t l e r i n d e k i sıraya göre h i z m e t e alınırlar.
Kadınlar, t e r c i h a n s o s y a l yardım, h a s t a h a n e l e r v e karargâhlar g i b i h a f i f h i z m e t l e r d e çalıştırılırlar.
Gönüllü o l a r a k görev a l m a k i s t e y e n l e r yukarıda yazılı sıraya t a b i değildirler.
Sahife: 2 (Resmî Gazete) 18 TEMMUZ 1964
Madde 4 — S i v i l Savunma H i z m e t T e ş k i l â t ı n a a y r ı l a c a k m ü k e l leflerin tesbiti için, kadro i h t i y a c ı n ı n % 50 fazlası ile ve y u k a r ı k i mad
dede yazılı esas ve s ı r a y a g ö r e , m ü k e l l e f i y e t e t a b i t u t u l a c a k l a r ı n lis
teleri i l g i l i mahalle ve k ö y m u h t a r l ı k l a r ı n d a n istenir. S i v i l S a v u n m a K a n u n u n u n 13 ü n c ü maddesi g e r e ğ i n c e muhtarlar, m ü k e l l e f l e r i n t a m listelerini i l g i l i sivil savunma idare m a k a m l a r ı n a en geç 30 g ü n içinde v e r m e ğ e ve birer n ü s h a l a r ı n ı da kendilerinde b u l u n d u r m a ğ a mecbur
durlar.
M a d d e 5 — Muhtarlardan alman listelerde yazılı yurttaşlar, bol
lerinin i k l i m i ve h a l k ı n iş durumu dikkate a l ı n a r a k m a h a l l î m ü l k i ida
re amirliklerince u y g u n g ö r ü l e c e k zamanlarda y o k l a m a ve muayene edilmek ü z e r e ç a ğ r ı l ı r l a r . İl ve ilce merkezlerinde s i v i l savunma m ü d ü r ü , m ü t e h a s s ı s ı veya memurunun, b u n l a r ı n b u l u n m a d ı ğ ı ilçelerde k a y m a k a m l ı k ç a g ö r e v l e n d i r i l e c e k b i r memurun, bucak merkezlerinde bucak m ü d ü r l e r i n i n , bucak merkezleri d ı ş ı n d a k i kasabalarda belediye b a ş k a n l a r ı n ı n b a ş k a n l ı ğ ı n d a H ü k ü m e t v e y a belediye tabibi v e y a as
k e r î tabip ile i l g i l i mahalle veya k ö y m u h t a r ı veya i h t i y a r heyeti veya meclisinin b i r ü y e s i n d e n k u r u l a c a k üç kişilik b i r k u r u l t a r a f ı n d a n yok
lama ve muayeneden geçirilirler.
Hassas bölgeler dışında k a l a n ve tabibi de bulunmayan kasaba
larda yalnız y o k l a m a yapılır.
Madde 6 — B ü y ü k ş e h i r l e r d e k i y o k l a m a ve muayene işleri; m ü l kî idare amirliklerince, ş e h i r bölgelere a y r ı l m a k ve her b ö l g e için o b ö l g e d e k i s i v i l savunma m ü t e h a s s ı s l a r ı , o k u l m ü d ü r l e r i , emniyet veya belediye z a b ı t a â m i r l e r i gibi kimselerin b a ş k a n l ı k l a r ı a l t ı n d a y u k a r ı k i maddede yazılı şekilde y o k l a m a ve muayene k u r u l l a r ı t e ş k i l olunmak suretiyle bu k u r u l l a r t a r a f ı n d a n , b u l u n d u k l a r ı b ö g e l e r d e k i okullarda veya H ü k ü m e t ve mahalli idarelere ait d i ğ e r m ü n a s i p yerlerde y a p t ı rılabilir.
Madde 7 — Y o k l a m a ve muayene s ı r a s ı n d a m ü k e l l e f l e r i n k ü n y e ve adresleri, meslek veya işleri, çalışıp ç a l ı ş m a d ı k l a r ı , o k u m a y a z m a dereceleri, ekli kabiliyet cetveline g ö r e h a n g i hizmetlere daha elve
rişli oldukları, «Mükellefler Y o k l a m a ve Muayene Defteri» ne geçirilir.
Madde 8 — Y o k l a m a ve muayene s ı r a s ı n d a s a ğ l ı k d u r u m l a r ı n ı n S i v i l S a v u n m a T e ş k i l â t ı n d a g ö r e v y a p m a ğ a elverişli olup o l m a d ı ğ ı n dan ş ü p h e edilenler veya elverişli o l m a d ı ğ ı n ı iddia edenler, 23 ü n c ü maddenin (a) bendi g e r e ğ i n c e muayene ettirilerek a l a c a k l a r ı r a p o r l a r a g ö r e h a k l a r ı n d a i ş l e m yapılır.
Gözle g ö r ü l ü r derecede hizmete m â n i s a k a t l ı ğ ı olanlar, y o k l a m a ve muayene k u r u l u n c a d u r u m l a r ı tesbit ve kaydedilerek m ü k e l l e f i y e t dışı b ı r a k ı l ı r l a r .
Madde 9 — Mükellefler; y o k l a m a ve muayene b i t t i k t e n sonra,
«Mükellefler Y o k l a m a ve Muayene Defteri» ile tesbit edilen meslek, sanat, iş ve kabiliyetlerine, y a ş ve s a ğ l ı k d u r u m l a r ı n a g ö r e % 15 ye
deği ile sivil savunma t e ş k i l l e r i n e a y r ı l ı r l a r . B u a y r ı m s ı r a s ı n d a s i v i l savunma servislerinin b a ş k a n l a r ı veya temsilcileri de bulunabilirler.
T e ş k i l l e r e a y r ı l a n mükellefler, her servis a y r ı a y r ı ve t â l i bölge
lere a y r ı l a n yerler de bölge b ö l g e olmak ü z e r e «Mükellefler G ö r e v Def
teki kimseler a r a s ı n d a n m a h a l l î emniyet m a k a m l a r ı , b u n l a r ı n bulun- y o k l a m a ve muayene defterinde k a l ı r .
B u defterler v a l i ve k a y m a k a m l a r ı n onayı ile t a m a m l a n ı r . H e r servise a y r ı l a n m ü k e l l e f l e r i n birer listesi i l g i l i servis b a ş k a n l ı k l a r ı n a da verilir.
Madde 10 — Korunma kılavuzları; bu hizmete elverişli nitelik
teki kimseler a r a s ı n d a n m a h a l l î emniyet m a k a m l a r ı , b u n l a r ı n bulun
m a d ı ğ ı yerlerde jandarma k o m u t a n l a r ı t a r a f ı n d a n seçilirler ve 5, 6, 7, ve 8 i n c i maddelerde yazılı o l d u ğ u şekilde Yoklama ve muayene i ş l e m leri y a p ı l m a k suretiyle görevlendirilirler.
Madde 11 — Sivil savunma teşkillerine ve kılavuzluklara ayrılan
% 15 y e d e ğ i dâhil m ü k e l l e f l e r e m a h a l l î m ü l k î idare amirliklerince fo
t o ğ r a f l ı ve t a s d i k l i birer belge verilir. B u belgeler, senelik y o k l a m a ve e ğ i t i m l e r de i ş l e n e c e k şekilde d ü z e n l e n i r ve a y r ı c a s i v i l savunma ile i l g i l i m ü k e l l e f i y e t ve m ü e y y i d e l e r e ait h ü k ü m l e r i n özeti b u belgelere y a zılır.
Madde 12 — Sivil Savunma Hizmet Teşkilâtında kendisine görev verilen mükellefler; herhangi bir sebeple ikamet yerlerini d e ğ i ş t i r m e l e r i halinde görevli b u l u n d u k l a r ı mahalle v e y a k ö y m u h t a r l a r ı n a m ü racaatla değişiklik durumunu b i l d i r m e ğ e , muhtarlar d a m ü k e l l e f l e r t a r a f ı n d a n bildirilecek veya kendileri t a r a f ı n d a n haber a l ı n a c a k d e ğ i - şıklikleri, d o ğ r u l u k l a r ı n ı t e t k i k ve tesbit ettikten sonra yazılı olarak m a h a l l î m ü l k î idare amirliklerine v e y a s i v i l savunma m ü d ü r , m ü t e h a s sıs veya m e m u r l u k l a r ı n a b i l d i r m e ğ e mecburdurlar.
T â l i bölgelere a y r ı l a n ş e h i r l e r d e b i r bölgeden d i ğ e r b ö l g e y e yer d e ğ i ş t i r e n m ü k e l l e f l e r i n g ö r e v l e r i de yeni i k a m e t g a h l a r ı n ı n b u l u n d u ğ u b ö l g e y e nakledilebilir.
Madde 13 — S i v i l savunma t e ş k i l l e r i n e a y r ı l a n % 15 y e d e ğ i d â h i l mükellefler, her yıl e ğ i t i m l e r i s ı r a s ı n d a , e ğ i t i m l e r i y a p ı l m a y a n l a r her t a k v i m yılı içinde m a h a l l î idare amirliklerine v e y a s i v i l savunma m ü d ü r , m ü t e h a s s ı s veya m e m u r l u k l a r ı n a ; k ı l a v u z l a r , b ö l g e l e r i n d e k i em
niyet m a k a m l a r ı n a , b u n l a r ı n b u l u n m a d ı ğ ı yerlerde j a n d a r m a k o m u t a n l ı k l a r ı n a b a ş v u r a r a k Veya belgelerini g ö n d e r e r e k y o k l a m a l a r ı n ı yap
t ı r ı r l a r . Y o k l a m a l a r ı y a p ı l a n l a r ı n belgelerine ve «Mükellefler G ö r e v Defteri» n d e k i özel s ü t u n l a r ı n a , y o k l a m a t a r i h i k a y ı t ve i m z a edilir.
Madde 14 — Y u k a r ı k i maddeye g ö r e y a p ı l a c a k y o k l a m a s ı r a s ı n da :
a) İ k a m e t g â h adresi d e ğ i ş m i ş o l a n l a r ı n yeni adresleri tesbit edi
lerek hem defterlere ve hem de ellerindeki belgelere işlenir .
b) S a ğ l ı k d u r u m l a r ı n ı n elverişsiz hale geldiğini bildirenler veya bu hale geldiği a n l a ş ı l a n l a r h a k k ı n d a 8 i n c i madde g e r e ğ i n c e işlem yapılır.
c) 23 ü n c ü ve 24 üncü maddeler k a p s a m ı n a giren m ü k e l l e f l e r varsa, i b r a z edecekleri belgelere g ö r e h a k l a r ı n d a i s t i s n a v e y a tecil i ş l e m i yapılır.
d) M ü k e l l e f i y e t ç a ğ ı dışına ç ı k m ı ş veya g ö r e v dışı b ı r a k ı l m ı ş o l a n l a r ı n belgeleri geri a l ı n a r a k iptal edilir ve durum kendilerine bildi
r i l i r .
Madde 15 — S ü r e s i içinde y o k l a m a l a r ı n ı y a p t ı r m a m ı ş mükellef
lerin d u r u m l a r ı , 13 ü n c ü maddede yazılı m a k a m l a r t a r a f ı n d a n m a h a l l î m u h t a r l ı k l a r a r a c ı l ı ğ ı ile incelenerek tesbit edilir ve g e r e k l i işlem y a pılır.
Madde 16 — S i v i l S a v u n m a H i z m e t T e ş k i l â t ı n a a y r ı l a n m ü k e l leflerden herhangi b i r sebeple b o ş a l a c a k yerler % 15 yedeklerden ve bunlardan b o ş a l a c a k yerler de «Mükellefler Y o k l a m a ve Muayene Def
t e r i » ndeki genel yedeklerden doldurularak k a d r o l a r daima t a m a m bu
lundurulur. Genel yedeklerin k a l m a m a s ı halinde i h t i y a ç m i k t a r ı n a g ö r e yeni m ü k e l l e f l e r seçilir.
M a d d e 17 — Sivil Savunma Hizmet Teşkilâtı için kendilerine ih
t i y a ç bulunan m ü k e l l e f l e r ; her 5 yılda b i r 3 - 1 1 i n c i maddelerdeki esaslar dairesinde yeniden tesbit, y o k l a m a ve muayeneden g e ç i r i l e r e k g ö r e v l e n d i r i l e r l e r .
Görevlendirilen yeni m ü k e l l e f l e r dolayısiyle eski m ü k e l l e f l e r d e n i h t i y a ç t a n f a z l a k a l a c a k l a r y e d e ğ e g e ç i r i l i r veya t a m a m e n m ü k e l l e f i y e t dışı b ı r a k ı l ı r l a r .
Madde 18 — Sivil savunma teşkilleri, olağanüstü hallerde kendi
lerine y a p ı l a c a k tebligat ü z e r i n e t â y i n edilen toplanma veya g ö r e v yer
lerine gelerek vazifeye h a z ı r bulunurlar. B u husus hassasiyet derecesi az olan veya hassas bölgeler d ı ş ı n d a k i yerlerde i k a z veya a l a r m haber
lerinden sonra g ö r e v b a ş ı y a p ı l m a k ü z e r e de tertiplenebilir.
K ı l a v u z l u k personelime* de yerlerinden a y r ı l m a m a l a r ı ve g ö r e v e h a z ı r b u l u n m a l a r ı t e b l i ğ olunur.
Madde 19 — Tebligat için gerekli çağrı kâğıtları barıştan düzen
lenerek s i v i l savunma m ü d ü r l ü k , m ü t e h a s s ı s l ı k v e y a m e m u r l u k l a r ı n d a , b u n l a r ı n b u l u n m a d ı k l a r ı yerlerde m ü l k î idare amirliklerinde her an için tebligata h a z ı r b i r ş e k i l d e s a k l ı bulundurulur.
O l a ğ a n ü s t ü h â l veya s e f e r b e r l i ğ i n ilânı halinde, sivil savunma mü- kellefleri a y r ı c a tebligat beklemeden derhal belirli yerlerdeki g ö r e v l e r i b a ş ı n a giderler.
B u i l â n ü z e r i n e b a ş k a yerde olanlar da en k ı s a zamanda g ö r e v yerlerinde b u l u n m a ğ a mecburdurlar. A n c a k , m ü c b i r sebepler y ü z ü n d e n buna i m k â n bulamayanlar, v a k i t g e ç i r m e d e n b u l u n d u k l a r ı y e r i n m ü l k î idare amirliklerine veya sivil savunma idare m a k a m l a r ı n a b a ş v u r m a k z o r u n d a d ı r l a r .
Mükellefler, bir b a s k ı n t a a r r u z u halinde taarruzdan sonra hemen b e l i r l i g ö r e v v e y a toplanma yerlerine giderler.
Madde 20 — Sivil Savunma Hizmet Teşkilâtında görevli mükel
lefler, b a r ı ş t a , e ğ i t i m , deneme ve t a t b i k a t için v e y a tabiî â f e t l e r ve bü
y ü k y a n g ı n l a r dolayısiyle y a p ı l a c a k k u r t a r m a ve y a r d ı m hizmetlerine k a t ı l m a k ü z e r e i l â n e n veya a d l a r ı n a tebligat y a p ı l m a k suretiyle g ö r e v e ç a ğ r ı l a b i l i r l e r .
Madde 21 — 2 nci maddenin i k i n c i f ı k r a s ı n a g ö r e bir m ü l k î idare a m i r l i ğ i s ı n ı r l a r ı d ı ş ı n d a n a l ı n a c a k m ü k e l l e f l e r i n tesbit, y o k l a m a , m u a yene, g ö r e v l e n d i r m e , yenileme ve g ö r e v e ç a ğ ı r m a gibi i ş ve işlemleri;
18 TEMMUZ 1964 (Resmî Gazete) Sahife: 3 ilgili mülkî idare amirliklerinin isteği üzerine, mükelleflerin bulunduk
ları yerlerin mülkî idare amirlikleri tarafından yapılır.
Madde 22 — Daire, müessese, fabrika ve teşekküllerde kurulacak sivil savunma teşkilleri personelinin tesbit, yoklama, muayene, görev
lendirme, yenileme ve göreve çağırma gibi iş ve işlemleri, bu bölüm
deki esaslara uygun olarak ilgili müesseselerce yapılır.
İKİNCİ BÖLÜM İstisna
Madde 23 — Aşağıda yazılı kimseler sivil savunma mükellefi
yetinden istisna edilirler :
a) Sağlık durumları dolayısiyle fiilen hizmet yapmağa elverişli olmadıkları sağlık kurullarınca, sağlık kurulunun bulunmadığı yerler
de biri ıç hastalıkları veya genel şirürji uzmanı olmak üzere en az i k i tabibin imzasını taşıyan raporla tevsik edilmiş bulunanlar i(lki tabipten birinin resmî daire tabibi olması şarttır.),
b) Maluliyet raporu ibraz edenler,
c) Resmî veya serbest çalışan diplomalı ebeler,
d) Gebe veya 12 yaşına kadar (Bu yaş dâhil) veya hangi yaşta olursa olsun hasta, âlıl, sakat ve bakıma muhtaç çocuğu veya bu du
rumda bakmakla mükellef olduğu kimsesi bulunan kadınlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tecil
Madde 24. —• Aşağıda yazılı görev ve hizmetleri yapmakta olanlar sivil savunma hizmet teşkilâtına alınmazlar. Bunlardan, bulundukları daire ve müesseselerin kendi sivil savunma hizmet ve teşkilleri için lü
zum ve ihtiyaç görülenler bu hizmetlere alınabilirler.
a) Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Bakanlar Kurulu üyeleri, A n a yasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay, Yüksek Hakimler K u rulu Başkan ve üyeleri ile Anayasa Mahkemesi Genel Sekreteri ve R a portörleri; Cumhuriyet Başsavcısı, Cumhuriyet ikinci başsavcıları, Y a r gıtay Cumhuriyet savcıları, Cumhuriyet başsavcı yardımcıları; Danıştay Başkanun Sözcüsü, kanun sözcüleri, Danıştay başyardımcıları ve yar
dımcıları; Sayıştay Genel Sekreteri, müddeiumumi, uzman murakıp, başmurakıp ve murakıpları ile Cumhuriyet savcıları ve savcı yardımcı
ları; hâkimler ve hâkim yardımcıları; üniversite, akademi ve yüksek okullar, rektör, dekan, başkan, müdür ve öğretim üyeleri;
b) Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi memur ve hizmetlileri; bakanlıklar ve bakanlıklara bağlı veya denetlemelerine tabi daire ve kurumların merkez teşkilatındaki müsteşarlar, genel müdürler, genel sekreterler, daire başkanları ve bunların yardımcıları; teftiş, tet
kik, araştırma ve benzeri kurulların başkan ve üyeleri; müfettişler, mü
şavirler, mütehassıslar, uzmanlar, şube müdürleri ve müdürler ile taşra teşkilatındaki mülki idare âmirleri, i l ve ilce idare şube başkanları; diğer daire, müessese ve teşekküllerin en büyük âmirleri ve belediye başkan
ları,
c) Devlet ve Devlete bağlı veya denetlemesine tabi daire, müessese ve teşekküllerin, özel idare ve belediyelerin seferi kadrolarına dâhil âmir, memur ve hizmetlileri ve seferde silâh altına çağrılacak personelden bo
şalacak seferi kadrolardaki yerlere dışarıdan alınacak kimseler;
d) Yedeksubay ve Askerî Memurlar Kanunu ile tecilleri kabul edilen, diğer memuriyet ve hizmetlerde bulunanlar;
e) Ordu ve jandarmada askerî kadrolarda çalışan siviller;
f) Millî emniyet mensupları, polis ve gümrük muhafaza teşkila
tındaki silâhlı memurlar, silâhlı orman bakım memurları, bekçiler;
g) Ulaştırma Bakanlığına bağlı bölge liman ve deniz işleıi mü- dürlükleri ve liman başkanlıklarının bütün personeli ile Devlet Demir
yolları, P T T , Devlet Hava Meydanları İşletmesi, Denizcilik Bankası T.
A. O., Denizcilik Bankası Deniz Nakliyatı T. A . Ş. ve Türk Hava Y o l ları A . O. teşkilâtında görevli bütün memur hizmetli ve daimî işçiler;
h) Askerlik Kanununun 64 üncü maddesine göre, kapanmaları ge
nel hayatı tazyik eder mahiyette oldukları Bakanlar Kurulunca kabul edilmiş fabrika, müessese ve teşekküllerin, mahallî valiliklerce de uygun görülecek seferî kadrolarında yer alan teknik ve idari personel (Teknik ve kalifiye olmayan işçiler hariç);
i) Resmî daire, müessese ve teşekküllerin kamu hizmetlerini yük
lenmiş mütaahhitler;
j) Sivil savunma plânlamasına tabi resmî ve hususi müesseselerin, plânla tesbit edilen kendi sivil savunma hizmet ve teşekküllerine ayrıl
mış personel ve işçileri;
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Tazminat
Madde 25 — Sivil savunma hizmet teşkilâtı mükelleflerinden barış
taki eğitim, deneme ve tatbikat gibi görevleri sırasında ve bu görevleri dolayısiyle yaralanan, sakatlanan veya ölenlere aşağıdaki şekilde sivil savunma fonundan tazminat verilir :
a) Yaralanan, sakatlanan veya herhangi bir azasını kaybedenlerle radyasyon, gaz ve sair dış tesirlerle arızaya uğrayanların tedavi mas
rafları kendilerince ödenmesi gereken hallerde, bu masraflar kendilerine veya tedavi gördükleri kurumlara belgeleri karşılığında ödenir. Sun'î aza takılması icabedenlerin buna ait masrafları da aynı şekilde verilir.
B u maksatla şahıslar veya kurumlarca düzenlenm ş belgeler ibraz edildiği takdirde bunların rayice uygunluğu, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının o yerdeki teşkilâtı tarafından tasdik edildikten sonra öde
me yapılır.
b) Yaralanan, sakatlanan veya arızaya uğrayanlara; iyileşinceye kadar geçen süre için mahallî geçim indeksleri gözönünde tutularak gün
de 10 liradan az ve 25 liradan çok olmamak üzere ilgili il veya ilce idare kurullarınca takdir edilecek miktarda tazminat verilir.
Ancak, tedavileri sırasında mensup oldukları resmî veya özel dane, müessese ve teşekküllerden aylık, ücret ve gündeliklerini almakta devam edenlere, bu istihkaklarını aldıkları süre için ayrıca fondan tazminat verilmez.
c) Yaralanan, sakatlanan veya arızaya uğrayanların, bu yüzden malûl hale geldikleri belgeleriyle tevsik edilmesi halinde; Askerlik K a nununa göre silâh altında bulunan mükelleflerden aynı derece malûlle
rine, T. C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bağlanması gere
ken vazife malûllüğü aylığının bir yıllık tutarı esas alınmak suretiyle bu miktarın, mükellefin yaşı 65 rakamından çıkarıldıktan sonra kala
cak yıl sayısı ile çarpımının tutarı defaten tazminat olarak verilir. B u hesaplamada yaş kesirlerinin altı aydan fazlası bir yıl sayılır. Şu kadar k i verilecek tazminat, 5 yıl tutarından az ve 25 yıl tutarından çok ola
maz.
d) ölenlerin, yukarıki frkraya göre birinci derecede malûllük üzerinden hesaplanacak tazminatları, T. C. Emekli Sandığı Kanunundaki esaslar ve nispetler dairesinde dul ve yetimlerine ödenir.
e) T. C. Emekli Sandığı Kanunu ile benzeri diğer sandıklar ve işçi Sigortaları Kurumu kanunlarına tabi olup, özel mevzuatı gereğince t a nınan haklardan faydalanacak personelin, ister kendi müesseseleri bün
yelerinde, ister sair şekilde görevlendirilmiş olsunlar, malûl kalmaları veya ölümleri halinde kendilerine veya dul ve yetimlerine bu Tüzük hü- kümlerine göre tazminat verilmez. Ancak, sandık veya kurumlarınca toptan ödemeye tabi tutulacakların maluliyet veya ölümleri halinde, bunlara yapılacak toptan ödeme (c) ve (d) fıkralarına göre verilecck tazminat miktarından az ise, aradaki fark sivil savunma fonundan ödenir
ÜÇÜNCÜ KISIM Tahliye ve seyrekleştirme
BİRİNCİ BÖLÜM Tahliye
Madde 26 — Tahliye; lüzum görülen hassas bölgeler ile asken ha- rekâta sahne olabilecek tehlikeli bölgelerde oturan halkın can kaybını azaltmak ve buralardaki savunma gücünü destekleyen taşınabilir millî servetlerin düşman eline geçmesine mani olmak üzere, icabında buralar
daki halkın ve millî servetlerin tamamen veya kısmen daha emin bölge
lere nakilleri suretiyle yapılır.
Madde 27 —• Tahliye işlerinin, ilgıli bakanlıklarla işbirliğı yapıl
mak suretiyle maksada uygun şekilde planlanmasında ve uygulanma
sından İçişleri Bakanı sorumludur.
B u konudaki bakanlıklararası işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, Millî Güvenlik Kuruluna sunulacak esasları hazırlamak üzere, içişleri Bakanlığında, ilgili bakanlıklardan yetkili temsilcilerinden mürekkep bir komite kurulur. B u komite İçişleri Bakanının göstereceği lüzum üze
rine ve tensip edeceği bir kimsenin başkanlığı altında toplanır.
Madde 28 — Tahliyeye tabi tutulacak hassas veya tehlikeli bölge
ler, Millî Savunma 'Bakanlığının da mütalâası alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine Millî Güvenlik Kurulunca tâyin ve tesbit olunur.
Sahife: 4
(Reamî Gazete)
18 TEMMUZ 1964Tahliyeye tabi tutulacak hassas veya tehlikeli bölgelere «Tahliye Bölgeleri», buralardan tahliye o l u n a c a k l a r ı n g ö n d e r i l e c e k l e r i emin bölge
lere «/Kabul bölgeleri» denir.
Madde 29 — Tahliye bölgelerinden; tahliye olunacak kımseleı ile b u n l a r ı n beraberlerinde g ö t ü r e c e k l e r i z a t î e ş y a ve yiyecek maddeleri m i k t a r l a r ı ve emin b ö l g e l e r e t a ş ı n m a l a r ı z a r u r i ve m ü m k ü n g ö r ü l e n millî servet ve k ı y m e t l e ı i n , harb g ü c ü n ü destekleyen malzeme ve tesis- lerin, k a r a , deniz ve hava t a ş ı t a r a ç l a r ı ve yedek p a r ç a l a r ı n ı n , r e s m î dairelerin, Devlete bağlı veya Devletin denetlemesine t a b ı m ü e s s e s e l e r i n ve b u n l a r ı n k ı y m e t ü evrak ve e ş y a l a r ı n ı n hangilerinin nerelere t a ş ı n a c a k l a r ı , i l g i l i b a k a n l ı k l a r d a n m ü t a l â a ve teklifler a l ı n m a k suretlye 27 n c i maddede yazılı komite t a r a f ı n d a n incelenerek tesbit olunur.
B u tesJbit sonucuna g ö r e , hangi tahliye bölgelerinden k i m l e r i n ne g i b i tesis a r a ç , madde ve m a l l a r ı n hangi k a b u l bölgelerine t a ş ı n a c a k l a r ı ve bunlara ilişkin d i ğ e r hususlar h a k k ı n d a İçişleri B a k a n l ı ğ ı n c a bir ana p l â n ve bununla i l g i l i esaslar h a z ı r l a n a r a k Millî Güvenlik K u r u l u n u n tas
vibine sunulur.
Madde 30 — Millî Güvenlik Kurulu tarafından kabul olunacak ana p l â n ve e s a s l a r ı n i l g i l i k ı s ı m l a r ı , İçişleri B a k a n l ı ğ ı n c a , C u m h u r b a ş k a n lığı ve T ü r k i y e B ü y ü k M i l l e t Meclisi Genel Sekreterliklerince, B a ş b a k a n lığa, b a k a n l ı k l a r a ve i l g i l i valiliklere, b a k a n l ı k l a r c a da kendilerine b a ğ l ı veya denetlemelerine tabi t e ş k i l â t ve m ü e s s e s e l e r e ilişkin hususlar, i l g i l i t e ş k i l â t ve m ü e s s e s e l e r e b i l d i r i l i r .
Madde 31 —• Yukarıki maddede yazılı merkez teşkilâtı ile bunlara b a ğ l ı veya denetlemelerine t a b ı diğer merkezi t e ş e k k ü l l e r , İçişleri B a k a n l ı ğ ı n d a n bildirilen e s a s l a r ı n kendilerini ilgileyen k ı s ı m l a r ı n a ve b ü n yelerinin özelliklerine g ö r e birer plân projesi h a z ı r l a y a ı a k ıkı n ü s h a ha
linde İ ç i ş l e r i B a k a n l ı ğ ı n a g ö n d e r i r l e r . B u p l â n l a r 27 ncı maddede yazılı komite t a r a f ı n d a n incelenerek uygun g ö r ü l d ü k t e n sonra kesinleşir
Madde 32 - Tahliye olunacak kimselerin kabul bölgelerine n a k i l leri ile yollarda ve y e r l e ş t i r i l e c e k l e r i yerlerde b a r ı n d ı r ı l m a l a r ı , yediril
meleri, s a ğ l ı k b a k ı m ve kontrolleri, y e r l e ş t i r i l d i k t e n sonra çalışır ve ü r e tir hale getirilmeleri h u s u s l a r ı n a ait p l â n ve esaslar, İçişleri B a k a n l ı ğ ı n ı n teklifi ve i s t e ğ i üzerine, i l g i l i B a k a n l ı k l a r c a tesbit olunarak İçişleri B a k a n l ı ğ ı n a ve i l g i l i valiliklere bildirilir.
Madde 33 —• İl, ilce ve bucaklarda, tahliye ve seyrekleştirme veya y e r l e ş t i r m e işlerinin p l a n l a n m a s ı ve y ü r ü t ü l m e s i için, m ü l k i ,idare â m i r leri t a r a f ı n d a n kendi s o r u m l u l u k l a r ı a l t ı n d a i l g i l i daire ve t e ş e k k ü l â m i r veya m e n s u p l a r ı n d a n seçilecek birer «Tahliye» veya « Y e r l e ş t i r m e » k o misyonu ile yollama, konaklama, s a ğ l ı k , emniyet, y e r l e ş t i r m e ve yedir
me işleri için gereken yerlerde geçici ekipler kurulur.
İl, ilce ve bucak merkezleri dışındaki kasabalarda belediye b a ş k a n ları, k ö y l e r d e muhtar ve i h t i y a r meclisleri tahliye veya y e r l e ş t i r m e işle
r i n i n d ü z e n l e n m e s i ve y ü r ü t ü l m e s i ile görevli ve sorumludurlar
Madde 34 —• 30 ve 32 ncı maddeler g e r e ğ i n c e İçişleri B a k a n l ı ğ ı ile i l g i l i b a k a n l ı k l a r d a n bildirilecek esaslar dairesinde •
a) Tahliye bölgesi valiliklerince; tahliye olunacak kimseler, tesis, a r a ç , madde ve mallar ile b u n l a r ı n sevk s ı r a s ı ve kafileleri, toplanma ve yollanma şekil, yer ve y o l l a n , m ü r e t t e p kabul bölgeleri, l ü z u m l u t a ş ı t a r a ç l a r ı n ı n cinsi, m i k t a r ı ve ne suretle s a ğ l a n a c a k l a r ı ;
b) K o n a k yerleri valiliklerince; buralardan geçecek ve kalacak kafilelerin nerelerde k o n a k l a y a c a k l a r ı ve konak yerlerindeki b a r ı n d ı r m a ve yedirme işleri;
c) K a b u l bölgesi valiliklerince; gelecek nüfus, tesis, a r a ç , madde ve m a l l a r ı n y e r l e ş t i r m e , b a r ı n d ı r m a ve çalışır ve ü r e t i r hale getirilmeleri;
ile i l g i l i tebliğler, h a z ı r l ı k l a r ve tedbirler tesbit edilerek plânlanır V a l i l i k l e r c e verilecek direktif dairesinde i l g i l i ilce ve bucaklarda da kendi bölgelerine ait hususlar h a k k ı n d a gerekli h a z ı r l ı k l a r yapılır.
Madde 35 — Hassas bölgelerden tahliye olunacak kimseler, bu
l u n d u k l a r ı i l veya ilce s ı n ı r l a r ı veya çevresi içine g ö n d e r i l m e k suretiyle y a k ı n tahliyeye tabi tutulurlar. B u n l a r ı n tahliye ve y e r l e ş t i r m e h a z ı r l ı k l a r ı ve p l â n l a r ı y u k a r ı k i esaslar dairesinde m a h a l l î m ü l k î idare a m i r l i k lerince düzenlenir ve y ü r ü t ü l ü r .
Madde 36 — Kesif radyoaktif serpinti tehlikesine u ğ r a y a n bölge
lerde oturanlar, geçici z a m a n için buralardan b o ş a l t ı l a r a k tehlike b ö l g e s i dışına ç ı k a r ı l ı r l a r .
B a r a j l a r ı n tahribi halinde, su b a s k ı n ı tehlikesi a l t ı n d a bulunan mes
k û n bölgelerin, tehlikeden önce veya tehlikenin b a ş l a m a s ı ile b i r l i k t e b o ş a l t ı l m a l a r ı için de gerekli tedbirler alınır. B u m a k s a t l a tehlikeye maruz bölgeler, B a y ı n d ı r l ı k B a k a n l ı ğ ı n c a tesbit edilir ve İçişleri B a k a n lığına b i l d i r i l i r .
B u k o n u l a r d a a l ı n a c a k tedbirler, İçişleri B a k a n l ı ğ ı n c a ilgililere ve
rilecek direktiflerle düzenlenir.
Madde 37 —• Valiliklerce, yukarıki maddelere göre düzenlenecek tahliye ve y e r l e ş t i r m e p l â n l a r ı , i k i n ü s h a olarak İçişleri B a k a n l ı ğ ı n a gön
derilir ve bu B a k a n l ı ğ ı n o n a y ı ile kesinleşir.
Madde 38 — Kesinleşen tahliye plânları, lüzumu halinde Bakanlar K u r u l u n c a verilecek k a r a r ü z e r i n e u y g u l a n ı r . B a k a n l ı k l a r ve bunlara bağlı veya denetlemelerine tabi daire ve m ü e s s e s e l e r l e m ü l k î idare â m i r leri, k e s i n l e ş e n tahliye p l â n l a r ı n ı aynen u y g u l a m a k l a m ü k e l l e f t i r l e r .
İ K İ N C İ B Ö L Ü M Seyrekleştirme
Madde 39 — S e y r e k l e ş t i r m e ; tahliyeye t a b ı hassas b ö l g e l e r ' n tah
liye bölgeleri d ı ş ı n d a k i k ı s ı m l a r ı y l e tahliyeye tabi tutulmayan hassas bölgelerin taarruz tesirlerine fazla u ğ r a m a s ı muhtemel k ı s ı m l a r ı n d a k i n ü f u s y o ğ u n l u ğ u n u , dolayısiyle z a y i a t ı azaltmak için yapılır. B u mak
satla buralarda o t u r a n bir k ı s ı m halk, h ü k ü m e t i n de y a r d ı m ı ile ş e h r i n kenar veya y a k ı n l a r ı n d a k i mahalle ve k ö y l e r e g ö n d e r i l e r e k b u r a l a r a d a ğ ı t ı l ı r l a r .
L ü z u m u n d a , tahliye bölgelerinde de s e y r e k l e ş t i r m e yapılabilir.
Madde 40 —• S e y r e k l e ş t i r m e d e ; o yerdeki memur ve d i ğ e r g ö r e v liler ile k a m u hizmetleri, ekonomik, e n d ü s t r i y e l ve sosyal hayat için l ü z u m l u d i ğ e r personel yerinde k a l ı r l a r . Ç o c u k l a r , çocuklu k a d ı n l a r , hastalar ve i h t i y a r l a r gibi kimseler öncelikle ç ı k a r ı l ı r l a r .
Madde 41 —• Hassas ş e h i r ve k a s a b a l a r ı n tahliye ve s e y r e k l e ş t i r m e b ö l g e l e r i n d e bulunan i l genel idaresine d â h i l veya m a h a l l î hizmet ve i h t i y a ç l a r l a i l g i l i bulunan r e s m î dairelerle t a ş ı n m a l a r ı k a b i l Devlete bağlı v e y a Devletin denetlemesine t a b ı d i ğ e r t e ş e k k ü l l e r , sosyal y a r d ı m k u r u m
ları, tahrip veya k a p a n m a l a r ı t o p y e k û n s a v u n m a g ü c ü n e ve k a m u i h t i y a ç l a r ı n a tesir edecek özel t e ş e k k ü l ve m ü e s s e s e l e r ; t a ş ı n a b i l i r tesis,
a r a ç ve malzemeleriyle ve hizmetlerinin i c a p l a r ı n a g ö r e y a k ı n mahalle, köy, m e v k i veya kasabalara t a ş ı n m a k suretiyle dağıtılır.
Madde 42 — Dağılma bölgelerine gönderilecek kimseler ile daire ve m ü e s s e s e l e r i n y e r l e ş t i r i l m e l e r i n i n ve yiyecek, içecek, yakacak, s a ğ l ı k , u l a ş t ı r m a ve h a b e r l e ş m e gibi g ü n l ü k z a r u r i i h t i y a ç l a r ı n ı n s a ğ l a n m a s ı n a ait tedbirler b a r ı ş t a n tesbit edilerek s i v i l savunma p l â n l a r ı n d a g ö s t e r i l i r . Madde 43 — S e y r e k l e ş t i r m e ; o l a ğ a n ü s t ü hallerde tahliye k a r a r ı ile birlikte u y g u l a n a c a ğ ı gibi Millî Güvenlik K u r u l u n u n tasvibi ile İçiş- leri B a k a n l ı ğ ı n c a verilecek emir ü z e r i n e tahliyeden önce de uygulanabi
lir. A n i tehlike hallerinde m a h a l î m ü l k i idare amirliklerince d o ğ r u d a n da yapılabilir.
Ü Ç Ü N C Ü B Ö L Ü M Çeşitli hükümler
Madde 44 — Tahliye ve seyrekleştirme işleri için Sivil Savunma K a n u n u n u n 19 uncu madesi u y a r ı n c a D e v l e t ç e ö d e n e c e k m a s r a f l a r ı k a r ş ı l a m a k ü z e r e gereken ödeneğin b ü t ç e y e k o n u l m a s ı H ü k ü m e t ç e s a ğ l a n ı r .
T a ş ı m a ve y e r l e ş m e işlerinin g e r e k t i r d i ğ i ambalaj ve portatif döşe
me ve d e m i r b a ş gibi g e r e ç l e r , i l g i l i daireler t a r a f ı n d a n b a r ı ş t a n h a z ı r lanır.
Madde 45 — T a h l i y e ve s e y r e k l e ş t i r m e y e ait t a ş ı m a ve y e r l e ş t i r m e işlerinde, S i v i l Savunma K a n u n u n u n 19 uncu maddesine d a y a n ı l a r a k Devlet veya Devlete bağlı idarelerle sermayesinin y a r ı s ı n d a n fazlası Dev
lete ait m ü e s s e s e l e r i n ellerinde bulunan k a r a , deniz ve h a v a t a ş ı t a r a ç l a r ı n d a n , bina ve tesislerinden faydalanma i m k â n ve şekilleri, İçişleri B a k a n l ı ğ ı ile Millî S a v u n m a B a k a n l ı ğ ı ve d i ğ e r i l g i l i b a k a n l ı k l a r ara
s ı n d a m ü ş t e r e k e n tesbit edilerek ilgililere ö n c e d e n t e b l i ğ olunur.
D i ğ e r g e r ç e k ve t ü z e l k i ş i l e r e ait, millî savunma m ü k e l l e f i y e t i d ı ş ı n d a k a l a n (Sefer görevi olmayan) b ü t ü n t a ş ı t a r a ç l a r ı S i v i l S a v u n m a K a n u n u n u n 41 inci maddesi g e r e ğ i n c e el k o n u l m a k suretiyle k u l l a n ı l a b i l i r .
Madde 46 — Kabul veya dağılma bölgelerine taşınacakların yerleş
t i r i l m e l e r i m s a ğ l a m a k m a k s a d ı ile Devlet veya Devlete b a ğ l ı idarelerle sermayesinin y a r ı s ı n d a n fazlasî Devlete ait m ü e s s e s e l e r i n depo, m a ğ a z a ve a m b a r l a r ı n d a n ve d i ğ e r elverişli binalardan, k e s i m zaruret halinde okullardan, s ı r a s ı ile istifade olunur. B u n l a r ı n i h t i y a c ı k a r ş ı l a y a m a m a s ı halinde özel idarelerle belediyelere, v a k f a ve d i ğ e r g e r ç e k ve tüzel kişi
lere ait arazi, arsa ve z a r u r i i h t i y a ç l a r ı d ı ş ı n d a k i ö r t ü l ü g a y r i m e n k u l - lere ve her çeşit e ş y a ve mallara, S i v i l S a v u n m a K a n u n u n u n 41 inci maddesine d a y a n ı l a r a k m ü k e l l e f i y e t u y g u l a n ı r .
18 TEMMUZ 1964 (Resmî Gazete) Sahife: 5 Madde 47 — Tahliye ve seyrekleştirme maksadiyle kabul veya da
ğılma bölgelerine tertip edilecek nüfus, o yerlerde mevcut nüfusun bir katını geçemez.
Madde 48 — Tahliye veya seyrekleştirme emri üzerine, bulunduk
ları yerleri terk etmeleri gerekenlere şahsen veya mahallî mutad araç
larla ilânen tebliğ olunur. Belli edilen müddet içinde bu tebligata riayet etmiyenler, en büyük mülki idare âmirinin emri ile zabıtaca zorla çıka
rılıp mürettep yerlerine gönderilirler.
Madde 49 — Tahliye ve seyrekleştirmeye tabi olmamakla beraber kendi arzu ve imkânları ile hassas bölgeleri terk etmek isteyenler ve 40 ıncı maddeye göre yerlerinde kalmalarına lüzum olmayanlar buralardan ayrılabilirler. Ancak bunlar da genel tahliye yollarını takip etmek ve kabul bölgelerinden birine gittikleri takdirde, yerleşmeleri ve üretici hale gelmeleri hususunda en büyük mülki idare âmirinin alacağı tedbir
lere uymak zorundadırlar.
Tahliyeye tabi olup da mükellefiyet dışı bırakılmış olan araçları ile çgitmek isteyenlere de aynı şartlarla müsaade olunabilir.
Madde 50 — Taşınmaya tabi tutulan millî servetler, malzeme ve tesisler, canlı, cansız ve motorlu araç ve diğer taşınır mallar, en büyük mülki idare âmirinin talimatı dairesinde yollanacakları yerlere götürü
lecek halde hazır bulundurulur. Belli edilen zamanda bunu yapmayan
ların taşınmaya tabi tutulan malları, en büyük mülki idare âmirinin emri üzerine hazırlanır ve gerektiğinde mürettep yerlerine gönderilir.
Madde 51 — Tahliye edilen kimselerin mahallerinde bıraktıkları mallar ile, tahliye edilmeyenlerin kendilerinin ve mallarının korunmasın
dan, kargaşalık ve paniklerin önlenmesinden mahallî idare âmirleri so
rumludur.
Askerî harekâta sahne olabilecek tehlikeli bölgelerdeki idare âmir
leri ile memurlar son ana kadar görevleri başından ayrılamazlar. Çekil
me sırasında bunlardan hangilerinin kalacakları, 29 uncu maddeye göre tesbit ve Millî Güvenlik Kurulunca tasvip olunacak esaslar dairesinde tâyin olunur.
Düşman eline geçmesi mahzurlu görülen ve taşınamayan resmî ev
rak ile diğer tesis eşya ve mallar hakkında özel mevzuatına ve usulüne göre gereken işlem yapılır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Plânlama
Madde 52 — Hassas bölgeler ile 62 nci maddeye göre plânlamaya tabi tutulan resmî ve hususi daire, müessese ve fabrikalarda, sivil sa
vunma mevzuatına ve buna dayanılarak yetkili makamlardan verilecek direktiflere göre yapılması gerekli sivil savunma teşkil, tedbir, tesis, hizmet ve faliyetleri bir sivil savunma plânı veya plânları ile düzenlenir.
Madde 53 — Sivil savunma plânlarının düzenlenmesinden, gerçek
leştirilmesinden ve yürütülmesinden merkezde Sivil Savunma İdaresi Baş
kanı; i l , ilce ve bucaklarda mahallî mülki idare âmirleri; bu yerler dışın
daki kasabalarda belediye başkanları; köylerde muhtarlar; daire, mü
essese ve fabrikalarda bunların en büyük âmirleri, sahipleri veya yetkili temsil organları görevli ve sorumludurlar.
Madde 54 — Sivil savunma plânları, düzenlenerek onandıktan sonra da devamlı surette gözden geçirilerek gelişen ve değişen durum ve şartlara göre üzerlerinde gerekli yenilik ve değişiklikler yapılır. Bunlar da yetkili inceleme ve onama mercilerinden geçirilir.
Madde 55 — Sivil savunma plânlaması : A) Genel veya bölgesel plânlama, B) Hassas bölgelere ait plânlama, C) Daire ve müesseselere ait plânlama, olmak üzere üç kısma ayrılır.
A) Genel veya bölgesel plânlama :
Madde 56 — Genel veya bölgesel plânlama; yurda veya yurdun bazı bölgelerine şamil sivil savunma teşkil, tesis ve tedbirlerini ihtiva eder. Gereken hususları ilgili bakanlıklar, Genelkurmay Başkanlığı veya diğer ilgili daireler koordine edilmek suretiyle İçişleri Bakanlığınca ı Sivil Savunma İdaresi Başkanlığınca) düzenlenir. Gerekenler Millî Gü
venlik Kurulunun tasvibine sunulur.
Bunlar; genel tahliye ve kabul, haberalma ve yayma, eğitim, ikmal ve donatım, bölgelerarası işbirliği ve yardımlaşma ve seyyar destekleme gibi hususlardır.
Madde 57 — Genel veya bölgesel plânların, diğer bakanlık veya daireleri ilgilendiren kısımları bu makamlara da bildirilerek, bunların gerçekleştirilmesi ve yürütülmesi bu bakanlık veya dairelerce sağlanır.
B) Hassas bölgelere ait plânlama :
Madde 58 — Hassas bölgelere ait plânlama; hassas bölgelerdeki i l ve ilçelerde yapılacak sivil savunma teşkil, tesis, tedbir ve faaliyetlerini ihtiva eder. B u plânlar, İçişleri Bakanlığından verilecek talimat esasları dairesinde düzenlenir.
Madde 59 — Hassas bölgelere ait plânların hazırlanması ile ilgili çalışmalarda, resmî ve hususi daire, müessese ve teşekküllerin, özel idare ve belediyelerin her türlü doküman ve etüdlerinden, teknik ve idari per
sonel yardım ve işbirliğinden faydalanılabilir. Adları geçen müessese ve teşekküller, Sivil Savunma Kanununun 22 nci maddesi gereğince, vali ve kaymakamlar tarafından bu konuda yapılacak istekleri yerine getir
mekle mükelleftirler.
Madde 60 — Hassas bölgelerdeki i l ve ilçelere ait sivil savunma plânları, i l harb komitelerince uygun görüldükten sonra İçişleri Bakan
lığına gönderilerek bakanlık adına Sivil Savunma İdaresi Başkanlığınca incelenir ve uygun görülenler onanır.
Madde 61 — Hassas bölgeler dışındaki il ve ilçelere ait sivil sa
vunma teşkil, tesis, tedbir ve faaliyetleri ile ilgili hazırlıklar da bir plân halinde düzenlenir.
C) Daire ve müesseselere ait plânlama :
Madde 62 — Hassas bölgeler içinde olup da personel mevcudunun yıllık ortalaması yüzden fazla bulunan veya hassasiyeti kabul edilmiş olan resmî ve hususi müesseseler ı(Daire, teşekkül, müessese, fabrika, imalâthane, atelye, okul, üniversite, yurt ve pansiyonlar ile yatak sayısı yüzden fazla olan hastahane ve oteller ve benzeri toplu çalışma ve iş yerleri) sivil savunma plânı yapmakla mükelleftirler.
İlgili bakanlık veya valiliklerce lüzum görüldüğü takdirde; hassas /bölgeler içinde olup da personel mevcudu 100 den az veya hassas böl
geler dışında olup da personel mevcudu 100 den fazla olan müesseseler de planlamaya tabi tutulabilir.
Madde 63 — Personel sayışma bakılmaksızın, aynı çatı altında bulunan aynı veya başka başka idare veya şahıslara ait müesseselerle aynı müessese sınırı içinde bulunan bir idareye bağlı ayrı ayrı tesisler, birer ünite itibar olunur ve müşterek plânlamaya tabi tutulur. Aynı sınır içindeki müessese personeline ait konutlar da o müessese ile birlikte mü
talâa edilir.
Madde 64 — Liman, gar ve hava meydanları sahalarında mevcut çeşitli (Denizcilik işletmesi, liman başkanlığı, gar, gümrük, depo, antrepo, silo, P T T . v.s. gibi) müesseseler, aynı bölge içinde toplanmış müessese
ler grupu sayılarak, buralarda vücuda getirilmesi gerekli teşkil, tesis ve tedbirler topluca ve müştereken plânlanır.
Olağanüstü hallerde ve seferde; limanlarda, garlarda ve hava mey
danlarında bulunan ve buralara gelen ve giden her çeşit taşıt araçları
nın, personel ve eşyalarının korunması, N B C (Nükleer, biyolojik, kimya) maddeleri ile bulaşık olup olmadıklarının kontrol ve tesbiti, bulaşık olan
ların temizlenmesi veya zararsız hale getirilmesi, yukarıda yazılı mü
esseseler grupuna ait sivil savunma teşkilâtı tarafından yapılır.
B u maksatla; limanlarda, garlarda, hava meydanlarında ve bunlar arasında işleyen vapur, tren ve uçaklarda, kendi bünye ve özelliklerine göre vücuda getirilecek, bu Tüzükte açıklanmayan özel tesis, teşkil ve tedbirler, ilgili bakanlık veya genel müdürlüklerce İçişleri Bakanlığı ile mutabık kalınmak suretiyle verilecek talimat dairesinde düzenlenir.
Madde 65 — 63 ve 64 üncü maddelere göre birleşik plânlamaya tabi müessese gruplarına ait müşterek teşkilât ve hizmetler, personel mevcudu en fazla olan veya personel eşitliği halinde mahallî mülki idare amirliğince uygun görülecek müessese veya ünitenin koordinatörlüğü altında plânlanır ve yürütü'ür. B u hususta anlaşmazlık çıkması halinde bu anlaşmazlık mülki idare amirliklerince çözümlenir.
Düzenlenecek plâna göre her müessese veya ünite, kendisine düşe
cek hazırlıkları, tedbir ve faaliyetleri ve bunların gerektirdiği harcama
ları yapmakla mükelleftir.
Madde 66 — Çeşitli üniteleri veya branşları bulunan büyük mües
seselerde, sivil savunma görev ve hizmetlerinin tesbiti, koordinesi ve plânlaması için, müessese âmirinin başkanlığında her ünite veya bran
şın yetkili idare veya teknik âmirlerinden mürekkep bir «Sivil Savunma Komisyonu» kurulur. Savunma sekreteri bulunan müesseselerde bu sek
reter komisyonun ikinci başkanıdır.
Sivil savunma âmirleri bu komisyonun tabiî üyesi ve raportörüdür.
Madde 67 — Her müessese de, müessese âmirinin sorumluluğu a l tında; sivil savunma teşkilât, hizmet ve faaliyetlerini düzenlemek ve yü
rütmek üzere müessese âmirinin görevlendireceği b i r kişi «Sivil Savun
ma Amirliğini» yapar ve imkânı olan müesseselerde yeteri kadar yar-
Sahife: 6 (Resmî Gazete) 18 TEMMUZ 1964 dımcısı bulunur. Sivil savunma uzmanı bulunan müesseselerde sivil s a
vunma amirliği görevi, bu uzman tarafından yürütülür.
Madde 68 — Kamu sektörüne dâhil daire ve müesseselere ait sivil savunma plânları ((Tahliye ve seyrekleştirme plânları dâhil), mahallî valiliklerce uygun görüldükten sonra ilgili bakanlıkların ve bakanlık
larla ilgili bulunmayanlar İçişleri Bakanlığının, özel sektöre dâhil mü
esseselere ait plânlar da ilgili valiliklerin onayı ile tamamanır.
BEŞİNÇÎ KISIM
Eğitim
Madde 69 — Sivil savunma eğitimi ile sivil savunma ile ilgili per
sonelin, sivil savunma hizmet teşkilâtında görevlendirilen mükelleflerin ve halkın, sivil savunma hizmet ve faaliyetlerinde ve koruyucu, kurtarıcı her çeşit tedbirler konusunda plânlı ve programlı şekilde aydınlatılma
ları ve yetiştirilmeleri sağlanır.
Sivil savunma eğitimi; genel olarak öğretim, yayın ve tatbikat şek
linde uygulanır
BİRİNCİ BÖLÜM Öğretim
Madde 70 — Sivil savunma ile ilgili personelin öğretimi «Sivil S a vunma Kolej ve Enstitüleri»nde yapılır. İhtiyaç halinde bu öğretim, lü
zum görülecek bölge merkezlerinde de yapılabilir.
Madde 71 — Sivil savunma kolej ve enstitülerinde ve bölge eğitim merkezlerinde uygulanacak kurs, konferans veya seminerler gibi öğre
tim şekilleri ile bunların programları, süreleri, açılma zamanları ve ilgi
lilerin bu öğretime çağrılmaları, Sivil Savunma İdaresi Başkanlığınca tesbit ve İçişleri Bakanlığınca tasvip olunacak esaslar dairesinde yapılır.
Madde 72 — Sivil Savunma İdaresi Teşkilâtı personeli ile resmî ve özel daire, müessese ve teşekküllerdeki sivil savunma uzmanlarının ve İçişleri Bakanlığınca lüzum görülecek diğer personelin, sivil savunma idare merkezleri ve servisleri başkanlarının sivil savunma kolej veya enstitülerinde öğretim görmeleri esastır.
Bunlardan, sivil savunma kolej veya enstitülerinde yetiştirilmeleri mümkün olamayanlar, bölge eğitim merkezlerinde yapılacak öğretime tabi tutulurlar.
Çeşitli sivil savunma konularında öğretmenlik yapabilecek persone
lin yetiştirilebilmesi için, sivil savunma kolej, enstitü veya bölge eğitim merkezlerinde yapılacak öğretime, çeşitli teşkilâta mensup veya arzu eden serbest kimseler de çağrılabilirler.
Madde 73 — Mahallî sivil savunma hizmet teşkilâtında görevli mü
kelleflerin öğretimi; İçişleri Bakanlığınca bildirilecek program ve esas
lar ve bu esaslara göre ilgili bakanlıklardan verilecek direktifler daire
sinde :
a) Sivil savunma servisleri ve korunma kılavuzlukları personeli ile resmî ve özel müesseselerin lüzum görülecek sivil savunma servis âmir
leri için, Sivil Savunma İdaresince ilgili şehir ve kasabalarda;
b) Yardımcı servisler personeli için, ilgili idarelerce, mahallerinde;
c) Resmî ve özel müesseseler sivil savunma teşkilleri personeli için, ilgili müessesslerce kendileri tarafından;
düzenlenecek kurs, konferans veya seminerlerle yapılır.
Bu suretle yapılacak öğretimlerde, müesseseler, kendi imkânları dairesinde birbirlerine yardımda bulunurlar. B u husus, gerektiğinde, mahallî mülki idare amirliklerince de düzenlenebilir.
Madde 74 — Hassas bölgelerden başlanmak üzere 15 yaşından y u karı ve sivil savunma hizmet teşkilâtı dışındaki bütün halk, sivil sa
vunma konularında yetiştirilmek üzere ders ve konferanslarla öğretime tabi tutulabilirler.
Halkın, davet vukuunda bu öğretime katılması mecburidir. Ancak sağlık veya diğer mâkul mazeretlerini tevsik edenler veya herhangi bir müessesede bu gibi öğretime katıldığına dair belge gösterenler, bu mec
buriyetten istisna edilirler. Mazereti kabul olunanlar, daha sonraki ders ve konferanslara katılırlar.
Madde 75 — Halk öğretimi süresi, yılda en az 10 saattir. B u öğ
retimin programı, uygulama şekli, süresi ve yürütülmesine ilişkin esas
lar, 86 nci maddede yazılı hususlar da gözönünde bulundurulmak sure
tiyle İçişleri Bakanlığınca tesbit edilerek gerekenlere bildirilir.
Madde 76 — Resmî ve özel müesseselerin sivil savunma teşkilleri personeli dışındaki memur ve işçilerinin sivil savunma öğretimi için,
İçişleri Bakanlığınca bildirilecek esaslar dairesinde, kendi bünyeleri içinde ders ve konferanslar tertiplenebilir.
Madde 77 — İçişleri Bakanlığı ile ilgili bakanlıklar arasında tesbit olunacak esaslar dairesinde, okulların ve diğer eğitim müesseselerinin programlarına sivil savunma bilgileri de konularak okutulur.
İKİNCİ BÖLÜM Yayın
Madde 78 — Sivil savunmanın tanıtılması, öğretilmesi ve gerçek
leştirilmesi için, İçişleri Bakanlığınca gerekli kitap, dergi broşür ve afiş
ler, filmler, radyo konuşmaları ve diğer her türlü öğretim ve propagan
da yayınları yapılır. Seyyar ve sabit sergiler, benzeri diğer gösteriler, örnek tesisler tertiplenebilir.
Radyo ile yapılacak yayınlar, ilgili mercilerle anlaşma suretiyle düzenlenir.
Madde 79 — Bakanlıklar, daire ve kurumlar, İçişleri Bakanlığınca belirtilecek esaslara uygun olarak kendi görev ve hizmet alanlarına giren sivil savunma ile ilgili konularda gereken öğretici yayın ve faa
liyetlerde bulunurlar.
Ayrıca, resmî ve özel daire, müessese ve teşekküller, sivil savun
ma ile ilgili öğretici yayınları çoğaltarak kendi teşkilât ve personeline dağıtabilirler.
Gerçek ve tüzel kişiler tarafından sivil savunma konulariyle ilgili olarak yapılacak yayınlar, sivil savunma mevzuat ve esaslarına aykırı olmak ve faydalı görülmek şartiyle İçişleri Bakanlığınca ilgililere ve halka tavsiye olunabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tatbikat
Madde 80 — Tatbikat ile halkın ve sivil savunma teşkilâtında gö
revli personelin sivil savunma konusunda yetişme derecelerinin tesbitı, bilgilerinin artırılması ve tatbikat alanında yetiştirilmeleri, bu mak
satla hazırlanmış plânların denenmesi ve geliştirilmesi sağlanır.
Madde 81 — Tatbikat; genel, kısmi ve özel olmak üzere üç şekilde yapılır.
a) Genel tatbikat, bütün yurda;
b) Kısmi tatbikat, bir veya bir kaç'il veya ilçeye yahut bir has
sas bölgenin bazı kısımlarına veyahut bazı servislere;
c) özel tatbikat, yalnız bazı daire, müessese veya fabrikalara şâ
mil olmak üzere tertiplenir.
Her üç şekildeki tatbikata, buralardaki halk ve sivil savunma teş
kilâtı birlikte katılabilecekleri gibi, bu tatbikat yalnız sivil savunma teşkilâtına veya yalnız halka ait olmak üzere de tertiplenebilir.
Madde 82 — Genel ve kısmi tatbikat; İçişleri Bakanlığının direk
tifi üzerine ve en az bir ay önce ilgili bakanlıklar ile tüzel kişiliği haiz genel müdürlüklere ve valiliklere bilgi verilmek suretiyle yapılır.
Kısmi tatbikat, mahallî mülki idare amirliklerinin teklifi ve İçiş
leri Bakanlığının tasvibi ile de yapılabilir.
özel tatbikat; daire, müessese ve fabrikalar tarafından, önceden mahiyeti ve zamanı mahallî en büyük mülki idare amirliğine bildirilmek suretiyle kendi bünyeleri içinde yapılır. B u tatbikat mülki idare âmiri
nin vereceği emir üzerine de yapılabilir, özel tatbikatta, mahallî mülki idare amirliğince müşahit de bulundurulabilir.
Madde 83 — Tatbikat dolayısiyle İçişleri Bakanlığı ile mahallî en büyük mülki idare amirliklerince verilecek talimat ve emirlerin, yaban
cılar da dâhil, resmî ve özel bütün müessese ve teşekküller ve halk tara
fından yerine getirilmesi mecburidir.
Madde 84 — İşletme veya kullanılmaları halkı telâşa düşürebilecek mahiyette olan sivil savunma ile ilgili tesis ve araçların denenmeleri hallerinde, önceden halka bilgi verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli hükümler
Madde 85 — Sivil savunma hizmetlerinde görevli mükelleflerden 73 üncü madde dışında kalanların eğitimi; İçişleri Bakanlığınca verilecek esaslar dairesinde mahallî mülki idare amirlikleri ile ilgili teşekküller arasında tesbit edilecek şekilde ve hizmetlerinin gereklerine göre y a pılır»
18 TEMMUZ 1964 (Resmî Gazete) Sahife: 7
Madde 86 — S i v i l savunma hizmetlerinde görevli m ü k e l l e f l e r e yap
t ı r ı l a c a k e ğ i t i m s ü r e s i y ı l d a 72 saati (9 g ü n ) g e ç e m e z . B u s ü r e , mükellef veya m ü e s s e s e işlerinin fazla a k s a t ı l m a m a s ı için i m k â n nispetinde iş sa
atleri d ı ş ı n d a ve g ü n d e 1-2 saat s ü r e c e k şekilde tertiplenebilir. E ğ i t i m z a m a n ı n ı n seçilmesinde, m ü m k ü n o l d u ğ u kadar iş ve ç a l ı ş m a mevsim ve ş a r t l a r ı n ı n elverişli o l m a s ı da g ö z ö n ü n d e tutulur.
Madde 87 — E ğ i t i m l e r için, o yerlerdeki b ü t ü n okullardan, k a m u s e k t ö r ü n e d â h i l daire, m ü e s s e s e ve t e ş e k k ü l l e r e veya sosyal y a r d ı m k u r u m l a r ı n a ait elverişli yerlerden ve b u r a l a r d a k i e ğ i t i m e y a r a y a c a k a r a ç lardan, kendi i ş l e r i n e engel olmayacak zaman ve ş e k i l l e r d e p a r a s ı z ola
rak istifade olunur. B u yerlerin y e t i ş m e m e s i halinde özel m ü e s s e s e ve k i ş i l e r e ait bu işe elverişli yerler, İçişleri B a k a n l ı ğ ı n ı n muvafakati ile kiralanabilir.
Madde 88 — S i v i l savunma kolej ve e n s t i t ü l e r i n e ve bölge e ğ i t i m merkezlerine e ğ i t i m için ç a ğ r ı l a c a k veya b u r a l a r a ö ğ r e t m e n l i k için gön
derilecek personelin y o l l u k l a r ı , H a r c ı r a h K a n u n u n d a k i esaslara g ö r e si
v i l savunma fonundan ödenir.
3 kilometreden uzak mesafelerden e ğ i t i m yerlerine gidecek m ü k e l lef personelin ((Müesseseler s i v i l savunma t e ş k i l l e r i mükellefleri h a r i ç ) , t a ş ı m a a r a ç veya m a s r a f l a r ı da s i v i l savunma fonundan s a ğ l a n ı r .
Madde 89 — Sivil savunma eğitimleri dolayısiyle :
a) S i v i l savunma kolej, e n s t i t ü ve bölge e ğ i t i m merkezlerinde, s i v i l savunma idaresindeki kadrolu ö ğ r e t m e n l e r d e n a y r ı olarak ö ğ r e t menlik g ö r e v i verilecek personel ile kadrosu bulunmayan geçici d i ğ e r hizmetlerde ç a l ı ş t ı r ı l a c a k olanlara;
b) Ş e h i r ve kasaba s i v i l savunma servisleri, k o r u n m a k l a v u z l a r ı ve m ü e s s e s e l e r s i v i l savunma servis â m i r l e r i ile h a l k için, i l g i l i ş e h i r ve kasabalarda y a p t ı r ı l a c a k e ğ i t i m l e r d e , ö ğ r e t m e n l i k l e g ö r e v l e n d i r i l e c e k ve d i ğ e r hizmetlerde ç a l ı ş t ı r ı l a c a k olanlara;
c) Y a r d ı m c ı servisler m ü k e l l e f l e r i için, i l g i l i idarelerce y a p t ı r ı l a cak e ğ i t i m l e r d e , kendi ç a l ı ş m a saatleri veya kendi t e ş k i l â t l a r ı dışında ö ğ r e t m e n l i k l e g ö r e v l e n d i r i l e c e k l e r e ;
İçişleri B a k a n l ı ğ ı n c a tesbit olunacak m i k t a r l a r a g ö r e sivil savunma fonundan ü c r e t verilir.
A L T I N C I KISIM
Haber alma ve yayma, ikaz ve alarm B İ R İ N C İ B Ö L Ü M
Genel esaslar
Madde 90 — Haber alma ve y a y m a , i k a z ve a l a r m sistemi; S i v i l Savunma İ d a r e s i Merkezinde ve h a v a kontrol merkezlerinde veya civar- l a r ı n d a k i i k a z ve a l a r m merkezleri ile l ü z u m g ö r ü l e c e k yerlerde k u r u lacak, radyolojik g ö z e t l e m e p o s t a l a r ı , toplama ve kontrol merkezlerin
den ve tehlike haberlerinin a l ı n m a s ı ve y a y ı l m a s ı için k u l l a n ı l a c a k b i l û m u m telli, telsiz, sesli, ışıklı ve s a i r muhabere ve irtibat tesis, tertip ve a r a ç l a r ı n d a n meydana gelir.
B u sistem içindeki radyolojik g ö z e t l e m e p o s t a l a r ı , toplama ve kont
rol merkezleri ile radyoaktif serpinti tehlikesi haberlerinin, buralardan i l g i l i mercilere ve h a l k a u l a ş t ı r ı l m a s ı n d a k u l l a n ı l a c a k tesis, tertip ve a r a ç l a r a y n ı zamanda, radyolojik savunma, ihbar ve ikaz sistemini teşkil eder.
Madde 91 — Hava hücumu tehlikesi haberlerinin kaynağını, aktif hava s a v u n m a s ı ile i l g i l i h a v a kontrol merkezlerinin y a y ı n l a r ı ; radyo
a k t i f serpinti tehlikesi haberlerinin k a y n a ğ ı n ı da radyolojik g ö z e t l e m e p o s t a l a r ı ve bu m a k s a t l a g ö r e v l e n d i r i l e n meteoroloji i s t a s y o n l a r ı ve top
l a m a merkezleri, t e ş k i l eder.
Madde 92 — İ k a z ve a l a r m merkezleri ile hava kontrol merkez
leri a r a s ı n d a k i işbirliği h u s u s l a r ı ile i k a z ve a l a r m k o n u l a r ı n d a d i ğ e r a s k e r î k a y n a k l a r d a n ve i m k â n l a r d a n faydalanma şekilleri, i l g i l i m a k a m lar a r a s ı n d a y a p ı l a c a k a n l a ş m a l a r l a tesbit olunur ve u y g u l a n ı r .
R a d y o a k t i f serpinti tehlikesinin tesbit ve i h b a r ı n d a , S i v i l S a v u n m a K a n u n u n u n 29 uncu maddesi g e r e ğ i n c e meteoroloji i s t a s y o n l a r ı n d a n fay
dalanma ve bu m a k s a t l a bunlara y a p ı l a c a k y a r d ı m şekilleri, S i v i l S a v u n m a İ d a r e s i B a ş k a n l ı ğ ı ile Meteoroloji Genel M ü d ü r l ü ğ ü t a r a f ı n d a n m ü ş t e r e k e n düzenlenir.
Madde 93 — Her türlü tehlike haberlerinin ilgili posta, merkez ve merciler a r a s ı n d a verilmesinde, a l ı n m a s ı n d a ve buralardan da ilgililere ve h a l k a y a y ı l m a s ı n d a , mevcut P T T şebekesiyle telli ve telsiz d i ğ e r b ü t ü n muhabere tesislerinden f a y d a l a n ı l ı r . A y r ı c a k u r u l m a s ı n a i h t i y a ç gö
r ü l e n telli ve telsiz muhabere ve irtibat sistemi; S i v i l S a v u n m a K a n u nunun 26 n c ı maddesi g e r e ğ i n c e m u n z a m v a s ı f t a , tesis ve i ş l e t m e mas
r a f l a r ı S i v i l Savunma İ d a r e s i t a r a f ı n d a n ö d e n m e k ü z e r e P T T İ d a r e since g e r ç e k l e ş t i r i l i r .
Mevcut tesislerden faydalanma suretiyle y a p ı l a c a k h a b e r l e ş m e iş
leri, S i v i l Savunma İ d a r e s i y l e i l g i l i t e ş e k k ü l l e r a r a s ı n d a ö n c e d e n tesbit olunacak esaslar dairesinde y ü r ü t ü l ü r .
İ k a z ve a l a r m haberleri, birinci derecede önceliği haiz olup, d i ğ e r derecelerdeki her t ü r l ü muhaberat ve y a y ı n l a r kesilmek suretiyle hemen verilir.
Madde 94 — İ k a z ve a l a r m sistemi; o l a ğ a n ü s t ü hallerde ihtiyaca g ö r e mükellef personelle t a k v i y e olunur ve genişletilebilir.
S i v i l savunma i h t i y a ç l a r ı dolayısiyle artacak muhabere hizmetlerini k a r ş ı l a y a m a y a c a ğ ı a n l a ş ı l a n m a h a l l î P T T t e ş k i l â t ı n ı n kuvvetlendirilmesi için, s i v i l savunma m ü k e l l e f l e r i n d e n yeteri k a d a r y a r d ı m c ı ekip verilir.
B u n l a r ı n m i k t a r l a r ı , ç a l ı ş m a yer ve şekilleri, m a h a l l î s i v i l savun
m a idaresi ile i l g i l i t e ş e k k ü l l e r t a r a f ı n d a n , b a r ı ş t a n p l â n l a n ı r . Madde 95 — B u k ı s ı m d a sözü g e ç e n daire, m ü e s s e s e ve t e ş e k k ü l ler; S i v i l Savunma İ d a r e s i y l e işbirliği halinde, haber alma ve yayma, i k a z ve a l a r m sistemini m ü ş t e r e k e n tesbit, tesis ve i ş l e t m e k t e n sorumludur
lar.
Madde 96 — Haber a l m a ve y a y m a , i k a z ve a l a r m sisteminin; k u r u l u ş , g ö r e v ve ç a l ı ş m a t a r z l a r ı , İçişleri B a k a n l ı ğ ı n c a bir t a l i m a t l a tes
bit olunur.
M a d d e 97 — Tehlike haberlerinin o l d u ğ u gibi, tehlike zamanla
r ı n d a y e t k i l i m a k a m l a r t a r a f ı n d a n s i v i l savunma k o n u l a r ı n d a h a l k a ve
rilecek direktif ve y a p ı l a c a k tavsiyelerin y a y ı n l a n m a s ı n d a da, mevcut b ü t ü n radyo i s t a s y o n l a r ı n d a n ve d i ğ e r v e r i c i tesislerden f a y d a l a n ı l a b i l i r . R a d y o i s t a s y o n l a r ı t a r a f ı n d a n bu y a y ı n l a r , d i ğ e r y a y ı n l a r kesilerek he
men yapılır.
İ K İ N C İ B Ö L Ü M
Tehlike (İkaz ve alarm) haberlerinin yayılması
Madde 98 — İ k a z - a l a r m ve toplama merkezleri t a r a f ı n d a n yet
k i l i k a y n a k l a r v a s ı t a s i y l e a l ı n a c a k hava h ü c u m u veya radyoaktif ser
pinti tehlike haberleri, b a r ı ş t a n tesbit ve tertiplenecek muhabere, i r t i bat ve y a y ı n a r a ç l a r i y l e i l g i l i i l veya ilçelerdeki s i v i l savunma idare mer
kezlerine, idare amirliklerine veya bu hizmetle görevli d i ğ e r m a k a m l a r a bildirilir.
M a d d e 99 — Tehlike haberlerinin bölgelerinde y a y ı l m a s ı idare mer
kezlerine, b u n l a r ı n b u l u n m a d ı ğ ı veya bu merkezlerde a l a r m t e r t i b a t ı h e n ü z k u r u l m a m ı ş olan yerlerde emniyet m ü d ü r ve amirliklerine veya jandarma k o m u t a n l ı k l a r ı n a aittir.
Tehlike haberlerinin bu m a k a m l a r d a n b u l u n d u k l a r ı ş e h i r ve kasa
balarda y a y ı l m a s ı , gerekenlerin i l g i l i ilce, bucak ve k ö y l e r e ve d i ğ e r m e s k û n yerlere u l a ş t ı r ı l m a s ı ve buralarda da h a l k a d u y u r u l m a s ı için;
m a h a l l î i m k â n ve ş a r t l a r a g ö r e k u l l a n ı l a b i l e c e k telli, telsiz, sesli, ışıklı, motorlu v e y a y a y a haberciler gibi m ü m k ü n olan her t ü r l ü a r a ç , tesisat ve i ş a r e t l e r l e gerekli tertibat ve tedbirler b a r ı ş t a n p l â n l a n ı r ve g e r ç e k leştirilir.
Tehlike haberlerinin y a y ı l m a s ı n d a ve a l ı n m a s ı n d a radyo istasyon
l a r ı n d a n ve radyolardan faydalanma i m k â n l a r ı da g ö z ö n ü n d e tutulur.
Madde 100 — Y e t k i l i d i ğ e r k a y n a k l a r d a n a l ı n a c a k bilgiler ile teh
l i k e halinin fiilen belirmesi veya i k a z a l a r m ve toplama merkezleri ile i r t i b a t ı n kesilmesi gibi istisnai hallerde, tehlike haberleri; m a h a l l î s i v i l savunma idare merkezi b a ş k a n ı veya m ü l k i idare â m i r l e r i n i n e m r i ile de yayılabilir.
Madde 101 —• H a l k a bildirilecek i k a z ve a l a r m haberlerinin duyu
r u l m a s ı için, hassas bölgelerde özel siren t e r t i b a t ı yapılır. Hassas böl
geler d ı ş ı n d a k i şehir, kasaba, mevki veya k ö y l e r d e v a r s a sirenler, siren bulunmayan yerlerde bu m a k s a t l a tertiplenecek d i ğ e r sesli veya i ş a r e t l i a r a ç l a r k u l l a n ı l ı r . R e s m î ve hususi m ü e s s e s e l e r e ait sirenlerle d i ğ e r ya
yın a r a ç l a r ı n d a n da f a y d a l a n ı l a b i l i r .
İ k a z ve a l a r m haberlerinin d u y u r u l m a s ı n a ait a r a ç ve i ş a r e t l e r ön
ceden h a l k a bildirilir.
Madde 102 •— K ö y l e r d e ve d i ğ e r m e s k û n yerlerde radyoaktif ser
pinti tehlikesinin b a ş l a m a s ı , derecesi ve z a r a r s ı z hale gelmesi gibi saf- h a l a r ı n ı tesbit ederek, h a l k ı u y a r m a k ve en y a k ı n m ü l k i idare veya za
b ı t a amirliklerine de haber vermek ü z e r e muhtar ve ihtiyar meclisi ü y e leri, gerekli alet ve bilgilerle d o n a t ı l a r a k görevlendrrilebilir.
Madde 103 — Hassas bölgeler içindeki r e s m î ve hususi m ü e s s e s e ler i k a z ve a l a r m haberlerini, o bölgeye ait genel i k a z - a l â r m sistemi va
s ı t a s i y l e a l ı r l a r . B u sistemden faydalanamayacak durumdaki önemli m ü e s s e s e l e r e , bu haberlerin u l a ş t ı r ı l m a s ı için S i v i l Savunma İ d a r e s i n c e gerekli i r t i b a t s a ğ l a n ı r .
