VakıfBank. Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar. Haftalık Yurtiçi Ekonomi Raporu Haziran Haftalık Yurtiçi Ekonomi Gündemi

(1)

Sanayi Üretimi Nisan ayında yıllık bazda %17.0 arttı...

Nisan ayı sanayi üretim endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %17.0 artarken, Şubat ayında göre ise %2.3 oranında azalmıştır. Takvim etkisinden arındırılmış endeks 2010 yılı Nisan ayında bir önceki yılın aynı ayına göre, %17.3 artış gösterirken, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretim endeksi bir önceki aya göre %0.8 artmıştır. Mart ayında sert bir yükseliş yaşayan, sanayi üretim endeksinde Nisan ayında yükseliş hızının beklentimize paralel bir miktar yavaşladığı görülmektedir. Sanayi üretim endeksi ışığında yılın ilk çeyreği için çift haneli seviyelere işaret eden büyüme beklentimizin ikinci çeyrekte tek hanelerde gerçekleşeceğini düşünüyoruz. Özellikle, olumlu baz etkisinin Mayıs ayı itibariyle zayıflamasıyla sanayi üretim endeksindeki artışın önümüzdeki aylarda yavaşlaması mümkün olabilir.

Enflasyon beklentileri geriledi...

Mayıs ayında enflasyon rakamlarında yaşanan düşüşün ardından Haziran ayı birinci dönem beklenti anketi sonuçlarında enflasyon beklentilerindeki düşüş dikkat çekti. 2010 Mayıs ayının ikinci anketinde %8.60 olan yıl sonu enflasyon beklentisi bizim beklentimiz olan %8.10'a geriledi. 12 ay sonra için olan beklentiler %7.48’den %7.23'e gerilerken, 24 ay sonrası için olan beklentiler

%6.97'den %6.88'e düştü.

Mayıs ayında Hazine 6.3 milyar TL nakit fazlası ve 6.8 milyar TL faiz‐dışı fazla verdi...

Geçen sene Mayıs ayında 3.6 milyar TL nakit fazlası ve 1.2 milyar TL faiz‐dışı açık veren Hazine bu yıl Mayıs ayında 6.3 milyar TL nakit fazlası ve 6.8 milyar TL faiz‐

dışı fazla verdi. Bu durum bütçe dengesi açısından olumlu bir tablo çizerken, mali performansta toparlanmanın devam edeceğine işaret etmektedir.

Cari açık Nisan ayında beklentilere paralel olarak 4.361 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti...

Cari işlemler dengesi Nisan ayında 4.45 milyar dolar düzeyindeki beklentimizin bir miktar altında ve piyasa beklentisine paralel olarak 4.361 milyar dolar açık vermiştir. Merkez Bankası tarafından yayınlanan ödemeler dengesi verilerine göre, 2010 yılının ilk dört ayına ilişkin toplam cari açık rakamı 14.251 milyar dolar’a yükselmiştir. Finans hesabında bir önceki yılın Ocak‐Nisan döneminde 1.308 milyar ABD doları net sermaye çıkışı gerçekleşmişken, bu yılın aynı döneminde 15.464 milyar ABD doları tutarında net sermaye girişi olması dikkat çeken bir gelişmedir.

Önümüzdeki Hafta Açıklanacak Veriler...

Haftalık Yurtiçi Ekonomi Gündemi

Tarih Açıklanacak Veri Önceki Veri Beklenti

15.06.2010 İşsizlik Oranı (Mart) %14.4 %13.0

16.06.2010 Tüketici Güven Endeksi (Mayıs) 85.8 86.0

17.06.2010 TCMB Faiz Kararı Borç Alma Faiz Oranı %6.50 %6.50

Gösterge Repo Faiz Oranı %7.00 %7.00

VakıfBank

Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar

[email protected]

Ankara, TÜRKİYE

14 – 21 Haziran 2010

(2)

2

‐50

‐40

‐30

‐20

‐10 0 10 20 30 40

Oca.06 Ağu.06 Mar.07 Eki.07 May.08 Ara.08 Tem.09 Şub.10

Aramalı İmalatı Dayanıklı Tüketim Malı İmalatı Dayanıksız Tüketim Malı İmalatı Sermaye Mali İmalati

Sanayi Üretimi Nisan ayında yıllık bazda %17.0 arttı...

Grafik‐1

Nisan ayı sanayi üretim endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %17.0 artarak Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar olarak %15.7 olan beklentimizin üzerinde piyasa beklentisinin (%17.8) ise altında gerçekleşmiştir. Endeks Şubat ayına göre ise %2.3 oranında azalmıştır.

Takvim etkisinden arındırılmış endeks 2010 yılı Nisan ayında bir önceki yılın aynı ayına göre,

%17.3 artış gösterirken, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretim endeksi bir önceki aya göre %0.8 artış göstermiştir.

Takvim ve mevsim etkilerinden arındırılmış endeksteki yükseliş olumlu bir tablo çizmekle beraber, sanayi üretim endeksi henüz Nisan 2008 düzeyinin üzerine çıkamamıştır. Bu durum çift haneli sanayi üretim artışının arkasında baz etkisinin, yani geçen yılın aynı dönemindeki üretim performansının düşük olmasının etkili olduğunu göstermektedir.

Grafik‐2 Grafik‐3

Nisan ayında sanayi üretim endeksi mal grupları bazında incelendiğinde, sermaye malı ve dayanıklı tüketim malı gruplarındaki artışlar dikkat çekmektedir. Sermaye malı üretimi geçen yılın aynı ayına göre %25.7 oranında artış gösterirken, dayanıklı tüketim mallarında %25.4 oranında artış yaşanmıştır. Bu durum yatırım ve tüketim talebine ilişkin olumlu bir tablo çizerken, söz konusu yükselişlerde yine baz etkisinin önemli bir rol oynadığı söylenebilir. Nisan ayında sanayi üretim endeksindeki %17.0 düzeyindeki artışta imalat sanayii performansının etkili olduğu görülmektedir. Yıllık bazda pek çok sektörde çift haneli büyüme yaşandığı dikkat çekerken, imalat sanayii bir önceki yıla göre %18.6 artmıştır. Diğer yandan aylık bazda değerlendirildiğinde imalat sanayiindeki

%2.2’lik düşüş sanayi üretiminin beklentilerin altında kalmasında etkili olmuştur. Aslında son açıklanan PMI gibi öncül verilerin aksine imalat sanayiindeki aylık bazdaki düşüşlerin, büyüme performansı üzerinde risk oluşturması nedeniyle önümüzdeki dönemde takip edilmesi gerektiğini düşünüyoruz.

‐30,00

‐20,00

‐10,00 0,00 10,00 20,00 30,00

Mar.07 Haz.07 Eyl.07 Ara.07 Mar.08 Haz.08 Eyl.08 Ara.08 Mar.09 Haz.09 Eyl.09 Ara.09 Mar.10

İmalat Sanayi 3 Aylık Ort. Yıllık Değ.

Kaynak:TCMB

‐6,0

‐5,0

‐4,0

‐3,0

‐2,0

‐1,0 0,0 1,0 2,0 3,0 4,0 5,0

‐30

‐20

‐10 0 10 20 30

Oca.06 Ağu.06 Mar.07 Eki.07 May.08 Ara.08 Tem.09 Şub.10

Sanayi Üretim Endeksi (Yıllık % Değişim)

Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (Bir Önceki Aya Göre % Değ.)

Kaynak:TCMB Kaynak:TCMB

(3)

Mart ayında sert bir yükseliş yaşayan, sanayi üretim endeksinde Nisan ayında beklentimize paralel yükseliş hızının yavaşladığı görülmektedir. Nisan ayında sanayi üretim endeksindeki yükselişin hız kaybetmesi sonrasında önümüzdeki dönemde nasıl seyredeceği ise büyüme açısından önem arz etmektedir. Özellikle olumlu baz etkisinin Mayıs ayı itibariyle zayıflamasıyla sanayi üretim endeksindeki artışın güçlü kapasite kullanım oranı verilerine rağmen önümüzdeki aylarda yavaşlaması mümkün olabilir. Bu durum sanayi üretim endeksi ışığında yılın ilk çeyreği için çift haneli seviyelere işaret eden büyüme beklentimizin ikinci çeyrekte yeniden tek hanelere gerileyebileceğine işaret etmektedir.

Grafik‐5 Tablo‐1

Kapasite kullanım oranında yaşanan artış yanında Mayıs ayına ilişkin güçlü bir performans gösteren diğer bir gösterge ise PMI İmalat endeksi olmuştur. İmalat sanayii PMI endeksi 56’dan 56.5’e yükselerek serideki en yüksek değerini almıştır. Son 13 aydır 50 seviyesinin üzerinde bulunan PMI endeksi, Türk imalat sanayiinde yaşanan koşullarda belirgin bir iyileşmeye işaret etmektedir. Bu durum Nisan ayında imalat sanayiinde izlenen aylık düşüşe rağmen Mayıs ayı için olumlu bir tablo çizmekle beraber PMI’daki canlılığın da yavaşlamış olmasının sanayi üretim endeksi yönünden beklentilerimizin zayıflamasına destek olmaktadır. Diğer yandan Mayıs ayında dünyanın pek çok ülkesinde imalat aktivitesi genişlemeye devam ederken, çoğu ülkede ise genişleme hızının yavaşladığı görülmektedir. Yunanistan ve Macaristan gibi son dönemde Avrupa’daki problemlerde baş rol oynayan ülkeler imalat sektöründe daralma yaşayan ülke konumunda yer alırken, Türkiye’nin performansının bu ülkelere kıyasla, göreli olarak daha güçlü olduğu görülmektedir. Fakat Avrupa’daki problemlerin etkisiyle son dönemde döviz kurlarında yaşanan yukarı yönlü hareketliliğin, girdi maliyetleri kanalıyla önümüzdeki aylarda imalat sanayii üretimini olumsuz etkilemesi mümkün olabilecekken, özellikle Mayıs ve Haziran aylarında Avrupa’daki problemlerin daha da arttığı değerlendirildiğinde güçlü PMI endeksindeki performansın devam edip etmeyeceği konusundaki risklerin arttığı söylenebilir.

Mayıs

PMI Nisan PMI

Aylık Değişim

Tayvan 57.4 60.7 ‐3.3

Almanya 58.4 61.6 ‐3.2

Çin 53.9 55.7 ‐1.8

Yunanistan 41.8 43.6 ‐1.8

İspanya 51.5 53.3 ‐1.8

Euro Bölgesi 55.8 57.6 ‐1.8

Brezilya 52.4 53.8 ‐1.4

Fransa 55.8 56.6 ‐0.8

ABD 59.7 60.4 ‐0.7

Rusya 52 52.1 ‐0.1

Türkiye 56.5 56 0.5

Hindistan 59 57.2 1.8

50 55 60 65 70 75 80 85

50 60 70 80 90 100 110 120 130 140

Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10

Sanayi Üretim Endeksi Kapasite Kullanım Oranı (%) Kaynak:TCMB

30 35 40 45 50 55 60

Nisan 05 Temmuz 05 Ekim 05 Ocak 06 Nisan 06 Temmuz 06 Ekim 06 Ocak 07 Nisan 07 Temmuz 07 Ekim 07 Ocak 08 Nisan 08 Temmuz 08 Ekim 08 Ocak 09 Nisan 09 Temmuz 09 Ekim 09 Ocak 10

PMI Imalat Endeksi

30 35 40 45 50 55 60

Nisan 05 Temmuz 05 Ekim 05 Ocak 06 Nisan 06 Temmuz 06 Ekim 06 Ocak 07 Nisan 07 Temmuz 07 Ekim 07 Ocak 08 Nisan 08 Temmuz 08 Ekim 08 Ocak 09 Nisan 09 Temmuz 09 Ekim 09 Ocak 10

PMI Imalat Endeksi

Kaynak:Reuters

(4)

4

Tablo‐2

Tüm bu veriler ışığında bu ayın sonunda açıklanacak olan birinci çeyrek büyüme rakamları için beklentimiz çift haneli rakamlara işaret ederken, yılın ikinci çeyreğinde büyüme performansının tek hanelere gerilemesini bekliyoruz. Yılın birinci çeyreğinde Türkiye ekonomisinin güçlü baz etkisiyle %12.2 oranında yüksek bir büyüme hızı yakalayacağını düşünüyoruz. İkinci çeyrek için GSYİH büyüme oranı beklentimiz ise, şimdilik %6.0 seviyesindedir. Baz etkisiyle yılın tamamında %3.50 oranında bir büyüme yaşanacağı beklentimize paralel olarak, yıl sonu büyüme tahminimiz ise %5.2 seviyesine işaret etmektedir. Büyüme beklentilerimiz ışığında Türkiye’nin 2009 yılında yaşanan resesyonun ardından 2010 yılında trendin üzerinde bir büyüme perfomansına sahip olabileceği söylenebilir.

Tablo‐3

Büyüme tahminlerimizle birlikte diğer makro ekonomik verilere ilişkin beklentilerimiz Tablo‐3’de görülmektedir. Büyüme verilerindeki toparlanma beklentimize paralel olarak 2010 yıl sonu işsizlik oranı beklentimizi %11.2 oranına düşürüyoruz. Enflasyon rakamlarında, açıklanan Mayıs ayı verilerinin ardından artışların önümüzdeki dönemde daha sınırlı olabileceği ve son çeyrekte yıllık enflasyondaki yükselişin zayıflayabileceği beklentimiz çerçevesinde tüketici enflasyonunun %8.15 seviyesinde yılı sonlandıracağını düşünüyoruz. Cari işlemler açığının ise 2010 yılında toplam 28 milyar dolar olarak gerçekleşmesini bekliyoruz fakat, Nisan ayı rakamları ile yılın ilk dört ayında 14.2 milyar dolara ulaşan cari işlemler açığı için yılsonu beklentimiz olan 28 milyar dolar üzerinde yukarı yönlü baskıların arttığı söylenebilir. Özellikle, son dönemde Euro Bölgesi’nde yaşanan problemlerle birlikte yurtdışı talebe ilişkin risklerin artması, döviz kurlarındaki dalgalanmalarla girdi maliyetlerinin artması gibi senaryolar yıl sonu cari işlemler açığına ilişkin beklentilerimiz üzerinde tehdit oluşturmaktadır. Şimdilik cari işlemler açığı yıl sonu tahminimiz olan 28 milyar dolarda değişikliğe gitmiyoruz fakat, yukarı yönlü risklerin arttığını ve takip edilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Açıklanan son verilerle TCMB’nin ilk faiz arttırımına Ekim ayında başlamasını bekliyoruz yıl sonunda ise faizlerin %8.00 seviyelerine yükseltilmesi mümkün olabilir.

Tahminlerimiz (%) GSYİH

2010‐I.çey 12.2

2010‐II.çey 6.0

2010‐III.çey 3.3

2010‐IV.çey 1.3

2010‐Yıl sonu 5.2

2010 yılsonu Tahminlerimiz

Makro ekonomik göstergelere ilişkin

beklentilerimiz

Büyüme (%) 5.2

İşsizlik Oranı (%) 11.2

Enflasyon (%) 8.15

Cari Açık (milyar $) ‐28.0

O/N Faiz oranı (%) 8.00

Kaynak: Vakıfbank

(5)

TÜRKİYE

AKTİVİTE GÖSTERGELERİ

Sektörler Sektör 2009 2009 2009 2009 2009

Payları I. II. III. IV. Yılsonu (%) Çey Çey Çeyrek Çeyrek

Tarım 9.7 0.8 6.5 3.6 1.5 3.3

Sanayi 23.2 ‐22.3 ‐11.7 ‐4.5 12.8 ‐7.2

İnşaat 5.2 ‐18.6 ‐21.1 ‐18.3 ‐6.6 ‐16.3

Ticaret 12.2 ‐26.2 ‐15.2 ‐7.2 10.3 ‐10.4

Ulaş. ve Haber. 14.4 ‐16.3 ‐10.3 ‐5.0 3.6 ‐7.1

Mali Kur. 12.1 10.8 7.5 7.8 8.1 8.5

Konut Sah. 5.2 4.5 4.8 3.8 3.4 4.1

Eğitim 2.1 0.7 1.3 3.3 3.1 2.0

Sağ. İş. ve Sos. Hiz. 1.3 0.8 2.9 4.5 4.9 3.2

Vergi‐Süb. 8.1 ‐21.9 ‐7.8 ‐8.1 6.3 ‐8.2

GSYİH ‐14.5 ‐7.7 ‐2.9 6.0 ‐4.7

Türkiye Büyüme Oranı (Çeyrek)

Sektörel Büyüme Hızları (%)

6.0

‐20

‐15

‐10

‐5 0 5 10 15

1999Q1 1999Q3 2000Q1 2000Q3 2001Q1 2001Q3 2002Q1 2002Q3 2003Q1 2003Q3 2004Q1 2004Q3 2005Q1 2005Q3 2006Q1 2006Q3 2007Q1 2007Q3 2008Q1 2008Q3 2009Q1 2009Q3

Reel GSYİH (Yıllık % Değişim)

Kaynak:TÜİK Kaynak:TÜİK

‐30,0

‐25,0

‐20,0

‐15,0

‐10,0

‐5,0 0,0 5,0 10,0 15,0

2009‐I 2009‐II 2009‐III 2009‐IV 2009‐Yıllık

Sektörel Büyüme Hızları (%)

Tarım Sanayi İnşaat Ticaret Ulaştırma 2.3 4,0

‐15,0

‐10,0

‐5,0 0,0 5,0 10,0 15,0

1999Q1 1999Q3 2000Q1 2000Q3 2001Q1 2001Q3 2002Q1 2002Q3 2003Q1 2003Q3 2004Q1 2004Q3 2005Q1 2005Q3 2006Q1 2006Q3 2007Q1 2007Q3 2008Q1 2008Q3 2009Q1 2009Q3

Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış GSYİH (%)

Takvim Etkisinden Arındırılmış GSYİH (%)

(6)

6

‐30,00

‐20,00

‐10,00 0,00 10,00 20,00 30,00

Mar.07 Haz.07 Eyl.07 Ara.07 Mar.08 Haz.08 Eyl.08 Ara.08 Mar.09 Haz.09 Eyl.09 Ara.09 Mar.10

İmalat Sanayi 3 Aylık Ort. Yıllık Değ.

Harcama Bileşenleri Sektör Payları (%)

2009 I.

Çey

2009 II.

Çey 2009

III.

Çey 2009

IV.

Çey 2009

Yıl sonu Yer. Hanehalkı Tük. Har. 70.6 ‐10.1 ‐1.8 ‐1.9 4.7 ‐2.3

Dev. Nihai Tük. Har. 11.4 5.1 0.5 5.2 17.9 7.8

Gay. Safi Ser. Oluş. 19.9 ‐27.6 ‐24.4 ‐18.5 ‐4.7 ‐19.2

Kamu Sektörü 3.8 11.8 0.2 ‐5.7 ‐8.6 ‐2.2

Özel Sektör 16.1 ‐32.2 ‐28.7 ‐21.0 ‐3.5 ‐22.3

Mal ve Hiz. İhracatı 25.3 ‐11.3 ‐11.0 ‐5.4 6.4 ‐5.4

Mal ve Hiz. İthalatı 25.3 ‐30.9 ‐20.6 ‐11.7 10.5 ‐14.4

GSYİH ‐14.5 ‐7.7 ‐2.9 6.0 ‐4.7

Harcama Bileşenlerinin Yıllık Büyüme Oranları (%)

Sanayi Üretim Endeksi

‐6,0

‐5,0

‐4,0

‐3,0

‐2,0

‐1,0 0,0 1,0 2,0 3,0 4,0 5,0

‐30

‐20

‐10 0 10 20 30

Sanayi Üretim Endeksi (Yıllık % Değişim)

Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (Bir Önceki Aya Göre % Değ.)

İmalat Sanayi Üretim Endeksi

Kaynak:TÜİK

‐40,0

‐30,0

‐20,0

‐10,0 0,0 10,0 20,0 30,0

2009‐I 2009‐II 2009‐III 2009‐IV 2009 Harcama Bileşenleri Büyüme Hızları (%)

Tüketim Devlet Yatırım İhracat İthalat

(7)

‐50

‐40

‐30

‐20

‐10 0 10 20 30 40

Aramalı İmalatı

Dayanıklı Tüketim Malı İmalatı Dayanıksız Tüketim Malı İmalatı Sermaye Mali İmalati

Sektörler Yıllık Değişim Oranı (%)

Nisan Ayı

2009 2010

Petrol Ürünleri ‐33.2 18.7

Tekstil ‐19.2 22.0

Gıda ‐6.1 10.5

Kimyasal Madde ‐1.6 9.8

Ana Metal Sanayi ‐24.3 8.8

Metalik Olm. Diğ. Mineral ‐19.4 18.3

Taşıt Araçları ‐50.3 30.1

Makine Teçhizat ‐34.6 35.6

Giyim ‐9.0 15.8

Sektörel Bazda Sanayi Üretim Endeksi

0 10000 20000 30000 40000 50000 60000 70000

Oca.01 Ağu.01 Mar.02 Eki.02 May.03 Ara.03 Tem.04 Şub.05 Eyl.05 Nis.06 Kas.06 Haz.07 Oca.08 Ağu.08 Mar.09 Eki.09

Toplam Otomobil Üretimi (Adet) (12 aylık Har. Ort.)

Toplam Otomobil Üretimi Beyaz Eşya Üretimi

200000 400000 600000 800000 1000000 1200000 1400000 1600000 1800000

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10

Beyaz Eşya Üretimi (Adet) Aylık Sanayi Sipariş Endeksi

100,0 110,0 120,0 130,0 140,0 150,0 160,0 170,0 180,0 190,0

Aylık Sanayi Sipariş Endeksi (İmalat Sektörü)

Aylık Sanayi Ciro Endeksi

100,0 110,0 120,0 130,0 140,0 150,0 160,0 170,0 180,0

Aylık Sanayi Ciro Endeksi

Kaynak:OSD,Vakıfbank

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

(8)

8

Kapasite Kullanım Oranı

50 55 60 65 70 75 80 85

Oca.07 May.07 Eyl.07 Oca.08 May.08 Eyl.08 Oca.09 May.09 Eyl.09 Oca.10 May.10

Kapasite Kullanım Oranı (%)

45 55 65 75 85 95

Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10

Dayanıklı Tüketim Malları Dayanıksız Tüketim Malları Ara Malları

Yatırım Malları

Yatırım Teşvik Belgeli Sabit Sermaye Yatırım Tutarı

‐50,0 450,0 950,0 1.450,0 1.950,0 2.450,0 2.950,0 3.450,0 3.950,0

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09

Yatırım Teşvik Belgeli Sabit Sermaye Yatırım Tutarı (milyon TL)

Verilen İnşaat Ruhsatları

0,0 5.000,0 10.000,0 15.000,0 20.000,0 25.000,0 30.000,0 35.000,0 40.000,0

2003‐I 2003‐III 2004‐I 2004‐III 2005‐I 2005‐III 2006‐I 2006‐III 2007‐I 2007‐III 2008‐I 2008‐III 2009‐I 2009‐III

Verilen İnşaat Ruhsatları (Yüzölçümü,1000 m2)

Toplam Sanayide Verimlilik

80,0 85,0 90,0 95,0 100,0 105,0 110,0 115,0 120,0 125,0

2005‐I II III IV 2006‐I II III IV 2007‐I II III IV 2008‐I II III IV 2009‐I II III IV

Toplam Sanayide Verimlilik Endeksi

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

(9)

ENFLASYON GÖSTERGELERİ

Haberleşme Eğlence ve kültür Ulaştırma Konut Lokanta ve oteller Giyim ve ayakkabı

Gıda ve alkolsüz …

Aylık Yıllık TÜFE ve Çekirdek Enflasyonu

9,1

5,46

0 2 4 6 8 10 12 14

Oca.04 Haz.04 Kas.04 Nis.05 Eyl.05 Şub.06 Tem.06 Ara.06 May.07 Eki.07 Mar.08 Ağu.08 Oca.09 Haz.09 Kas.09 Nis.10

TÜFE (yıllık‐% değ.) Çekirdek‐I Endeksi

TÜFE Harcama Grupları

9.21

‐5 0 5 10 15 20 25

Oca.04 Tem.04 Oca.05 Tem.05 Oca.06 Tem.06 Oca.07 Tem.07 Oca.08 Tem.08 Oca.09 Tem.09 Oca.10

ÜFE (yıllık‐%değ.)

0 5 10 15 20 25 30 35

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10 May.10

Gıda Enerji Tüfe

Gıda ve Enerji Enflasyonu (yıllık‐% değ.)

ÜFE Alt Sektörler Dünya Gıda ve Emtia Fiyat Endeksi ÜFE

0 200 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800

50 70 90 110 130 150 170 190 210 230

UN Dünya Gıda Fiyat Endeksi UBS Emtia Fiyat Endeksi

‐10

‐5 0 5 10 15 20 25

Oca.06 Haz.06 Kas.06 Nis.07 Eyl.07 Şub.08 Tem.08 Ara.08 May.09 Eki.09 Mar.10

Tarım Sanayi İmalat Sanayi

Kaynak:TCMB, Vakıfbank Kaynak:TCMB

Kaynak:TCMB

Kaynak:Bloomberg

(10)

10

Türk‐ İş Mutfak Enflasyonu İTO Enflasyon Göstergeleri

4 5 6 7 8 9 10

Nis.06 Ağu.06 Ara.06 Nis.07 Ağu.07 Ara.07 Nis.08 Ağu.08 Ara.08 Nis.09 Ağu.09 Ara.09 Nis.10

12 Ay Sonrası Yıllık TÜFE Beklentisi 24 Ay Sonrası Yıllık TÜFE Beklentisi

Enflasyon Beklentileri

‐10 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90

Oca.00 Eyl.00 May.01 Oca.02 Eyl.02 May.03 Oca.04 Eyl.04 May.05 Oca.06 Eyl.06 May.07 Oca.08 Eyl.08 May.09 Oca.10

İstanbul Toptan Eşya Fiyat Endeksi İstanbul Ücretliler Geçinme Endeksi

40 50 60 70 80 90 100

Oca.04 Haz.04 Kas.04 Nis.05 Eyl.05 Şub.06 Tem.06 Ara.06 May.07 Eki.07 Mar.08 Ağu.08 Oca.09 Haz.09 Kas.09

Fiyatların değişim yönüne ilişkin beklenti Tük. Güven Endeksi Fiyatların Değ. Yönünde Beklenti

‐4

‐2 0 2 4 6 8

2006M01 2006M04 2006M07 2006M10 2007M01 2007M04 2007M07 2007M10 2008M01 2008M04 2008M07 2008M10 2009M01 2009M04 2009M07 2009M10 2010M01 2010M04

Türk‐İş Gıda Enflasyonu( Bir önceki aya göre Değ.)

Kaynak:TCMB

Kaynak:Türk‐İş

(11)

İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ

İşsizlik Oranı

8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

2005M01 2005M05 2005M09 2006M01 2006M05 2006M09 2007M01 2007M05 2007M09 2008M01 2008M05 2008M09 2009M01 2009M05 2009M09 2010M01

Mevsimsellikten Arındırılmış İşsizlik Oranı İşsizlik Oranı

19.000 20.000 21.000 22.000 23.000 24.000 25.000 26.000

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10

İşgücü Arzı İstihdam Edilenler İşgücü Durumu

30,0 35,0 40,0 45,0 50,0 55,0

İşgücüne Katılma Oranı İstihdam Oranı İşgücüne Katılım Oranı

45 46 47 48 49 50 51 52 53

0 5 10 15 20 25 30

Tarım Sanayi İnşaat Hizmetler

Sektörlerin Toplam İşgücü İçindeki payı

0 20.000 40.000 60.000 80.000 100.000 120.000 140.000 160.000 180.000 200.000

İş Arayanların Sayısı İşkur İstatistikleri

85 90 95 100 105 110

Sanayi İstihdam Endeksi Sanayi İstihdam Endeksi (2005=100)

Kaynak:TCMB Kaynak:TCMB, Vakıfbank

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

(12)

12

1.000 1.500 2.000 2.500 3.000 3.500 4.000 4.500 5.000

Kurulan‐Kapanan Şirket Sayısı (Adet) Kurulan‐Kapanan Şirket Sayısı

95,0 97,0 99,0 101,0 103,0 105,0 107,0 109,0 111,0 113,0 115,0

Reel Brüt Ücret ‐ Maaş Endeksleri Reel Brüt Ücret ‐ Maaş Endeksleri

Kaynak:TÜİK Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

(13)

DIŞ TİCARET GÖSTERGELERİ

‐60

‐40

‐20 0 20 40 60 80 100 120 140

Oca.03 Haz.03 Kas.03 Nis.04 Eyl.04 Şub.05 Tem.05 Ara.05 May.06 Eki.06 Mar.07 Ağu.07 Oca.08 Haz.08 Kas.08 Nis.09 Eyl.09 Şub.10

Ara Malları (y/y) Sermaye Malları (y/y) Tüketim Malları (y/y)

İthalat‐İhracat Dış Ticaret Dengesi

0 5000 10000 15000 20000 25000

İhracat (milyon dolar) İthalat (milyon dolar)

İthalat

‐60

‐40

‐20 0 20 40 60 80 100 120 140

Ara Malları (y/y) Sermaye Malları (y/y) Tüketim Malları(y/y)

İhracat

Cari İşlemler Dengesi Sermaye ve Finans Hesabı

‐6000

‐5000

‐4000

‐3000

‐2000

‐1000 0 1000 2000 3000

‐54000

‐44000

‐34000

‐24000

‐14000

‐4000 6000

Oca.03 Ağu.03 Mar.04 Eki.04 May.05 Ara.05 Tem.06 Şub.07 Eyl.07 Nis.08 Kas.08 Haz.09 Oca.10

Cari İşlemler Dengesi (Yıllık‐milyon dolar) Cari İşlemler Dengesi (milyon dolar‐sağ eksen)

‐9000

‐8000

‐7000

‐6000

‐5000

‐4000

‐3000

‐2000

‐1000 0

Dış Ticaret Dengesi (milyon dolar)

‐20000

‐10000 0 10000 20000 30000 40000 50000

Oca.03 Tem.03 Oca.04 Tem.04 Oca.05 Tem.05 Oca.06 Tem.06 Oca.07 Tem.07 Oca.08 Tem.08 Oca.09 Tem.09 Oca.10

Doğrudan Yatırımlar (12 aylık‐milyon dolar) Portföy Yatırımları (12 aylık‐milyon dolar) Diğer Yatırımlar(12 aylık‐milyon dolar)

(14)

14

TÜKETİM GÖSTERGELERİ

‐15

‐10

‐5 0 5 10 15 20

1999Q1 1999Q4 2000Q3 2001Q2 2002Q1 2002Q4 2003Q3 2004Q2 2005Q1 2005Q4 2006Q3 2007Q2 2008Q1 2008Q4 2009Q3

Reel Hanehalkı Tüketimi (Yıllık % Değişim)

‐5 15 35 55 75 95 115 135 155 175

Bireysel Krediler (Yıllık %Değişim) Ticari Krediler (Yıllık % Değişim)

Tüketici Güveni ve Reel Kesim Güveni Tüketim Harcamaları

40 50 60 70 80 90 100 110 120 130

65 70 75 80 85 90 95 100 105 110 115

Ara.03 Haz.04 Ara.04 Haz.05 Ara.05 Haz.06 Ara.06 Haz.07 Ara.07 Haz.08 Ara.08 Haz.09 Ara.09

Tüketici Güven Endeksi

Reel Kesim Güven Endeksi (sağ eksen)

Krediler CNBC‐e Güven Endeksleri

0,0 50,0 100,0 150,0 200,0

Oca.02 Eki.02 Tem.03 Nis.04 Oca.05 Eki.05 Tem.06 Nis.07 Oca.08 Eki.08 Tem.09 Nis.10

CNBC‐e Tüketici Güven Endeksi CNBC‐e Tüketim Endeksi

0 10 20 30 40 50 60 70 80

Krediler (Yıllık % Değişim)

Bireysel ve Ticari Krediler

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:BDDK

Kaynak:BDDK

(15)

‐60,0

‐50,0

‐40,0

‐30,0

‐20,0

‐10,0 0,0

Ara.06 Mar.07 Haz.07 Eyl.07 Ara.07 Mar.08 Haz.08 Eyl.08 Ara.08 Mar.09 Haz.09 Eyl.09 Ara.09 Mar.10

Bütçe Dengesi (12 Aylık‐milyar TL)

KAMU MALİYESİ GÖSTERGELERİ

150,0 170,0 190,0 210,0 230,0 250,0 270,0 290,0

Bütçe Gelirleri (12 aylık‐milyar TL) Bütçe Harcamaları (12 aylık‐milyar TL)

60,0 70,0 80,0 90,0 100,0 110,0 120,0

200,0 220,0 240,0 260,0 280,0 300,0 320,0 340,0 360,0

Oca.05 Haz.05 Kas.05 Nis.06 Eyl.06 Şub.07 Tem.07 Ara.07 May.08 Eki.08 Mar.09 Ağu.09 Oca.10

İç Borç Stoku (milyar TL)

Dış Borç Stoku (milyar TL‐sağ eksen)

Bütçe Dengesi Bütçe Gelirleri ve Harcamaları

Borç Stoku İç ve Dış Borç Stoku

300,0 320,0 340,0 360,0 380,0 400,0 420,0 440,0 460,0 480,0

Oca.05 May.05 Eyl.05 Oca.06 May.06 Eyl.06 Oca.07 May.07 Eyl.07 Oca.08 May.08 Eyl.08 Oca.09 May.09 Eyl.09 Oca.10

Toplam Borç Stoku (milyar TL)

Vergi Gelirleri Faiz Dışı Denge

‐35

‐25

‐15

‐5 5 15 25 35 45

Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10

Vergi Gelirleri (Nominal yıllık %) Vergi Gelirleri (Reel yıllık %)

‐2 8 18 28 38 48 58

Faiz Dışı Denge (12 aylık‐milyar TL)

Kaynak:TCMB,Vakıfbank

Kaynak:TCMB

Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

(16)

16

LİKİDİTE GÖSTERGELERİ

‐1 4 9 14 19 24 29

Ocak 2004 Mayıs 04 Eylül 04 Ocak 05 Mayıs 05 Eylül 05 Ocak 06 Mayıs 06 Ağustos 06 Aralık 06 Nisan 07 Ağustos 07 Aralık 07 Nisan 08 Ağustos 08 Aralık 08 Nisan 09 Ağustos 09 Aralık 09

Reel Faiz Nominal Faiz

50000000 60000000 70000000 80000000 90000000 10000000 11000000

10000000 15000000 20000000 25000000 30000000 35000000 40000000 45000000 50000000 55000000 60000000

Oca.06 May.06 Eyl.06 Oca.07 May.07 Eyl.07 Oca.08 May.08 Eyl.08 Oca.09 May.09 Eyl.09 Oca.10

M2 (milyar TL) M3 (milyar TL)

M1 (milyar TL‐sağ eksen)

0 5 10 15 20 25 30 35 40 45

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009

Türkiye'nin Net Dış Borç Stoku/GSYH (%)

Türkiye’nin Net Dış Borç Stoku Türkiye’nin Dış Borç Stoku Profili

TCMB Faiz Oranı Reel ve Nominal Faiz

Para Arzı

0 5 10 15 20 25 30 35

Ocak 2004 Mayıs 04 Eylül 04 Ocak 05 Mayıs 05 Eylül 05 Ocak 06 Mayıs 06 Ağustos 06 Aralık 06 Nisan 07 Ağustos 07 Aralık 07 Nisan 08 Ağustos 08 Aralık 08 Nisan 09 Ağustos 09 Aralık 09

Borç alma Faiz Oranı (%) Borç Verme Faiz Oranı (%)

0,0 50,0 100,0 150,0 200,0

0 5 10 15 20 25 30

2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009

TCMB (milyar TL‐sol eksen) Kamu Sektörü (milyar TL) Özel Sektör (milyar TL)

Kaynak:TCMB

Kaynak:TCMB,Vakıfbank

Kaynak:TCMB

(17)

Dünya Piyasalarında Son Açıklanan Ekonomik Göstergeler

Beklentiler

2010‐IMF Beklentisi (Nisan‐2010)

Reel Büyüme (y/y) Enflasyon (y/y) Cari Denge /GSYH İşsizlik Oranı Borç St./GSYH

Gelişmiş Ülkeler 2.32 1.49 ‐0.44 8.39 ‐

Gelişmekte Olan Ülkeler 6.34 6.19 2.07 ‐ ‐

Tüm dünya 4.21 3.67 ‐ ‐ ‐

ABD 3.10 2.13 ‐3.29 9.41 92.56

Euro Bölgesi 0.96 1.13 ‐0.03 10.52 ‐

Almanya 1.21 0.91 5.45 8.62 76.70

Fransa 1.52 1.20 ‐1.92 9.98 84.24

İtalya 0.84 1.40 ‐2.79 8.70 118.63

Macaristan ‐0.16 4.28 ‐0.42 ‐ ‐

Portekiz 0.29 0.84 ‐8.97 11.00 ‐

İngiltere 1.33 2.72 ‐1.66 8.25 78.19

Japonya 1.89 ‐1.40 2.84 5.07 227.77

Çin 10.04 3.12 6.23 ‐ ‐

Rusya 4.00 7.00 5.14 ‐ ‐

Hindistan 8.77 13.16 ‐2.17 ‐ ‐

Brezilya 5.49 5.10 ‐2.91 ‐ ‐

G.Afrika 2.59 5.78 ‐4.95 ‐ ‐

TÜRKİYE 5.20 9.73 ‐3.98 ‐ ‐

Reel Büyüme (y/y)

(Çeyreklik) (%)

Enflasyon (y/y) (Aylık)

(%)

Cari Denge/GSYİH (%)

Merkez Bankası Faiz

Oranı (%)

Tüketici Güven Endeksi

ABD 2.5 2.2 ‐2.90 0.25 63.3

Euro Bölgesi 0.6 1.5 ‐0.60 1.00 ‐18.00

Almanya 1.6 1.20 4.80 1 91

Fransa 1.20 1.60 ‐1.50 1.00 ‐38.00

İtalya 0.50 1.50 ‐3.40 1.00 105.40

Macaristan 0.10 5.10 0.40 5.25 ‐28.70

Portekiz 1.80 0.70 ‐10.1 1.00 ‐38.30

İngiltere ‐0.20 3.70 ‐1.30 0.50 ‐18.00

Japonya 4.60 ‐1.20 2.80 0.10 40.70

Çin 11.90 3.10 7.80 5.31 106.60

Rusya 2.90 6.00 3.20 8.00 ‐

Hindistan 8.60 13.33 ‐2.41 3.75 ‐

Brezilya 8.95 5.22 ‐1.56 9.50 116.00

G.Afrika 1.60 4.80 ‐3.20 6.50 15.00

Türkiye 6.00 9.10 ‐2.30 6.50 84.74