HATA AKIMI KORUMA ANAHTARLARI

(1)

(2)

Elektrik Kaçaklar›na Karﬂ› Korunmada Can Ve Mal Güvenli¤inin Sa¤lanmas›

125 A’e kadar anma ak›mlar›nda üretilen Siemens Hata Ak›m› Koruma Anahtarlar›, herhangi bir elektrik kaça¤›nda hayat›n›z› kurtar›r, yang›n tehlikesine karﬂ› evinizi ve tesislerinizi korur.

‹ç Tesisat Yönetmenli¤ine, EN 61008 ve EN 61009 nolu Avrupa standartlar›na uyumlu Siemens Hata Ak›m›

Koruma Anahtarlar›n›n ihtiyac›n›za göre tek veya üç fazl› tiplerinden birini kullanarak, yukar›da örnekleri görülen ve günlük hayat›n›zda her an karfl›laflabilece¤iniz elektrik kazalar›ndan kurtulabilirsiniz. (fiekil 7) Çal›flma Prensibi ve Üstünlükleri

Tamamen elektromekanik* prensipte imal edilen Siemens Hata Ak›m› Koruma Anahtarlar›, flebeke geriliminden ba¤›ms›z olarak çal›fl›rlar. Temel olarak, devredeki aktif iletkenlerin (nötr dahil) içinden geçirildi¤i ak›m transformatörü ve açt›rma mekanizmalar›ndan oluflurlar.

Çal›flma prensibi, 2 kutuplu (motofaze) cihazlarda, yüke do¤ru akan ak›m›n dönen ak›ma eflit, 4 kutuplu (trifaze) cihazlarda ise vektörel toplamlar›n›n 0 olmas› gerekti¤ini temel almaktad›r. (fiekil 8)

Normal çal›flma flartlar›nda ak›m transformatörü dengededir. Ak›m transformatörünün yük taraf›nda bir kaçak oldu¤u durumda, sekonder sarg›larda oluflan gerilim bu dengeyi bozar; e¤er sözkonusu ak›m, korunma eflik de¤erine (I_∆) eflit veya fazla ise açt›rma mekanizmalar› maksimum 30 ms.de devreyi keser. (fiekil 9)

1) Ak›m transformatörü kaçak ak›m› tesbit eder.

2) Ölçülen elektriksel de¤er, mekanik harekete dönüﬂtürülür.**

3) Ana kontaklar anahtarlan›r.

Şekil 9: 4 kutuplu hata akımı koruma anahtarı Şekil 8: Kaçak akım ve takip ettiği yol

*_** Elektromekanik cihazlar›n üstünlükleri:

a) Yard›mc› gerilime ihtiyaç yoktur.

b) Elektronik yükselteç devresi kullan›lmad›¤›ndan, gerilim de¤iﬂimlerinden etkilenmez.

c) Nötr hatt›n›n kesilmesi halinde dahi, besledikleri faz hatt›nda

oluﬂabilecek tehlikeli toprak kaçaklar›na karﬂ› tam olarak koruma sa¤larlar.

d) ‹çlerinde elektronik komponent bulunmad›¤›ndan darbe gerilimlerine karﬂ› mukavimdirler.

e) EN 61008 ve EN 61009 normlar› elektronik açt›rma üniteli cihazlar› yasaklamaktad›r.

Şekil 7: Hata Çeşitleri

10,5 A L1L2 NL3 10 A

0,5 A

0,5 A 0,5 A

PE

I_N

L1 L2L3 N

Testbutonu 3

1 2

(3)

1) Cihazdan sonra; tesisatta nötr iletkeni ve koruma iletkeni ayr› ayr› olmal›d›r.

Nötr iletkeni izole olarak çekilmeli, topraklanmamal› ve hiçbir yerde (buat, priz vs.) topraklama veya koruma iletkeni ile elektiriki olarak temas etmemelidir.

Topraklama korumal› cihazlar›n topraklamas›, nötr iletkeni ile de¤il, sadece koruma iletkeni ile yap›lmal›d›r.

2) Cihaz, hem faz iletkenleri hem de nötr iletkeni ile irtibatlanmal›d›r.

Birden fazla cihaz kullan›ld›¤› durumlarda, yük taraf›ndaki nötr hatt› hiçbir ﬂekilde di¤er cihaz›n nötr hatt›yla köprülenmemelidir.

3) Topraklanma direnci 30 mA’lik cihazlarda 1666 Ω’u, 300 mA’liklerde ise 167 Ω’u aﬂmamal›d›r.

4) Cihaz›n kablo giriﬂlerinin mühürlenmesi istenen durumlarda, 5ST0 3... serisi Otomat Kutusu içerisine montaj yap›labilir. Kutunun her iki yan›nda mühür delikleri bulunmaktad›r. (Bkz.s. 4/2) 5) Cihaz, montaj› yap›ld›ktan sonra devreye sokulur. “Test” butonuna bas›ld›¤›nda cihaz devreyi

açmal›d›r. Cihaz› test etmek için faz ile nötr iletkeni kesinlikle k›sa devre edilmemelidir.

Standartlar›n gere¤i olarak, cihaz 6 ayda bir sözkonusu butona bas›larak test edilmelidir.

1. Bölge : Normal olarak etkiler alg›lanm›yor.

2. Bölge : Normal olarak zararl› etkiler yok.

3. Bölge : Kaslara kramp girmesi, kalp at›ﬂlar›nda düzensizlik.

4. Bölge : Kalp kar›nc›klar›nda titreme tehlikesi.

l_m : Gövde Ak›m›

t : Ak›m›n gövdeden akt›¤› süre

ﬁekil 10: Uluslararas› Elektrotenik Komisyonu IEC’nin 479 say›l› normunda belirtilen kaçak ak›m etki bölgeleri (AC, 50/60 Hz).

Koruma Eﬂik De¤erleri

‹nsan vücudunda geçen gövde ak›m›n›n yaratt›¤› fizyolojik reaksiyonlar gözönüne al›narak, etkin koruman›n yaratt›¤› eﬂik de¤eri can güvenli¤i için 30 mA olarak kabul edilmektedir. (ﬁekil 10)

Bu de¤er yang›na karﬂ› korunma için 300 mA’dir. 60 ve 100 W aras›ndaki ›s›tma güçleri, birkaç milimetrekarelik bir yüzey üzerinde serbest kalmalar› halinde bile yang›n rizikosu yaratmakta oldu¤u gözönüne al›narak yandaki tablo dikkate al›n›rsa, yang›na karﬂ› korunma için etkili yöntemin Hata Ak›m›

Koruma Anahtarlar› oldu¤u görülecektir. (Tablo 8)

Açma Süresi

Açma süresi SIEMENS hata ak›m› koruma anahtarlar›nda 10-30ms olup, VDE 0664, EN 61008 veya IEC 1008 talepleri olan 0,2 veya 0,3 saniye de¤erlerinin çok çok alt›ndad›r.

Tablo. 8: Hata akımı koruma anahtarları ile sigortaların yangına karşı koruma açısından karşılaştırılması.

Hata Ak›m› Koruma Anahtarlar› Montaj›nda Dikkat Edilecek Noktalar

ﬁekil 11: Topraklama çeﬂitlerine göre Hata Ak›m› Koruma Anahtarlar›n›n ba¤lant›lar›

TN-fiebeke TT-fiebeke IT-fiebeke

30 mA

1 2 3 4

0.1 0.2 0.5 1 2 5 10 20 50 100 200 500 1000 mA 10000

10000

2000 1000 500

200 100 50 20 ms

t

lm

Koruma Geçebilen max Un= 230 V

Cihazlar› ak›m için

I•so P•so 10 A Telli Sigorta 15 A 3.45kW B/C 16 A N-Otomat 30 A 4.14 kW l_∆n= 0.3 A Fl 0.3 A 69 W l_∆n= 30mA Fl 0.03 A 6.9 W

(4)

Teknik Özellikler

DIN VDE 0100 K›s›m 410 gere¤i, N-Otomat içerenler (Fl/LS ve Fl- Blok + LS Kombinasyonlar›) d›ﬂ›ndaki di¤er Hata Ak›m› Koruma Anahtarlar›, k›sa devreye karﬂ› bir ön sigorta ile korunmal›d›r.

SIEMENS Hata Ak›m› Koruma Anahtarlar›, aﬂa¤›daki tabloya göre, uygun bir ön sigorta ile kulland›klar›nda 10kA’lik k›sa devre kesme kapasitesine ulaﬂ›rlar. (Tablo 10)

K›sa Devreye Karﬂ› Koruma ve Kesme Kapasitesi

Selektivite

Ayn› hat üzerindeki seri ba¤l› Hata Ak›m› Koruma Anahtarlar› aras›nda selektivite yapabilmek için

gecikmeli açan cihazlar›n, gecikmesiz açan cihazlara göre daha önde bulunmalar› gereklidir. Selektif (gecikmeli açan) Hata Ak›m› Koruma Anahtarlar›, seçim tablosunda S ile belirtilmiﬂtir.

Hata Ak›m› Koruma Anahtar› maks. K›sa Devre Kesme maks. K›sa Devre Sigortas›

Anma Ak›m› Kapasitesi (cos ϕ : 0,9-1)

* TE 1 Otomat için geniﬂlik birim olup, 18 mm’dir.

Standartlar EN 61 008, DIN VDE 0664, IEC 61 008, EN 61 543, EN 61 009, DIN VDE 0664 Teil 2, IEC 61 009

Kutup Say›s› 2 veya 4 kutuplu

Anma Gerilimi U_n AC V 125 ila 230 50/60 Hz 230 ila 400 50/60 Hz 500 50/60 Hz Anma Akm› l_n A 16, 25, 40, 63, 80, 125 Anma Eﬂik Ak›m› l_∆n mA 10,30,100,300,500 Test Fonksiyonu için AC V 100 (16 A- 80 A FI için)

min. ‹ﬂletme Gerilimi 0.8x min. anma gerilimi (125 A FI için) Ortam S›cakl›¤› °C -5...+ 45 (‹ﬂletmede)

-40...+60 (Depolamada) Klemensler ve Giriﬂ ve ç›k›ﬂta kafes klemensleri

Kablo Kesitleri 2 TE genifllikteki cihaz için l_n= 16 A, 25A, 40 A için 1,0 - 16 mm² 2.5 TE genifllikteki cihaz için l_n = 63 A, 80 A için 1,5 - 25 mm² 4 TE genifllikteki cihaz için l_n = 25 A, 40 A, 63 A için 1.5 - 25 mm²

l_n = 125 A için max. 50 mm² Yard›mc› Kontaklar için 0,75 - 2.5 mm²

Fl-Blok (Fl/LS Kombinasyonlar›) için l_n = 63 A için max. 25 mm² l_n = 80/100 A için max. 35 mm² Koruma S›nf› IP 20 Da¤›t›m Kutusunda IP 40

Ömür Ortalama 10.000 Açma - Kapama

Besleme Yönü Alttan veya üstten

Montaj ﬁekli Yatay veya Dikey

Tutuﬂma Dayan›m› DIN VDE 0304’e göre S›n›f ll.b’ye uygun

16-40 A 2 TE 1500 A 63 A

63-80 A 2.5 TE 1500 A 100 A

25-80 A 4TE 1500 A 100 A

125 A 4TE 2000 A 125 A

Tablo. 9

Tablo. 10

(5)

• UN= (1 P + N) için AC 125-230 V, 50-60 Hz (3 P + N) için AC 230-400 V, 50-60 Hz

Hata Ak›m› Koruma Anahtarlar› - FI (Kaçak Ak›m Koruma Röleleri)

10000

Eflik Anma Geniflilik Siparifl No Kutu

Ak›m› Ak›m› Adedi

(m A) (A) (TE)*

Yard›mc› Kontaklar

• UN= (3 P+N) için ~ 230-240 V, 50-60 Hz

• Otomatik sigorta ve Fl-Blok kombinasyonlar›

• C otomatik sigorta karakteristi¤i

• 100 A’e kadar

• 10 kA kesme kapasitesi

• Uzaktan açt›rma imkan›

• Yard›mc› kontak takabilme imkan› (bkz.s.1/9)

• DIN raya kolay montaj

Hata Ak›m› Koruma Anahtarl› Termik Manyetik Kesiciler 5SP4 + 5SM (FI /LS Kombinasyonu) Yard›mc› Kontak ‹flletme ‹flletme Geniflilik Siparifl No Kutu

Adeti Gerilimi (V) Ak›m› (A) (TE)* Adedi

1NO +1NC 230 6 0,5 5SW3 000 1

2NC 5SW3 001

2NO 5SW3 002

trifaze

‹ki Kutuplu (1 P+N)

Dört Kutuplu (3 P+N)

monofaze

trifaze

Dört Kutuplu / Selektif Tip S (3 P+N) (AC. ve pulzasyonlu DC kaçak ak›mlar için kullan›m imkan›)

300 63 4 5SM1 646-8 1

30 25 2 5SM1 312-0 1

40 5SM1 314-0

63 2.5 5SM1 316-0

80 5SM1 317-0

300 25 2 5SM1 612-0

40 5SM1 614-0

63 2.5 5SM1 616-0

80 5SM1 617-0

30 25 4 5SM1 342-0

40 5SM1 344-0

63 5SM1 346-0

80 5SM1 347-0

125 5SM3 345-0

300 25 4 5SM1 642-0

40 5SM1 644-0

63 5SM1 646-0

80 5SM1 647-0

125 5SM3 645-0

trifaze

30 80 6+5 5SP4 480-7 + 1

100 5SP4 491-7 + 5SM2 347-0

300 80 6+55SP4 480-7 +

100 5SP4 491-7 + 5SM2 647-0 Eﬂik Anma Geniﬂilik

Sipariﬂ No

Kutu

(m A) (A) (TE)*

(6)

Hata Ak›m› Koruma Anahtarl› N-Otomatlar FI / LS

• ‹ﬂletme gerilimi AC 230 V, 50-60 Hz

• SCHUKO- priz, entegre hata ak›m›

koruma ve çocuk emniyeti tertibat›

• Mevcut ensantalasyonlara veya ilave koruma amac›yla çocuk odas›, banyo, garaj, çocuk yuvalar›, okullara montaj

• VDE iﬂaretli, DIN VDE 0662’ye göre

• UN= (1P+N) için AC 230 V, 50-60 Hz

• UN= (3 P+N) için AC 230-400 V, 50-60 Hz

• C otomatik sigorta karakteristi¤i

• 40 A’e kadar

• DIN raya kolay montaj

• 5ST0 3.. serisi Otomat kutusu ile mühürlenebilme imkan›

Hata Ak›m› Koruma Anahtarl› S›va Alt› Priz

* TE 1 Otomat için geniﬂlik birimi olup, 18 mm’dir.

Teknik ölçüler bkz. s. 5/3

• ﬁebeke geriliminden ba¤›ms›z

• Toprak iletkeni izleme, fakat anahtarlamama

• Koruma s›n›f› : IP 20

• 1,5 - 2,5 mm² Cu ve Al iletken ba¤lanabilir

• ø 60 mm, her priz kutusuna s›¤ar

• TN-S, TN-C ve TT sistemlere uygun

• Çerçeve ile birlikte

‹ki kutuplu (1 P+N) 4.5 kA kesme kapasitesi Karakteristik C

Dört kutuplu (3 P+N) 4.5 kA kesme kapasitesi Karakteristik C

monofaze

trifaze

(m A) (A) (TE)*

30 16 2 5SU3 747-OKW16 1

25 5SU3 747-OKW25

32 5SU3 747-OKW32

40 5SU3 747-OKW40

300 16 2 5SU6 747-OKW16

25 5SU6 747-OKW25

32 5SU6 747-OKW32

40 5SU6 747-OKW40

30 32 6 5SU3 647-1BK32

300 32 5SU6 647-1BK32

monofaze

(m A) (A)

10 16 Teknik Ölçüler 5SZ9 212 1

bkz.s. 5/3

LN PE

PE N L

T

(7)

>N< Otomatlar

5SQ2, 5SX2, 5SX4, 5SX5

5SP4

5SX91, 5SX92 5ST3

Hata Ak›m› Koruma Anahtarlar› ve Yard›mc› Kontaklar

1- 5SM.312, 5SM.314, 5SM.612, 5SM.5614 2- 5SM.316, 5SM.317, 5SM.616, 5SM.617 3- 5SM.342, 5SM.344, 5SM.346,5SM.347

5SM.642, 5SM.644, 5SM.646, 5SM.647

5SW3 5SM3345-0, 5SM3645-0

>N< Otomatlar ‹çin Yard›mc› Donan›mlar

Typ a

5SM1 55

5SM3 70

4455 7

9045

12_06139a

72

2 4 6 8

3

1 5 7

36 3 1

2 4

18 1 2

54

2 4 6

3

1 5

44

45 90

70

12_06140c

108 8 7

2 4 6 3 5 1

81 5

2 4 6 3 1 3

54 4 2 1

27 2 1

9045

12_06334b 55

9 18 44

70

12_06673b 9045

6

44

12_07860

7 a

45 90

723

2 4 6 N

1 3 5 N

T 452

N 2 1 N

T 361

1 N

N 2

T

9 44

12_07860

7 a

45 90 45 87

60

6 ^12_07830 43

1/L1 3/L25/L37/N

2/L1 4/L26/L38/N

T

72

(8)

Hata Ak›m› Koruma Anahtarl› >N< Otomatlar ve S›va Alt› Prizler

5SU3747, 5SU6747 5SU3647, 5SU6647 5SZ9212

5TE7101

>N< Anahtarlar

5TE7111 5TE7211

5TE7112 5TE7212

5TE7113 5TE7313

5TE7314 5TE7141

5TE7161

5TE7162

5TE7411 5TE7511 5TE7611 5TE7711

5TE7412 5TE7512 5TE7612 5TE7712

5TE7213 5TE7413 5TE7513 5TE7613 5TE7713 5TE7813

5TE7214 5TE7414 5TE7514 5TE7614 5TE7714

>N< Butonlar

5TE4700 5TE4704 5TE4705 5TE4706 5TE4707

5TE4701 5TE4702

35 T 1 N

2 N

45

4458 7

90,5

12_06883a 80

12_07081a

108

1 3 5

6 4

N

2 N

98

4453

45

12_06040b

45 67 90

2444 55

12_05916a7 18

12_05953a

1

L N

18 ^12_05950a

2 1

12_05947a

18

1

2 4 3

12_05948a

36

1

2 4 3 5

6

1

2 4 3 5

6 7/N

8/N

12_05949a

36

12_05951a

18

1

L 2

36 ^12_05952b

1

L 1 2 3

L 2 4

45 90

4455 7

12_05942a

12_05943a

18

2 1

12_05944a

36

2 4

1 3

54 ^12_05945a

2 4

3

1 5

6 2 4 6

3

1 5 7/N

8/N

12_05946a

72

45 67 90

55 2444

12_05916a7

18 ^12_06004b

1 2

18 ^12_05927b

X1 3

X2 4

18 ^12_06003a

X1 1

X2 2