HUKUK BAŞLANGICI

HUKUK BAŞLANGICI

HUKUKİ İŞLEMLER - II

Hukuki işlemin türleri

 Hukuki işlemler, çeşitli ölçütlere göre sınıflandırılabilirler. Bu ayrımlardan bazıları:

 Tek Taraflı – Çok Taraflı Hukuki İşlemler

 Sağlararası – Ölüme Bağlı İşlemler

 İvazlı – İvazsız İşlemler

 Sebebe Bağlı – Sebebe Bağlı Olmayan İşlemler

 Taahhüt – Tasarruf İşlemleri

 Özel Hukuk – Kamu Hukuku İşlemleri

Hukuki işlemin türleri

 Tek Taraflı – Çok Taraflı Hukuki İşlemler

 Tek taraflı hukuki işlemler

 Hukuki işlemin gerçekleşmesi ve hukuki sonuçlarını ortaya çıkarabilmesi için tek kişinin irade beyanının yeterli olduğu işlemlerdir.

 Vasiyetname ve vakıf kurma işlemleri buna örnek gösterilebilir.

 Çok taraflı hukuki işlemler

 Hukuki işlemin gerçekleşmesi ve hukuki sonuçlarını ortaya çıkarabilmesi için tek kişinin irade beyanının yeterli olmayıp, karşı tarafın da irade beyanına ihtiyaç duyulan işlemlerdir.

 Sözleşmeler, bu tür hukuki işlemlerin en tipik örnekleridir.

Hukuki işlemin türleri

 Sağlararası – Ölüme Bağlı İşlemler

 Sağlararası işlemler

 Yaşayan kişiler arasında yapılan ve hüküm ve sonuçlarını kişilerin sağlığında doğuran işlemlerdir.

 Kira sözleşmesi, bağışlama sözleşmesi, dernek kurma işlemleri bu tür işlemlere örnek gösterilebilir.

 Ölüme bağlı işlemler

 Hüküm ve sonuçlarını, hukuki işlemi yapan kişinin ölümünden sonra doğuran işlemlerdir.

Kendi içerisinde «tek taraflı ölüme bağlı işlemler» ve «iki taraflı ölüme bağlı işlemler» olmak üzere ikiye ayrılır.

 Tek taraflı ölüme bağlı işlemlere örnek olarak vasiyetname verilebilir.

 Çok taraflı ölüme bağlı işlemlere örnek olarak miras sözleşmesi verilebilir.

Hukuki işlemin türleri

 İvazlı – İvazsız İşlemler

 İvazlı işlemler

 Hukuki işlemle iki taraf da yükümlülük altına giriyorsa bu ivazlı bir işlemdir. Bu tür hukuki işlemlerde tarafların karşılıklı yükümlülükleri vardır.

 Satım sözleşmesi bu tür işlemlere örnek verilebilir.

 İvazsız işlemler

 Taraflardan biri yükümlülük altına girerken diğer tarafın yükümlülük altına girmediği hukuki işlemlerdir.

 Bağışlama sözleşmesi bu tür işlemlere örnek verilebilir.

Hukuki işlemin türleri

 Sebebe Bağlı – Sebebe Bağlı Olmayan İşlemler

 Sebebe bağlı işlemler

 Hukuki işlemlerin genel olarak bir sebebi vardır. Hukuki işlemin sebebi, o işlemin

yapılmasındaki hukuki amaçtır. Sebebe bağlı hukuki işlemlerde sebebin olmaması hukuki işlemi sakatlar.

 Kazandırıcı işlemlerde sebep; «borç ödeme sebebi», «alacak edinme sebebi» ve «bağışlama sebebi» olmak üzere üçe ayırılır.

 Sebebe bağlı olmayan işlemler

 Bu işlemlerde sebep gösterme zorunluluğu olmayıp, bu tür işlemler istisnai niteliktedir.

Dolayısıyla bu tür işlemler, sebepsiz olmaları nedeniyle sakat hâle gelmezler.

 TBK m. 18 uyarınca sebepsiz borç ikrarı geçerlidir. TTK uyarınca kambiyo senedi düzenleme de sebebe bağlı olmayan hukuki işlemlerdendir.

Hukuki işlemin türleri

 Taahhüt – Tasarruf İşlemleri

 Taahhüt işlemleri (borçlandırıcı işlemler)

 İşlemi yapan kişinin malvarlığının pasif kısmını artıran işlemlerdir. Bu işlemlerde ifa olmayıp, ifa edilmesi vadedilen bir edim söz konusudur.

 Bir sözleşme kurulması taahhüt işlemlerine örnek verilebilir.

 Tasarruf işlemleri (kazandırıcı işlemler)

 İşlemi yapan kişinin malvarlığında doğrudan doğruya azalma meydana getiren işlemlerdir. Bu tür işlemler bir hakkı veya hukuki ilişkiyi doğrudan etkiler.

 Eşyanın mülkiyetinin devri tasarruf işlemlerine örnek verilebilir.

Hukuki işlemin türleri

 Özel Hukuk – Kamu Hukuku İşlemleri ve Kamu Hukuku İşlemlerinin Türleri

 Yasama işlemleri

 Yasama organı tarafından yapılan işlemlerdir. Genel olarak kanun ve parlamento işlemleri olmak üzere ikiye ayrılır.

 Kanun, Anayasa ile yetki verilmiş konularda yasama organının çıkardığı hukuk kurallarıdır.

 Parlamento işlemleri ise, kanun dışındaki yasama organının bütün işlemleridir.

 Yargılama işlemleri

 Yargı organlarının, genel olarak karar şeklinde ortaya çıkan işlemleridir.

 İdari işlemler

 Kamu hizmetinin yürütülebilmesi için kamu kurumlarının yaptığı hukuki işlemlerdir.

 Bu işlemler, özel hukuk nitelikli hukuki işlemler ve kamu hukuku nitelikli işlemler olarak ikiye ayrılır.