TARiHi ARA~TIRMALARI SEMPOZYUMU

(1)

Ege Universitesi Yaymlan Edebiyat Fakiiltesi Yaym No: 8

XI. ORTA~AG-TURK DONEMi

KAZISONU~LAJUveSANAT

TARiHi ARA~TIRMALARI

SEMPOZYUMU

(17-19 EIGM 2007, iZMiR)

BiLDiRiLER

EGE UNivERSiTESi, EDEBiYAT FAKULTESi, SANATTARllllBOLUMU

Ege Universitesi Basunevi

Bornova - izMiR, 2009

(2)

AYDIN KARACASU <;A.R.$1 CAL'Vlii: ve

i<; MENTE~E BOLGESi CAMiLERi i<;iNDEKi YERi

E. Emine Naza-Donmez·

OZET

Karacasu <;ar~1 Camii (XIX. yiiz}'ll) kalem i~i, alc;1, a~ap, yaz1 ve seramik siislemeleri ve aynnh.larda yer alan ilginc; ozellikleri ile Tarihi ve Kiiltiir m.iraslmlZm onemli ve bugiine degin tamtllmann~ bir yap1S1drr. Caminin biitiin detaylan ozenle

d~iiniilm~ ve siislemelere aym iislupta aktanlnu~br. Kalem i~i, alc;a, ~ap siislemeleri ile yaplllill ic;inde yer alan ayakll saatlerin siislemeleri de uyum ic;indedir. Yaplllill minaresinde yer alan seramik kaplar da, gorse! hafizalardaki c;inili rninareleri hatrrlatmaktadrr. Aynca hat (yazt) sanatmm ta~radaki c;ok ba~anh uygulamalan da yine bu camide kar~lm.lZa c;lkarlar.

Anahtar Kelimeler: Karacasu, kalem i~i, alc;1, hat, saat ABSTRACT

Kanicasu <;ar~1 Mosque (XIX. century), with the interesting characteristics of its painted, plaster, wooden, calligraphy and ceramic decorations and other details, is an important building in our Historical and Cultural heritage but has not yet been introduced and descnbed. All the details of the mosque seem to have been planned with care and are of the same style as the decorations. The painted, plaster and wooden decorations and the decorations on the clocks with stands are in harmony with each other. The ceramic pots on the minaret of the building bear resemblance to the visual memory of tiled minarets. In addition, there are some very successful provincial

examples of calligraphy in this mosque.

Key words: Karacasu, paint work, plaster, calligraphy, clock

Karacasu <;ar~1 Camii ilc;e merkezinde yer almaktadrr. Yap1yr tarihlendirmemize yardimc1 olacak be~ tane kitabe bulunmaktad.tr. Bunlardan en erken tarihli olam cami avlusunun batt duvarwda yer alan c;e~menin 1591 tarihli kitabesidir.

Soz konusu kitabe gee; devirde yazlimak.la birlikte, c;e~menin ilk yapllru~ tarihi vermektedir. ikincisi yapmm ban duvanna biti~ik minaresindeki 1727 tarihli kitabe, iic;iinciisii son cemaat yeri a~ap tavamndaki 1852 tarihli usta kitabesi, di:irdiinciisii rninarenin kuzeyinde yer alan 1884 tarihli kitabe, sonuncusu ise avluda yer alan

~adrrvanw iizerindeki 1889 tarihli kitabedir. Bu kitabelerde c;elimeyi yaphran ki~inin

Kap1agas1 Gazanfer Aga'run kethiidagllg1m yapan Hac1 Mustafa Bey oldugu

anla~Ilmaktadrr. <;e~me kitabesine gore carninin de ilk in~asllll XVl yiizytla

• Yrd.Do~.Dr. E. Emine Naza-Donmez, istanbul Oniversitesi, Edebiyat Fakiiltesi, Sanat Tarihi Boliimii, Turk ve islam SanatJ Anabilim Dah, Laleli 34134-istanbul. [email protected]

(3)

E. Emine Naza-Donmez

taribleyebiliriz. Minarede yer alan kitabeye gore, minaresi Hac1 Hiiseyin Aga tarafindan

1727 tarihinde onartJ.I.nu~hr. Son cemaat yeri kitabesinde ise, Hact Oglu Mehmed ad! ve sene 1852 geymektedir. Minarenin 1884 tarihli onanm kitabesinde ad! geyen diger Mehmed Efendi ile a~ap tavaru yaptuan ayru ki~i mi bilin.memektedir. Son olarak

~aduvan kitabesinde, 1889 tarihinde ~ad!rvarun Hanzade Hac1 Ahmed tarafmdan yaptmldtgt belirtilmektedir. Cami gfrniimiize XIX. yiizYilda geyirdigi onanrnla ula~llll~tlr.

Karacas.u <;ar~1 Camii enine d.ikdortgen planh bir yaptchr. Moloz ta~tan ~a edilmi~ kalm etli duvarlan stvaltchr. Kiremit ortillu <;ahrun sayaklan iki srralt tuglalaroan olu~turulmu$, di$li bir $ekilde yapllarak hareketlendirilmi~tir. Tugladan ~a edilmi$ m.inare kuzeyban yonde carniye biti~iktir. Minarenin mukamas orgiilu

~erefesinin alnna, rnavi beyaz serarnik tabaklar gomiilmii$tlir. Bunlar biiyiik olas!l.tkla

<;anakkale rnamt¥anchr (Resim l). Yaplllill cepheleri i.ki kath pencerelerle donatlhm$tu.

Dogu ve banda iist katta aln tane, alt katta ise doguda aln, banda be~ tane penceresi bulunur. Giiney yonde ise iki katlt i.ki srralt pencereler yer alrr. Carniye zemin kotu yiikseltilmi$ avludan, avluya gore de yiiksek tutulmu~ basarnaklt merdivenlerle ula~ilir.

Son cemaat yeri kuzeyde altt, dogu ve banda ortada hirer ah$ap dikrneye oturan bagdad.i

diizenlenmi~ Barok kemerlerle d!~anya a<;ilir (Resim2). Ah$ap tavanh son cernaat yerinin, ge~ tutulmu~ d!~anya dogru ta$an ah$ap sayaglllill on yiiziinde, ah$aptan ajurlu fisto bi9imi bir slisleme yaptlmt$11r. Son cernaat yerinin etrafi. ah$ap korkuluklarla

<;evrelenmi$tir. Giri$ boliimiine a~aptan geni$ bir kap1 <;eryevesi ayllmt$tlr. Bu yeryevenin iizeriode, kenarlan S ve C klvnrnlt dalgalt bir bi9irnde, yukanya dogru daralan Barok bi9irni bir almhk bulunur. Soz konusu ahn.l!gm iki yanmda ve tepesinde

· ah~aptan !ale bi<;irni alernler varchr. Yine kapt <;eryevesinin iizerinde yer alan ah$ap

$ebekede de ayru bi9irnde diizenlenmi~ alemler yer alrr. Son cernaat yerinin dt$a bakan kemer abnllklannda, mavi, san, renklerde kalem i~i siislemeler bulunur. Bu suslemeler ayaklt vazodan 91kan natUralist 9i9eklerdir. Giri$ klsmmda kemerin yaptya bakan yiizeyinde, kaleni i~i ile yaptlmt§ 9i9eklerden olu~an bir 9elenk i9ine almrru~ daire yaztlarda, Peygamberin cenneti miijdeledigi on sahabenin ad1 yer al!r. Soz konusu yaztlar ile etrafi.ru siisleyen kalem i§leri, yaplllill i9indeki yazJlar ve kalem i~lerinden

farkl!drr. Son cemaat yeri cephesinde, ban yonde, kalem i§i siyah yer9eveli bir levha i9inde iki satLrbk yaztda namaz kllrnayt oven sozler varchr. Son cernaat yerinin dogu yondeki mibrablD!D yanmda ise, siyah renkli kalem i~i ile "Besmele" yazthchr. Soz konusu yazJlar da, ana mekandaki yazllardan farkl!chr. Son cemaat yeri cephesinde iki kath pencereler yer alrr. Ah$ap balkonlu miil<:ebbirenin iki yarunda bulunan, list kattaki pencerelerin ortalarinda yuvarlak hirer al<;t pencere vard!r. Ah$ap yeryevesi yenilenmi$

d.ikdortgen penc~relerin iist ktsrrnlannda yay kemerli bo$altma kemerleri ay!l.rru$tlr. Alt kattaki pencereler cephenin kenarlannda hirer tanedir. Ta$tan yay kemerli bo$altrna kemeri ile a9Jlmt$ pencerelerin soveleri kalm ta$larlarla d.ikdortgen bi9irninde

<;eryevelenmi~tir. Pencere kemerinin list ktsmmda kahverengi, san ve mavi renklerde kalem i~i stislemeler yer alrr. S ve C ktvrtmh bitkisel bezemelerle <;evreleruni§ ayaklt vazodan 9tkan natUralist 9i9ek slislemeleri bulunur. Giri§ kaptslD.lD iki yanmda son

212

(4)

Aydm Karacasu (:ar~z Camii ve

j,;

Mente~e Bolgesi Camileri ir;indeki Yeri

cemaat yeri mihraplan yer ailr. AlC(tdan dikdortgen yeryeveye almmt~ bu mihraplar, ana mekandaki mihrap. kurulu~u ile ayrudrr. Yuvarlak mihrap ni~i araya attlan dt~an t~km

~eritlerle kademeli olarak yukanya dogru daralmaktadtr. Mibrap ni~inin almbgmda ve dikdortgen · yeryevesinin dt~mda, yapuun genelinde ayru ~ekilde diizenlenmi~

kahverengi, san ve mavi renklerde kalem i~i slislemeler yer alrr. S ve C ktvnmh bitkisel bezemelerle yevrele~ ayakh vazodan <;:lkan natUralist C(i<;:eklerle siisle~tir. Mihrap C(eryevesinin ko~elerinde kalem i~i ay yt1dtzlt slislemeler yer altr. Mihraplann iizerinde list katta yer alan yuvarlak kiiC(iik pencereler mihraplara denk gelir. Soz konusu pencereler S ve C ktvnmh barok tarzda alyt revzenlidir. Son cemaat yerinin ~ap

tavamnm iizeri, ah~ap <;:ttalarla yapraz bi<;:irnde taksimatlandmlrru~ttr. Tavanm ortada

giri~ kaptSlDID. bulundugu yerdeki ktsrru ryokertme olarak yapllrru~ ve etraft. ahl}aptan ajurlu fisto bi<;:irni bezeme ile ryevrelenmi~tir. <;okertilen boliimiin iry yiizeyi S C ktvrrrnlt bitkisel bezemeli mavi, san ve kahverengi tonlarmda renklerle kalem i~i ile

slislenrni~tir. Tavanm i<;: ktsrru farkh biiyiikliiktek.i kare ve dikdortgen olarak ah~ap

<;:ttalarla boliimle~til.t (Resirn 3). Bu boliimlerin i<;:lerine ah~aptan rrelenkler, madalyonlar, S C ktvnmh yapraklar, r<;~zetler ve <;:irrekler gibi Barok bezemeli a~aptan

oyma stislemeler tespit edilmi~tir. Bu slislemelerden bir tanesinde daire birrimindeki

~ap yaztda okunabildigi kadan ile "Ma~allah Ali usta Siileyman Yusuf usta" ibaresi bulunur (Resirn 4). Aynca tavanmm dikdortgen panolu bir boliimiinde yazan ibarede ise

"Sene 1267(1852) Hac1 tig oglu Mehmed (Muhammed)" yazilidti (Resim 5). Caminin

~ kaptst iistii a~ap kaburgah dt~anya dogru a<;:Ilan bir eyvan ~eklinde diizenlenmi~

ve list boliimiin arallklan cam ile kapattlmt~ttr. Yuvarlak kemerli kaplDID iki yanmda al<;:tdan iizeri yaldtzh siislemeler yer ahr. Bu slislemeler dogu yonde, a~a~dan yukanya dogru, bitkisel bezemeli madalyon, ayakh vazodan s:tkan C(iryekler, ay giine~, cami ve iki yanda minareleri³ile ryarktfelek biryirni rozet ~eklindedir. Ban yonde ise, a~agtdan yukartya dogru, yuvarlak dilimlerle c;evrelenrni~ miihr-li Silleyman, ayakh vazodan

<;:tkan r;irrekler, bitkisel bezemeli madalyon, iki servi agact ve bitkisel bezemeli madalyon ~eklindedir (Resim 6).

Caminin iki

kanatll a~ap kap1s1

da farkb

bi.iyiikltikteki dikdortgen levhalarla bOliimlenrni~ bunlarm i<;:ine ~aptan barok <;:er<;:eveli ka~lar yap~tlr.

Yaptntn is;inde iki ~ap direge oturan Bagdadi Bursa kemerleri ana mekana a<;:ilir. Bu kemerlere iki kath ~ap mahfil yaslanmaktadrr. U ~eklinde donen list mahfil ortasmda dt~anya dogru ryokgen ~ap bir balkon yer ailr.

iki

katlt pencerelerle donablmt~ yap1 aydrrtllk ve ferahttr. Pencerelerin etraft kalem i~i siislemelidir. Ust kat pencereleri als;t revzenli barok slislemelidir. Mihrabm iki yamnda yer alan iist kat pencereleri rertkli camlarla siislenmi~tir. Bu pencerelerin iizerinde soldakinden

ba~layarak saga dogru renkli carnla "kelime-i tevhid" yazilrru~br. Banda, "lailahe

1 Siiz konusu ah~ap tavamn resmi yanh~ilkla Tavas Ali Aga Camii'nin tavan1 olarak baslfffil~tlr.

Naza-Diinmez 2007: 180, resim 18.

2 Yaz1lan okuyan Saym Aras Neft~i'ye te~ekkiir ederim

3 Siiz konusu cami tasvirleri Bat1 Anadolu'da cami, ~e~me ve mezar t~lannda kar~1mtza

~1kmaktad1r. Aynntth bilgi i~in bknz. Tuncel 1989.

(5)

E. Emine Naza-Dorunez

ilallah", doguda, "Muhamedden resullulah" ibaresi bulunur. Ana mekanm iist kat pencerelerinin etrafmda ye~il, kmruzt, san, mavi ve gri renklerde kalem i~i siislemeler yer abr (Resim 7). 'Ostte S ve C klvrunh perde motifi bi<;imdeki siislemenin, iki yandan sarkan piiskiilleri, a~agtya dogru uzannu~ pencerenin altmda yaprakh giill.erden ol~an

<;i<;ek demetli bir <;eleok ol~turulmu~tur. Perde motifinin tistiinde ortada ay )'lldJZlJ bir stisleme yer alrr. Ana mekanda alt kat pencerelerinin iizeri de kalem ~i bezemelidir. Bu stislemeler yapmm dt~ cephesinde ve ana mekanda mahfil kah pencerelerinde de kii<;iik detaylar d1~mda benzerdir. S ve C klvnmh bitkisel bezmenin ic;:ine yerle~tirilen ayaklJ vazodan <;lkan natUralist <;i<;ekler: gtil, !ale, stisen ile defne agac1 yapraklan ve meyvastdrr. Bu siisleme de gri ,ye~il, san, mavi renklerdedir. Aynca alt kat ve pencere

<;er<;evelerinin ko~elerinde alc;:tdan kii<;iik c;:ic;:ekler yapllmt~hr (Resim 8). Soz konu!lu pencere diizenlemesi mahfil kan pencerelerinde de ayrudrr. Yap1010 m.ihrab1 al<;tdandrr (Resim 9). Mihrabm stislemeleri al<;tdan ve altm yaldJZhdtr. Mihrap ni~i yuvarlak kemerlidir. Ar.iya anlan al<;1 ~eritlerle yukanya dogru daralmaktadtr. Mihrap

<;eryevesinin iki yanmda stitunlann iizerinde ti<; boyutlu diizenlenmi~ vazo ve i<;inden c;:lkan giiller bulunur. En iistte S ve C klvnmll bitkisel bir bezeme yer alrr. Bu bezemenin ortasmda ha~ha~ bitkisi meyvalan ti<; boyutlu verilmi~tir. Soz konusu bitkisel bezemenin yanlarda uc;:lannda defne agact meyvalan yer alrr. Mihrabm iizerinde bulunan bitkisel bezeme kurul~u yap1010 kalem i~i. siislemeleri ile benzerdir. Mihrabm dt~mda duvara gomiik plasterlerin iizerinde al<;tdan akant yapraklan bulunur (Resim 10). Caminin minberi ~aptan sade k:urulu~ludur. Minber kaptSl kemeri barok tarzdadrr. Kerner ko~elerinde, ah~ap bitkisel bezeme kakma olarak yapllmt~, iizeri altm yald1Zla boyannu~ttr. Kap1010 iizerinde ~aptan S ve C lavrunlt bitkisel bezeme ajurlu yapllml~ttr. Bu stislemenin ve kapt korkulugunun iizerinde ~aptan lale bi<;iminde alem yer alrr. Minber kti~kii de Barok kemerler iizerine oturur. Minber ko~k:iiniin iizerinde kti~elerde yiikselen direklerin iizerinde lale bi<;imi alemler yer altr (Resimll ).

YaplOID i<;ine ana mekana ac;:tlan Bursa kemeri bic;:imindeki bagdadi kemerlerin almhklannda daire yaztlar yer alrr (Resim 12). Bunlardan ban yondeki yaztda:

"Ma~allah" yazilt daire i<;inde "La havle .... " duast yer altr (Resim 13). Do gil yondeki yaztda ise:"Ya men Latif, Ya Cemil ... gibi" Allah'm sifatlan ve dua ibarele'ri yer alrr⁴• Ana mekanda tavanm altmda ve pencerelerin iizerinde karma~lk bir yaz1 ile battdan ba~layarak mihrap duvaflDI c;:evreleyerek dogtl yonde tamamlanan Fetih suresi ile ba~layan Kuran sureleri yer alrr yer altr. Aynca dogu yonde ana mekanm iist kat pencere siislemesinin iizerinde "Sadak Allah ill azim" duasr bulunur. Caminin tavam mahfil katmda ~~p <;ttalarla diix bir ~ekilde yapllml~hr. Ana mekanda ise yine ~ap

<;ltalarla c;:apraz bir ~ekilde diizenlenmi~, mihrap akst iizerideki ortadaki lasrm, <;okertme olarak dikdtirtgen ~eklinde yaptlmt~hr.

iki

yanda ise, daire tavan olu~turulmu~tur.

<;::okertme tava01010 bordiirlerinde yaztlar ve aralannda mavi klrmtzt, ye~il renkte gtillti ve siirnbtillti natUralist olarak verilmi~ <;i<;ek demetleri ile kalem i~i stislemeler

yapllrru~ttr. Stiz konusu yaztlarda, halife isimleri ve dualar yer altr (Resim 14).

4 Soz konusu yaztlan okuyan saym Or. Farshid iravani Ghadim'e te~ekkur ederim.

214

(6)

Aydm Karacasu 9ar~z Camii ve jt; Mente~e Bolgesi Camileri jt;indeki Yeri

Yapmm is:inde mi.hraEnn yanlannda yer alan ~aptan ayakll saatler de orijinaldiro Dogu oyondeki saatin kadranmda "GoRodoconachi & Fils" ve

"a

Symrne"

yaztsi bul~ur⁵0 Saatin iistiinde ve sarkacwda sepetten s:Ikan yiyek siislemeleri yer allro Bu siislemeler de caminin al91 ve kalem i~i siislemeleri ile uyum i9indedir (Resim 15)0 Carnii 2001 yilinda Vakrll.ar tarafwdan onarun geyirmi~tiro Soz konusu onanmda kadmlar mahfili tavam onanlmi~ ve kalem i~lerine dokunulmaksiZw yapmw stvast yenilenmi~til.

Menderes Vadisi'nin giineyinde yer alan boliim "is: Mente~e" olarak tawmlaniDI~hr⁷0 Bu bolgenin dogu yanswda yer alan yerle~im yerleri Cine, Tavas⁸,

Bozdogan, Karacasu, Kale⁹, K1Z1lcaboliik¹⁰, Karahisar, Biiyiikkonak¹¹ve KJzllca'drro Bu

s;ah~manw konusunu oolu~turan Karacasu <;ar~1 Camii, 2004 yilinda bu bolgede yaptigun ara~tumalar esnaswda tespit edilmi~tiro Soz konusu ar~tumalar ayru cografi bOlgede olmakla birlikte, farkh il SWIIlan is;inde yer alan, Denizli Tavas s;evresi carnileridir¹²o Bugiine degin incelenme~ Aydw Karacasu'daki <;ar~1 Camii ile birlikte cografi olarak "is: Mente~e" diye adlandmlan bu bolgedeki camilerin benzer ozellikleri, Banllla~ma Donemi'ndeki is: dekorasyonlanndaki al91¹³ve kalem i~i siislemelerdiro Soz konusu carniler bu yonleri ile

izmir

¹⁴ ve Aydw orneklerine benzemektedirler¹⁵⁰ Karacasu <;ar~t Camiin zengin kalem i~i siislemeleri Banltla~ma Donemi erken kalem i~i siislemelerine yakwdrr¹⁶o Soz konusu siislemeler serbest yada vazodan s;Ikan natUralist r;:is:ek siislemeleridiro Bu siislemelerde manzara tasvirleri yokturo Soz kol!usu caminin bu siislemelerinin yam srra, son cemaat yerinde yer alan usta kitabeli a~ap

tavam da bugiine degin kar~lffilZa r;:Ikmayan bir ayrwtl olmast yonii ile onem kazanmaktadrro Caminin biitiin detaylan ozenle d~iilm~ ve siislemelere ayru iislupta

aktarllm!~hro Kalem i~i, alyi, ~ap siislemeleri ile yaplDlD i9inde yer alan ayakh saatlerin siislemeleri de uyum i9indediro YaplDlD minaresinde yer alan seramik kaplar da, gorse! hafizalardaki 9inili minareleri batrrlatmaktadrro Aynca bat sanatlnm ta~radaki

s:ok ba~anh uygulamalan da yine bu camide kar~lffilZa ylkar¹⁷o

Yapmm

yarunda yer alan

s

a

Symme imzah saatler

izmir

ve 9evresi yerle~im yerlerindeki camilerde ve koleksiyonlarda yer alrnaktad1ro Bu saatleri Levantenler ya da Osmanh gaynmiislirnleri yapm~~lardtro Bknzo Ozdemir 1993:1l8-139; Oztiirk 1993:40-420

6 1200902001 tarihli TC Kiiltiir Bakanh&t

izmir · u

Numarah Kiiltiir ve Tabiat Varhklarm1 Koruma Kurulu Karan ile

7 Darkot/Tuncel 1995: 66-680 Bolgenin tarihs:esi ve arru;hrmalar is:in bknzo Wittek 1986; Arel 1987; Arel19950

8 Naza-Donrnez2007: 176-1770

9 Naza-Donmez 2007: 174-1760

10 Naza-Donmez 2003 11 Naza-Donmez 2007: 177

12 Naza-Donmez 2007; <;:akmak 1991°

13 Aynnt1h bilgi is:in bknzo Butut 19960

14 Bu konudaki kaynaklar i9in bknz, Arel 1987; Arel 1988; Arel1993; Arel2002.

15 Konu ile ilgili degerlendirmeler i9in bknz_ Naza-Donmez 2003; Are! 1988; Arel 19930 16 Donemin kalem i~i sOslemeleri is:in bknzo $ahin 1996; Ank 1988. 0

17 Yapm1n kitabeleri vc kalem i~i yazilar1 da aynca arru;tmlmaya deger niteliktedir.

(7)

XVI. yiiz)'ll taribi ile verilrni~ .ye~menin mermer kitabesinin hattt, istanbul iislubu ile

yazilrru~ gee;: donem kitabesi olmast ile de ilginc;: bir omek olu~turmaktad.J.r (Resim 16).

Sonuc;: olarak Karacasu <;:ar~1 Cainii kalem i~i. alc;:t, ah~ap, yaZI ve seramik siislemeleri ve aynnttlarda yer ilginc;: ozellikleri ile Taribi ve Killtiir mirasumzm onernli ve bugiine degin tarutll.marm~ bir yaptstd.J.r.

KAYNAK<;A

Arell987: A. Arel. "Ege Bolgesi Ayanhlc Donemi Mimarisi Haklanda Bir On

Ara~tuma",

JV.Ara$11mia Somu;lan Toplantlsz,

Ankara: 39-77.

Arell988: A. Arel. "Cincin Koyii'nde Cihanogullan'na Ait Yapuar",V. Ara$tlrma Somt9larz Top/antlst-1, Ankara: 43-51.

Are! 1993: A. Arel. "Gothic Towers and Baroque Mihraps: The Post-Classical Architecture of Aegean Anatolia in the Eighteenth and NineteenthCenturies",

Muqamas,

10.

Essays in Honor ofO/eg

Grabar:212-218.

Arell995: A. Arel. "Mente~e Eli Ara~tmnas1 1993 Donem <;:ali~malan",XJJ.

Ara$lll7na Somt9lan Toplantlsz,

Ankara: 385-406.

Arel1998: A. Arel. "18.Yiiz)'llda

izmir

<;:evresinde Mimari Ortam",18.

Yiizytlda Osmanlt Kiiltiir Ortanu.

istanbul: 24-27.

Are! 2002: A. Arel.

Tanzimat Oncesi izmir Sanatmda Yeni Yonelim/er. izmir.

Ank 1988: R. Ank.

Banhla$ma Donemi Anadolu Tasvir Sanatl.

Ankara.

Bulut 1996: L. Bulut. "izmir Camilerinde A1c;:1 Si.isleme",Sanat

Tarihi Dergisi VIII:

1- 10.

<;:akmak 1991: ~- <;:akmak.

Denizli ili'ndeki Tiirk Amtlarz

(Camiler). (Ege Universitesi Sosyal Bilimler Enstitiisi.i Yaymlanmarru~ Yi.iksek Lisans Tezi).

izmir.

Darkot/Tuncel1995: B. Darkot ve M. Tuncel.

Ege Bolgesi Cografyasz.

istanbul.

Naza-Donmez 2003: E.E. Naza-Donmez. "Denizli KLzt.J.caboli.ik Camileri ve Al.yLSiislemeleri",

Sanat TariM Y1llzgz XVI:

61-74.

Naza -Donmez 2007: E. E.Naza-Donmez "Denizli-Tavas ve <;:evresi Camileri On

Ara~tmnas1",

Uluslararast Denizli

ve r;;evresi

Tari/1 ve Kiiltiir Sempozywnu,

Cilt II (6-8 Eylill 2006). Denizli: 174-180.

$ahin 1996: P. $ahin."Yeni~ehir, ~emaki Evi'ndeki Kalem i~i Naki~lar",Sanat

Tarihi Dergisi VIII:

111-116. .

Ozdemir 1993:

k. Ozdemir..Osmanlz 'dan Giiniimiize Saatler.

istanbul.Oztiirk 1993:

i.

0zti.irk. "Symme Yazili Saatlere U.y

Omek"Jzmir Dergisi 5-6:

40-42.

Tuncel1989: G. Tuncel.

Ball Anadolu Bolgesinde Cami Tasvirli Mezarta$farz.

Ankara.

Wittek 1986: P. Wittek. Mente~e

Beyligi.

Ankara.

216

(8)

Aydzn Karacasu r;ar~z Camii ve iy Mente~e Bolgesi Cami/eri jyindeki Yeri

Resim 1 Resim2

Resim3 Resim4

Resim5 Resim6

(9)

Resim7 Resim.8

Resim 10

Resim 11 Resim 12

218

(10)

Ayd111 Karacasu <;:qr~t Camii ve j9 Mente~e Bolgesi Camileri jt;indeki Yeri

Resim 13 Resim 14

Resim 15 Resim 16