17. Yüzyıl şairlerinden Fehim-i Kadim, Aşık Ömer ve Karacaoğlan`ın şiirlerinde hayvanlar

747  Download (0)

Tam metin

(1)

T.C.

MARMARA ÜNĐVERSĐTESĐ TÜRKĐYAT ARAŞTIRMALARI ENSTĐTÜSÜ

TÜRK DĐLĐ VE EDEBĐYATI ANABĐLĐM DALI ESKĐ TÜRK EDEBĐYATI BĐLĐM DALI

17. YÜZYIL ŞAĐRLERĐNDEN FEHÎM-Đ KADÎM, ÂŞIK ÖMER VE KARACAOĞLAN’IN ŞĐĐRLERĐNDE HAYVANLAR

C.I

ESKĐ TÜRK EDEBĐYATI BĐLĐM DALI

YÜKSEK LĐSANS TEZĐ

Hazırlayan Sani GÖREN

ĐSTANBUL 2010

(2)

ii

T.C.

MARMARA ÜNĐVERSĐTESĐ TÜRKĐYAT ARAŞTIRMALARI ENSTĐTÜSÜ

TÜRK DĐLĐ VE EDEBĐYATI ANABĐLĐM DALI ESKĐ TÜRK EDEBĐYATI BĐLĐM DALI

17. YÜZYIL ŞAĐRLERĐNDEN FEHÎM-Đ KADÎM, ÂŞIK ÖMER VE KARACAOĞLAN’IN ŞĐĐRLERĐNDE HAYVANLAR

C.I

( YÜKSEK LĐSANS TEZĐ )

Hazırlayan Sani GÖREN

Danışman

Prof. Dr. Sebahat DENĐZ

ĐSTANBUL 2010

(3)

iii

(4)

I ĐÇĐNDEKĐLER

ĐÇĐNDEKĐLER ... I ÖZET ... XXVIII ABSTRACT ... XXIX ÖNSÖZ ... XXX KISALTMALAR ...XXXIV

1. GĐRĐŞ

A. FEHÎM-Đ KADÎM HAYATI, EDEBÎ KĐŞĐLĐĞĐ VE ESERLERĐ: ...1

B. ÂŞIK ÖMER HAYATI, EDEBÎ KĐŞĐLĐĞĐ VE ESERLERĐ: ...2

C. KARACAOĞLAN HAYATI, EDEBÎ KĐŞĐLĐĞĐ VE ESERLERĐ: ...3

BĐRĐNCĐ BÖLÜM: I. MĐTOLOJĐK HAYVANLAR: ...7

A.KÜLTÜRÜMÜZDE MĐTOLOJĐK HAYVANLAR: ... 7

B.EDEBĐYATIMIZDA MĐTOLOJĐK HAYVANLAR: ... 7

1. ANKA: ...8

A.KÜLTÜRÜMÜZDE ANKA: ... 10

B.EDEBĐYATIMIZDA ANKA: ... 11

C.ANKA ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 13

1. Anka-Kuşların Sultanı: ... 13

2. Anka-Kutluluk/Güç: ... 13

3. Anka-Küllerinden Doğması: ... 14

4. Anka-Đnsan-ı Kamil, Kutb: ... 14

5. Anka-Mekân ( Kaf ): ... 15

6. Anka-Tasavvuf: ... 15

7. Anka-Uçmak: ... 15

8. Anka-Yavru: ... 16

D.ANKA ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 16

1. Anka-Âşık/Gönül: ... 16

2. Anka-Güneş: ... 17

3. Anka-Sevgili: ... 17

4. Anka-Şair: ... 17

2. BURAK: ... 18

A.KÜLTÜRÜMÜZDE BURAK: ... 18

B.EDEBĐYATIMIZDA BURAK: ... 19

C.BURAK ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 19

1. Burak-Miraç: ... 19

3. EJDERHA: ... 20

A.KÜLTÜRÜMÜZDE EJDERHA: ... 20

B.EDEBĐYATIMIZDA EJDERHA: ... 22

C.EJDERHA ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 22

1. Ejderha-Ağzı/Ağzından Ateş Çıktığı Đnanışı: ... 22

2. Ejderha-Büklüm Büklüm Olması: ... 23

3. Ejderha-Büyü/Sihir: ... 23

4. Ejderha-Hazine: ... 23

5. Ejderha-Hz. Musa: ... 24

6. Ejderha-Kötülük: ... 25

7. Ejderha-Mekân: ... 25

8. Ejderha-Ölümsüzlük: ... 27

9. Ejderha-Yedi Başı ve Bir Kuyruğunun Olması: ... 27

10. Ejderha-Yok Edici: ... 28

(5)

II

11. Ejderha-Zehir: ... 28

12. Ejderha-Zincir: ... 28

D.EJDERHA ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 29

1. Ejderha-Âh: ... 29

2. Ejderha-Âşık: ... 29

3. Ejderha-Bulut ve Güneş: ... 29

4. Ejderha-Ecel: ... 30

5. Ejderha-Elif Harfi: ... 30

6. Ejderha-Gazi Sultan: ... 30

7. Ejderhâ-Kalem: ... 30

8. Ejderhâ-Nefs: ... 31

9. Ejderha-Saç ( Zülf ): ... 31

10. Ejderhâ-Sevgili: ... 32

4. HÜMÂ: ... 32

A.KÜLTÜRÜMÜZDE HÜMÂ: ... 33

B.EDEBĐYATIMIZDA HÜMÂ: ... 34

C.HÜMA ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 35

1. Hüma-Av ( sayd ): ... 35

2. Hüma-Avlanamaması: ... 36

3. Hüma-Devlet Kuşu ve Güzellik Sembolü Olması: ... 36

4. Hüma-Kanat: ... 37

5. Hüma-Kemikle Beslenmesi: ... 38

6. Hüma-Mekân: ... 39

7. Hüma-Ötüşü: ... 39

8. Hüma-Renk: ... 40

9. Hüma-Yükseklerde Bulunması/Yere Konmaması/Uçması: ... 40

10. Hüma-Yavru: ... 41

11. Hüma-Yumurta: ... 42

D.HÜMA ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 42

1. Hüma-Allah: ... 42

2. Hüma-Âşık/Gönül: ... 43

3. Hüma-Baykuş: ... 44

4. Hüma-Ben ( hal ) ve Kaş: ... 44

5. Hüma-Cân: ... 44

6. Hüma-Cebrâil ( a.s. ): ... 44

7. Hüma ( kanat )-Kaş: ... 45

8. Hüma-Padişah: ... 45

9. Hüma-Rakip: ... 45

10. Hüma-Sevgili/Saç: ... 45

11. Hümâ-Zincir: ... 46

5. KAKNÜS/MÛSĐKÂR: ... 46

A.KÜLTÜRÜMÜZDE KAKNÜS/MÛSĐKÂR: ... 47

B.EDEBĐYATIMIZDA KAKNÜS/MÛSĐKÂR: ... 48

C.KAKNÜS/MÛSĐKÂR ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 48

1. Kaknüs-Ateş Đçinde Kalıp Yanması/ Altın Renginde Kanatlarının Olması: ... 48

2. Kaknüs-Gagasındaki Deliklerden Türlü Sesler Çıkarması: ... 49

D.KAKNÜS/MUSĐKÂR ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 49

1. Kaknüs-Güneş: ... 49

2. Kaknüs-Neyistân: ... 49

6. NESNÂS: ... 50

A.KÜLTÜRÜMÜZDE NESNAS: ... 50

B.EDEBĐYATIMIZDA NESNAS: ... 51

C.NESNÂS ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 51

1. Nesnâs-Đnsan: ... 51

2. Nesnâs-Riyakârlık: ... 51

7. SEMENDER: ... 51

(6)

III

A.KÜLTÜRÜMÜZDE SEMENDER: ... 52

B.EDEBĐYATIMIZDA SEMENDER: ... 52

C.SEMENDER ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 53

1. Semender-Ateşte Yaşaması/ Ateşten Çıkınca Ölmesi: ... 53

2. Semender-Mekân:... 53

D.SEMENDER ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 54

1. Semender-Âşık: ... 54

2. Semender-Balık: ... 54

3. Semender-Gönül: ... 54

4. Semender-Sevgili: ... 55

ĐKĐNCĐ BÖLÜM: ( KUŞ VE KUŞ TÜRLERĐ ) I. KUŞLAR: ... 58

A.KÜLTÜRÜMÜZDE K: ... 59

B.EDEBĐYATIMIZDA K: ... 62

C.KUŞLARLA ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 65

1. Kuş-Av: ... 65

2. Kuş-Besin: ... 67

3. Kuş-Göçmen: ... 67

4. Kuş-Güçsüzlük/Zayıflık: ... 68

5. Kuş-Haberleşme: ... 68

6. Kuş-Hz. Süleyman: ... 69

7. Kuş-Kafes: ... 69

8. Kuş-Kanat: ... 70

9. Kuş-Konma: ... 71

10. Kuş-Kuşluk Vakti: ... 71

11. Kuş-Mekân: ... 72

12. Kuş-Renk: ... 73

13. Kuş-Ses ( ötüşü ): ... 73

14. Kuş-Tuzak: ... 74

15. Kuş-Tüy:... 75

16. Kuş-Uçmak: ... 75

17. Kuş-Yem ( Tane): ... 76

18. Kuş-Yuva:... 77

D.KUŞLARLA ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 78

1. Kuş-Ah: ... 78

2. Kuş-Akıl: ... 78

3. Kuş-Âşık: ... 79

4. Kuş-Can: ... 79

5. Kuş-Belâ: ... 80

6. Kuş-Ecel ( Cebrail ): ... 80

7. Kuş-Gönül:... 81

8. Kuş-Güneş: ... 82

9. Kuş-Küfür ve Din: ... 83

10. Kuş-Misafir: ... 83

11. Kuş-Lâmekân ( Allah c.c. ): ... 84

12. Kuş-Ok: ... 84

13. Kuş-Postacı ( peygâm ): ... 84

14. Kuş-Rakip: ... 85

15. Kuş-Ruh: ... 85

16. Kuş-Sevgili: ... 85

17. Kuş-Şair: ... 86

I. KUŞ TÜRLERĐ: ... 88

1. AĞAÇKAKAN: ... 89

A.KÜLTÜRÜMÜZDE AĞAÇKAKAN: ... 89

B.EDEBĐYATIMIZDA AĞAÇKAKAN: ... 89

C.AĞAÇKAKAN ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 89

(7)

IV

2. AKBABA ... 90

A.KÜLTÜRÜMÜZDE AKBABA: ... 90

B.EDEBĐYATIMIZDA AKBABA: ... 91

C.AKBABA ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 92

1.AKBABA-UZUN ÖMÜRLÜ OLMASI: ... 92

3. BAHRÎ: ... 92

A.KÜLTÜRÜMÜZDE VE EDEBĐYATIMIZDA BAHRÎ: ... 92

B.BAHRÎ ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 93

1. Bahrî-Yüzme, dalma: ... 93

2. Bahrî-Mekân: ... 93

C.BAHRÎ ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 93

1. Bahri-Âşık:... 93

2. Bahrî-Semender: ... 94

4. BALIKÇIN: ... 94

A.KÜLTÜRÜMÜZDE VE EDEBĐYATIMIZDA BALIKÇIN: ... 94

B.BALIKÇIN ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 95

1. Balıkçın-Avlanması ve Mekânı: ... 95

5. BAYKUŞ:... 95

A.KÜLTÜRÜMÜZDE BAYKUŞ: ... 96

B.EDEBĐYATIMIZDA BAYKUŞ: ... 98

C.BAYKUŞ ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 98

1. Baykuş-Harâbe, Sefillik: ... 98

2. Baykuş-Mekân/Yuva: ... 99

3. Baykuş-Ötüşü: ... 100

4. Baykuş-Şom Yüzlü Olması: ... 101

5. Baykuş-Uğursuz Olması: ... 101

D.BAYKUŞLA ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 102

1. Baykuş-Âşık: ... 102

2. Baykuş-Düşmanların Ruhu: ... 103

3. Baykuş-Gönül: ... 103

4. Baykuş- Rakîp ( Kadir Kıymet Bilmeyen Kişi ): ... 103

5. Baykuş-Sevgili: ... 104

6. Baykuş-Talih, baht: ... 104

7. Baykuş-Zuhal ( Satürn gezegeni ): ... 104

6. BILDIRCIN: ... 105

A.KÜLTÜRÜMÜZDE BILDIRCIN: ... 105

B.EDEBĐYATIMIZDA BILDIRCIN: ... 105

C.BILDIRCIN ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 105

1.BILDIRCINTÜŞÜ: ... 105

7. BÜLBÜL: ... 106

A.KÜLTÜRÜMÜZDE BÜLBÜL: ... 107

B.EDEBĐYATIMIZDA BÜLBÜL: ... 109

C.BÜLBÜLLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 113

1. Bülbül-Bahar: ... 113

2. Bülbül-Bahçıvan: ... 114

3. Bülbül-Beslenme: ... 115

4. Bülbül-Diken: ... 115

5. Bülbül-Gözlerinin Kırmızı Olması: ... 116

6. Bülbül-Gül: ... 116

7. Bülbül-Kanat: ... 120

8. Bülbül-Mekân/Kafes: ... 120

9. Bülbül-Mûsikî/Ötüşü:... 123

10. Bülbül-Rengi: ... 128

11. Bülbül-Sonbahar: ... 128

12. Bülbül-Yumurta:... 129

(8)

V

13. Bülbül-Yuva: ... 129

14. Bülbül-Yürüyüşü: ... 130

D.BÜLBÜLLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 131

1. Bülbül-Âşık: ... 131

2. Bülbül-Bekçi: ... 133

3. Bülbül-Cân/Rûh: ... 133

4. Bülbül-Cebrâil ( a.s.): ... 134

5. Bülbül-Dâvûd ( a.s. ): ... 135

6. Bülbül-Destânzen: ... 135

7. Bülbül-Gonca: ... 135

8. Bülbül-Gönül: ... 136

9. Bülbül-Karga: ... 136

10. Bülbül-Hz. Muhammed: ... 136

11. Bülbül-Hz. Mûsâ: ... 137

12. Bülbül-Papağan:... 137

13. Bülbül-Pervâne: ... 137

14. Bülbül- Sa‘dî-i Şîrâzî (Gülistân ): ... 138

15. Bülbül-Semender: ... 138

16. Bülbül-Sevgili: ... 139

17. Bülbül-Şâir: ... 139

18. Bülbül-Tâvus: ... 140

19. Bülbül-Üveyik: ... 140

20. Bülbül-Yoksul Kişi: ... 140

21. Bülbül-Zâhid: ... 141

8. ÇAYLAK: ... 141

A.KÜLTÜRÜMÜZDE ÇAYLAK: ... 142

B.EDEBĐYATIMIZDA ÇAYLAK: ... 142

C.ÇAYLAKLA ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 143

1. Çaylak-Avlanması: ... 143

2. Çaylak-Göllerden Kalkması/Yükseklerden Uçması: ... 143

3. Çaylak-Mekân: ... 144

D.ÇAYLAKLA ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 144

1.Çaylak-Sığın/Ala geyik: ... 144

9. DEVE KUŞU: ... 144

A.KÜLTÜRÜMÜZDE DEVE KUŞU: ... 145

B.EDEBĐYATIMIZDA DEVE KUŞU: ... 145

C.DEVE KUŞU ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 145

1. Deve kuşu-Bileğinden Çığa Yapılması: ... 146

2. Deve kuşu-Tehlikeli Olması: ... 146

3. Devekuşu-Tüyü: ... 146

10. DOĞAN: ... 146

A.KÜLTÜRÜMÜZDE DOĞAN: ... 147

A.EDEBĐYATIMIZDA DOĞAN: ... 149

C.DOĞANLA ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 150

1. Doğan-Av/avcı ( sayyâd, sayd, şikâr ): ... 150

2. Doğan-Başlık ( Üsküf ): ... 153

3. Doğan-Çan ( Zil ): ... 153

4. Doğan-Çengel ( pençe ): ... 153

5. Doğan-Kanat ( perr ): ... 153

6. Doğan-Mekân: ... 154

7. Doğan-Uçması ( pervâz ) ve Konması: ... 154

8. Doğan-Yakalanması ve Eğitilmesi: ... 155

9. Doğan-Yavru: ... 157

D.DOĞANLA ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 157

1. Doğan-Akıl: ... 157

2. Doğan-Âşık: ... 157

3. Doğan-Azrâil ( a.s.): ... 158

(9)

VI

4. Doğan-Düşman: ... 158

5. Doğan-Sevgili: ... 158

6. Doğan-Şair: ... 160

11. EBÂBĐL: ... 160

A.KÜLTÜRÜMÜZDE EBÂBĐL: ... 160

B.EDEBĐYATIMIZDA EBÂBĐL: ... 161

C.EBÂBĐL ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 161

12. GÜVERCĐN: ... 161

A.KÜLTÜRÜMÜZDE GÜVERCĐN: ... 162

B.EDEBĐYATIMIZDA GÜVERCĐN: ... 164

C.GÜVERCĐNLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 166

1. Güvercin-Kanat/Renk: ... 166

2. Güvercin-Künde ( Kayış-bukağı ): ... 166

3. Güvercin-Mekân: ... 166

4. Güvercin-Mektup/Postacı/Haberci: ... 167

5. Güvercin-Özgürlük: ... 168

6. Güvercin-Uçması/Takla Atması: ... 168

D.GÜVERCĐNLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 169

1.Güvercin-Âşık: ... 169

2. Güvercin-Mavi Gökyüzü: ... 169

3. Güvercin- Sabah: ... 169

4. Güvercin- Sevgili: ... 169

13. HOROZ-TAVUK: ... 170

A.KÜLTÜRÜMÜZDE HOROZ VE TAVÛK: ... 171

B.EDEBĐYATIMIZDA HOROZ VE TAVUK: ... 173

C.HOROZ VE TAVUKLA ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 175

1. Horoz-ibik ( serpûş ): ... 175

2. Horoz-Tavuk-Mekân: ... 175

3. Tavuk-Yiyecek/Besin: ... 176

4. Horoz-Ötüşü: ... 176

D.HOROZ VE TAVUKLA ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 176

1. Horoz Đbiği-Gönül-Ciğer: ... 176

2. Horoz-Aşk Şarabı: ... 177

14. HÜTHÜT: ... 177

A.KÜLTÜRÜMÜZDE HÜTHÜT: ... 178

B.EDEBĐYATIMIZDA HÜTHÜT: ... 179

C.HÜTHÜTLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 180

1. Hüthüt-Haberci Olması: ... 180

2. Hüthüt-Hz. Süleyman Kıssası: ... 180

3. Hüthüt-Ötüşü: ... 180

15. KARABATAK: ... 181

A.KÜLTÜRÜMÜZDE KARABATAK: ... 181

B.EDEBĐYATIMIZDA KARABATAK: ... 181

C.KARABATAKLA ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 182

16. KÂRBAN KUŞU: ... 182

17. KARGA: ... 182

A.KÜLTÜRÜMÜZDE KARGA: ... 183

B.EDEBĐYATIMIZDA KARGA: ... 185

C.KARGA ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 186

1. Karga-Kötü Ses, Kötü Baht: ... 186

2. Karga-Konması: ... 187

3. Karga-Matem/Hüzün/Keder:... 187

4. Karga-Mekân: ... 187

5. Karga-Pislikte/Zibillikte Yaşaması: ... 188

(10)

VII

6. Karga-Uğursuzluğu: ... 188

D.KARGA ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 188

1. Karga-Âşık/Şair: ... 188

2. Karga-Bayram Hilâli: ... 189

3. Karga-Bülbül: ... 189

4. Karga-Kömür: ... 190

5. Karga-Kuşlar: ... 190

6. Karga-Papağan: ... 191

7. Karga-Rahip: ... 191

8. Karga-Rakip: ... 191

18. KARTAL: ... 192

A.KÜLTÜRÜMÜZDE KARTAL: ... 192

B.EDEBĐYATIMIZDA KARTAL: ... 194

C.KARTAL ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 195

1. Kartal-Avcılığı: ... 195

2. Kartal-Çengel ( pençe ): ... 196

3. Kartal-Kanat ( bâl ü per ): ... 196

19. KAZ: ... 196

A.KÜLTÜRÜMÜZDE KAZ: ... 197

B.EDEBĐYATIMIZDA KAZ: ... 198

C.KAZLA ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 199

1. Kaz-Av Kuşu Olması: ... 199

2. Kaz-Besin: ... 200

3. Kaz-Mekân: ... 200

4. Kaz-Ötmesi: ... 200

5. Kaz-Uçma: ... 200

6. Kaz-Yüzme: ... 201

D.KAZLA ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 201

1. Kaz-Âşık: ... 201

2. Kaz-Sevgili/Kız: ... 201

20. KEKLĐK: ... 202

A.KÜLTÜRÜMÜZDE KEKLĐK: ... 202

B.EDEBĐYATIMIZDA KEKLĐK: ... 204

C.KEKLĐKLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 205

1. Keklik-Av kuşu: ... 205

2. Keklik-Kafes: ... 206

3. Keklik-Mekân: ... 206

4. Keklik-Oynaması: ... 206

5. Keklik-Ötüşü: ... 207

6. Keklik-Rengi: ... 207

7. Keklik-Tırnak: ... 208

8. Keklik-Uçması: ... 208

9. Keklik-Yuva/Za‘ferân: ... 208

10. Keklik-Yürüyüşü: ... 209

D.KEKLĐKLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 209

1. Keklik-Âşık: ... 209

2. Keklik-Sevgili: ... 209

21. KIRLANGIÇ: ... 210

A.KÜLTÜRÜMÜZDE KIRLANGIÇ: ... 211

B.EDEBĐYATIMIZDA KIRLANGIÇ:... 212

C.KIRLANGIÇLA ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 213

1. Kırlangıç-Hint ve Yemen: ... 213

2. Kırlangıç-Küçüklük: ... 214

23. KUĞU: ... 214

A.KÜLTÜRÜMÜZDE KUĞU: ... 214

(11)

VIII

B.EDEBĐYATIMIZDA KUĞU: ... 215

C.KUĞU ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 216

1. Kuğu-Göçmen Oluşu: ... 216

2. Kuğu-Mekân: ... 216

3. Kuğu-Rengi:... 216

4. Kuğu-Su Kuşu Oluşu: ... 217

D.KUĞUYLA ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 217

1. Kuğu-Mercân: ... 217

2. Kuğu-Sevgili: ... 218

23. KUMRU: ... 218

A.KÜLTÜRÜMÜZDE KUMRU: ... 219

B.EDEBĐYATIMIZDA KUMRU: ... 220

C.KUMRU ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER:... 221

1. Kumru-Ayaklarının Kırmızı Olması-Halka: ... 221

2. Kumru-Kafes: ... 221

3. Kumru-Konması: ... 222

4. Kumru-Mekân: ... 222

5. Kumru-Ötüşü: ... 222

D.KUMRU ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 223

1. Kumru-Sevgili: ... 223

25. KUYRUKSALLAYAN: ... 223

A.KÜLTÜRÜMÜZDE KUYRUKSALLAYAN: ... 223

B.EDEBĐYATIMIZDA KUYRUKSALLAYAN: ... 224

C.KUYRUKSALLAYAN ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 224

1. Kuyruksallayan-Av kuşu: ... 224

D.KUYRUKSALLAYAN ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 224

1. Kuyruksallayan-Âşığın Gönlü: ... 224

26. KUZGUN: ... 225

A.KÜLTÜRÜMÜZDE KUZGUN: ... 225

B.EDEBĐYATIMIZDA KUZGUN: ... 226

C.KUZGUNLA ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 226

1. Kuzgun-Avcılığı: ... 226

2. Kuzgun-Leş Yemesi ve Uçması: ... 226

D.KUZGUNLA ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI ÖZELLĐKLER: ... 227

1. Kuzgun-Kötü Đnsanlar/Düşman: ... 227

26. LEYLEK:... 227

A.KÜLTÜRÜMÜZDE LEYLEK: ... 227

B.EDEBĐYATIMIZDA LEYLEK: ... 229

C.LEYLEKLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 230

1. Leylek-Beslenme ( Yılan ): ... 230

2. Leylek-Göçmen Kuşu: ... 230

3. Leylek-Hacı Olduğu Đnanışı: ... 230

4. Leylek-Đnanış: ... 231

5. Leylek-Kılavuz Seçme: ... 231

6. Leylek-Mekân: ... 232

7. Leylek-Ötmesi: ... 232

8. Leylek-Tuzak: ... 232

9. Leylek-Uçması: ... 233

D.LEYLEKLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR:... 233

1. Leylek-Hacı: ... 233

2. Leylek-Đyi ve Đnançlı Đnsanlar: ... 233

27. LORĐ KUŞU: ... 234

28. MARTI: ... 234

A.KÜLTÜRÜMÜZDE MARTI: ... 234

B.EDEBĐYATIMIZDA MARTI: ... 235

(12)

IX

29. ÖRDEK:... 235

A.KÜLTÜRÜMÜZDE ÖRDEK: ... 236

B.EDEBĐYATIMIZDA ÖRDEK: ... 236

C.ÖRDEK ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 237

1. Ördek-Av Kuşu: ... 237

2. Ördek-Besin: ... 238

3. Ördek ( Kılkuyruk )-Değer : ... 238

4. Ördek-Eşine Sadıklığı: ... 238

5.Ördek-Göçmen Olması: ... 238

6. Ördek-Đnanış: ... 238

7. Ördek-Mekân: ... 239

8. Ördek-Ötmesi: ... 239

9. Ördek-Renk: ... 239

10. Ördek-Tüy/Tel: ... 240

11. Ördek-Su Đçmesi/Nemlenmesi: ... 240

12. Ördek-Uçması: ... 240

13. Ördek-Yüzmesi: ... 241

D.ÖRDEKLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 241

1. Ördek-Âşık: ... 241

2. Ördek-Gelin: ... 241

3. Ördek-Sevgili: ... 242

30. PAPAĞAN: ... 243

A.KÜLTÜRÜMÜZDE PAPAĞAN: ... 244

B.EDEBĐYATIMIZDA PAPAĞAN: ... 245

C.PAPAĞAN ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 246

1. Papağan-Ayna: ... 246

2. Papağan-Konuşması: ... 246

3. Papağan-Mekân: ... 247

4. Papağan-Renk: ... 248

5. Papağan-Şeker: ... 248

6. Papağan-Uçması: ... 249

7. Papağan-Yürümesi: ... 249

D.PAPAĞAN ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 250

1. Papağan-Akıl: ... 250

2. Papağan-Âşık: ... 250

3. Papağan-Ayva Tüyleri: ... 251

4. Papağan-Boy: ... 251

5. Papağan-Bülbül: ... 252

6. Papağan-Cân: ... 252

8. Papağan-Çeng: ... 252

9. Papağan-Gönül: ... 253

10. Papağan-Ruh: ... 253

11. Papağan-Şâir: ... 253

12. Papağan-Sebz ( Yeşil Ot ): ... 254

13. Papağan-Sevgili: ... 254

14. Papağan-Şarap/Gül/Ayna: ... 255

31. SAKA: ... 255

A.KÜLTÜRÜMÜZDE VE EDEBĐYATIMIZDA SAKA: ... 256

32. SAKANKUR: ... 256

33. SARIASMA: ... 257

1. Sarıasma-Değer/Satılması: ... 257

34. SARI KUŞ: ... 257

35. SERÇE: ... 258

A.KÜLTÜRÜMÜZDE SERÇE: ... 258

B.EDEBĐYATIMIZDA SERÇE: ... 258

(13)

X

C.SERÇE ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 259

1. Serçe-Av Kuşu: ... 259

2. Serçe-Besin: ... 260

3. Serçe-Beslenmesi/Güçsüz Olması: ... 260

4. Serçe ( Darı Kuşu )-Devamlı Yer Değiştirmesi: ... 260

5. Serçe ( Çalı Kuşu )-Hareketli Olması: ... 260

6. Serçe ( Darcan )-Ötmesi: ... 261

7. Serçe ( Çayır Kuşu )-Şöhretli Olması: ... 261

36. SIĞIRCIK: ... 261

A.KÜLTÜRÜMÜZDE VE EDEBĐYATIMIZDA SIĞIRCIK: ... 262

C.SIĞIRCIKLA ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 262

1. Sığırcık-Şöhretli Olması: ... 262

37. SÜLÜN: ... 262

A.KÜLTÜRÜMÜZDE SÜLÜN: ... 263

B.EDEBĐYATIMIZDA SÜLÜN: ... 263

C.SÜLÜN ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELĐKLER: ... 263

1. Sülün-Av Kuşu: ... 263

D.SÜLÜN ĐLE ĐLGLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 264

1. Sülün-Âşık: ... 264

2. Sülün-Gönül: ... 264

38. ŞAHĐN: ... 265

A.KÜLTÜRÜMÜZDE ŞAHĐN: ... 265

B.EDEBĐYATIMIZDA ŞAHĐN: ... 266

C.ŞAHĐN ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 266

1. Şahin-Avcı Olması: ... 266

2. Şahin-Kolda Taşınması: ... 267

3. Şahin-Konması: ... 267

4. Şahin-Mekân: ... 268

5. Şahin-Pençe: ... 268

6. Şahin-Şeker Yedirilmesi: ... 268

7. Tırnak ( çırnak ): ... 269

8. Şahin-Uçması: ... 269

9. Şahin-Üsküf: ... 269

10. Şahin-Yavru: ... 270

11. Şahin-Yuva: ... 270

D.ŞAHĐN ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 270

1. Şahin-Âşık: ... 270

2. Şahin-Doğan: ... 270

3. Şahin-Gönül: ... 271

4. Şahin-Keklik: ... 271

5. Şahin-Osman Paşa: ... 271

6. Şahin-Sevgili: ... 272

39. TAVŞANCIL: ... 272

40. TÂVUS: ... 273

A.KÜLTÜRÜMÜZDE TÂVUS: ... 273

B.EDEBĐYATIMIZDA TÂVUS:... 274

C.TÂVUS ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 274

1. Tâvus-Ayaklarının ve Sesinin Çirkin Oluşu: ... 274

2. Tâvus-Beslenme: ... 275

3. Tâvus-Đblîs: ... 275

4. Tâvus-Renkli ve Süslü Olması: ... 275

5. Tâvus-Uzun Ömürlü Olması: ... 276

6. Tâvus-Yürüyüşü: ... 276

D.TÂVUS ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 277

1. Tâvus-Âşık: ... 277

2. Tâvus-Cebrâîl ( a.s. ): ... 277

(14)

XI

3. Tâvus-Bülbül: ... 277

4. Tâvus-Sevgili: ... 278

5. Tavus-Yara: ... 278

41. TOY: ... 279

A.KÜLTÜRÜMÜZDE TOY KUŞU: ... 279

B.EDEBĐYATIMIZDA TOY KUŞU: ... 279

42. TOYGAR: ... 280

A.KÜLTÜRÜMÜZDE VE EDEBĐYATIMIZDA TOYGAR KUŞU: ... 280

43. TURAÇ: ... 281

A.KÜLTÜRÜMÜZDE VE EDEBĐYATIMIZDA TURAÇ: ... 281

B.TURAÇ ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 282

1. Turaç-Av Kuşu Olması: ... 282

2. Turaç-Besin: ... 282

3. Turaç-Kafes: ... 282

4. Turaç-Mekânını Sağlama Alması: ... 282

5. Turaç-Ötmesi: ... 283

D.TURAÇ ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 283

1. Turaç-Sevgili: ... 283

46. TURNA: ... 283

A.KÜLTÜRÜMÜZDE TURNA: ... 284

B.EDEBĐYATIMIZDA TURNA: ... 286

C.TURNA ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 287

1. Turna-Av:... 287

2. Turna-Toplu Halde Uçmaları: ... 288

3. Turna-Göçmen: ... 288

4. Turna-Haber: ... 288

5. Turna-Havada Uzun Kalması: ... 289

6. Turna-Kanat: ... 290

7. Turna-Klavuz: ... 290

8. Turna-Konması: ... 290

9. Turna-Mekân: ... 290

10. Turna-Ötmesi: ... 291

11. Turna-Renk: ... 291

12. Turna-Su Đçmesi: ... 291

13. Turna-Turna Teli ve Başa Turna Teli Takma Âdeti: ... 291

14. Turna-Tüy: ... 292

15. Turna-Uçması: ... 292

D.TURNA ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 293

1. Turna-Sevgili: ... 293

2. Turna ( Teli )-Kız: ... 293

45. ÜVEYĐK: ... 293

A.KÜLTÜRÜMÜZDE VE EDEBĐYATIMIZDA ÜVEYĐK: ... 294

B.ÜVEYĐK ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 294

1. Üveyik-Gözlerinin Kırmızı Olması: ... 294

2. Üveyik-Halka ( tavk ): ... 295

3. Üveyik-Mekânı ve Uçması: ... 295

D.ÜVEYĐK ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 295

1. Üveyik-Âşık: ... 296

2. Üveyik-Bülbül: ... 296

3. Üveyik-Sevgili: ... 296

46. YARASA:... 297

A.KÜLTÜRÜMÜZDE YARASA: ... 297

B.EDEBĐYATIMIZDA YARASA: ... 298

C.YARASA ĐLE ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 298

(15)

XII

1.Yarasa-Beslenme: ... 298

2. Yarasa-Gece: ... 299

3. Yarasa-Mekân: ... 299

4. Yarasa-Ötüşü: ... 299

D.YARASA ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 300

1. Yarasa-Âşık/Şair: ... 300

2. Yarasa-Baht: ... 300

3. Yarasa-Ben: ... 300

4. Yarasa-Ebû Cehil: ... 301

5. Yarasa-Gece: ... 301

6. Yarasa-Mecnûn: ... 301

7. Yarasa-Külhan: ... 302

8. Yarasa-Sevgili: ... 302

47. YELKOVAN: ... 302

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: III. KARA HAYVANLARI: ... 306

1. ARSLAN: ... 306

A.KÜLTÜRÜMÜZDE ARSLAN: ... 306

B.EDEBĐYATIMIZDA ARSLAN: ... 308

C.ARSLANLA ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 309

1. Arslan-Avcı Olması: ... 309

2. Arslan-Avlanması: ... 310

3. Arslan-Burç: ... 310

4. Arslan-Güç/Kuvvet: ... 311

5. Arslan-Güzel Hitap:... 311

6. Arslan-Hz. Ali: ... 312

7. Arslan-Karakulak: ... 313

8. Arslan-Karınca: ... 314

9. Arslan-Korkması ( At sesinden ): ... 314

10. Arslan-Korkulması: ... 314

11. Arslan-Kükremesi: ... 315

12. Arslan-Mekân: ... 315

13. Arslan-Pençe: ... 316

14. Arslan-Vahşi Olması: ... 317

15. Arslan-Yürüyüşü: ... 317

16. Arslan-Zincir: ... 317

D.ARSLAN ĐLE ĐLGĐLĐ BENZETMEYE DAYALI UNSURLAR: ... 318

1. Arslan-Âşık: ... 318

2. Arslan-At:... 318

3. Arslan-Gamze: ... 318

4. Arslan-Gazi Sultan: ... 319

5. Arslan-Gök Yüzü: ... 319

6. Arslan-Güneş ve Ay: ... 319

7. Arslan-Hz. Ali: ... 319

8. Arslan-Kaza: ... 320

9. Arslan-Kibirli Kimseler: ... 320

10. Arslan-Mecnûn: ... 321

11. Arslan-Sevgili: ... 321

12. Arslan-Zahit: ... 321

2. AT:... 321

A.KÜLTÜRÜMÜZDE AT: ... 322

B.EDEBĐYATIMIZDA AT: ... 331

C.ATLA ĐLGĐLĐ GENEL ÖZELLĐKLER: ... 333

1. At-Ahır ( tavla ): ... 333

2. At-Arslan:... 334

3. At-At Bağışlamak: ... 334

4. At-At Meydanı: ... 334

Şekil

Updating...

Referanslar

Updating...

Benzer konular :