III. ULUSLARARASI AHILIK SEMPOZYUMU

KIRŞEHİR

AHi EVRAN

Yayın

No: 001

@

III. ULUSLARARASI

• •

AHILIK SEMPOZYUMU

XIII. Yüzyıla Kadar

Türk ve İslam Dünyasında Ahiliğin Temelleri

TI-IE III. INTERNATIONAL SYMPOSIUM OF AKHISM

5-7 Ekim 1 October 2017

KIRŞEHİR

BİLDİRİLE~

CİLT2

Kırşehir, 2018

AHİI ,İGİN HZ. MUHAMMED DEVRiNDEKi TE lVIELLERi

/

THE BASIS OF AKHISM IN THE PERIOD OF PROPHET MUHAM:MAD

Prof. Dr.

SAV

İlahiyat Fakültesi

riza. [email protected].

·'

~-Ahili--·~·~~·_HL ___ M_~_runm ___ e_d~D_e_wın~·-de_~_·v_e_m_e_Ue_ri ____________________________________ ___

Özet

islam dini inananlarm kardeş olduğunu belirtmiştir. Mekke dönemin- de Hz. Muhammed, kendisine inanan insanlarm birlikte hareket etmelerini ve birbirlerine destek olmalarını sağlamıştır. Hz. Muhammed, Erkarn 'm evini karargiih yaparak bir araya gelen müminlere nasıl hareket etmele- ri gerektiğini ilk ağızdan açıklıyordu. Mekke 'de can güvenliği kalmayınca

Hz. Muhammed, inananlara Habeşistan 'a hicret etme önerisinde bulundu.

Yiizii aşkın Müslüman Habeşistan 'a göç etti.

Mekke 'de kalan Miisliimanlm; Ebu Tali b mahallesinde bir araya gel- diler ve yaklaşık üç yıl birbirlerini destekleyerek böyle yaşadı/m: Bu iyi bir

kardeş ve akraba daymnşması örneğidir.

Medine ye hicret eden Müslümanlarm Medine/i Müsliimanlarla kay-

naşmalarını ve bu yeni yurda yerleşip httımnıalarım s_ağlanıak amacıyla

Hz. Muhammed, "İnananlçır kardeştir" ayetinin değişik bir uygulamasını teoriden pratiğe döktii. Mekkeli muhacir Miisliimanlarla Medine/i Miis-

liimanları "ahdf kardeş" yaptı. Bu uygz_tlamaya kaynaklarmuz "Muahat"

demişlerdir. Medine/i bir Müslüman, Hz. Muhammed'in kardeş yaptı­

ğı Mekkeli miihacir Müslümanı alıp evine götiirdii ve evini, ekmeğini ve

imkônlarmı onunla öz kardeşi gibi paylaştı. Böylece Mekkeli mu hac ir Miis- liimanlarm iaşe ve ibare problemleri çözüldü ve iki toplum birbirini yalan:

dan tamdt ve_kaynaştı.

Hz. Muhammed'in bu uygulanıaları sonraki İsianı toplunı/anna ör- nek/ik teşkil etti. Bu cümleden olarak İslam 'ı kabul eden Türk toplulukları da kıtrduklai:ı devletlerde İslam 'm ilk dönenıirıdeki uygulamaları daha da

geliştirerekyeni bazı kıtrumlar ihdas ettile1: Selçuklularda ve Osmanlılarda gördüğümüz Ahilik veFiitiivvetin Hz. Muhammed dönemindeki kardeşlik anlay1şı ve onun değişik uygulamalarıyla yakından ilişkisi olduğıınıt söy- leyebiliriz.

Anahtar Sözcükler: Ahi/ik, Mu ahat, Alıdi Kardeşlik, Hz. Muhammed Devri.

Abstract

According to Islam the believers are brothers of one another. The Prophet Mu hammad provided that all the be/ievers act "together and s up- port each other in Macca. Hestatedin person how muslims act, who got together in Erkanı :s-house. After having foımd no safety in Macca, he en- couraged the muslims to migı·ate to Habashistan. More than a hımdred

mus/ims migrated to Habashistan.

The muslims stayed in Macca gol together in Abu Tali b neighborhoöd and lived by supporting eaclı other about three years. Its definitely a good example oj solidarity of brothers and relatives.

782~

---P_ro~(_lli~.Rua~~S~A~YAŞ~~

In order to settle the brotherhood between Maccan muslims migrated from Macca and the nıuslims in Madina, the Prophet put a different app-

roach of the verse ofQuran, "The believers are but brothers", info practi- ce. The prophet established a brotherhood between the Muslims migrated from Macca and the muslims in Madina. Our sources declare this bond as "mu 'akhad". Each Ansar took a Muhajir (Meccan) as his "brother"

and shared his house, harvest and facility w ith his brother. In this sense, su bs istence and accommodation problems of Maccan muslims were solved and these two commımities became familiar w ith each other and lived in

harmorry. - . ·

This kind of practices of the Prophet Mu hammad became example (at er in Muslims 'li ve. From this po int of view, Turkish communities embra- ced Islam established new institutions by developing the previous practices ofmuslims in early Islamic period. It can be said that Akhism and Futuvva seen in Ottomans and Seljukids have a close relationship with the brot- herhood concept in the period of the Prophet Muhammad and its different variations.

Keywords: Akhism, Mu 'akhad, Brotherhood, The. Period of Prophet Mu hammad.

Kardeş anlamına gelen Arapçadaki "Ehllt " kelimesinden veya eski Türkçede cö- mert anlamındaki "Ald" sözcüğünden geldiği ifade edilen "Ahllik", temelde Kur'an'a ve Hz. Peygamber'in sünnetine dayandınlan prensipleriyle İslami anlayışa doğrudan bağlı olan bir kurumdur. Diğer yandan İslam tasavvufunda önemli bir yeri bulunan "ühüvvet"i hatulatmasından dolayı da bu kurum, İslam toplumlarında kolayca yayılmış ve kabul

görmüştür. ^{1 •}

Mekke döneminde Hz. Muhammed, kendisine inanan insanların birlikte hare- ket etmelerini ve birbirlerine destek olmalarını sağlamıştu. Hz. Muhammed, Erkarn'ın

evini karargah yaparak bir araya gelen müminlere nasıl hareket etmeleri gerektiğini ilk

ağızdan açıklıyordu. Mekke'de can güvenliği kalmayınca Hz. Muhammed, inananlara

Habeşistan'a hicret etme önerisinde bulundu. Yüzü aşkın Müslüman Habeşistan'a göç etti.

Mekke'de kalan Müslümanlar, Ebu Talib mahallesinde bir araya geldiler ve yaklaşık

üç yıl birbirlerini destekleyerek böyle yaşadılar. Bu iyi bir kardeşlik ve akrabalık daya-

ruşması ömeğidir.

Medine'ye hicret eden Müslümanlaniı Medineli Müslümanlarla kaynaşmalarını ve bu yeni yurda yerleşip tutunmalarını sağlamak amacıyla Hz. Muhammed, "İnananlar kar-

deştir" ayetinin değişik bir uygulamasını teoriden pratiğe döktü. Mekkeli muhacir Müslü-

1 Ziya Kazıcı "Ah11ik", cilt: 1; sayfa: 541.

@

manlar la bir o kadar Medineli Müslümanı "ahdi kardeş" yaptı. Bu uygulamaya kaynakla-

rımız "Mualıat" demişlerdir.² Medineli bir Müslüman. Hz. Muhammed'in kardeş yaptığı

Mekkeli muhacir müslümanı alıp evine götürdü ve evini, elaneğini ve imkAnlarını onunla öz kardeşi gibi paylaştı. Böylece Mekkeli muhacir Müslümanlarm iaşe ibate ve uyum problemleri çözüldü ve iki toplum birbirini yakından tanıdı ve kaynaştı.

Hz. Muhammed'in bu uygulamalan sonraki İslam toplumlanna örneklik teşkil etti diyebiliriz. Bu cümleden olarak İslam'ı kabul eden Türk toplulukları da kurduldan dev- letlerde İslam'ın ilk dönemindeki uygulamalan daha da geliştirerek yeni bazı kurum- lar ihdas ettiler. Selçuklularda ve Osmanlılarda gördüğümÜZ Fütüvvetin ve Ahiliğin Hz.

Muhammed dönemindeki kardeşlik anlayışı ve onun değişik uygulamalanyla yakından ilişkisi olduğu kanaatindeyim.

Abbasi Halifesi Nasır-Lid1nillah'ın (575/1180-622/1225), ahiliğin kaynağında yer alan fiitüvvet'i teşk:ilatlandırarak kendine bağladığı kabul edilir. Onun fiitüvvetle ilgili faaliyetleri Anadolu'da Ahllik teşkilatının gelişip yayılmasında epeyce etkili olduğu tah- min edilebilir. ÇiinküAnadolu'da Ahiliğin gelişmesi bu tarihten sonraya rastlamaktadır.³

Fütüvvet ehlinin, teşkilatlı dönemde şed {kemer) kuşanrnalan, .şalvar giymeleri, tuz- lu su içmeleri, her sanatın bir piri olduğuna inanma lan, aralannda örgütlerup disiplin iç

\n-

de mesleklerini icra etmeleri, birbirlerini kardeş bilerek iki fet:d arasında özel bir kardeş­

lik kurmalan ahiliğin temelini oluşturur. Bu kimselerin, "A/i'den başkafetô, zülfikardan

başka kılıç yoktur" deyip Hz. Ali'yi pir ve baş feta tanımalan, sfıfilikten farklı bir hüviyet göstermelerine sebep olmuştur.⁴

Fütüvvetin ve Ahiliğin ortay çıkışında farklı tezler ileri sürülmektedir. Fütüvvetin kurum olarak ortaya çtktığı coğrafya ve İslam öncesi eski İran kültür ve medeniyeri uz- manlarının yaptıklan araştırmalar dikkate alındığu:ida, Abbasiler dönemindeki fiitüvvet ehline benzeyen, bekar ve savaşçı bir gençler teşkilatının eski ye~leşik İran kültürünün hakim olduğu sahalarda Zerdüşt öncesi .dönemde mevcut bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeplerle bazı yazarlar, şehirli bir kurum olan fiitüvvetin büyük bir ihtimalle İran kökenli olabileceği ÜZerinde durmuşlardır.s

Fütüvvet veAhllik oluşumlarında görülen fedakarlık, başkalarına yardım, cömertlik, yiğit lik, yardımlaşma ve birbirlerini kardeş bilerek aralannda özel bir kardeşlik kurmala- n, Hz. Muhammed'in Medine'ye hicret ettikten sonra kurduğu "Muahat" sistemiyle ciddi benzerlikler arz etmektedir.

2 ei-Ezheri, E bii Mansiir MuJ:ıammed b. AJ:ımed b. el-Herevi (ö.370/98 1 ), Teh7ibu'l-Luga, Beyrüt

2001,\nrr,254. . .

~~ - .J • • ~···i·!\ ;11..1'--·'·'·•~- ·t·~.J. P .J • ..., ,<P->.J .c,>P. '~l~l· ·<r. ·üıt ^.J ,·':it~r··~''':/1 C . .)S. P .J <r. ·üıt ^.J il.i..W'I·~\1..'-~h!.ıilit·•<· .r-. f • - <P.J

·!.;..ı~l -",~lo"L·••··.:..;jt.·l "Jc.;~l' ı·.Jı••- 'l-'-"4..iıl 1_ ,;ıı!ln~ı ·· ö\1..1 ~l''u::li

.t,J •• .Je--• • P ,rt-':H .cJ _ .,--- .Jl.l:t,?,-'t-'"' t.»l~ r".J.. ~ır,-U •• ı.F.J· • .J >"

3 Ahmet Yaşar Ocak,, "Fütüvvet", DİA, cilt: 13; sayfa: 262.

4 Süleyman Uludağ, "Fütüvvet", DİA, cilt: 13; sayfa: 260.

5 Ahmet Yaşar Ocak,, "Fütüvvet", DİA, cilt: 13; sayfa: 262.

Prof. Dr. Rıza SAVAŞ

@

Hz. Peygamber, illeretten yaklaşık beş ay sonra⁶ Enes b. Malik'in evinde⁷ Mekkeli ve Medineli Müslüman ailelerin başkanlanwn katıldığı bir toplantı düzenledi ve kendile- rine somut, basit ve etkili bir çözüm önermek suretiyle, Mubacirlerin uyumlarını kolay-

laştırmak için, kendilerini samimi bir iş birliğine teşvik etti.

Bütün varlıklarını Mekke'de bırakıp gelen muhacirlerin bazılarını Evs veya Hazrec kabilesinden bazı Müslüınanlarla kardeş ilan etti. Medineli her bir aile reisi, en azından

durumu elverişli olanlar, Mekkeli bir Muhacir ailesini yanına alacaktı. Böylece ortaya çıkan karşılıklı kardeşlik ilişkisi içerisinde-her ikisi de birlikte çalışıp kazançlarinı bölü-

şecekler, hatta birbirlerinin mirasçısı olacakJardı. Herkes bu konuda anlaştı ve Rasulullah derhal belli sayıda Mekkeli Muhaciri ayru sayıda Medineli Ensat'ın-yanına yerleştirdi.

·Bu kardeşlik, maddi ve manevi yardımlaşma esasına dayanıY,or, bilhassa yurdundan

yuvasından, kavim ve kabilesinden ayrı düşmenin verdiği garipliği, mahzunluğıı gider- meyi, Mekkelileri Medine'ye ve Medinelilere ısındırmayı ve kendilerine destek ve güç

kazandırmayı amaçhyordu.

Arapça bir kelime olan muıüıat sözlükte "biriyle kardeş olmdk, iki kişinin karşılıklı

olarak birbirini kardeş edinmesi" anlamına gelir. Medineli Müslümanlar, muhacirleri öz

kardeşleri gibi kabul edip ellerindeki imkanJan onlarla paylaştılar.

Medineli Müslümanların, Muhacirleri, Medine'ye daha ilk geldikleri gün evlerine indirmek ve ağırlamak için birbirleri ile yanşa girdikleri anlaşılmaktadır.⁸

Ensar, bu kadarla da kalmadı, "Ya Rasfilal/ahl Hurmalıklanmzzı da, Muhacir kar-

deşlerimizle aramızda bölüştür" dediler. Hz. Peygamber onlara, "Hayır" dedi. Bunun üzerine, Ensar, Muhacirlere, "Öyle ise, bakım ve sulama işlerini siz üzerinize alınız, böy- lece .biz de sizi hurma mahsulüne ortakyapalım" dediler. Bunu Hz. Peygamber de uygun görünce onlar, "İşittik ve itaat ettik" diyerek kabul ettiler.⁹

Ayrıca Ensar, arazilerinin fazlalanru da, Hz. Peygamber•e bağışladılar ve hatta: "Yô

·Rasülallah! İstersen, evlerimizide al" dediler. Hz. Peygamber, evleriİli almadı, onlara hayır dua etti. Bağışlanan arazileri, Muhacirlere bölüştürdü.¹⁰

..

Hz. Ömer, bu şekilde kardeş ilan edildiği 'Uveym b. Sillde ile zamanlarını bile paylaş­

tıklarını, bir gün kendisi hurma bahçesinde çalışmaya giderken, kardeşinin Rasulullab'ın yanında bulunduğıınu, ertesi gün ise çalışma sırasının diğerine geçtiğini, akşamları ise

yapmış ya da öğrenmiş olduklan şeyleri birbirlerine anlattıklannı söylemektedir}¹

6 İbn 'Abdilberr, Ebü 'Omar Yfısuf b. 'Abclillab b. Mul)ammed b. 'Abdilberr en-Nemeri (ö.463/1071), ed-Durerfi jgfisôri'l-Megiizf ve 's-Siyer, thk. Şevl9 :Oayf, f, J.(.ah.ixe, I, 88.

7 İbn Sa'd, Ebu 'Abclillab Mul)ammed b. Sa'd b. Meni' (ö.230/845), et-Taba150tu'l-Kubrô, thk.

'Ali Mul)ammed 'Omer, I-X, ~e 1421/2001, I, 204.

8 İbo Sa'd, eı-Taba150t, Beyrut 1968, I, 397.

9 Buhari, Sahih, Hars ve Muzaraa, 5, c.3, s. 67.

10 İbn Seyyid, Uyü.nu'l-Eser, Beyrut, I, 195,196; M. Asım Köksal, İslam Tarihi, Köksal Yayıncılık.

Istanbul,

m,

11 Muhammed Hamidullah;İslaın Peygambri, İstanbul 1980, I, 19.6.

@

786

Abdurrahman b. Avf'ın başından geçen bir başka ilginç olay da sudur: Anlaşmalı kar(\eşi kendisine malının yansını vermek ister. Ancak Abdurrahman bunu kabul etmez,

kardeşinden borç para alır ve ticarete başlar. Kısa zamanda zengin olur.¹²

Kurulan bu özel kardeşlik, sonraki yıllarda yapılan Askeri seferler sırasında kardeş­

lerden biri orduya alınınca, diğeri geride kalarak iki ailenin işlerini üstleniyordu. Ya da

kardeşlerden biri çalışmaya giderken diğeri Hz. Peygamberi izliyor ve kardeşine olup bitenleri aktanyordu. Birbirini kardeş kabul etme ve bunu uygulamada da gösterme Mu- hacirler ile Ensar'ı birbirine daha da yalanlaştırdı.¹³

Hz. Peygamber'in evvela bazı Mekkeli sahabileri kendi aralarında, daha sonra da MerliDelilerden Müslüman olan bazı kimselerle kardeş

ilan

Muhacirlerden Birbiriyle Kardeş Yapılanlar

'A_ÇIKLAMA 1 Hz. Peygamber Hz. Ali

.

2 Hz. Hamza Zeyd b. Harise 3 Hz. Ebfr Bekir Hz. Ömer 4 Hz. Osman Abdurrahman b. A.vf 5 Zübeyr b. Avvam Abdullah b. Mesud 6 Ubeyde b. Haris Bilat-i Habeşi

7 Mus'ab b. Umeyr Sa'd b. Ebi Vakkas

8 Ebfı Ubeyde b. Cerrab Salim Saiiın, Ebfı Huzeyfe'nin

azatlısıdır.

9 Said b. Zeyd Talha b. Ubeydillah

12 Buhari, Sahih, , 5, c.3, s. 67. ei-Bub-an. es-Sal;ıll:.ı, thk. Mul;ıammed Zuheyr b. Nasır en-Nasır,

142212001,

m,

13 Muhammed Ha.ınidullah, İslam Peygambri, İstanbul 1980, I, 196.

14 İbn l;labib, Ebu Ca'fer Muljammed b. I:lablb b. Umeyye el-Bagdadi (ö.245/860), el-Mul;ıabbar, thk. Use Licbtenstadter, I, Beyriit, I, 70; el-Belazun, AJ.ııııed b. YaQya b. Cilbir b. Davı1d (ö.279/893), Ensôbu '1-Eşrôj, thk. Suheyl Zellir, Riyaçl ez-Zerkeli, Beyriit 1417/1996, I, 270.

Prof. Dr. Rıza SAVAŞ

@

Hz. Peygamber, Muhacirlerle Ensardan doksan veya yüz kişiyi Enes b. Malik'in evine çağırdı ve bunlann arasında ikişer ikişer kardeşlik akdetti. Buna göre 45 veya 50 muhacirle bir o kadar Medineli Müslüman hak ve eşitlik üzere kardeş ilan edildi. İbnü'l­

Cevzi kardeş yapılanlan saydığım ve sayılannın 186 olduğunu söyler.¹⁵

Sadece yakın akrabalar değil, kardeş yapılan bu insanlar da Bedir savaşına kadar birbirlerine varis oluyorlardı. Bedir savaşından sonra " ... yakın akrabalar birbirlerine daha uygundur. ... "¹⁶ ayeti nazil olunca kurulun kardeşlikten doğan varis olma hükmü,

kaldınlmış; bu kardeşlik yardıma, yedirip içirmeye, bir de öğüde münhasır kalmıştır. ¹¹

Ensar ve Mu hacirierden Kardeş Yapılanlara Örnekler¹⁸

MUHACİR

EN SAR

ı

Hz.

2

Hz.

Ebu Mersed el- Ebu Mersed

Hz.

3 danavi Ubade b. es-Samit Hamza'nın halifi

(antlaşmalısı) idi 3 Zeyd b. Harise Üseyd b. Hudayr

4 Ubeyde b. Haris Hammam b. el-Cumılh Amr b. el-Cumılh olduğu da söylenir

5 Hz.

.•

6 Zübeyr b. Avvfun Ka'b b. Malik

ı

7 Mus'ab b. Umeyr EbuEyyub Zekvan b. Kays

olduğu da söylenir 8 Abdurrahman b. Avf Sa'd b. Rebi'

9 Sa' d b. Ebu Vakkas Sa'd b. Muaz

15 İbnu'l-Cevzi, Ebu'l-Ferec Cemi.luddin 'Abdumıl;ıman b. 'Aü b. Mul,ıammed (ö.597/1201), Keifu 'i-Muşkil min l;ladiii's-SaM,ıayn, thk. 'Ali I:{useyn ei-Bevv~, Riya~ I, 220.

16 Enfal 8/75.

)b. • ·~· ~-~ 1 -~<:l ,-.:l':n . .. ·•ı J~< .3 · • ·J ·.::.iı.uc. ı.::.u...l Ji·

• . .J ~ " • " ~-:- c_....--r.,..., ı,r--o.r-r+'J! ı..r u.- • "

17 İbn Sa' d, Ebü 'AbdilHUı Mul,ıammed b. Sa'd b. Meni' {ö.230/845), et-Tabalçôtu'l-Kubrô, thk.

'Ali MuJ:ıammed 'Omer, I-X, ~e 1421/2001, I, 204.

18 el-Bel§Zuri, Al}med b. Ya,tıya b. Cabir b. DavQd (ö.279/893), Ensôbu 'l-Eşriif, thk. Suh~yl Zekkar, Riyaçl ~z-Zerkeli, Beyrlit 1417/1996, J, 270-271.

~XIfi,-,J'ijzj'Tl~ Kadur.]iirkse).<lmiı·Dü'!J'Gsındac41ıiliğin;Tel!te(le~j· 787

@

MUHACİR

EN SAR

Abdullah b. Mesud Muaz b. Cebel

ll Hz. Ebu Bekir

Harice b. Zeyd

12 Talha b. Ubeydillah Übeyb. Ka'b

Abbad b.

14

Suheyb

15 Ebu Selerne b.

Sa'd b. Heyserne Abdilesed

16 Erkarn b. Ebi'l-

Erkarn Talha

17 Hz. Ömer b. el-

'Uveym b. Saide

Hattab

'

18

Said b. Zeyd Rafi' b. Malik

19

Osman b. Mazun Ebü'l-Heysem b. et- Teyyehan 20 Huneys b. Huzafe

Cebr 21 Ebu Ubeyde b. MUhammed b.

Cerrah Mesleme el-Evsi

Selman Uhud

ile Hendek

Müslüman oldu

.Aıim.ıer,

Bedir 22 Ebü'd-Derda

Selman

da Muahat

der. Sadece Bedir

savaşından sonra abdi

· kardeşler arasındaki

miras

oldu.

Muabat, İslam toplumunda bütünleşmenin gerçekleştirilmesine ve o günkü sosyo- kültürel ve ekonomik problemierin çözümüne büyük kolaylıklar getirmiş.tir. Muhacirlere maddi destek imkanlan araştınitrken bunun manevi bir kardeşlikle deste~enme~i ve yar-

Prof. Dr. Rıza SAVAŞ

@

dım görmelerinden doğabilecek psikolojik ezikliğe fırsat verilmemesi dikkat çekicidir. O zamana kadar yaşadıkJan ağır şartlarda tecrübe kazanan muhacirlerin ensarla birleşmesi ve farklı kabiliyet ve becerileri olan bu iki şehrin insanJannın işbirliği yapması toplumda yeni bir heyecan ve sinerji meydana getirmiştir. Bu kardeşlik, her iki zümrenin ortak bir paydada bu tuşarak zihniyet beraberliği içinde inkarcı, münafık ve Yahudi fitnelerine karşı birlikte hareket etmelerini sağlamıştır. Araplar arasında her zaman çıkabilecek kabilecilik fitnesine karşı en etkili önlem yine muahat olmuştur.¹⁹

Sonuç olarak Muabat çerçevesinde Hz. Muhammed devrinde görülen kardeşlik, hayır ve güzeliiiderin daha somaki asırlarda Müslümanlar iç.in örnek teşkil ettiği bilin- mektedir. Anadolu'da görülen Ahllik kurumunun Rasulullah devrindeki bu kardeşlikle benzerlik arz etmesi sebebiyle biz de Ahiliğin kaynağında Muabatın da düşünülmesi ge-

rektiğine inanıyoruz.

ARİLİK İLE MUAHATIN BENZER YANLARI

ARİLİK MU

AHAT

Arapça bir kelime olan

Ahllık, Arapça "karde- mu ahat sözlükte "bi-

ı şim" manasındaki ahi riyle kardeş olmak, iki İsim aynı kökten gelmek- kelimesinden gelmek- kişinin karşılıklı olarak tedir

te dir birbirini ^kardeş edinme- si" ^anlamına gelir.

Bu teşkilatın mensup- Hz. Peygamber,

2 lan, birbirlerini kardeş Muhacirlerle Ensan hak Üyeler birbirleriyle kardeş kabul eder ve eşitlik üzere kardeş kabul edilmektedir

ilan etti.

3 ^{Kardeşine maddi ve} J(ardeşine maddi ve ma-

Yardım ve fedakarlık manevi yardım nevi yardım

4 Fikir ve işbirliği Fikir ve işbirliği Birlik ve beraberlik

5 Ahlaklı olma Ahlaklı olma Dürüstlük

6 ^{İslam1 ilkeleri kabul ve İslarrıl} ilkeleri kabul ve

Gönül ve fikir birliği

tatbik tatbik

19 Hüseyin AJgül, "Muahat'', ~İA, cilt: 30; sayfa: 309.

ft~1~jifiiiW4Piifiij@l111!fli@iWMlltlWi5-

ç

@

790

Bu iki kurum arasında bu kadar benzerlik varken benim, "Ahfliğin ve fiitüvvetin

kaynağı olarak Muiihiit" başlığını yadırganmamalıdır. Ahiliğin doğmasında etkili olan faktörler gündeme gelirken İslam Tarihi'nin başlangıcında yaşanan "Muabat" tecrübesi- nin de düşünülmesi gerektiğine inanıyorum.

. ·

'