H A S T A H A N E
P L A N L A M A S I
A M E L İ Y A T
S A L O N L A R I
B Ö L Ü M Ü
Hazırlayan : Giindoğdu AKKOR Mimar İ. T. Ü. Hacettepe Tıp Merkezi
GİRİŞ
Hastahane planlamasında, mimarlar, doktorlar ve idarecilerin en fazla işbirliğinde bulunmaları gereken kısımlardan biri, «Ame-liyat Salonları Bölümü» dür. Mimariden daima önde giden tıbbın gerekli imkânlarını kullanması, ilerlemeleri görmesi için, idareci ve doktorların mimara yardımları gerekir. İdareci ve doktorların, mimara teklif edecek-leri programı, bir ihtiyaçlar listesinden farklı, ileride hayat kazanacak hacimler sil-silesi olarak düşünmeleri gerekir. Ayrıca idareci ve doktorların, hastahanenin genel politikasına bağlı olarak, programın ana hatlarının tesbitinde mutlak anlaşmaları ge-rekir. Zira, idarî ve fonksiyonel kararları ve-recek olan bu gruptaki şahısların tecrübe ve fikirlerindeki farklar, iyi bir ihtiyaç progra-mının meydana gelmesini ve planlamayı zor-laştırabilir.
PLANLAMADA TEMEL DÜŞÜNCELER Planlamanın başında verilmesi gereken ilk ve en önemli karar, şüphesiz, Ameliyat Bölümü'nün tipi (merkezî veya ayrı ayrı üni-teler şeklinde), salonların sayısı ve tiple-ridir.
Bugün bütün ihtisas bölümlerini içine alan - göz cerrahisi bir istisna olabilir - bir büyük merkezî ünite fikri, sayısız faydaların-dan dolayı tercih edilmektedir.
Bu faydaların en önemlileri şunlardır: a) Ayrı ayrı üniteler şeklindeki ameli-yat salonları bölümlerinin toplam bina hac-minin, aynı sayıda ameliyat salonunu ihti-va eden bir merkezî sistemin toplam bina hacminden daha büyük olduğunun tesbit edilmiş olması,
b) Pahalı teknik cihazlardaki tekerrürün önlenmesi ve daha verimli hale getirilme-leri,
c) Ayılma ünitesinden maksimum isti-fade etme imkânının sağlanması.
ŞEKİL: 1. ŞEMATİK GÖLGELENDİRME VE HASTA + pERÇoNEL TRAFİĞİ
d) Genel hijyen ve teknik şartların daha kolay kontrol edilebilmesi,
e) Ameliyat programları için daha bü-yük bir fleksibilitenin temin edilmesi,
f) Günlük programda personeli değişik ekipler halinde daha kolay gruplandırma ve onlara daha çok dinlenme imkânının veril-mesi,
g) Nöbetçi personel sayısının azaltıla-bilmesi,
h) Değişik ihtisas elemanlarının birbir-leri ile kolayca fikir teatisinde bulunabil-meleri,
i) Öğretimde kolaylık ve devamlılık sağ-lanması.
Son ilerlemeler en kısa yürüme mesafe-lerinin olduğu, daha uygun ve fonksiyonel ameliyat salonları bölümlerinin, büyük ve kare şekline yakın sahalarda planlanabile-ceğin! göstermiştir; bu planlama şekli de ancak, klimatizasyon ve sunî aydınlatmanın paralel inkişafı ile mümkün olabilmiştir.
Ayılma ünitesini ihtiva eden ve özel ba-kım ünitesinden fazla uzak olmayan böyle ayrı bir katın veya blokun yerleştirilmesinde en mühim husus, hasta bakım ünitesi, âcil vaka bölümü, röntgen bölümü, klinik labo-ratuvarları ve merkezî sterilizasyona ufkî ve şakulî yakınlığını ve kolay irtibatını temin etmektir. Cihetlendirme meselesinin manası
kalmadığından, üniteyi sessiz bir bölge içinde planlamak daha büyük bir önem taşır.
Ameliyat Salonları Bölümü'nü, hasta bakım ünitesinin umumiyetle dar olan strük-tiirel sisteminden kurtararak, alt katlara al-mak, arzu edilen forma erişilebilmeyi, ya-yılmayı mümkün kılar. İstikbalde genişleye-bilme imkânı, planlamanın başında, temel iç münasebetleri bozmayacak, uzun yürüme mesafeleri çıkarmayacak yol ve metotlar dü-şünülerek temin edilmelidir.
BÖLGELENDİRME
Enfeksiyon tehlikesini azaltmak için, hasta ve personeli kanalize ederek birtakım bölgelerden geçmelerini sağlamak ve o yol-la ameliyat salonyol-larına sokmak şarttır. Bu sahaların planlamadan önce analizi son de-rece faydalı ve önemlidir.
Ameliyat salonları bölümü ana hatları ile beş bölgede düşünülebilinir.
Bu bölgeler şunlardır : Bölge 0 — En az temiz saha Bölge l — Az temiz saha Bölge 2 — Temiz saha Bölge 3 — Steril saha Bölge 4 — Ameliyat masası. Bölge 0 (En az temiz saha): Hastaha-nenin genel sirkülasyon sahaları, hasta sa-hipleri bekleme salonu, palto, şemsiye v.ş. vestiyeri, hasta ve personel giriş kısımları,
kirli çamaşır, yakılacak şeyler, alet tamir hacimleri v.s.
Bölge 1 — (Az temiz saha): Yardımcı-lar, hemşire ve kadın doktorYardımcı-lar, erkek dok-torlar soyunma, duş, W.C. hacimleri, ameli-yat salonları başhemşiresi, hasta bekleme, sekreterler, dikte odası, hasta ayılma hacmi (hemşire istasyonu ve temizlik odası ile be-raber) özel bakım hacmi, anestetist ofisleri, nöbetçi doktor, doktor, hemşire istirahat
ha-cimleri, çay mutfağı, konferans salonu, ilâç hazırlama, patoloji laboratuvarı, malzeme hazırlama hacmi, steril olmayan malzeme de-posu v.s.
Bölge 2 — Temiz saha): Hasta hazırlık ve anestezi hacimleri, el yıkama, sub-sterili-zasyon, steril malzeme deposu, steril çar-şaf v.s. deposu, alet deposu, pompa odası, anestezi deposu, E.A.G. odası, portatif rönt-Cîh cihazı ve karanlık oda, alçı odası, seyir yerleri v.s.
Bölge 3 —(Steril saha): Ameliyat sa-lonları eğer bu bölümde düşünülüyorsa sis-toskopi ve endoskopi hacimleri.
Bölge 4 Ameliyat masasının kendisidir. Bu bölgelendirmc her hastahanenin ti-pine, özelliklerine göre daha teknik ve tıbbî bir şekilde tesbit ve ispat edilebilinir. Plan-lamada irtibatlar yalnız 0 ile 1, 1 ve 2, 2 ve 3 bölgeleri arasında düşünülmelidir. (Şekil: 1)
(Devam edecek)
H A B E R L E R :
• KAT MÜLKİYET KANUNU DEĞİŞECEK
CHP Trabzon Milletvekili Ahmet Şe-ner, Komisyonda yaptığı konuşmada Kat Mülkiyeti Kanununu eleştirmiş «Ankara'da bir kata sahip olmak isterseniz hemen işken-ce başlamaktadır. Eğer 18 daireli bir apart-manda bir katınız olursa elli iki fotoğraf, çıkarmanız lâzım gelmekte buna ayrıca, 70 proje ve bir o kadar imza eklenmektedir. Tapu ve Kadastro Daireleri şimdiden evraklarla dolup taşmaktadır.» demiştir. Şe-ner, kanunun bilhassa 12. ve 52. maddeleri-nin facia olduğunu öne sürmüş, «Ankara'da Belediye İmar Müdürlüğünde bir şirket ku-rulmuş, 1000 lira vermeden kat projesini ge-çiremezsiniz» demiştir.
Tenkitleri cevaplandıran Devlet Baka-nı Refet Sezgin Kat Mülkiyeti Kanununun tadili için gerekli hazırlıkların başladığını bildirmiş. Ankara Belediyesince olayla ilgili olarak «Zecrî tedbirler alıncaktır» demiştir. ARKİTEKT : Tapu idareleri, kanun ge-reğince dosyalara eklenecek fotoğrafların ait olduğu binayı en azından 13 X 18 cm. ola-rak göstermesini istemekte, bu sebeple, lü-zumsuz masraflara sebebiyet vermektedirler. Bu gibi tescil işleri bütün dünyada mikro-filim ile yapıldığı halde tapucuların anlayış-sızlıkları kütük defterlerinin ve arşivlerin dolmasına yol açmaktadır.
Selçuk T a r i h v e Medeniyeti Enstitüsü K u r u l d u .
D ü n y a ' d a n
A n k a r a T a r i h ve Dil F a k ü l t e s i D e k a n ı P r o f . E m i n Bilgiç'in yaptığı basın toplantısında bildirdiğine göre, b i r «Selçuk t a r i h v e m e d e n i y e t i n i in-celeyecek b i r enstitü k u r u l m u ş t u r . » Bu münasebetle D e k a n şunları
söy-lemiştir: « T ü r k t a r i h i n i n d ö r t asırlık b i r devresini k a p s a y a n S e l ç u k l u dev-rini g ü n ışığına ç ı k a r m a k için çalışm a k v e çalışabilecek o l a n l a r ı b i r a r a ya t o p l a m a k i m k â n ı n ı h a z ı r l a d ı k . A -n a d o l u ' d a B i z a -n s ' d a -n so-nra egeme-n- egemenlik k u r a n v e b i l i m d e v e sosyal h a y a t -ta ulaştığı m e d e n i y e t seviyesi h i ç in-c e l e n m e m i ş t i r . E n s t i t ü k a r a n l ı k t a k a l m ı ş olan b u b ü y ü k m e d e n i y e t i in-celeyecektir.
H A B E R L E R :
1966 yılı içinde r e s t o r a s y o n u ni-h a y e t e e r e n S a r a ç ni-h a n e b a ş ı n d a k i A m c a z a d e H ü s e y i n P a ş a medresesin-d e V a k ı f l a r G e n e l M ü medresesin-d ü r l ü ğ ü n ü n Mayıs 1966 t a r i h i n d e almış olduğu b i r k a r a r ile T ü r k inşaat v e sanat eserleri Müzesi k u r u l m a s ı n a b a ş l a n -mıştır. Müzede, alçı m ü l a j k a l ı p l a r , m i m a r î p a r ç a l a r vesair cepheler, k a
pılar, şamdan, rahle, b u h u r d a n , g ü -l e b d a n v.s. gibi k ü ç ü k t e b e r r ü k â t eş-y a l a r t e ş h i r edilecektir. Teşhir v e tanzimde, h a l e n a r k e o l o g E r d e m Y Ü CEL, s a n a t t a r i h ç i l e r i T ü l a y T U N CER v e T ü r k â n A Y D I N g ö r e v l e n d i -r i l m i ş l e -r d i -r . Müzenin, N i s a n 1967 d e u m u m a açılmasına çalışılmaktadır. M İ M A R Î Y A R I Ş M A : İ.T.Ü. K a m p ü s u ş e h r e ait zooloji v e b o t a n i k b a h ç e l e r i ile r e k r e a s y o n tesisleri genel y e r l e ş m e p l a n ı v e b i r y u r t ünitesi m i m a r î p r o j e y a r ı ş m a s ı açılmıştır. Y a r ı ş m a süresi 10. Ş u b a t 1967 d e sona e r e c e k t i r . Y a r ı ş m a ş a r t l a r ı İ s t a n b u l ' d a İ.T. Ü. Y a p ı İşleri B a ş k a n l ı ğ ı n d a n , A n k a r a v e İ z m i r ' d e M i m a r l a r Odası Ş u b e lerinden, 1000.— (yüz) T. L i r a s ı k a r -şılığında alınabilir.
