• Sonuç bulunamadı

20 Haziran 2002 B‹L‹M

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "20 Haziran 2002 B‹L‹M"

Copied!
1
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

20 Haziran 2002 B‹L‹M

ve

TEKN‹K

B ‹ L ‹ M V E T E K N L O J ‹ H A B E R L E R ‹

Seni

Do¤uraca¤›ma…

‹nsanlarda erkek çocuk do¤urman›n, fizyolojik olarak k›z çocuk

do¤urmaya göre daha zor oldu¤u bilinir. Bir nedeni, erkek çocuklar›n uterus (rahim) içinde geliflmeleri- nin daha h›zl› olmas›. Bir baflka neden, erkek ço- cuklar›n do¤umda k›zlara göre daha a¤›r olmalar›.

Ayr›ca bir o¤lan do¤uran annelerin yeniden üret- ken duruma, k›z do¤uran-

lara göre daha uzun bir sürede gel- dikleri de biliniyor. fiimdiyse Finli araflt›rmac›lar, en az›ndan endüstri- leflme öncesi toplumlarda, fazla say›da erkek çocuk do¤urman›n, ana- lar›n ömrünü k›saltt›¤›n› ortaya koy- mufl bulunuyorlar. Buna karfl›l›k, analar›n ömrünün, do¤urulan k›z ço- cuk say›s›na paralel olarak artt›¤› an- lafl›l›yor. Toplam, ya da yaflayan ço- cuk say›s›n›n babalar›n yaflam sürele- ri üzerinde olumlu ya da olumsuz herhangi bir etkisi görülmemifl.

Turku Üniversitesi’nden Samuli Helle ve ekip arkadafllar›, Finlandiya’daki kilise kay›tlar›n› inceleyerek, ailenin büyüklü¤üyle, ailedeki erkek ve k›z çocuklar›n say›lar›n›n, 1640 ve 1870 y›llar› aras›nda Kuzey ‹skandinav- ya’daki Sami toplumu kad›nlar›n›n yaflam sürelerini nas›l etkiledi¤ini be- lirlemifller. Araflt›rma için bu etnik toplulu¤un seçilme nedeni, sanayilefl- me öncesi dönemlerde geçimlerini ren geyi¤i sürülerinden, bal›kç›l›ktan ve avc›l›ktan sa¤l›yor olmalar› ve mo- dern bir sa¤l›k hizmeti altyap›s›

bulunmay›fl› nedeniyle de yaflam sürelerinin do¤a ve yaflam koflullar›nca belirlenmesi. Araflt›r- mac›lar, çocuk cin- siyetinin uzun sü- reli etkileri üzerinde durduklar› için yaln›zca menopoz sonras› (50 yafl›

geçmifl) kad›nlar›n yaflam sürelerini incelemifller.

Görülmüfl ki, do¤urulan toplam ço- cuk say›s›n›n da, ergenlik dönemine eriflen çocuk say›s›n›n da, analar›n yaflam süreleri üzerinde bir etkisi yok. Bu da genifl ailelerin ancak zen- gin bireylerce oluflturuldu¤unu orta- ya koyuyor. Buna karfl›l›k çocuklar›n cinsiyetinin, analar›n toplam yaflam süresi üzerinde belirgin bir etkisi ol- du¤u ortaya ç›km›fl. Araflt›rma sonuç- lar›na göre do¤an her erkek çocuk, analar›n ömrünü ortalama 34 hafta k›saltm›fl. Yaflam süresinden çal›nan y›llar›n uzunlu¤u, 4 ile 64 hafta ara- s›nda de¤ifliyor. Buna karfl›l›k araflt›r- mac›lar, k›z çocuklar›n say›s›n›n, ana- lar›n yaflam süreleri üzerinde, küçük ama olumlu bir etki yapt›¤›n› belirle- mifller. Bu durumun olas› nedenleri olarak, k›z çocuklar›n analar üzerin- deki fizyolojik maliyetinin daha dü- flük olmas›n›n yan›s›ra, genellikle k›z çocuklar›n analar›n günlük ifllerine yard›mc› olup ifllerini kolaylaflt›rd›k- lar› geleneksel aile yap›s› görülüyor.

O¤lanlar›n, analar›n ömrünü k›salt- mas›n›n bir olas› nedeni de, erkek

ceninlerin, kad›nlarda testosteron hormonu düzeylerini yükselt-

mesi. Testosteron, ba¤›fl›kl›k sistemini bask›lay›c› bir hor- mon. Dolay›s›yla çok say›da o¤-

lan do¤uran analarda ba¤›fl›k- l›k sistemi giderek etkisini

yitirerek anan›n ileri yafl- lara kadar yaflama flans›n›

azalt›yor.

Science, 10 May›s 2002

Kurba¤a klonlar›yla yap›lan deneyler,

"tedavi amaçl› insan klonlanmas›"

yandafllar›n› umutland›racak sonuçlar do¤urdu. Tedavi amaçl› klonlamaya karfl› ç›kanlar, potansiyel olarak sa¤- l›kl› bir insana dönüflebilecek bir embriyoyu, araflt›rmada kullan›lacak hücreler elde etme u¤runa feda etme- nin, etik kurallar›yla ba¤daflmad›¤›

görüflünü savunmaktayd›lar.

Hayvan klonlama deneylerinin pek ço¤unda, klon embriyolar›n ancak

%2’si kadar› geliflip klonlanan hayva- n›n kopyas› haline gelebiliyor. Ancak

‹ngiltere’nin Cambridge kentindeki Wellcome Kanser Araflt›rmalar› Ensti- tüsü araflt›rmac›lar›, a¤›r biçimde ku- surlu embriyolar›n bile, normal görü- nümlü doku üretebildiklerini gözle- mifller. Bunun anlam›, bir bebek hali- ne gelemeyecek hasarl› insan embri- yolar›n›n da insan gelifliminin izlen- mesinde, ya da ileride hastal›klar›n tedavisinde kullan›lacak hücre soylar›

sa¤layabilecek olmalar›.

Wellcome araflt›rmac›lar›, çekirdekleri ç›kart›lm›fl 110 kurba¤a yumurtas›n›n içine, kurba¤a ba¤›rsak hücrelerin- den al›nm›fl çekirdekleri yerlefltirmifl- ler. Ancak sonuçta yaln›zca bir tane normal görünüfllü kurba¤a ortaya ç›km›fl. Geri kalanlar›n geliflim süre- ciyse bir noktada yoldan ç›km›fl. Bun- lar›n da dörtte biri oldukça bozuk bir görünümde; hücrelerinin yar›s› yanl›fl bölünür durumda geliflmifl. Bu hasar- l› embriyolar›n, müdahale edilmedi¤i taktirde 24 saat içinde öldükleri be- lirlenmifl. Ancak, araflt›rmac›lar bu hasarl› embriyolardan ald›klar› hücre- leri sa¤l›kl› embriyolara ya da iribafl- lara (larva aflamas›n› geçmifl kurba¤a yavrular›) naklettiklerinde, bu hüc- reler yaflamlar›n› sürdürdükleri gibi sa¤l›kl› görünen kas, omurga ve deri dokular›na da dönüflmüfl. Wellcome ekibini yöneten John Gurdon’a göre, deneyin ortaya koydu¤u bulgular, tedavi amaçl› klonlamaya karfl›

oluflan tepkileri yumuflatabilir.

Science, 3 May 2002

Hatal› Embriyo Sa¤l›kl› Hücre

Annenin tahmini yaflam süresi (y›l)

Annenin do¤urdu¤u o¤lan say›s› Annenin do¤urdu¤u k›z say›s›

Eriflkin ça¤a ulaflan o¤lan say›s› Eriflkin ça¤a ulaflan k›z say›s›

Referanslar

Benzer Belgeler

Yine oyun, çocukların sosyal uyum, zeka ve becerisini geliştiren, belirli bir yer ve zaman içerisinde, kendine özgü kurallarla yapılan, sadece1. eğlenme yolu ile

Bir çok iş- lenmeğe müsait taş cinsleri mevcut olan b u yurt kö- şesinde ne için çimento ve iskelet binalar inşa edil- mesi icap etsin.. Döşemeler gayet tabiî ola-

Okul beslenme programı hakkında ve sağlıklı beslenme konusunda öğrencilere bilgiler

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar, hem geleceğin hekimi hem de SCORA savunucusu olarak benim için büyük bir önem taşımaktadır... Önlenebilir olan

Aktarıcı için: kaynak cihazın HDMI çıkış portuna bağlanma yeri Alıcı için: görüntüleme cihazının HDMI giriş portuna bağlanma yeri 3 Aktarım Butonu

Hastalar›m›z›n % 80’inde total IgE de¤erleri yüksek bulunmufl olup, total IgE, ev tozu akar allerjenlerine karfl› deri testi pozitifli¤i ve spesifik IgE pozitifli¤i ara-

Makroskopik olarak literatürde memenin SHK’lar›- n›n boyutlar› 1-10 cm aras›nda de¤iflmekle birlikte tümörlerin yar›s›ndan fazlas› 5 cm’den büyük

Ne var ki, bunun için daha düflük güçte, çok say›da lazer kayna¤›n›n kullan›lmas› mümkün.. Bir kere böyle bir f›rlatma üssü kurulduk- tan sonra, çok düflük