BEDEN EĞİTİMİNDE YÖNETİM VE
ORGANİZASYON
Liderlik Yaklaşımları
1. ÖZELLİK YAKLAŞIMLARI
2.DAVRANIŞSAL YAKLAŞIMLAR
- OHIO STATE ARAŞTIRMALARI
- MİCHIGAN ARAŞTIRMALARI
3. DURUMSAL YAKLAŞIMLAR
Özellik Yaklaşımları (Thomas Carlyle- R.M. Stogdill
)
Fizikse l
özellikl er
Sosyal geçmi ş
Zekâ Kişilik İşle ilgili
özellikler Sosyal özellikl er
Yaş Kilo Boy Görün üm
Eğitim Sosyal statü
Yargılama Kararlılık Etkili
konuşma
Bağımsızlı kKendine güven Zorbalık Saldırganlı
Başarı
gereksinimi Başlatıcılık Sorumluluk gereksinimi İnsanlara ilgi
Sonuçlara ilgi
Güvenlik
gereksinimi
Denetlem e
Yeteneği İşbirliği Eğilimi Dürüstlük Güç
gereksini mi
Özellik Yaklaşımları
• Stogdill’in belirlediği bu özellikleri sınayan araştırmalarda sadece ZEKÂYLA LİDERLİK
arasında bir ilişki olduğu diğer özellikler için bunun pek geçerli olmadığı ortaya çıkmıştır.
• Stogdill 1974’de yaptığı diğer bir araştırmayla başarılı liderde en sık gözlenen nitelikleri
ÖZELLİK VE BECERİ olarak yeniden
gruplandırmıştır.
Özellikler Beceriler
Durumlara uyum sağlayabilme Sosyal çevreye duyarlılık
Hırs ve başarı gereksinimi İddiacılık
Kararlılık Bağımsızlık
Diğerlerini etkileme isteği Israrcılık
Çalışkanlık
Kendine güven
Stresle başa çıkabilme Sorumluluk üstlenmeye gönüllülük
Zekâ
Kavramsal düşünme Yaratıcılık
İncelik ve diplomatlık Etkileyici konuşma Grubun göreviyle ilgili bilgi
Örgütleme
İkna edebilme gücü Sosyal beceriler
KISACA ÖZELLİK YAKLAŞIMLARI
• Bazı kişilik özellikleri ile kişilerin lider olarak algılanmaları arasında bir ilişki söz
konusudur.
• Ancak bu ilişki durum, görev zaman vb.
değişkenler göz önüne alınarak dikkatle
değerlendirilmeli ve sadece özelliklere dayalı
olarak liderlik kavramının
Davranışsal Yaklaşımlar
• Bu yaklaşımlar kapsamında yapılan çalışmalar;
• Liderin davranışları
• Davranışlarının bir örüntüsü olarak liderlik biçimleri
• Ve bu davranışların gruplar üzerindeki olası
etkileri üzerinde yoğunlaşmıştır.
2a. Ohio State Araştırmaları
• 1950’li yıllarda yaklaşık 1800 liderlik
davranışını kapsayan çalışmaların sonucunda bu davranışların YAPIYI KURMA ve ANLAYIŞ GÖSTERME olarak iki bağımsız boyutta
toplandığı görülmüştür.
YAPIYI KURMA ANLAYIŞ GÖSTERME
Yetki,
Görev ve sorumlulukları tanımlama
Örgütleme, Kadrolama,
İletişim kanallarını oluşturma, Grubun işle ilgili performansını değerlendirme
Güven
Karşılıklı saygı
Arkadaşlık, destek
Gereksinimlere ilgi gösterme
2b. Michigan Araştırmaları
• Araştırmaların amacı, grubun performansını ve güvenliğini artırmakta en etkili liderlik
davranışını belirlemektir. Liderler, yöneticiler, izleyiciler ve astlarla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler sonucunda İŞ ve BİREY MERKEZLİ iki temel liderlik davranışı
tanımlanmıştır.
İŞ MERKEZLİ DAVRANIŞ BİREY MERKEZLİ DAVRANIŞ
Astların yaptığı işe
İşin başarılmasına yoğunlaşmıştır.
Bu noktada lider-yönetici astlarına Yakın denetim
İş performansının değerlendirilmesi
Makam ve ceza gücünün göstergesi gibi davranışları sergiler.
İzleyen yada astlarla İNSAN Olarak ilgilenir.
Bu noktada lider-yönetici astlarının;
Gereksinim Kişisel gelişim
Refahlarını sağlayacak davranışları tercih eder
