PİYASALAR
EUR/USD paritesi önceki gün açıklanan eylül ayı FOMC tutanaklarında, güçlenen Dolar'ın enflasyon üzerinde baskı yaratabileceğinin ve küresel çapta ekonomik büyümelerin yavaşlamasının ABD için olumlu olmayacağının konuşulduğunun görülmesiyle günün ilk yarısında yukarı yönlü hareket etti. Parite sabah saatlerinde Almanya’da açıklanan düşük ihracat verisine tepki vermezken; ABD'de açıklanan işsizlik maaş başvurularının olumlu bir tablo çizmesi Dolar’ın değer kazanmasına neden oldu ve parite günü 1,2691 seviyesinden sonlandırdı.
Gelişmekte olan ülke para birimleri, Çin ve ABD’nin ekonomik büyümeyi desteklemek için para politikalarını koruyacağı spekülasyonlarıyla Dolar karşısında günün ilk yarısında değer kazansa da daha sonra kazançlarını geri verdi.
1
Döviz Piyasası
FED’in 16-17 Eylül tarihli toplantısına ilişkin tutanakların yarattığı faiz artırımlarının beklendiği kadar hızlı olmayabileceği algısının gelişmekte olan piyasalarda iyimserliğe neden olmasıyla USD/TL kuru aşağı yönlü hareket ederken; Kobani kaynaklı protestoların çatışmaya dönmesi ardından yaşanan gerginlikler TL cinsi varlıklar üzerinde baskı yaratmaya devam etti. Kur günü 2,2695 seviyesinden sonlandırdı.
Emtia Piyasası
Son zamanlarda aşağı yönlü hareket eden altın fiyatı çarşamba akşamı yayımlanan FOMC tutanaklarının ardından yukarı yönlü hareketini hızlandırarak günü %0,3 artıda ons başına USD 1.224 seviyesinden tamamladı.
WTI petrol, dünyanın en büyük petrol tüketicisi ABD’de petrol stoklarının tahminlerin üzerinde arttığını gösteren verinin ardından 17 ayın en düşük seviyesine yakın seviyeden işlem gördü. Brent petrol ise Haziran 2012’den bu yana en zayıf seviyeye gerileyerek günü USD 90,1 seviyesinden sonlandırdı.
$/TL 2,1482 2,2618 2,2695 0,3% 5,6%
€/TL 2,9529 2,8804 2,8824 0,1% -2,4%
Sepet* 2,5515 2,5710 2,5752 0,2% 0,9%
€/$ 1,3743 1,2734 1,2691 -0,3% -7,7%
$/Yen 105,31 108,08 107,84 -0,2% 2,4%
$ Endeks 80,04 85,30 85,52 0,3% 6,9%
Ka yna k: Reuters , Bl oomberg * (0,5$+0,5€)
31 Ara 13 8 Eki 14 Yıl Sonuna
Göre Değişim 9 Eki 14 Günlük
Değişim
Altın($/Ons) 1.202 1.221 1.224 0,3% 1,9%
Petrol(Brent) 110,8 91,4 90,1 -1,5% -18,7%
Gümüş($/Ons) 19,5 17,4 17,4 0,0% -10,8%
Ka yna k: Reuters , Bl oomberg
31 Ara 13 9 Eki 14 Günlük Değişim
8 Eki 14 Yıl Sonuna
Göre Değişim
1.693
1.224 118,72
90,1
85 90 95 100 105 110 115 120 125 130
1.100 1.200 1.300 1.400 1.500 1.600 1.700 1.800 1.900 2.000
Oca 13 May 13 Eyl 13 Oca 14 May 14 Eyl 14
Altın ($/Ons) Brent Petrol ( $/Varil, sağ eksen)
Kaynak: Bloomberg Kaynak: Bloomberg Kaynak: Bloomberg
2,2695
1,2691 2,5752
1 1,2 1,4 1,6 1,8 2 2,2 2,4 2,6
Oca 13 May 13 Eyl 13 Oca 14 May 14 Eyl 14
--- FED Çıkış Stratejisinin Açıklanması
$/TL €/$ Sepet
Kaynak: Bloomberg
Borsalar
FED’in ekonomiyi tehdit eden unsurlar nedeniyle para politikasını öngörülenden daha geç sıkılaştırmaya başlayacağı izlenimi veren toplantı tutanakları sonrası BİST-100 endeksi günü %3,1 artıda 75.208 puandan tamamladı.
FOMC tutanaklarının açıklanmasının ardından 2 ve 10 yıllık gösterge tahvil faizleri perşembe gününe düşüşle başladı. 2 yıllık gösterge tahvilin bileşik faizi, TL’deki değer kazancına paralel günü 23 baz puan düşüşle %9,63 seviyesinden sonlandırdı.
TCMB’nin yaptığı toplam fonlama miktarı 42,8 milyar TL düzeyine gerilerken; bu rakamın 42,5 milyar TL’lik kısmı
%8,25’ten haftalık repo fonlamasından, 0,3 milyar TL’lik kısmı
%11,25’ten kotasyondan oluştu ve ortalama fonlama maliyeti
%8,27 düzeyine geriledi.
Faiz Piyasası
Türkiye'nin 5 yıl vadeli CDS-kredi temerrüt faizi (Türkiye’nin borçlarını iflasa karşı sigortalamanın maliyeti) 195 seviyesine; 2030 vadeli USD cinsi gösterge Eurobond faizi ise %5,17 seviyesine geriledi.
%8,27
2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
May 12 Eyl 12 Oca 13 May 13 Eyl 13 Oca 14 May 14 Eyl 14 TCMB Ağırlıklı Fonlama Faizi ve Faiz Koridoru
Ağırlıklı Fonlama Faizi Gecelik Borç Alma-Verme Faizi
Kaynak: TCMB
%9,63
79 2.432
0 500 1.000 1.500 2.000 2.500 3.000 3.500 4.000 4.500 5.000
4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
Kaynak: BIST,*bileşik faiz (Ağırlıklı Ort) Top. Piyasa Hacmi
Göst. Tahvilin Hacmi Göst. Faizi (Sol Eks,*)
Milyon TL Milyon TL
Gösterge Tahvil* 10,10 9,86 9,63 -0,23 -0,47
USD Libor( 3 aylık) 0,25 0,23 0,23 0,00 -0,02
EUR Libor( 3 aylık) 0,27 0,05 0,05 0,00 -0,22
O/N İMKB Repo 7,60 10,36 9,58 -0,78 1,98
Eurobond 2030* 6,91 5,23 5,17 -0,06 -1,74
9 Eki 14 Yıl Sonuna
Göre Değişim 31 Ara 13 8 Eki 14 Günlük
Değişim
BIST-100 67.802 72.944 75.208 3,1% 10,9%
BIST-30 82.448 89.029 91.949 3,3% 11,5%
Sanayi 62.349 69.568 71.414 2,7% 14,5%
Hizmetler 50.656 51.276 52.595 2,6% 3,8%
Mali 90.498 97.939 101.232 3,4% 11,9%
Bankalar Endeksi 122.226 133.016 138.497 4,1% 13,3%
Dow Jones 16.577 16.994 16.659 -2,0% 0,5%
S&P 500 1.848 1.969 1.928 -2,1% 4,3%
DAX 9.552 8.995 9.005 0,1% -5,7%
Günlük Değişim
31 Ara 13 8 Eki 14 9 Eki 14 Yıl Sonuna Göre Değişim
75.208
48.000 53.000 58.000 63.000 68.000 73.000 78.000 83.000 88.000 93.000 98.000
0 1.000 2.000 3.000 4.000 5.000 6.000 7.000 8.000
Oca.13 May.13 Eyl.13 Oca.14 May.14 Eyl.14
İşlem Hacmi (milyon TL) BIST 100 Endeks (sağ eksen)
3
PİYASALARDAKİ GELİŞMELER
TCMB Başkanı Erdem Başçı, ihracatın, zayıflayan küresel talebe rağmen dengeli büyümeyi desteklediğini ve cari açıktaki iyileşmenin devam etmesinin beklendiğini söyledi.
Hazine Müsteşarlığı, eylül ayı nakit gerçekleşmelerini açıkladı.
Almanya'da ağustos ayı ihracatı %5,8 ile 2009'daki küresel finans krizinden bu yana en büyük düşüşü kaydetti.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) dünya genelinde gıda fiyatlarının eylülde, Ağustos 2010'dan bu yana görülen en düşük seviyeye gerilediğini açıkladı.
İngiltere Merkez Bankası politika faizini %0,5'te bırakarak, faizi rekor düşük seviyede tutma politikasını devam ettirdi.
ECB Başkanı Mario Draghi, Brookings Enstitüsü'nde yaptığı konuşmada, Euro Bölgesi'nde enflasyon 2016 veya 2017'ye kadar %2 seviyesine doğru yavaş yavaş yükseleceğini söyledi.
ABD’de geçen hafta işsizlik maaş başvuruları 287.000 olarak açıklandı. (Beklenti: 294.000)
St. Louis FED Başkanı James Bullard, FED'in ekim ayındaki FOMC toplantısında ileriye dönük sözlü yönlendirmesini güncellemesi ve 2015 yılı ortasından önce faiz artırımına gitmesi gerektiğine inandığını söyledi.
San Francisco FED Başkanı John Williams, FED'in faiz oranlarını artırmak için çok uzun süre beklemesi halinde ABD ekonomisinin aşırı ısınabileceğini söyledi.
Richmond FED Başkanı Jeffrey Lacker, büyüme %2 ila %2,5 ile trendin altında kalsa da, enflasyonun kademeli olarak artma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtti.
FED Başkan Yardımcısı Stanley Fischer Merkez Bankası’nın faiz artışı için kullandığı ‘kayda değer süre’ ifadesinin kendisi için 2 ay ila 1 yıl arasında olduğunu belirtti.
TCMB Başkanı Erdem Başçı, ihracatın, zayıflayan küresel talebe rağmen dengeli büyümeyi desteklediğini ve cari açıktaki iyileşmenin devam etmesinin beklendiğini söyledi. IMF ve Dünya Bankasının yıllık toplantılarına katılmak için Washington'da bulunan Başçı, ABD Ticaret Odası'nda "Türkiye'de Dengeli Büyüme Görünümü" başlıklı bir sunum yaptı. İhracattaki artışta Avrupa Birliği'nden gelen talebin etkili olduğunu kaydeden Başçı, son dönemde ortaya çıkan jeopolitik gelişmelerin Türkiye'nin ticaret ortaklarının sıralamasını değiştirdiğini aktardı. Başçı, yılın başından itibaren uygulanmaya başlayan sıkı para politikası ve makro ihtiyati önlemlerin, kredi büyüme hızlarını makul düzeyde tuttuğunu ve bunların olumlu etkilerinin çekirdek enflasyon üzerinde görülmeye başlandığını ifade etti. Başçı, öte yandan artan gıda fiyatlarının enflasyonun görünümündeki iyileşmeyi geciktirebileceğini, ancak düşen emtia fiyatlarının yukarı yönlü riskleri sınırlamasının beklendiğini dile getirdi. "Enflasyon beklentileri, fiyatlama hareketleri ve enflasyonu etkileyen diğer faktörler yakından izlenecek." diyen Başçı, sıkı para politikasının da enflasyonda kayda değer gelişme sağlanana kadar korunacağının altını çizdi. Başçı, ayrıca Türkiye'deki politikaların daha dengeli büyümeye odaklandığını ve öncü göstergelerin ekonominin bu yönde ilerlemeye devam ettiğine işaret ettiği kaydetti. "Yapısal reformlar büyümenin temel faktörü olacak" açıklamasını yapan Başçı, TCMB'nin de dengeli büyümeye katkıda bulunmaya devam edeceğini belirtti. Başçı, Türkiye'deki iş imkanlarının önemli ölçüde artmasıyla, istihdamın 2007-2013 yılları arasında ortalama yüzde 4 büyüdüğünü, ancak büyümenin son dönemde kısmen yavaşladığı ifade etti. Türk Lirası’ndaki gelişmelere de değinen Başçı, "Türk Lirası ocaktaki güçlü parasal sıkılaşmadan sonra nispeten iyi performans sergiledi" değerlendirmesinde bulundu. Uzun vadeli devlet tahvili faiz oranlarının, Türkiye'nin de dahil olduğu yüksek cari açığı olan gelişmekte olan ülkelerde artığını söyleyen Başçı, "Cari açıktaki iyileşmenin devam etmesinin beklendiğini" sözlerine ekledi.
Almanya'da ağustos ayı ihracatı %5,8 ile 2009'daki küresel finans krizinden bu yana en büyük düşüşü kaydetti. İhracattaki düşüş, Avrupa'nın en büyük ekonomisinin, Euro Bölgesi’ndeki zayıflıklar ve dışardaki krizlere bağlı olarak yaşadığı sıkıntıları vurguluyor. Alman Federal İstatistik Bürosu, ihracat ve ithalattaki düşüşte bazı eyaletlerdeki tatillerin etkili olduğunu belirtti, ancak veriler sanayi siparişleri ve sanayi üretimindeki sert düşüşün ardından yine de karamsar bir tablo oluşturdu. Zayıf verilerin, Başbakan Angela Merkel hükümetinin bütçe açıklarını azaltmaya öncelik vermek yerine, kamunun altyapı yatırımlarını artırması mı gerektiği konusundaki tartışmaları da güçlendirmesi bekleniyor.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) dünya genelinde gıda fiyatlarının eylülde, Ağustos 2010'dan bu yana görülen en düşük seviyeye gerilediğini açıkladı. FAO'ya göre genel düşüşte et hariç bütün ana gıda gruplarındaki fiyatların düşmesi etkili olurken, en sert kayıplar süt ürünleri fiyatlarında görüldü. FAO tarafından hazırlanan küresel gıda fiyatları endeksi eylülde 191,5 puana geriledi. Endeks ağustosa göre %2,6, Eylül 2013'e göre ise %6 düşüş kaydetti.
FAO'nun gıda fiyatları endeksi tahıllar, yağlı tohumlar, süt ürünleri, et ve şeker fiyatlarındaki aylık değişimleri izliyor.
olarak gerçekleşti. Faiz dışı dengede ise 2 milyar 194 milyon TL açık oluştu. Bu ayda, özelleştirme ve fon geliri elde edilmedi. Nakit dengesi 6 milyar 750 milyon TL açık verdi. Aynı ayda devirli-garantili borç geri dönüşleri 101 milyon TL oldu. Kur farklarından kaynaklanan artış 207 milyon TL olarak gerçekleşirken, kasa/banka net hesabı da 4 milyar 383 milyon TL azaldı.
Hazine ocak-eylül döneminde nakit bazda toplam 306 milyar 855 milyon TL gelir elde edilirken, 323 milyar 412 milyon TL harcama yapıldı. Söz konusu dönemde faiz dış denge 20 milyar 66 milyon TL oldu. Bu dönemde özelleştirme ve fon gelirlerinden elde edilen 7 milyar 358 milyon TL’nin ardından nakit dengesi 9 milyar 200 milyon TL açık verdi. Devirli-garantili borç geri dönüşleri 856 milyon TL olurken, kur farklarından kaynaklanan 80 milyon TL azalış kaydedildi. Kasa/banka net hesabı ise 711 milyon TL azaldı.
ECB Başkanı Mario Draghi, Brookings Enstitüsü'nde yaptığı konuşmada, Euro Bölgesi'nde enflasyon 2016 veya 2017'ye kadar
%2 seviyesine doğru yavaş yavaş yükseleceğini söyledi. ECB'nin gerektiği takdirde devlet tahvillerinden büyük ölçekli alım yapmakta dahil daha agresif tedbirler almaya hazır olduğunu ifade eden Draghi, "Geleneksel olmayan müdahalelerin büyüklüğünü ve/veya bileşimini değiştirmeye hazırız" dedi.
St. Louis FED Başkanı James Bullard, FED'in ekim ayındaki FOMC toplantısında ileriye dönük sözlü yönlendirmesini güncellemesi ve 2015 yılı ortasından önce faiz artırımına gitmesi gerektiğine inandığını söyledi. Kendisinin takip ettiği enflasyon ölçümlerinin yukarı yönlü hareket ettiğini ve güçlü istihdam raporlarının faiz oranlarının 2015 ilk çeyrekte artırılması yönündeki görüşünün haklılığını gösterdiklerini savundu. FED ile piyasaların para politikasına ilişkin beklentilerde aynı noktada olmamalarından endişe ettiğini de ifade eden Bullard, piyasaların FED'in faiz artırımını daha geç ve daha yavaş bir şekilde yapacağı yönündeki düşüncelerinin yanlış olduğunu öne sürdü.
San Francisco FED Başkanı John Williams, FED'in faiz oranlarını artırmak için çok uzun süre beklemesi halinde ABD ekonomisinin aşırı ısınabileceğini söyledi. Enflasyon ve işsizliğin 2016 yılına kadar normal seviyelerine geleceğini öngören Williams, faizlerin 2015 ortasında artmaya başlaması gerektiğini söyledi.
VERİ GÜNDEMİ
Yurtiçinde ağustos ayı sanayi üretimi açıklanırken; İtalya ve Fransa’da sanayi üretimi, ABD bütçe ve ithalat fiyatları izlenecektir.
5
UYARI: Bu bülten T.C. Ziraat Bankası A.Ş. tarafından, kamuya ilan edilen veriler kullanılarak hazırlanmış olup; sadece Bankamız müşterilerini bilgilendirme amacını taşımaktadır. Bültende yer alan veriler ve değerlendirmeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Bülten sayfalarında yer alan yazı, tablo ve grafikler Bankamızın izni olmaksızın kısmen veya tamamen çoğaltılamaz, dağıtılamaz ya da yayınlanamaz.
