HAFTALIK RAPOR 01 Aralık 2014

(1)

HAFTALIK RAPOR 01 Aralık 2014

Ekim ayında dış ticaret açığı 6.3 milyar dolar seviyesine geriledi.

TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, Ekim ayında dış ticaret açığı 6.3 milyar dolar ile piyasa beklentisinin altında açıklandı. Euro Bölgesi ekonomisine ilişkin endişelerin devam etmesine karşın ihracattaki olumlu seyrin korunması ve ithalatta yıllık bazda sınırlı da olsa görülen gerilemenin desteğiyle dış ticaret açığı Ekim ayında da toparlanmaya devam etti. Son dönemde petrol fiyatlarındaki düşüşün enerji maliyeti yüksek olan gelişmekte olan ülkelere olası olumlu etkilerinin konuşulmaya başlanılması Türkiye’ye ilişkin algıları da etkiliyor. Bununla birlikte dış ticaret açığında devam eden daralma cari açığın öncülü olması bakımından olumlu işaretler barındırıyor. Bu haftaki raporumuzda Ekim ayı dış ticaret dengesi gelişimini yakından ele alacağız.

TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, Ekim ayında dış ticaret açığı geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre %15.8 azalarak 6.3 milyar dolar ile 6.4 milyar dolar olan beklentimizin hafif altında gerçekleşti (piyasa beklentisi: 6.7 milyar dolar). Böylece, Ocak ayı itibarıyla düşmeye başlayan 12 aylık kümülatif dış ticaret açığı, söz konusu düşüşünü Ekim ayında da sürdürerek 2013 yılındaki 97.1 milyar dolar seviyesinden 84.7 milyar dolar seviyesine geriledi. Ekim ayında geçen yılın aynı dönemine göre %7.3 artış kaydederek 12.9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşen ihracat, beklentimize paralel gerçekleşti. İthalat ise geçen yılın aynı ayına göre %1.5 azalarak 19.2 milyar dolar ile 19.3 milyar dolar olan beklentimizin bir miktar altında gerçekleşti. Dış ticaret açığının pozitif gelişimini Ekim ayında da sürdürmesinde, ihracattaki artış belirleyici rol oynarken ithalatın gerileme hızındaki artış dış ticaret açığına olumlu bir gelişme olarak yansıdı. Söz konusu veriler ışığında, Ekim ayında son yedi ayın en düşük seviyesine gerileyerek pozitif bir görünüm sergileyen dış ticaret açığı, yılın ilk 10 aylık döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre %18.2 düşüş yaşayarak 67.6 milyar dolar olarak gerçekleşmiş oldu.

Bu yılın başından bu yana olumlu bir performans sergileyen yıllıklandırılmış dış ticaret açığı verilerine bakıldığında, söz konusu toparlanmanın ihracattaki artışın ve ithalattaki gerilemenin desteğiyle Ekim ayında da sürdürüldüğü görülüyor. Ekim ayında enerji ihracatında yaşanan %3.1 oranındaki artış ile enerji ithalatında görülen %8.9’luk gerilemenin yanı sıra altın ithalatındaki %42.5’lik azalış yıllıklandırılmış enerji ve altın ticareti hariç dış ticaret açığında Ocak ayında başlayan iyileşmenin Ekim ayında da devam ettirilmesinde belirleyici oldu. İhracat verilerinin Ekim ayındaki yıllık yüzde değişimi incelendiğinde, Ağustos ayından bu yana ihracat artışının ivme kazandığının görülmesi, ihracatın dış ticaret açığındaki toparlanmaya daha fazla katkıda bulunduğuna işaret ediyor. Eylül ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre %0.1 düşüşle sınırlı bir iyileşme sergileyen ithalat ise, Ekim ayında %1.5 oranında gerileyerek dış ticaret açığına yaptığı pozitif katkıyı arttırdı.

00 20 40 60 80 100 120

Eki.06 Nis.07 Eki.07 Nis.08 Eki.08 Nis.09 Eki.09 Nis.10 Eki.10 Nis.11 Eki.11 Nis.12 Eki.12 Nis.13 Eki.13 Nis.14 Eki.14

Enerji ve Altın Hariç Dış Ticaret Açığı (yıllık, milyar $) Dış Ticaret Açığı (yıllık, milyar $)

Kaynak: TÜİK

-60 -40 -20 0 20 40 60

Eki.09 Nis.10 Eki.10 Nis.11 Eki.11 Nis.12 Eki.12 Nis.13 Eki.13 Nis.14 Eki.14

İhracat (y-y, %) İthalat (y-y, %)

Kaynak: TÜİK

(2)

2 2014 yılı dış ticaret dengesinin iyileşmesinde önemli rol oynayan altın ticareti verilerine baktığımızda, Ekim ayında altın ihracatında hafif bir gelişme olduğu görülüyor. Altın ithalatının ise Eylül ayına göre %42.5 oranında azalış kaydetmesiyle altın ticaretinin Ekim ayında dış ticaret açığının toparlanmasına destek verdiği görülüyor. Altın ithalatında yılın başından bu yana zaman zaman artışlar yaşanmasına rağmen ilk 10 aylık dönemde geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre belirgin bir düşüşün yaşanması altın ticaretinin dış ticaret açığı üzerindeki negatif etkisinin hafiflediğini gösteriyor. Ancak, kuyumculuk sektörüne getirilen taksitlendirme imkanı ve gelecek yıl görülmesi beklenilen baz etkisi sebebiyle altın ithalatında yeniden bir artış yaşanabilir.

Geniş ekonomik grupların sınıflandırmasına göre ithalat alt kalemlerinin yıllık değişim hızı genel olarak gerileme yaşarken, Ağustos ayında baz etkisiyle bir artış yaşadıktan sonra Eylül ayının ardından Ekim ayında yeniden gerileme gösterdi.

Toplam ithalatın %73’ünü oluşturan ara malı ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre %0.5’lik;

sermaye malı ithalatı %1.4’lük sınırlı bir azalış gösterirken, tüketim malı ithalatındaki yıllık gerileme %6.9 ile diğer kalemlere göre daha belirgin oldu. Ara malı ve sermaye malı ithalatlarında görülen gerilemeyle birlikte, ihracatlarında da sınırlı bir artış yaşanması yurt içi talepte azalış yaşanmaya devam ettiğine işaret ediyor.

Son dönemde petrol fiyatlarında görülen gerileme ekonomisi emtiaya bağlı olan Rusya gibi ekonomileri olumsuz etkilerken, Türkiye gibi enerji maliyeti yüksek olan gelişmekte olan ülke ekonomileri için olumlu bir tablo çiziyor. Ekim ayı itibarıyla 55.6 milyar dolar olan 12 aylık enerji ithalatı geçen yıl ortalamasına (57.4 milyar dolar) göre gerilemiş görünse de dış ticaret dengesi üzerinde baskı yaratan unsurların başında gelmeye devam ediyor. Halihazırda son 5 yılın en düşüğüne gerileyen petrol fiyatlarında görülen bu gerilemenin önümüzdeki dönemlerde de devam etmesi, miktar bazında enerji ithalatımızda bir değişiklik olmasa da maliyet bakımından dış ticaret açığını düşürücü yönde katkıda bulunacaktır.

-40 -30 -20 -10 0 10 20 30

Tem.12 Eyl.12 Kas.12 Oca.13 Mar.13 May.13 Tem.13 Eyl.13 Kas.13 Oca.14 Mar.14 May.14 Tem.14 Eyl.14

Ekonomik Sınıflandırmaya Göre İthalat Gelişimi (y-y, %)

Ara Malı Sermaye Malı Tüketim Malı Kaynak: TÜİK

0 0.4 0.8 1.2 1.6 2 2.4 2.8

Altın ithalatı (milyar $)

Kaynak: TÜİK

30 50 70 90 110 130 150

0 1 2 3 4 5 6

02.2009 06.2009 10.2009 02.2010 06.2010 10.2010 02.2011 06.2011 10.2011 02.2012 06.2012 10.2012 02.2013 06.2013 10.2013 02.2014 06.2014 10.2014

Enerji İthalatı (milyar dolar) Brent Petrol (dolar/varil, sağ eksen)

Kaynak: Bloomberg

(3)

3 İhracattaki düzelmenin ithalata oranla daha fazla oluşu dış ticaret açığında yılbaşından bu yana görülen toparlanmanın devam etmesini sağlıyor.

Ticaret yaptığımız önemli ülkelerden biri olan Irak’a yapılan ihracatımızda ise Temmuz ayında gördüğümüz sert gerilemenin ardından, söz konusu gerilemede ivme kaybı yaşamaya başlamıştık. Ekim ayı itibarıyla Irak’a yapılan ihracat yıllık bazda 11.3 milyar dolar iken, geçen yılın aynı dönemine göre yaşanan gerileme Eylül ayına göre sınırlı bir artış gösterse de Temmuz- Ağustos dönemindeki kadar sert olmaması bölgeye dair ihracat performansımızın olumsuz etkilendiği endişelerin azaldığına işaret ediyor.

Bununla birlikte, Ekim ayında en fazla ihracat yaptığımız ülke olan Almanya’ya yapılan ihracat 1.3 milyar dolar olurken, bu ülkeyi 860 milyon dolarlık ihracat ile İngiltere ve 857 milyon dolar ile Irak takip etti.

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilerle ihracat Ekim ayında bir önceki aya göre %0.9 azalarak 12.9 milyar dolar, ithalat ise %0.8 artışla 19.7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Böylelikle Ekim ayında dış ticaret açığı arındırılmış verilerle 6.8 milyar dolar ile arındırılmamış dış ticaretin 500 milyon dolar üzerinde gerçekleşmiş oldu. Yandaki grafiğe baktığımızda ise, mevsimsellikten arındırılmış dış ticaret açığının Haziran ayından beri devam eden gerileyişi Ekim ayında değişiklik göstermediğini görüyoruz. Ekim ayında arındırılmış veriler ile arındırılmamış veriler arasındaki fark 0.4 puandan 0.3 puana sınırlı bir gerileme gösterdi. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilerin dış ticarette işaret ettiği iyileşmeyi petrol fiyatlarında görülen gerilemenin de destekleyeceğini düşünüyoruz.

4 5 6 7 8 9 10 11

Tem.11 Eki.11 Oca.12 Nis.12 Tem.12 Eki.12 Oca.13 Nis.13 Tem.13 Eki.13 Oca.14 Nis.14 Tem.14 Eki.14

Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış (Milyar dolar, 3 Aylık Har. Ort.)

Arındırılmış Dış Ticaret Dengesi Arındırılmamış Dış Ticaret Dengesi

Kaynak: TÜİK

-60 -40 -20 0 20 40 60 80

4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Eki.11 Nis.12 Eki.12 Nis.13 Eki.13 Nis.14 Eki.14 Irak'a Yapılan İhracat

Yıllıklandırılmış, milyar dolar Yıllık Değişim (%, sağ eksen)

Kaynak: TÜİK

(4)

4 Sonuç olarak, Ekim ayında dış ticaret açığı 6.3 milyar dolar ile 6.4 milyar dolar olan beklentimizin hafif altında gerçekleşti (piyasa beklentisi : 6.7 milyar dolar). Ekim ayında ihracat beklentilerimize paralel gelirken ithalat ise beklentimizin 100 milyon dolar altında açıklandı. Ekim ayında dış ticaret açığının toparlanmasını devam ettirmesinde ihracatın artan olumlu katkısı önemli rol oynarken ithalatta yaşanan gerileme de dış ticaret açığına pozitif etki yaptı. Petrol fiyatlarında Haziran ayından bu yana görülen %30’luk bir gerilemenin enerji maliyetini düşürücü yönde etki yapacak olması önümüzdeki dönem dış ticaret ve cari işlemler açığına olumlu yönde katkı yapacaktır. OPEC’in (Petrol İhraç Eden Ülkeler) dün gerçekleştirmiş olduğu toplantıda petrol üretiminde değişikliğe gidilmeme kararının alınmış olması petrol fiyatlarındaki aşağı yönlü hareketi hızlandırdı. Ancak, önümüzdeki dönemlerde altın ithalatının baz etkisiyle yeniden artış gösterme ihtimali ve iç talepte beklenilen olumlu artışın ithalat üzerinde yapacağı baskı, petrol fiyatlarındaki düşüşün dış ticaret açığına yapacağı olumlu katkıyı sınırlandırabilecektir. Petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte dolar ve euro karşısında değer kaybeden TL ihracatımızı destekleyecekken, petrol fiyatlarındaki düşüş trendinin daha uzun dönemli olması küresel ekonomilere dair oluşabilecek büyüme endişeleri ise ihracattaki bu olumlu seyri sınırlandırabilir. Bununla birlikte, özellikle ekonomisi petrole dayalı ve aynı zamanda tiraret ortaklarımızdan biri olan Rusya ekonomisinin son dönemde petrol fiyatlarındaki düşüşten olumsuz etkilenebilecek olmasının yanısıra diğer önemli ticaret ortağımız olan Euro Bölgesi ekonomisine ilişkin durgunluk endişeleri ihracatımız üzerinde baskı yaratabilir. Bu olumsuz gelişmelere karşın, yabancı analistlerin de vurguladığı gibi Irak kaynaklı ihracatımızdaki yavaşlamanın normale dönmeye başlaması ihracat performasnsımızı etkileyen olumlu gelişmelerin başında geliyor.

Halihazırda 84.7 milyar dolar seviyesinde olan yıllık dış ticaret açığındaki toparlanmanın devam ederek yılsonunu 82.6 milyar dolar seviysinden tamamlamasını bekliyoruz. Önümüzdeki yıl, özellikle petrol fiyatlarının dış ticaret açığına yapacağı olumlu katkıyı, artan iç talep sebebiyle petrol hariç ithalatta görebileceğimiz yükseliş sınırlandırabilecektir. Son açıklanan ve hem piyasa beklentisinin hem de bir önceki ayın üzerinde artış gösteren Kasım ayı PMI imalat endeksinin alt kalemlerine bakıldığında yeni siparişlerde görülen artış iç ve dış talebin canlanacağına işaret ediyor. TCMB’nin de belirttiği gibi önümüzdeki dönemlerde iç tüketimin büyümeye katkısının daha fazla olması durumu, petrol fiyatlarının ve ihracattaki olumlu seyrin dış ticaret açığı üzerindeki pozitif etkisini sınırlandırabilecektir. Tüm bu gelişmeler ışığında yıllık dış ticaret açığının 2015 yılsonunu 85.4 milyar dolar seviyesinde tamamlamasını bekliyoruz.

(5)

5

Tarih Ülke Açıklanacak Veri Önceki Beklenti

01.12.2014 Türkiye PMI İmalat Endeksi (Kasım) 51.5 52.2 (açıklandı)

ABD PMI İmalat Endeksi (Kasım) 54.7 55.0

ISM İmalat Endeksi (Kasım) 59.0 58.0

Euro Bölgesi PMI İmalat Endeksi (Kasım) 50.4 50.4

Almanya PMI İmalat Endeksi (Kasım) 50.0 50.0

Fransa PMI İmalat Endeksi (Kasım) 47.6 47.6

İtalya PMI İmalat Endeksi (Kasım) 49.0 49.4

GSYH (3. çeyrek, ç-ç) -%0.1 -%0.1

İngiltere M4 Para Arzı (Ekim, a-a) -%0.7 --

PMI İmalat Endeksi (Kasım) 53.2 53.0

Japonya PMI İmalat Endeksi (Kasım) 52.1 --

02.12.2014 ABD ISM New York Endeksi (Kasım) 54.8 55.0

Euro Bölgesi ÜFE (Ekim, a-a) %0.2 -%0.3

03.12.2014 Türkiye TÜFE (Kasım, a-a) %1.9 %0.12

ÜFE (Kasım, a-a) %0.92 --

ABD ADP Özel İstihdam (Kasım) 230 Bin Kişi 224 Bin Kişi

PMI Hizmet Endeksi (Kasım) 56.3 56.5

Fed Bej Kitap -- --

Euro Bölgesi PMI Hizmet Endeksi (Kasım) 51.3 51.3

Perakende Satışlar (Ekim, a-a) -%1.3 %0.5

Almanya PMI Hizmet Endeksi (Kasım) 52.1 52.1

Fransa PMI Hizmet Endeksi (Kasım) 48.8 48.8

İtalya PMI Hizmet Endeksi (Kasım) 50.8 50.2

İngiltere PMI Hizmet Endeksi (Kasım) 56.2 56.5

Japonya PMI Hizmet Endeksi (Kasım) 48.7 --

04.12.2014 ABD Haftalık İşsizlik Maaşı Başvuruları 313 Bin Kişi 295 Bin Kişi

Fransa İşsizlik Oranı (3 . Çeyrek) %10.2 %10.3

İngiltere BOE Faiz Toplantısı (Aralık) -- --

05.12.2014 ABD Tarımdışı İstihdam (Kasım) 214 Bin Kişi 225 Bin Kişi

İşsizlik Oranı (Kasım) %5.8 %5.8

Dış Ticaret Dengesi (Ekim) -43.0 Milyar $ -41.2 Milyar $

Fabrika Siparişleri (Ekim, a-a) -%0.6 %0.0

Euro Bölgesi GSYH (3. çeyrek, ç-ç, öncül) %0.2 %0.2

Almanya Fabrika Siparişleri (Ekim, a-a) %0.8 %0.5

Japonya Öncü Göstergeler Endeksi (Kasım, öncül) 105.6 104.1

Haftalık Veri Takvimi (01 – 05 Aralık 2014)

(6)

6

TÜRKİYE

Türkiye Büyüme Oranı Sektörel Büyüme Hızları (y-y, %)

Harcama Bileşenlerinin Büyüme Hızları (y-y, %) Sanayi Üretim Endeksi

-5 -3 -1 1 3 5 7

-5 0 5 10 15 20

Eyl.11 Oca.12 May.12 Eyl.12 Oca.13 May.13 Eyl.13 Oca.14 May.14 Eyl.14

Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (y- y, %)

Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (a-a, %) (Sağ Eksen)

Kaynak: TÜİK

0 20000 40000 60000 80000 100000

Eki.01 Nis.02 Eki.02 Nis.03 Eki.03 Nis.04 Eki.04 Nis.05 Eki.05 Nis.06 Eki.06 Nis.07 Eki.07 Nis.08 Eki.08 Nis.09 Eki.09 Nis.10 Eki.10 Nis.11 Eki.11 Nis.12 Eki.12 Nis.13 Eki.13 Nis.14 Eki.14 Toplam Otomobil Üretimi (Adet) (12 aylık Har. Ort.)

Kaynak: OSD, VakıfBank

Toplam Otomobil Üretimi Sanayi Ciro Endeksi

188.8

70 90 110 130 150 170 190 210

Haz.09 Eyl.09 Ara.09 Mar.10 Haz.10 Eyl.10 Ara.10 Mar.11 Haz.11 Eyl.11 Ara.11 Mar.12 Haz.12 Eyl.12 Ara.12 Mar.13 Haz.13 Eyl.13 Ara.13 Mar.14 Haz.14 Eyl.14

Aylık Sanayi Ciro Endeksi (2010=100)

Kaynak:TÜİK 2.1

-20 -15 -10 -5 0 5 10 15

1999Ç4 2000Ç2 2000Ç4 2001Ç2 2001Ç4 2002Ç2 2002Ç4 2003Ç2 2003Ç4 2004Ç2 2004Ç4 2005Ç2 2005Ç4 2006Ç2 2006Ç4 2007Ç2 2007Ç4 2008Ç2 2008Ç4 2009Ç2 2009Ç4 2010Ç2 2010Ç4 2011Ç2 2011Ç4 2012Ç2 2012Ç4 2013Ç2 2013Ç4 2014Ç2 Reel GSYH (y-y, %)

Kaynak:TÜİK

-10 0 10 20 30 40 50

2011-I 2011-II 2011-III 2011-IV 2012-I 2012-II 2012-III 2012-IV 2013-I 2013-II 2013-III 2013-IV 2014-I 2014-II

Harcama Bileşenleri Büyüme Hızları (%)

Tüketim Devlet Yatırım İhracat İthalat Kaynak: TÜİK

-5 0 5 10 15 20

2011-I 2011-II 2011-III 2011-IV 2012-I 2012-II 2012-III 2012-IV 2013-I 2013-II 2013-III 2013-IV 2014-I 2014-II

Sektörel Büyüme Hızları (y-y, %)

Tarım Sanayi İnşaat Ticaret Ulaştırma

Kaynak:TÜİK

(7)

7

Kapasite Kullanım Oranı

55 60 65 70 75 80 85

Kapasite Kullanım Oranı (%)

Kaynak: TCMB

Beyaz Eşya Üretimi

700000 900000 1100000 1300000 1500000 1700000 1900000 2100000 2300000 2500000

Beyaz Eşya Üretimi (Adet)

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

PMI Endeksi

30 35 40 45 50 55 60

Kas.05 May.06 Kas.06 May.07 Kas.07 May.08 Kas.08 May.09 Kas.09 May.10 Kas.10 May.11 Kas.11 May.12 Kas.12 May.13 Kas.13 May.14 Kas.14

PMI Imalat Endeksi

Kaynak:Reuters

(8)

8

ENFLASYON GÖSTERGELERİ

100 120 140 160 180 200 220 240 260

31.10.2007 31.03.2008 29.08.2008 30.01.2009 30.06.2009 30.11.2009 30.04.2010 30.09.2010 28.02.2011 31.07.2011 31.12.2011 31.05.2012 31.10.2012 31.03.2013 30.08.2013 31.01.2014 30.06.2014 31.11.2014 500 700 900 1100 1300 1500 1700 1900 2100 2300 UBS Emtia Fiyat Endeksi (sağ eksen) BM Dünya Gıda Fiyat Endeksi

Kaynak: Bloomberg

9.04 8.96

0 2 4 6 8 10 12 14

Eki.04 Nis.05 Eki.05 Nis.06 Eki.06 Nis.07 Eki.07 Nis.08 Eki.08 Nis.09 Eki.09 Nis.10 Eki.10 Nis.11 Eki.11 Nis.12 Eki.12 Nis.13 Eki.13 Nis.14 Eki.14

TÜFE (y-y, %)

Çekirdek-I Endeksi (y-y, %)

Kaynak: TCMB

10.10

-05 00 05 10 15 20 25

ÜFE (y-y, %)

Kaynak: TCMB

0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20

Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11 Nis.11 Tem.11 Eki.11 Oca.12 Nis.12 Tem.12 Eki.12 Oca.13 Nis.13 Tem.13 Eki.13 Oca.14 Nis.14 Tem.14 Eki.14

Gıda Enerji TÜFE

Kaynak: TCMB

Gıda ve Enerji Enflasyonu (y-y, %) Dünya Gıda ve Emtia Fiyat Endeksi

7.50

6.87 5.5

6 6.5 7 7.5 8

12 Ay Sonrasının Yıllık TÜFE Beklentisi (%) 24 Ay Sonrasının Yıllık TÜFE Beklentisi (%)

Kaynak: TCMB

Enflasyon Beklentileri Reel Efektif Döviz Kuru

100 105 110 115 120 125 130 135

Eki.08 Nis.09 Eki.09 Nis.10 Eki.10 Nis.11 Eki.11 Nis.12 Eki.12 Nis.13 Eki.13 Nis.14 Eki.14

TÜFE Bazlı (2003=100)

Kaynak: TCMB

110.43

TÜFE ve Çekirdek Enflasyon ÜFE

(9)

9

İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ

35 37 39 41 43 45 47 49 51 53

Ağu.08 Şub.09 Ağu.09 Şub.10 Ağu.10 Şub.11 Ağu.11 Şub.12 Ağu.12 Şub.13 Ağu.13 Şub.14 Ağu.14

İşgücüne Katılma Oranı (%) İstihdam Oranı (%)

Kaynak: TÜİK 07

08 09 10 11 12 13 14 15 16 17

Mevsimsellikten Arındırılmış İşsizlik Oranı (%) İşsizlik Oranı (%)

Kaynak: TÜİK

İşgücüne Katılım Oranı

700 1,200 1,700 2,200 2,700 3,200 3,700 4,200 4,700

Kurulan-Kapanan Şirket Sayısı (Adet)

Kaynak: TOBB

Kurulan-Kapanan Şirket Sayısı

İşsizlik Oranı

(10)

10

DIŞ TİCARET GÖSTERGELERİ

TÜKETİM GÖSTERGELERİ

İthalat-İhracat Dış Ticaret Dengesi

Tüketici Güveni ve Reel Kesim Güveni

0 5000 10000 15000 20000 25000

İhracat (milyon dolar) İthalat (milyon dolar)

Kaynak: TCMB

Cari İşlemler Dengesi Sermaye ve Finans Hesabı

-11000 -9000 -7000 -5000 -3000 -1000 1000 3000

-84000 -74000 -64000 -54000 -44000 -34000 -24000 -14000 -4000 6000

Cari İşlemler Dengesi (12 Aylık-milyon dolar) Cari İşlemler Dengesi (milyon dolar-sağ eksen) Kaynak: TCMB

40 50 60 70 80 90 100 110 120 130

55 65 75 85 95 105

Tüketici Güven Endeksi

Reel Kesim Güven Endeksi (sağ eksen)

Kaynak: TCMB

-12000 -10000 -8000 -6000 -4000 -2000 0

Dış Ticaret Dengesi (milyon dolar)

Kaynak: TCMB

-20000 -10000 0 10000 20000 30000 40000 50000 60000

Doğrudan Yatırımlar (12 aylık-milyon dolar) Portföy Yatırımları (12 aylık-milyon dolar) Diğer Yatırımlar(12 aylık-milyon dolar) Kaynak: TCMB

(11)

11

KAMU MALİYESİ GÖSTERGELERİ

-60000 -50000 -40000 -30000 -20000 -10000 0 10000

Eki.07 Nis.08 Eki.08 Nis.09 Eki.09 Nis.10 Eki.10 Nis.11 Eki.11 Nis.12 Eki.12 Nis.13 Eki.13 Nis.14 Eki.14

Bütçe Dengesi (12 aylık toplam-milyar TL)

Kaynak: TCMB

Bütçe Dengesi

28.1

0 5 10 15 20 25 30 35 40 45

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013

Türkiye'nin Net Dış Borç Stoku/GSYH (%)

Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

Türkiye’nin Net Dış Borç Stoku İç ve Dış Borç Stoku

Faiz Dışı Denge

-3 7 17 27 37 47 57

Faiz Dışı Denge (12 aylık-milyar TL)

Kaynak:TCMB

60 80 100 120 140 160 180 200 220

200 250 300 350 400 450

İç Borç Stoku (milyar TL)

Dış Borç Stoku (milyar TL-sağ eksen)

Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

(12)

12

LİKİDİTE GÖSTERGELERİ

-5 0 5 10 15 20 25

Kas.04 May.05 Kas.05 May.06 Kas.06 May.07 Kas.07 May.08 Kas.08 May.09 Kas.09 May.10 Kas.10 May.11 Kas.11 May.12 Kas.12 May.13 Kas.13 May.14 Kas.14

Reel Faiz Nominal Faiz

Kaynak:TCMB, VakıfBank

Reel Büyüme

(y-y,%) Enflasyon (y-y,%) Cari Denge/GSYH*

(%)

Merkez Bankası Faiz

Oranı (%)

Tüketici Güven Endeksi

ABD 2.4 1.7 -2.26 0.25 88.7

Euro Bölgesi 0.8 0.3 2.88 0.05 -11.60

Almanya 1.2 0.50 7.52 0.05 99

Fransa 0.40 0.50 -1.61 0.05 -22.60

İtalya -0.30 0.20 -1.99 0.05 100.20

Macaristan 3.20 -0.40 1.05** 2.10 -19.40

Portekiz 1.10 0.10 -2.02** 0.05 -21.40

İspanya 1.60 -0.40 0.70 0.05 -11.80

Yunanistan 1.60 -1.80 0.68 0.05 -49.90

İngiltere 3.00 1.30 -3.34 0.50 -2.00

Japonya -1.20 2.90 0.70 0.10 38.90

Çin 7.30 1.60 2.35** 5.60 103.40

Rusya 0.70 8.30 1.56 8.25 --

Hindistan 5.30 4.98 -1.99 8.00 --

Brezilya -0.24 6.59 -3.63 11.25 109.70

G.Afrika 1.40 5.90 -5.24** 5.75 -1.00

Türkiye 2.10 8.96 -7.9 8.25 68.70

Kaynak: Bloomberg. *: Cari denge verileri IMF’den alınmaktadır ve 2013 verileridir.

**: 2012 verisi.

TCMB Faiz Oranı Reel ve Nominal Faiz

0 5 10 15 20 25

Kas.06 May.07 Kas.07 May.08 Kas.08 May.09 Kas.09 May.10 Kas.10 May.11 Kas.11 May.12 Kas.12 May.13 Kas.13 May.14 Kas.14

Borç Alma Faiz Oranı (%) Borç Verme Faiz Oranı (%)

Kaynak:TCMB Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

Kaynak:TCMB

Dünya Piyasalarında Son Açıklanan Ekonomik Göstergeler

(13)

13

2012 2013 En Son Yayımlanan

2014 Yılsonu Beklentimiz Reel Ekonomi

GSYH (Cari Fiyatlarla. Milyon TL) 1 415 786 1 561 510 423 920 (2014 2Ç) --

GSYH Büyüme Oranı (Sabit Fiyatlarla. y-y%) 2.2 4.0 2.1 (2014 2Ç) 3.3

Sanayi Üretim Endeksi (y-y. %)(takvim etk.arnd) 2.5 3.4 2.2 (Eylül 2014) --

Kapasite Kullanım Oranı (%) 74.2 74.6 74.5 (Kasım 2014) --

İşsizlik Oranı (%) 9.2 10.0 10.1 (Ağustos 2014) 9.6

Fiyat Gelişmeleri

TÜFE (y-y. %) 6.16 7.40 8.96 (Ekim 2014) 9.3

ÜFE (y-y. %) 2.45 6.97 9.04 (Ekim 2014) --

Parasal Göstergeler (Milyon TL)

M1 167,404 225,331 243,870 (21.11.2014) --

M2 731,770 910,052 985,123 (21.11.2014) --

M3 774,651 950,979 1,032,361 (21.11.2014) --

Emisyon 54,565 67,756 76,126 (21.11.2014) --

TCMB Brüt Döviz Rezervleri (Milyon $) 100,320 112,002 112,567 (21.11.2014) --

Faiz Oranları

TCMB O/N (Borç Alma) 3.50 3.50 7.50 (28.11.2014) --

TRLIBOR O/N 5.78 8.05 9.43 (28.11.2014) --

Ödemeler Dengesi (Milyon $)

Cari İşlemler Açığı 48,497 65,004 2,224 (Eylül 2014) 44,000

İthalat 236,545 252,140 19,184 (Ekim 2014) --

İhracat 152,462 152,803 12,933 (Ekim 2014) --

Dış Ticaret Açığı 84,083 99,337 6,251 (Ekim 2014) 82,600

Borç Stoku Göstergeleri (Milyar TL)

Merkezi Yön. İç Borç Stoku 386.5 403.0 411.1 (Ekim 2014) --

Merkezi Yön. Dış Borç Stoku 145.7 182.8 188.6 (Ekim 2014) --

Kamu Net Borç Stoku 240.6 197.6 186.5 (2014 2Ç) --

Kamu Ekonomisi (Milyon TL) 2012 Ekim 2013 Ekim

Bütçe Gelirleri 27,345 30,018 34,175 (Ekim 2014) --

Bütçe Giderleri 31,749 33,188 37,185 (Ekim 2014) --

Bütçe Dengesi 4,404 -3,170 -3,010 (Ekim 2014) --

Faiz Dışı Denge -681 -761 3,994 (Ekim 2014) --

Türkiye Makro Ekonomik Görünüm

(14)

V

ek

Vakıfbank Ek

konomik.arastirm

Cem Eroğ

Nazan Kı Buket Alk Fatma Öz Sinem Ul Elif Engin

Bu rapor Türkiye V kullanılm vermek a alan bilgi

konomik Ar

malar@vakifbank

ğlu lıç kan zlem Kanbur lusoy n

Türkiye Vakıflar Vakıflar Bankası T ması nedeniyle do amacıyla hazırlan

lerde daha önced

aştırmalar

k.com.tr

Müdür Müdür Yard Uzman Uzman Uzman Yard Uzman Yard

Bankası T.A.O. t T.A.O. bu bilgi ve oğrudan veya do

mış olup, hiçbir k den bilgilendirme

dımcısı

dımcısı dımcısı

tarafından güven verilerin doğrulu laylı olarak oluşa konuda yatırım ön e yapmaksızın kıs

cem.eroglu@va nazan.kilic@vak buket.alkan@va fatmaozlem.kan sinem.ulusoy@

elif.engin@vaki

nilir olduğuna ina uğu hakkında her acak zararlardan nerisi olarak yoru men veya tamam

akifbank.com.tr kifbank.com.tr akifbank.com.tr nbur@vakifbank

vakifbank.com.t fbank.com.tr

nılan kaynaklard rhangi bir garant dolayı sorumlul umlanmamalıdır.

men değişiklik yap

Vak .com.tr r

an sağlanan bilg i vermemekte ve uk kabul etmem Türkiye Vakıflar pma hakkına sahi

kıfbank Ekonom 021 021 021 021 021 021

giler kullanılarak h e bu rapor ve için

ektedir. Bu rapo r Bankası T.A.O. b

ptir.

mik Araştırmalar 2‐398 18 98 2‐398 19 02 2‐398 19 03 2‐398 18 91 2‐398 19 05 2‐398 18 92

hazırlanmıştır.

ndeki bilgilerin or sadece bilgi bu raporda yer

r