Y E N İ Y A Y IN L A R
HİLM İ YAVUZ
Yılmaz Güney Dosyası
Altan Yalçın'ın araştırm a
sı, Yöntem Yayınları, 15 li
-ra.
Y azar ve sinem a adam ı A ltan Yalçın "Y ılm az Güney D osyası"nın g ir iş bölümünde "Bu kitap halkım ın yakından tanıdığı çok yönlü b ir san atçı ü ze rin e b ir s ü r e d ir yaptığım , d erle m e ve a r a ş tır m a la r ı kap sayan b ir kaynak n iteliğ in d e d ir, "diyor ve şu n la rı ekliyor : "Güneyin yaşam ını etkiliyen , k işiliğinin oluşm asında iz le ri bulunan önem li olguların bü - yükçe b ir bölümü bu d e rle - m ede y e r alm ak tad ır. Seçilen ta n ık la r, a k tarıla n konuşm alar hep Yılmaz Güney gerçeğine şu ya da bu biçim de etkide bu lunmuş o lgulara d ayandırıl - m ış tır . "
"Yılm az Güney D o s y a s ı", bu büyük sanatçının, a lışılm ış anlam da b ir yaşam öyküsü (bi yografisi) d eğ ild ir. A ltan Yal çın, Yılmaz G üney'in "Y aşam ı ve o rtay a koyduğu " sa n at ü - rü n lerin in incelenm esi, b irb i- riy le o rtak olan yanlarının bu lunm ası, toplum sal yapı iç in de aldığı yerin sap tan m ası" i- şini tem ellendirm ek am acıyla b ir h az ırlık niteliği taşıdığım b e lirttiğ i bu kitabında, belge se l b ir ça lışm ay ı g erç ek le ş - tirm e k te d ir. Kitap, Yılmaz GU- ney'in yaşam ının b e lirli dö - nem lerinde onun adı ç e v re sin de m eydana gelen büyük ve ö- nem li o layların, ta rih s e l, sa - n atsal ve k ü ltürel açıla rd a n b ir h esep la şm a sın ı iç e r m e k te d ir. A ltan Yalçın, bu o la y la r ı yansıtan b elg ele ri, adeta Y ılm az G üney'le ilgili b ir bel gesel tiy atro ç a lış m a s ı yapar gibi, düzenleyip s ıra y a k o y - m uş, başka b ir d eyişle Yıl - maz Güney g erçeğini oyunlaş tır m ış tır .A lta n Y a lç ın 'ın da b elirttiğ ig ib i,k itap ta"G ü n e y 'e ilişk in olgu ve b elg ele r, T a ri hin b ir y argıç o la ra k k işile şti rild iğ i ’d u ru şm a la ra " sunul
-m a k tad ır. Bu d u ru şm alard a y arg ılam a y erin i, B aşkanı Ta rih , ü y e le ri Sanat ve K ültür olan y a rg ıç la r doldurm akta - d ır " . G erçekten de, " Y ılm az Güney D osyası" g ere k belge
le rin se çim i, g ere k se değer le n d iriliş le ri açısından o k a d a r b a ş a r ılı b ir biçim de h a z ırla n m ış tır ki, A ltan Y alçın' dan bunu b ir d ra m a tu rji ç a lış m a sı ile sahneye u y arla y arak o y u n la ştırm a sın ı beklem ek adeta kaçınılm az o lm a k ta d ır. Y ılm az G üney'in önemi , herşey d en önce b ir film a d a m ı (yönetm en, senaryocu, o - y uncu) ve b ir edebiyat adam ı ( rom ancı, h ik a y e c i) o la r a k , g erç ek b ir halk sa n a tç ısı ol m asından ile r i geliyor. Bu yüz d endir ki Y ılm az Güney" İlk yaptığım film lerd e y ara ttığ ım tip aşağı yukarı e z ilm iş b ir adam dır. D urm adan k a ç a r . Ekm eğinin derd in d ed ir. Kendi işin d ed ir. B irtak ım o la y la r o - luyor. O k a rışm a k istem e z . F ak at hep m ecbur e d ilir. Bu kaçan kovalanan adam b ir y er de isyan ed e r, p a tla r, o rtay a a tılır , v u ru r k ır a r . F ak at so - nunda hep yen ik tir. Hep halkı m ın k a ra k te rin i taşıyan insan la rı oynadım " d iy e ce k tir. Al - tan Yalçın "Yılmaz^Güney Dos y a s ı" n ı h a z ırla rk e n , onun T ürk insanının yaşadığı top - lum sal ve ta rih se l d u ru m la rı doğru o la ra k yansıtm aya ça lışan b ir "Halk sa n a tç ısı" ol ma yönünü vurgulam aya, Y ıl m az Güney gerçeğine ilişk in olgu ve b e lg e le ri bu p ersp e k tiften değerlen d irm ey e önem v e rm iş. Böylece "Y ılm az Gü ney D osyası", "B ir sanatçının y aşam asının ve y aşatm asının içinde devindiği toplumun maç} di ü re tim ilişk ile rin d en bağım sız "düşünülem iyeceğinin açık b ir kanıtı olm akta.
"Yılm az Güney D osyası", bu büyük san atçıy ı .özgün b ir yak laşım la d eğ e rlen d ire n ö - nem li b ir k ita p tır.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi
