On sekizinci Milli Eğitim Şurasında eğitim yöneticilerinin seçilme, atanma ve yükseltilmes

Belgede Türkiye'de eğitim sisteminin yönetsel yapısı ve eğitim yöneticisi yetiştirme sürecinin tarihsel gelişimi (sayfa 164-167)

BULGULAR VE YORUM

4.3. Türkiye’de Eğitim Yöneticilerinin Seçilme, Atanma ve Yükseltilme Sürecine İlişkin Bulgular ve Yorum Sürecine İlişkin Bulgular ve Yorum

4.3.1. Milli Eğitim Şuralarında Eğitim Yöneticilerinin Seçilme, Atanma ve Yükseltilmes

4.3.1.18. On sekizinci Milli Eğitim Şurasında eğitim yöneticilerinin seçilme, atanma ve yükseltilmes

13-17 Kasım 2006 tarihleri arasında toplanan On Yedinci Milli Eğitim Şurası’nda eğitim yöneticiliği atamasının sadece tek bir sınava göre değil, diğer Avrupa ülkelerinde olduğu gibi belli bir eğitim sürecinden geçme, dosya hazırlama, konsey çalışmalarında yer alma, deneyim, yetenek sınavlarından geçme yöntemlerinden yararlanılarak yapılması, nitel ve nicel ölçütlerin bir arada değerlendirilmesi gerekliliği vurgulanmıştır. Ayrıca, eğitimde yönetim alanında eğitim almış veya çalışmalar yürütmüş olanların Milli Eğitim Bakanlığı merkez teşkilatı birimlerinde istihdamının sağlanması da alınan bir diğer karardır (MEBTTKB, 2007, s, 195).

4.3.1.18. On sekizinci Milli Eğitim Şurasında eğitim yöneticilerinin seçilme, atanma ve yükseltilmesi

1-5 Kasım 2010 tarihleri arasında toplanan On Sekizinci Milli Eğitim Şurası’nın Öğretmen Yetiştirilmesi, İstihdamı ve Mesleki Gelişimi Komisyonu görüşmeleri sonucunda alınan kararlardan biri okul yöneticilerinin atanması ile ilgilidir. Rapora göre okul yöneticilerinin atamasında, lisansüstü eğitim görme esas alınmalıdır (MEBTTKB, 2011, s. 703).

Şuranın Eğitim Ortamları, Kurum Kültürü ve Okul Liderliği Komisyonu Raporunda bir kurumun ortak kültürünün oluşma sürecinde en önemli etkenlerden birinin okul yöneticilerinin olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle okulda güven, karşılıklı saygı, sevgi, hoşgörü, başarı gibi değerlere dayalı okul kültürünün oluşmasında liderlik rolünü üstlenebileceklerin yönetici olarak atanmaları hususunda gerekli düzenlemelerin yapılması alınan kararlardan bir diğerdir (MEBTTKB, 2011, s. 706).

Aynı komisyonun aldığı kararlardan bir diğeri de okul müdürlerinin eğitim- öğretim liderliği ve işletme yöneticiliği rollerinin birbirinden ayrı düşünülmesi,

okul yöneticilerinin genel idari hizmetler sınıfında yer alması, yeni kadro ihdasının yapılması gerektiğidir. Okul müdürlerinin seçimi ve istihdamına portfolyo, süreç değerlendirme vb. alternatif seçme yöntemleri esas alınarak geliştirilecek mesleki yeterliliklerin dikkate alınması, okulların idari ve akademik örgütlenmesinin yeniden tasarlanması ve bu amaçla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda değişiklik yapılması gerektiği belirtilmiştir (MEBTTKB, 2011, ss. 706-707).

Eğitim Ortamları, Kurum Kültürü ve Okul Liderliği Komisyonu raporuna göre, okul yöneticiliğine atamada kadın yöneticilerin sayısını arttırmaya dönük teşviklerin sağlanmalıdır. Okulların özellikleri dikkate alınarak müdür yardımcılığına atamalarda kadınlar için norm kadro tahsis edilmelidir. Bunun yanı sıra okul yönetimiyle ilgili mevzuat sadeleştirilerek yöneticilerin, liderlik davranışı sergileyebilmeleri için müdür yardımcılarını atayabilme yetkisi verilmesi kararlaştırılmıştır. Okul yöneticilerinin, atanacakları bölge ve okullarla ilgili vizyoner liderlik özelliklerine sahip olmaları bir ölçüt olarak değerlendirilmesi gerektiği alınan kararlardan bir diğeridir (MEBTTKB, 2011, ss. 707-708). Yönetici atamaları ile ilgili alınan diğer kararlar şunlardır (MEBTTKB, 2011, s.709):

1. Okul lideri yetiştirme ve istihdamında, Türkiye’nin bölgesel koşulları göz önünde bulundurularak, zor koşullarda görev yapacak ve sorumluluk alacak yeterlilikler kazandırılmalıdır.

2. Bölgesel ve yerel özellikler dikkate alınarak, başta dezavantajlı bölgeler olmak üzere yönetici atamalarında pozitif ayrımcılığa dayalı özendirici önlemler alınmalıdır.

Milli Eğitim Şuraları bir bütün olarak incelendiğinde, Türkiye’de eğitim yöneticilerinin seçilme, atanma ve yükseltilme süreci ile ilgili en ayrıntılı çalışmaların On Birinci ve On Sekizinci Milli Eğitim Şuralarında olduğu görülmektedir.

Birinci Milli Eğitim Şurasında okul müdürlerinin öğretmenler arasından, bakanlık tarafından seçildiği belirtilmiş, Dördüncü Milli Eğitim Şurasında da onaylanmıştır. Bu uygulama diğer Milli Eğitim Şuralarında bazı yönleri ile

tartışılmıştır. Örneğin Üçüncü Milli Eğitim Şurasında yöneticilerin birkaç yıl başarı ile çalışmış öğretmenlerden seçilmesi uygun görülse de “Milli eğitim hizmetlerinde esas olan öğretmenliktir” ifadesinin yöneticilerin yöneticilik görevinde kalmasına engel olduğu belirtilmiştir. Benzer biçimde Beşinci Milli Eğitim Şurasında müdür ve müdür yardımcılığının birer terfi kademesi olması gerektiği ve yöneticiliğin müstakil bir görev haline getirilmesi kararlaştırılmıştır.

Müdür ve müdür yardımcılığına atama şartlarının belirlenmesi, Beşinci ve Yedinci Milli Eğitim Şuralarında; personel politikasının, siyasi iktidarların tutumuna göre değişmemesi gerektiği On Üçüncü Milli Eğitim Şurasında; yöneticilerin seçimi ve atanması sürecinde politik etkileri ortadan kaldıracak yasal düzenlemelerin yapılması On Dördüncü Milli Eğitim Şurasında; yönetici atamalarında kariyer, liyakat ve başarının aranması gerektiği On Beşinci Milli Eğitim Şurasında kararlaştırılan konulardır.

On Birinci Milli Eğitim Şurasında eğitim yöneticileri “eğitim yönetmeni” olarak tanımlanmış, lisans düzeyinde eğitimi olanların yönetmen yardımcısı, yüksek lisans eğitimi alanların eğitim yönetmeni olarak atanması gerektiği kararlaştırılmıştır. Eğitim yönetmenliği için sertifika eğitimine katılacak öğretmenleri Bakanlığın ya da eğitim verecek kurumun seçeceği belirtilmiştir. Eğitim yönetmenliği için aranması gereken şartlar olarak şunlar öngörülmüştür: En az beş yıl eğitim öğretim hizmeti yapmış olmak, önceden belirlenmiş ölçütlere göre seçilmiş olmak, eğitim yönetiminde yüksek lisans yapmış olmak. Eğitim yönetiminde yüksek lisans yapmış kişi yoksa eğer, bu alanda sertifika almış kişilere öncelik tanınır. Alanda lisans eğitimi alanlar ise kıdem koşulu aranmadan yönetmen yardımcısı olarak atanmalıdır. Üst kademelere yükselirken yeterlik esas alınmalıdır. Eğitim yönetmeni, eğitim denetmenliğine ve öğretmenliğe koşulsuz geçmelidir. Yönetici seçim ve atamaları objektif ilke ve kurallara bağlanmalıdır.

On Yedinci Milli Eğitim Şurasında, eğitim yöneticilerinin atanmasında sadece tek bir sınava bağlı kalmak yerine diğer Avrupa ülkelerinde olduğu gibi belli bir eğitim sürecinden geçme, dosya hazırlama, konsey çalışmalarında yer alma, deneyim, yetenek sınavlarından geçme gibi ölçütlerden faydalanılması gerektiği, nicel ve nitel ölçütlerin bir arada değerlendirilmesi gerektiği

kararlaştırılmıştır. On Sekizinci Milli Eğitim Şurasında ise, yöneticilerin seçilmesinde, çağın koşullarına uyum sağlayabilecek özelliklerin aranması gerektiği tartışılmıştır. Okul müdürlerinin seçimi ve istihdamına portfolyo, süreç değerlendirme vb. alternatif seçme yöntemleri esas alınarak geliştirilecek mesleki yeterliliklerin dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.

Diğer Şuralardan farklı olarak On Altıncı Milli Eğitim Şurasında, yöneticilerin ihtiyaç olması halinde sözleşmeli olarak istihdam edilmesi; On Sekizinci Milli Eğitim Şurasında, yöneticilerin liderlik davranışı sergileyebilmeleri için müdür yardımcılarını atayabilme yetkisi verilmesi kararları alınmıştır.

İkinci, Altıncı, Sekizinci, Dokuzuncu ve On İkinci Milli Eğitim Şurasında okul yöneticilerinin seçilme, atanma ve yükseltilme süreci ile ilgili herhangi bir karar alınmamıştır.

4.3.2. Kalkınma Planlarında Eğitim Yöneticilerinin Seçilme, Atanma ve

Belgede Türkiye'de eğitim sisteminin yönetsel yapısı ve eğitim yöneticisi yetiştirme sürecinin tarihsel gelişimi (sayfa 164-167)

Outline