İÇİ NDEKİLE R • Yaşlılar İçin Toplumla Sosyal Hizmet Uygulaması
• Sosyal Refah Hizmetleri ve
Yaşlıya Verilen Sosyal Hizmetler
HEDEFLE R
• Bu üniteyi çalıştıktan sonra;
• Yaşlılar için yürütülecek toplumsal uygulamaları daha iyi
tanımlayabilecek,
• Kurumların yaşlı bireyler için yürütmesi gereken hizmetleri açıklayabilecek,
• Toplumla çalışırken sosyal
çalışmacıların yaşlı bireyler için neler yapabileceğini anlatabileceksiniz.
SOSYAL HİZMET UYGULAMASI
ÜNİTE
14
GERONTOLOJİK SOSYAL HİZMET
Prof. Dr. Emine ÖZMETE
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 2 Toplum desteği yardım
sağlamakla kalmaz;
yaşlı bireyin ait olma, katılma, kendini değerli
hissetme gibi ihtiyaçlarının karşılanmasını da sağlar. İnformel bakımla
toplumsal destek arasında belirgin bir
fark olmasa da toplumsal destek
sistemlerinin geliştirilmesi yaşlı bireyin bağımsızlığını
korumasını sağlar.
GİRİŞ
Yaşlılar için sosyal hizmetlerin yaşlı refahına yönelik etkinliğini sağlamada grupla çalışma önemli bir yer almaktadır. Yaşlılar, bu bölümde açıklandığı gibi,
yaşam koşulları ve kişisel özellikleri ile farklılık gösteren heterojen bir gruptur. Bu nedenle, belirli bir aile çevresi sisteminde düşünülmelidirler. 21. yy.’da yaşlılar üçüncü kuşak ailelerin yaşlılarıdır. Bu nedenle orta yaşlı bireyler hem çocuklarının hem de ebeveynlerinin yaşamları arasındadırlar. Bu nedenle ikinci orta yaşlı gruba destek olmak gerekmektedir. Aile birliğini sürdürme bu noktada yaşlılar için sosyal hizmetin grupla uygulamasında temel amaçtır. Grupla uygulama planlanırken sosyal çalışmacı için dikkat gerektiren konuların başında kuşaklararası bağlardır.
Önemli olan aile bağlarını sürdürerek, yaşlı birey için uygun kurum bakımı ya da bakıma destek veren bir bireyle yaşlının kendi evinde yaşaması ve ailenin desteği ile yalnız yaşamasıdır. Bu bölümde sıklıkla vurgulandığı gibi en iyi sosyal hizmet yaklaşımı yaşlı bireyin ait olduğu yaşam ortamında mümkün olduğu kadar uzun kalmasını sağlamaktır. Bu bakış açısı aile sistemi dışında toplum içindeki diğer sosyal destek sistemlerinin yardımı ile gerçekleşir. Sosyal çalışmacının bu noktadaki katkısı sosyal destek ağının yaşlı bakımında etkin hale gelmesini kolaylaştırır.
Toplum desteği yardım sağlamakla kalmaz; yaşlı bireyin ait olma, katılma, kendini değerli hissetme gibi ihtiyaçlarının karşılanmasını da sağlar. İnformel bakımla toplumsal destek arasında belirgin bir fark olmasa da toplumsal destek
sistemlerinin geliştirilmesi yaşlı bireyin bağımsızlığını korumasını sağlar. Toplumla çalışmada sosyal çalışmacı yaşlı, aile ve bunları kuşatan toplumun arasında bir bağ kurar. Toplumla çalışmanın amacı bu ilişkilerin ve ilginin mesleki bir yapıda gerçekleşmesini sağlamaktır. Yaşlılara yönelik sosyal hizmetin sosyal kaynakları ve bu kaynakların yönetimine ilişkin bilgi sosyal hizmette toplumla çalışmanın temelini oluşturur. Toplum bireylerin ihtiyaçlarını karşılayan temel sosyal işlevleri
gerçekleştiren kurumların ve birimlerin toplamıdır. Böylece toplum yaşlı bireylerin ihtiyaçlarını karşılamak için sosyal etkinliklerin planlanmasını sağlar. Yaşlı bireyler için toplumla sosyal hizmet uygulaması değerlere yöntemlere, çeşitli beceri ve yaklaşımlara dayanır. Yaşlılar için bu kapsamdaki sosyal hizmet uygulamaları; saygı, sevgi, ilgi gibi değerlerin çözüm üretme ve ilişki yönetimi gibi yöntemlerin sosyal hizmet mesleğinin beceri ve yaklaşımları ile bir araya getirilmesidir.
Yaşlı bireylerin ihtiyaçları karşılanmadığında, mikro müdahalelerde eksiklikler ortaya çıktığında toplumun harekete geçirilmesi ile ihtiyaçların karşılanmasına çalışılır. Sosyal çalışmacı yaşlı bireylerin ihtiyaçlarını karşılamada toplumla sosyal hizmet uygulamasında;
Kaynakların dağılımı ve kullanımında adaletsizliklere yol açan politika ve düzenlemelere müdahale etmek,
Yeni kaynaklar aramak,
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 3 Sosyal çalışmacılar için
yaşlılara yönelik sosyal hizmet uygulamasının genel geçer bir tanımı yapılamamakla birlikte,
sosyal hizmetin yerel yönetimlerle işbirliği içinde yürütülmesi, toplumla sosyal hizmet
uygulamasının en somut örneğidir.
Yaşlıların refahı ve yaşam kalitesini iyileştirmede bireyle ve
grupla gerçekleştirilenler kadar, toplumla sosyal hizmet uygulamaları da
önemlidir.
Sosyal çalışmacı bir stratejist yani bir yönetim danışmanı olarak toplumu etkiler.
Sosyal çalışmacının yönetim danışmanlığı toplumda yaşlı refahı için gerekli değişimi ve
gelişmeyi sağlayacak düzenlemeleri araştıran, buna ilişkin bir vizyon ve planlama süreci ortaya koyan,
bunların eyleme konulması becerisine
sahip bireydir.
Yaşlı bireylerin haklarını savunmaları ve kullanmalarında engel oluşturan unsurları belirlemek en temel sorumluluklardır.
Yaşlı bireyler için toplumla sosyal hizmet uygulaması sosyal hizmetin güçlendirme perspektifine odaklanır.
Bu noktada sosyal çalışmacı bir stratejist yani bir yönetim danışmanı olarak toplumu etkiler. Sosyal çalışmacının yönetim danışmanlığı toplumda yaşlı refahı için gerekli değişimi ve gelişmeyi sağlayacak düzenlemeleri araştıran, buna ilişkin bir vizyon ve planlama süreci ortaya koyan, bunların eyleme konulması becerisine sahip bireydir. Sosyal çalışmacı bu gücü mesleğin kuramsal bilgi ve etik
değerlerinden alır. Bir sosyal çalışmacı toplum düzeyinde yaşlılar için sosyal hizmet müdahalesine odaklanan bir süreci işletir.
YAŞLILAR İÇİN TOPLUMLA SOSYAL HİZMET UYGULAMASI
Diğer Sosyal Destek Sistemleri /Toplum İle Sosyal Hizmet Uygulaması Örnek Olgu:
Bir sosyal çalışmacı olarak Şükrü Bey’in koşullarının farkında olmak ve kendisi ile ilgili en iyi kararı vermesi için yönlendirmek önemliydi. Şükrü Bey, Yaşlılar Köyü’nde kalmayı kabul ettikten sonra resmi olarak başvuru sürecini gerçekleştirmesinde gerekli belgelerin hazırlanması için bilgi ve destek verildi.
Yaşlılar köyündeki sosyal çalışmacılar, diğer sağlık personeli ile görüşülerek Şükrü Bey’in sağlığı, psiko-sosyal yaşamı ile ilgili veriler paylaşıldı. Şükrü Bey sağlığının iyileştirilmesi için kalp damar hastalıkları doktoruna periyodik olarak muayene olması gerektiği belirlendi. Toplumsal yaşama aktif katılımını sağlamak için yakındaki organize sanayi bölgesinde bir meslek odası tarafından açılan gençlere meslek edindirme kursunda haftada iki saat otomobilin motor sistemleri ile ilgili ders vermek üzere yönlendirildi. Böylece fizik tedavi, kalp damar hastalıkları doktoru, psiko-sosyal destek sistemleri arasındaki koordinasyonun sağlanması için gerekli girişimler ve düzenlemeler yapıldı. Şükrü Bey’in toplumsal düzeyde ihtiyaç duyduğu kaynaklara ulaşması sağlanarak, bununla ilgili Şükrü Bey’in ailesine bilgi verildi.
Bu süreçte;
Danışmanlık,
Kültürel sanatsal etkinlikler,
Gönüllü kuruluşların katılımı,
Halk eğitim çalışmaları,
Kamu bilinci oluşturmayı hedefleyen toplantı, kutlama günleri vb.
düzenlemeler,
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 4 Sosyal refah kavramı,
modernleşme sürecinin hızlı sanayileşme ve kentleşme olgusu ile ailenin fonksiyonlarının
toplum tarafından üstlenilmesi sonucu
bireylerin yaşam standartlarını korumayı
ve yükseltmeyi amaçlayan hizmetlerin
tümünü içermektedir.
Yaşlı dayanışma merkezlerinin etkinliğinin ve sayısının artırılması gibi faaliyetlerin planlanmasında etkili olur.
Sosyal çalışmacılar için yaşlılara yönelik sosyal hizmet uygulamasının genel geçer bir tanımı yapılamamakla birlikte, sosyal hizmetin yerel yönetimlerle işbirliği içinde yürütülmesi, toplumla sosyal hizmet uygulamasının en somut örneğidir.
Yaşlıların refahı ve yaşam kalitesini iyileştirmede bireyle ve grupla
gerçekleştirilenler kadar, toplumla sosyal hizmet uygulamaları da önemlidir. Çünkü yaşlı bireyin topluma katılımını ve toplumun yaşlılara ve yaşlılığa yönelik
önyargılarını ve algılarını değiştirmede etkili olacağı açıktır. Yaşlanma, yaşam süreci içinde insanın karşısına çıkan en şaşırtıcı gerçekliktir. İnsan, uzun yıllar boyunca karşıdan baktığı bu gerçeklik içinde kendisini görmesi ile yaşamda “bilinçli bir özne” olmayı başarabildiği ölçüde bundan mutluluk duyar. Aksi halde, yaşlanma acı veren sahici bir dönüşüm süreci olmaktan başka işe yaramaz. Oysa yaşlanma her zaman yolda olan insanın çevresi ve kendisi ile mutlu yolculuğu olmalıdır.
Yaşadığımız çağda, bu yolculukta bize eşlik edenlerin sayısı yıllar geçtikçe azalırken, uzun yılların sonunda ihtiyacımız olan yardım ve ilgi için yalnızlığı azaltmada destek ararız. Henüz Türkiye’de bu destekle ilişkili bir istihdam yapısının geliştirilmesi yeterli olmasa da; duyulan ihtiyacın hem toplum hem de kurumlar olarak farkındayız. Bu noktada yaşlılar için sosyal hizmet uygulamalarının, genel sosyal hizmetlerden ayrı bir uzmanlık alanı olduğunu da anlamalıyız.
SOSYAL REFAH HİZMETLERİ VE YAŞLIYA VERİLEN SOSYAL HİZMETLER
Sosyal refah kavramı, modernleşme sürecinin hızlı sanayileşme ve kentleşme olgusu ile ailenin fonksiyonlarının toplum tarafından üstlenilmesi sonucu bireylerin yaşam standartlarını korumayı ve yükseltmeyi amaçlayan hizmetlerin tümünü içermektedir. Kuramsal olarak 'sosyal refah modelleri' genelde toplumların 'iyileştirilmesini' amaçlamakla ve uygulanan sosyal politikalar itibariyle iki ana başlık altında toplanabilmektedir.
Bunlar;
1. 'Artık' (toplumsal arta kalan ve iyileştirilmesi gereken ünite anlamında) (residual),
2. 'Kurumsal' (institutional) refah modelidir.
İlkinde amaç toplum içinde yaşam düzeyi ve genel sosyal ilişkiler açısından problematik bir durum gösteren bireyler, özellikle aileler üzerinde odaklaşarak ayrı ayrı yardım götürmektir.
Çağdaş bir yaklaşım olan ikinci model, toplumun bir bütün olarak etkili bir şekilde örgütlenmiş sosyal refah ve sosyal hizmet programlarıyla iyileştirilmesini esas almaktadır. Bu çerçevede toplumların sosyal yönden iyileştirilmesini
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 5 Yaşlıların toplumla
bütünleşmesine, statü ve rollerinin yeniden kazanımına, işlevlerinin
artırılmasına, boş zamanlarının etkili bir
biçimde değerlendirilmesine ilişkin mekanizmalar oluşturmak amaçtır.
amaçlayan politikaların saptanması ve buna ilişkin 'standartların' tanımlanması fevkalade önem kazanmaktadır. Standartlar işlevsel (operasyonel) ve teknik olarak iki ana bölüme ayrılabilir.
Birinci gruptaki standartlar sosyal refah programlarının kapsamı, gerekli insan gücünün ve hizmet verecek kurumların (örneğin, yaşlı dinlenme ve bakım evleri veya yetiştirme yurtları) sayısal ve niteliksel açıdan belirlenmesiyle ilgilidir.
İkinci grubu oluşturan teknik standartlar ise verilmesi planlanan hizmet ve yardım programlarından kimlerin, ne ölçüde yararlanabileceklerinin saptanmasını amaçlar.
663 Sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye istinaden Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü kurulmuştur. İlgili kanun hükmünde kararnamenin 10. maddesi e-f-g-ğ ve h bendlerinde Genel Müdürlüğümüze yaşlılık alanında aşağıdaki görevler verilmiştir.
e) Yaşlılara yönelik sosyal hizmetlere ilişkin olarak ulusal düzeyde politika ve stratejilerin belirlenmesi çalışmalarını koordine etmek, belirlenen politika ve stratejileri uygulamak, uygulanmasını izlemek ve değerlendirmek.
f) Yaşlılara sunulan sosyal hizmet modellerini geliştirmek.
g) Yaşlıların ve bakıma muhtaç özürlülerin, yaşamlarını evlerinden ve sosyal çevrelerinden ayrılmadan sürdürebilecekleri sosyal desteklerin verilmesi için gerekli mekanizmaları kurmak, var olanları standardize etmek, uygulamaları takip etmek ve denetlemek.
ğ) Yaşlıların toplumla bütünleşmesine, statü ve rollerinin yeniden kazanımına, işlevlerinin artırılmasına, boş zamanlarının etkili bir biçimde değerlendirilmesine ilişkin mekanizmalar oluşturmak.
h) Kamu kurum ve kuruluşları, gönüllü kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce özürlülere ve yaşlılara yönelik yürütülen sosyal hizmet faaliyetlerine ilişkin ilke, usûl ve standartları belirlemek ve bunlara uyulmasını sağlamakla
görevlendirilmiştir.
İlgili yasanın öngördüğü esaslar doğrultusunda yaşlıya yönelik varolan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması çalışmaları;
-SHÇEK-Mülga- Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği,
-Özel Huzurevleri ve Yaşlı Bakımevleri Yönetmeliği,
-Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde Açılacak Huzurevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik olmak üzere 3 yönetmelik çerçevesinde yürütülmektedir.
Ayrıca Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planında (2001-2005) 'Ülkemizin sosyo-ekonomik gelişmesine paralel olarak gelişme gösteren sanayileşme,
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 6 Kalkınma Bakanlığı
tarafından hazırlanan 2014-2018 dönemi 10.
Kalkınma Planı çalışmaları kapsamında
Türkiye’de ilk kez yaşlanma özel ihtisas
komisyonu oluşturulmuştur.
kentleşme ve aile yapısında meydana gelen değişmeler ve 60 ve üstü yaş grubunda yavaş da olsa görülmeye başlayan nüfus artışı, huzurevi ve yaşlı dayanışma
merkezlerinin açılmasını, bu kesime yönelik bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin artırılarak sürdürülmesi ihtiyacının önemini ortaya koymaktadır.' konusu yer almaktadır.
Yaşlılığın himaye edilebilmesi için yaşlı haklarının farkında olunması gereklidir.
Ülkemizde Devlet Planlama teşkilatı- Kalkınma Bakanlığı tarafından farklı
paydaşların katılımı ile 2007 yılında yaşlıların ekonomik sosyal ve kültürel haklarını da içeren kapsamlı bir Ulusal yaşlanma eylem planı çalışması yapılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 10. maddesinin 12 Eylül 2010 tarihinde yürürlüğe giren yeni şekli ile yaşlılara pozitif ayrımcılık uygulanabileceği
belirtilmektedir.
MADDE 10 - Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.
(Ek fıkra: 5982 - 7.5.2010 / m.1) Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.
2011 yılında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının yapılanması ile birlikte ülkemizde ilk kez Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü kurulmuştur.
Kalkınma Bakanlığı tarafından hazırlanan 2014-2018 dönemi 10. Kalkınma planı çalışmaları kapsamında Türkiye’de ilk kez yaşlanma özel ihtisas komisyonu oluşturulmuştur. Bu çalışmalar kapsamında yaşlılığın geleceğine ilişkin
projeksiyonlara ağırlıklı olarak yer veren kapsamlı bir rapor ortaya çıkmıştır.
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 7
Öz et
•Yaşlılar için sosyal hizmetlerin yaşlı refahına yönelik etkinliğini sağlamada grupla çalışma önemli bir yer almaktadır. Yaşlılar, bu bölümde açıklandığı gibi, yaşam kosulları ve kişisel özellikleri ile farklılık gösteren heterojen bir gruptur. Bu nedenle, belirli bir aile çevresi sisteminde düşünülmelidirler. 21. yy.’da yaşlılar üçüncü kuşak ailelerin yaşlılarıdır. Bu nedenle orta yaşlı bireyler hem çocuklarının hem de ebeveynlerinin yaşamları arasındadırlar. Bu nedenle ikinci orta yaşlı gruba destek olmak gerekmektedir. Aile birliğini sürdürme bu noktada yaşlılar için sosyal hizmetin grupla uygulamasında temel amaçtır. Grupla uygulama planlanırken sosyal çalışmacı için dikkat gerektiren konuların başında kuşaklararası bağların yaşlılarla birlikte yaşamayı gerektirmemesidir. Önemli olan aile bağlarını sürdürerek, yaşlı birey için uygun kurum bakımı ya da bakıma destek veren bir bireyle yaşlının kendi evinde yaşaması ve ailenin desteği ile yalnız yaşamasıdır.
•Yaşlı bireylerin ihtiyaçları karşılanmadığında, mikro müdahalelerde eksiklikler ortaya çıktığında toplumun harekete geçirilmesi ile ihtiyaçların karşılanmasına çalışılır. Sosyal çalışmacı yaşlı bireylerin ihtiyaçlarını karşılamada toplumla sosyal hizmet uygulamasında;
•Kaynakların dağılımı ve kullanımında adaletsizliklere yol açan politika ve düzenlemelere müdahale etmek,
• Yeni kaynaklar aramak,
• Yaşlı bireylerin haklarını savunmaları ve kullanmalarında engel oluşturan unsurları belirlemek en temel sorumluluklardır.
•Yaşlı bireyler için toplumla sosyal hizmet uygulaması sosyal hizmetin güçlendirme perspektifine odaklanır.
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 8
Öd ev
•Türkiye'de toplumla çalışma kapsamında yaşlı bireyler için yapılacak öncelikli düzenleme ve çalışmalar neler olabilir yazınız.
•Hazırladığınız ödevi sistemde ilgili ünite başlığı altında yer alan
“ödev” bölümüne yükleyebilirsiniz.
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 9 Değerlendirme
sorularını sistemde ilgili ünite başlığı altında yer alan “bölüm sonu testi”
bölümünde etkileşimli olarak
cevaplayabilirsiniz.
DEĞERLENDİRME SORULARI
1. Grupla uygulama planlanırken sosyal çalışmacı için dikkat gerektiren konuların başında ……….. gelmektedir.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
a) aile b) komşular c) destek
d) kuşaklararası bağlar e) arkadaşlar
2. Aşağıdakilerden hangisi toplum desteğinin yararlarından biri değildir?
a) Yardım sağlar.
b) Yaşlı bireyin ait olma duygusunu geliştirir.
c) Sağlığı iyileştirir.
d) Katılımı destekler.
e) Kendini değerli hissetmesini sağlar.
3. “………. bireylerin ihtiyaçlarını karşılayan temel sosyal işlevleri gerçekleştiren kurumların ve birimlerin toplamıdır.” cümlesinde boş bırakılan yere
aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
a) Aile b) Arkadaşlar c) Toplum d) Komşular e) Kurumsal bakım
4. Sosyal çalışmacı yaşlı bireylerin ihtiyaçlarını karşılamada toplumla sosyal hizmet uygulamasında aşağıdakilerden hangisine odaklanmaz?
a) Kaynakların dağılımı ve kullanımında adaletsizliklere yol açan politika ve düzenlemelere müdahale etme
b) Yeni kaynaklar arama
c) Yaşlı bireyler için sosyal hizmetin ekolojik yaklaşımı
d) Yaşlı bireylerin haklarını savunmaları ve kullanmalarında engel oluşturan unsurları belirleme
e) Yaşlı bireyler için sosyal hizmetin güçlendirme perspektifi
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 10 5. Yaşlı bireyler için topumla çalışma sürecinde aşağıdaki faaliyetlerden hangisi
yapılmaz?
a) Danışmanlık b) Aile ile görüşmeler
c) Kültürel sanatsal etkinlikler d) Gönüllü kuruluşların katılımı e) Halk eğitim çalışmaları
6. Amacı toplum içinde yaşam düzeyi ve genel sosyal ilişkiler açısından
problematik bir durum gösteren bireyler, özellikle aileler üzerinde odaklaşarak ayrı ayrı yardım götürmek olan sosyal refah modeli hangisidir?
a) Artık model b) Kurumsal model c) Sosyal model
d) Sosyo-kültürel model e) Geleneksel model
7. Toplumun bir bütün olarak etkili bir şekilde örgütlenmiş sosyal refah ve sosyal hizmet programlarıyla iyileştirilmesini esas alan sosyal refah modeli
hangisidir?
a) Artık model b) Kurumsal model c) Sosyal model
d) Sosyo-kültürel model e) Geleneksel model
8. Aşağıdakilerden hangisi Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün yaşlılık alanındaki görevlerinden biri değildir?
a) Yaşlılara yönelik sosyal hizmetlere ilişkin olarak ulusal düzeyde politika ve stratejilerin belirlenmesi çalışmalarını koordine etmek
b) Yaşlılara sunulan sosyal hizmet modellerini geliştirmek
c) Sosyal desteklerin verilmesi için gerekli mekanizmaları kurmak
d) Yaşlıların toplumla bütünleşmesine, statü ve rollerinin yeniden kazanımına, işlevlerinin artırılmasına, boş zamanlarının etkili bir biçimde
değerlendirilmesine ilişkin mekanizmalar oluşturmak e) Yaşlı bireylerin harcamalarını kontrol altına almak
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 11 9. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 10. maddesinin 12 Eylül 2010 tarihinde
yürürlüğe giren yeni şekli ile yaşlılara …………. uygulanabileceği
belirtilmektedir. Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
a) Maddi destek b) Psikolojik destek c) Pozitif ayrımcılık
d) Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı e) Dışlanma
10. 2011 yılında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın yapılanması ile birlikte ülkemizde ilk kez ………kurulmuştur. Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
a) Rehabilitasyon merkezleri
b) Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü c) Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma
d) Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü e) Çocuk Koruma Merkezleri
Cevap Anahtarı:
1.D, 2.C, 3.C, 4.C, 5.B, 6.A, 7.B, 8.E, 9.C, 10.B
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 12
YARARLANILAN ve BAŞVURULABİLECEK DİĞER KAYNAKLAR
Anonim. 1976. 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk
Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun, Sayı: 16542, Tertip: 5, Cilt: 15, s: 1-3254.
Anonim. 1986. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu, Sayı: 19134, Tertip: 5, Cilt: 25, s: 1-264.
Bilir, N. 2004.Yaşlanan Toplum, Sağlıklı ve Başarılı Yaşlanma, Hacettepe
Üniversitesi Geriatrik Bilimler Arastırma ve Uygulama Merkezi/GEBAM, Ankara, s:
1-10.
Brown, V. S. 1993. The Effects of Poverty Environments on Elderly Subjective Well- Being, (Ph.D.), Case Western Reserve University, Department of Sociology, USA.
Canadian Council on Learning. 2007. Health Literacy in Canada: Initial Results from The International Adult Literacy and Skill Survey, Ottowa.
Department of Health and Human Services, Centers for Medicare and Medicaid Services, Center for Medicaid and State Pperations, Medicaid at A Glance: A Medicaid Information Source, USA, Publication No: CMS- 11024-05.
Devlet Planlama Teşkilatı / DPT. 2007. Türkiye’de Yaşlıların Durumu ve Yaşlanma Ulusal Eylem Planı, DPT Yayın No: 2741, Ankara, s: 1-124, Web:
http://ekutup.dpt.gov.tr/nufus/yaslilik/eylempla.pdf.
Kılavuz, M. A. 2002. Emeklilik Döneminde Çalışma, Boş Zaman ve Din Eğitimi, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 11(1), 71-86.
Koşar, N.G.1996. Sosyal Hizmetlerde Yaşlı Refahı, Şafak Matbaacılık Ltd.Sti., Ankara, s: 1-213.
Lloyd-Davis, T. 1955. The Employment of Elderly Persons, Bulletin World Health Organization, 13, 595-603.
Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 13 Lymbery, M. 2005. Social Work With Older People:Context,Policy and Practice.
Londra: Sage Publication.
Memlük, Y. ve Yılmaz, T. 2005. Yaşlılık ve Yerel Yönetimler. Yaşlanan Kadın Sempozyumu, 7 Mart 2005, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
OECD, Society at A Glance. 2009. OECD: Social Indicators, OECD, s: 1- 131.
Robinson, R., 2002. The Finance and Provision of Long Term Care for Elderly People in The UK: Recent Trends, Current Policy and Future Prospects, Journal of Population and Social Security, 1(2), 33-42.
The Swedish National Institute of Public Health. 2006. Healthy Ageing: A Challenge for Europe, European Commission.
Tufan, İ. 2003. Yaşlılık ve Yaşlanmak: Yaşlanmanın Sosyolojisi. Anahtar Kitaplar Yayınevi.
