VakıfBank. Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar. Haftalık Yurtiçi Ekonomi Raporu Mart Bu Haftaki Yazımız...

(1)

‐Bu Haftaki Yazımız...

Türkiye’nin cari işlemler açığı Ocak 2011 itibariyle 12 aylık toplamda 51 milyar dolar ile Ağustos 2008’de ulaştığı tarihi rekor seviyesi olan 49.2 milyarın üzerine çıkmıştır. Bu durum, Merkez Bankası’nın cari işlemler açığının istikrarsızlık unsuru haline gelmesini önlemek için aldığı parasal önlemlerin gerekli bir adım olduğunu gösterse de, cari açığın artmaya devam etmesini önlemekte ne kadar etkili olacağı belirsizliğini korumaktadır.

‐Geçtiğimiz Hafta Açıklanan Veriler...

İşsizlik oranı Aralık ayında %11.4 olarak açıklandı...

2010 yılının Ekim‐Kasım‐Aralık dönemi işsizlik oranı %11.4 olarak açıklanmıştır.

Geçen senenin aynı döneminde %13.5 olan işsizlik oranı böylece geçen yıla göre 2.1 puan gerilemiştir. Aralık ayında mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı da aylık bazda gerileyerek %11.2 seviyesinden %11.0 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Tüketici güven endeksi 2011 yılı Şubat ayında artış kaydederek 93.56 seviyesine yükseldi...

TÜİK ve TCMB tarafından hazırlanan Tüketim Eğilim anketinin sonucuna göre, 2011 yılının Şubat ayında Tüketici Güven Endeksi bir önceki aya göre %2.49 oranında artarak 91.29 seviyesinden 93.56 seviyesine yükselmiştir.

‐ Önümüzdeki Hafta Açıklanacak Veriler..

Haftalık Yurtiçi Ekonomi Gündemi

Tarih Açıklanacak Veri Önceki Veri Beklenti

21.03.2011 Borç Stoku (Şubat)

22.03.2011 Beklenti Anketi ‐‐ ‐‐

23.03.2011 PPK Toplantısı ve Faiz Kararı 6.25 6.25 25.03.2011 Kapasite Kullanım Oranı (Mart) 73 72.7 25.03.2011 Reel Kesim Güven Endeksi (Mart) 111 110.7

VakıfBank

Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar

[email protected] Ankara, TÜRKİYE

Haftalık Yurtiçi Ekonomi Raporu

21‐28 Mart 2011

(2)

Oca

Türkiye’n ulaştığı t işlemler a olduğunu belirsizlik Tablo 1: Ö

Cari İşlem Dış Ticare İthalat İhracat Hizmetle Gelir Den Cari Tran Finans He Doğruda Portföy Y Diğer Yat Net Hata Rezerv Va Kaynak: TCM

Alt kalem oranında ayında b kaynaklan kalmasınd önemli b kalemind paralelind yavaşladı

‐90.000

‐80.000

‐70.000

‐60.000

‐50.000

‐40.000

‐30.000

‐20.000

‐10.000 0.000 10.000

Nis07

mlyr $

Kaynak: TCM Grafik‐1

ak ayında 5.

nin cari işleml tarihi rekor se açığının istikr u gösterse de kleri artırmakt Ödemeler Deng

ler Hesabı et Dengesi

t

er Dengesi ngesi nsferler

sabı n Yatırımlar Yatırımları

tırımlar a Noksan

rlıklar MB

mler itibariyle artarak 2.8 bir önceki yıl

nan net girişle da önemli ro bir değişiklik g de ise, 2011 y

de 2011 yılı O ğı dikkat çek

Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08

Enerji H Cari Aç Dış Tica

MB, Hazine Müsteşa TCMB faiz düşük faiz cari açığın

86 milyar do

ler açığı Ocak eviyesi olan 4 rarsızlık unsur e, cari açığın

tadır.

esi (Milyon Do

e, ödemeler milyar dolard lın aynı ayın erin %188 ora ol oynamıştır.

görünmezken, yılının Ocak a Ocak ayında ca mektedir. Bö

Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09

Hariç Cari Açık(12 çık (12 aylık küm.

aret Açığı (12 ayl

arlığı

indirim kararların z oranları hem de e artmasına katkıd

olar ile 1984

k 2011 itibari 49.2 milyar d ru haline gelm artmaya dev

lar) 2010 Ocak 3.062

‐2809

‐11183 8374 272

‐617 92 1283 394 1915

‐287 1783

‐744

dengesindeki dan 5.88 mily a göre sert anında artarak

Hizmetler de , ücret ödem ayında 575 m ari açığın artm ylece TCMB’n

Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem10

2 aylık küm. top.

. top.) ık küm. top.)

na devam etmiştir ekonomik toparla da bulunmuştur.

yılından itib

iyle 12 aylık doların üzerin mesini önleme vam etmesini

2011 Ocak

%

‐5.680

‐5888

‐15986 10098 338

‐575 265 2209

‐270 2255 1087 3651

‐863

20 ca

% 6.

5.

yı 20 ar do be aç öd tic yü i dış ticaret yar dolara yü bir biçimde k 265 milyon engesinin altı eleri ve yatır milyar dolar n maya devam e nin cari işlem

Tem.10 Eki.10 Oca.11

.)

r. Hem anma

baren en yük

toplamda 51.

ne çıkmıştır. B ek için aldığı

önlemekte n

Değişim ( 91.4 109.6 43 20.5 24.2

‐6.8 188 72

‐168 17.7

‐485.4 104.7 16

010 yılının Oc ari işlemler h

%91.4 oranınd .1 milyar dola .86 milyar d lının Ocak ay 010 yılının ay rtış gösterere olara yükse eklentilerin a çıklanan dış ti demeler deng caret rakaml üksek fark etk açığının 200 kselmesi, cari artmasında dolara çıkma ında yer alan rım geliri kale net çıkış yaşa ettiği gözlenir ler açığını aza

ksek aylık ca

.4 milyar dola Bu durum, M

parasal önlem ne kadar etki

2010 (12 Aylık) (

‐16.586

‐27282

‐136934 109652 16847

‐8307 2156 11045 6149 2983 3140 5585

‐1227

cak ayında 3 m hesabı, geçen

a artarak, 20 ar olan piyasa olar açık ve yı itibariyle y ynı dönemine

k, 16.6 milya elmiştir. Car

ltında kalmas caret rakamla gesinin alt k ları (5.9 mil kili olmuştur.

09 yılının Oca i işlemler açığ etkili olurke sı ise cari açığ n turizm kalem emlerinden ol andığı görülm rken, Aralık ay

altma yönünd

ri açık açıkla

ar ile Ağusto Merkez Bankas

mlerin gerekli ili olacağı kon

2011 (12 Aylık)

%

‐51.359

‐59.433

‐182.080 122.647 14.311

‐7.774 1.537 45.407 6.490 16.631 35.304 5.884

‐12.918

milyar dolar a n yılın aynı a 011 yılının Oc a beklentilerin ermiştir. Böyl

ıllık cari işlem e göre %210

r dolardan 51 ri işlemler sında, TÜİK t arı (7.3 milyar kalemlerinden lyar dolar) a

ak ayına gör ğının 2011 yı n, cari trans ğın beklentiler minde geçen luşan net gel mektedir. Bu g

yına göre artı de aldığı önle

2 andı

s 2008’de sı’nın cari i bir adım nusundaki

% Değişim 210 117.8 33 11.8

‐15

‐6.4

‐28.7 312 5.5 457.5 1024.3 5.3 952

açık veren yına göre cak ayında nin altında ece 2011 mler açığı, oranında 1.4 milyar açığının tarafından r dolar) ile olan dış arasındaki

re %109.6 lının Ocak sferlerden rin altında yıla göre ir dengesi gelişmeler ş oranının emlerin ilk

(3)

ithalatına artmasınd petrol fiy durumun değinmiş yüksekliğ olmasına enerji ith oynamak

yerleşikle etkili olm performa aylık küm ayından i ifade ed borçlanm olumsuz ettirdiği finansma bozulma kalemlerd

‐20000

‐10000 0 10000 20000 30000 40000 50000 Grafik‐2

Kaynak: TC

0.0 50.0 100.0 150.0 200.0 250.0 300.0 Grafik‐3

Kaynak: TC

a dayanan bi da temel fakt yatlarındaki y n yurtiçi taleb

tik. Enerji ha ğinin cari den karşın enerji al eden bir ül ktadır.

erin yurtdışın muştur. Böylec

ansını 2011 yı mülatif toplam itibaren başla en portföy y masını ifade e

bir performan dikkati çeker an kalitesi üze finansal istikr deki hareketle

(Cari Açığın Fin Doğrud

CMB

Ara.04 May.05 Eki.05 Mar.06

Bankalar

CMB

ir ülke olan törler olmuşt yükselişi toler binde yüksek riç cari denge ngeyi ne kada hariç cari de ke olması, tar

da yaptıkları n ce 2010 yılını

lının Ocak ay m (yıllık) şeklin adığı aşağı yön

yatırımlarının eden diğer ya ns sergileyen rken, cari açı erinde risk olu rara ilişkin ris er önemli olac

nansman Yapısı‐1 (mln do

dan Yat. Po

Ağu.06 Oca.07 Haz.07 Kas.07

(Sağ Eksen) Borç Çevirme Ra

Türkiye’de so tur. Nitekim 0

re edebilme k olması ned

e rakamları in ar arttırdığı g engenin 29.3

rihsel olarak

net yatırımlar n tamamında yında da deva de değerlend nlü trendini s ve ağırlıklı atırımlar kalem

doğrudan yat ığın finansma uşturmaya dev skleri de bera caktır.

12 aylık kümülat olar)

ortföy Yat.

Nis.08 Eyl.08 Şub.09 Tem.09

Reel Sektör asyosu (%)

on dönemde 07‐14 Mart H sınırının diğe eniyle cari a ncelendiğinde görülmektedir milyar dolara cari işlemler a

rın bu yılın Oc a olumsuz bir m ettirdiğini irildiğinde ise ürdürdüğü di olarak reel minin arttığı tırımların bu p anında portfö vam etmekte berinde getire

tif toplam) Diğer Yat.

0 1 2 3 4 5 6 7

Ara.09 May.10 Eki.10

(Sol Eksen)

petrol fiyatl Haftalık Ulusla er ülkelere kı açık üzerinde e ise petrol fi r. 12 aylık to kadar geriled açığının yükse

Cari işle ayında k toplam) çekerken kalitesi d finans h ayında 1 gerçekleş artışla 2.

olmuştur 394 kaydeden yılın Oca göstermi ayında ak ayında 672

performans söyleyebiliriz doğrudan ya kkati çekerke sektör ile ba görülmekted performansın öy yatırımları dir. Cari işlem eceğinden, ön

Öde hesa ince özel borç ettiğ bank yurt ve 2 borç yeni yüks

0.0 100.0 200.0 300.0 400.0 500.0 600.0 700.0

larında yaşan ararası Raporu

yasla daha d olumsuz bir iyatlarındaki y oplam cari aç

diği dikkati çe ek seviyelere

emler açığını kümülatif ola artışını dev n, cari işleml

de önem kaz esaplarında .28 milyar do şmişken, bu y .21 milyar do r. Yine bir ön milyon d n doğrudan

k ayında 270 ştir. Bu gelişm

38 milyon 2 milyon dola sergileyen do . Cari açığın f tırımlar kalem en, kısa vadeli

ankacılık sekt ir. Böylece 20 ı 2011 yılının nın yüksek y mler açığının f nümüzdeki dö

meler denges abından diğer lendiğinde is

likle ba

çlanmalarında ği izlenmekt kacılık dışı s dışından sıras 249 milyon d çlanma ger leme oranlar sek seviyelerd

nan artışlar c umuzda da T düşük olduğu r etki yarata yükselişin ve çığın 51.4 mi ekmektedir. T ulaşmasında ö

n 2011 yılı arak (son on vam ettirme er açığının f zanmıştır. Se bir önceki y olar net serm yılın Ocak ayın olar net serm nceki yılın Oc

dolar net yatırımlar ka milyon dolar mede, geçen

dolar olan r seviyesine y oğrudan yatırı finansman kal minin 2007 yılı i sermaye har törünün yurt

010 yılının ta Ocak ayında yer tutması c

finansman ka önemde de sö

sinin sermaye r yatırımlar a se, özel sek ankaların aki güçlü seyr

tedir. Banka sektörler Oca sıyla 740 mil dolar net uz rçekleştirirken rı %323 ve % de gerçekleşm

3 cari açığın Türkiye’nin nu ve bu bileceğine iç talebin lyar dolar Türkiye’nin önemli rol

nın Ocak iki aylık esi dikkat finansman rmaye ve yılın Ocak maye girişi nda %72.7 maye girişi ak ayında t giriş alemi, bu r net çıkış yılın Ocak n yurtiçi yükselmesi mların bu lemleri 12 ının Mayıs reketlerini t dışından amamında da devam cari açığın litesindeki öz konusu

e ve finans alt kalemi ktörün ve yurtdışı rin devam acılık ve ak ayında yon dolar un vadeli n, borç

%112 gibi miştir. Reel

(4)

4 sektör borç çevirme rasyosunun 12 Aylık toplam rakamları incelendiğinde, 2010 Ocak ayında %76 seviyesinde olan borç çevirme rasyosunun Ocak 2011’de %79’a yükseldiği görülürken, bankalar için bu oranın aynı dönemde %71’den %121 seviyesine çıktığı görülmektedir. Bu noktada, kredi cephesinde Merkez Bankası’nın mevduata uygulanan zorunlu karşılıklarda artırıma gitmesi kararına karşın, bankaların yurt dışı borçlanmalardaki artışla kredi hacmini artırmaya devam etmesi de bir başka olasılık olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durum ise cari açığa iliskin kaygıları artırmaya devam ettirmektedir.

Net hata noksan kaleminde Temmuz 2010’da başlayan artışın devam ettiği görülmektedir. Geçen yılın tamamında 4 milyar dolar olarak gerçekleşen net hata noksan kaleminin, Ocak 2011’de 3.7 milyar dolar gibi çok yüksek gelmesi dikkat çekmektedir. Bu yılın Ocak ayında finansman hesabında bir önceki yılın aynı ayına göre %73 artış gözlenirken, net hata noksan kaleminin yüksek artış oranıyla ana finansman kaynağı olduğunu söylemek mümkündür.

Kaynağı belli olmayan döviz giriş ve çıkışlarını gösteren kalem olarak ifade edilen net hata noksan kalemindeki artışın tam olarak neden kaynaklandığını söylemek zor olmakla birlikte, Orta Doğu’da yaşanan siyasi gelişmelerin ardından yaşanan fon hareketlerine dayandığını söylemek de mümkün olabilir. Söz konusu artışın torba yasasında yer alan vergi affından yararlanmak için bir hazırlık hareketi olarak yorumlanması durumunda ise net hata noksan kalemindeki artışın önümüzdeki aylarda da devam etmesi beklenebilir.

Son dönemde petrol üreticisi ülkelere ilişkin endişelerin hızlandığı görülürken, bu durum petrol fiyatlarında da yukarı yönlü hareketleri desteklemektedir. Petrol ithalatına dayanan bir ülke olan Türkiye’de petrol fiyatlarında yaşanan artışların cari işlemler açığı üzerindeki olumsuz etkisinin önümüzdeki dönemde daha net gözlenmesi mümkün görünürken, bu durum halihazırda son on iki aylık toplamda 51.4 milyar dolara ulaşan cari işlemler açığı üzerinde risk oluşturmaktadır. Diğer yandan ihracatımız içinde en yüksek paya sahip olan Euro Bölgesi’ne ilişkin endişeler de ihracat olanaklarımız açısından risk oluşturmaya devam etmektedir. TCMB’nin cari şlemler açığını azaltma yönünde aldığı önlemlerin ilk etkileri Ocak ayında görülmeye başlanmıştır. Son on iki aylık toplamda cari işlemler açığının artmaya devam etmesine karşın yıllık bazda artış hızının yavaşlaması önemli bir gelişme olarak dikkat çekmektedir. Alınan kararların etkisinin Şubat ayından sonra daha net görülebileceğini söyleyebiliriz. Bununla birlikte cari açığın finansmanında portföy yatırımlarının (sıcak para) yüksek yer tutması cari açığının finansman kalitesi açısından ise risk oluşturmaya devam etmektedir. Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, 2010 yılındaki hızlı artışın ardından cari açığın 2011 yılında bir miktar hız keserek 53 milyar dolara ulaşmasını bekliyoruz.

5884

‐10000

‐5000 0 5000 10000 15000

Oca.00 Eki.00 Tem.01 Nis.02 Oca.03 Eki.03 Tem.04 Nis.05 Oca.06 Eki.06 Tem.07 Nis.08 Oca.09 Eki.09 Tem.10

Net Hata Noksan (12 Aylık Toplam )

5585 2010 12 Aylık Toplam

2011 12 Aylık Toplam Grafik‐4

Kaynak: TCMB (Milyon $)

(5)

5

TÜRKİYE

Sektörler Sektör 2009 2009 2010 2010 2010

Payları III. IV. I. II. III.

(%) Çeyrek Çeyrek Çeyrek Çeyrek Çeyrek

Tarım 4.1 3.6 1.5 ‐3.8 0.6 ‐0.8

Sanayi 25.4 ‐4.5 12.8 20.6 15.4 8.7

İnşaat 5.6 ‐18.3 ‐6.6 8 21.9 24.6

Ticaret 13.3 ‐7.2 10.3 22.4 14.0 7.5

Ulaş. ve Haber. 14.9 ‐5.0 3.6 11.3 10.2 6.7

Mali Kur. 12.5 7.8 8.1 4.7 7.3 6.4

Konut Sah. 5.5 3.8 3.4 0.6 2.1 2.7

Eğitim 2.4 3.3 3.1 1.5 1.1 ‐0.5

Sağ. İş. ve Sos. Hiz. 1.5 4.5 4.9 4.9 2.5 ‐1.1

Vergi‐Süb. 8.6 ‐8.1 6.3 17.2 14.0 8.2

GSYİH ‐2.9 6.0 11.7 10.3 5.5

Türkiye Büyüme Oranı (Çeyrek)

Sektörel Büyüme Hızları (%) 5.5

‐20

‐15

‐10

‐5 0 5 10 15

1999Q1 1999Q3 2000Q1 2000Q3 2001Q1 2001Q3 2002Q1 2002Q3 2003Q1 2003Q3 2004Q1 2004Q3 2005Q1 2005Q3 2006Q1 2006Q3 2007Q1 2007Q3 2008Q1 2008Q3 2009Q1 2009Q3 2010Q1 2010Q3

Reel GSYİH (Yıllık % Değişim)

Kaynak:TÜİK Kaynak:TÜİK

‐30.0

‐20.0

‐10.0 0.0 10.0 20.0 30.0

2009‐I 2009‐II 2009‐III2009‐IV 2010‐I 2010‐II 2010‐III

Sektörel Büyüme Hızları (%)

Tarım Sanayi İnşaat Ticaret Ulaştırma

‐20.0

‐15.0

‐10.0

‐5.0 0.0 5.0 10.0 15.0

Mevsim ve Takvim Etkisinden Arın. GSYİH (% q‐q) Takvim Etkisinden Arın. GSYİH (% y‐y)

(6)

‐30.00

‐20.00

‐10.00 0.00 10.00 20.00 30.00

Mar.07 Haz.07 Eyl.07 Ara.07 Mar.08 Haz.08 Eyl.08 Ara.08 Mar.09 Haz.09 Eyl.09 Ara.09 Mar.10 Haz.10 Eyl.10 Ara.10

İmalat Sanayi 3 Aylık Ort. Yıllık Değ.

Harcama Bileşenleri Sektör Payları (%)*

2009 III.

Çey

2009 IV.

Çey 2010

I.

Çey 2010

II.

Çey 2010

III.

Çey Yer. Hanehalkı Tük. Har. 67.6 ‐1.9 5.0 8.6 6.2 7.6

Dev. Nihai Tük. Har. 9.1 5.2 17.9 0.9 3.5 ‐1.1

Gay. Safi Ser. Oluş. 22.0 ‐18.5 ‐4.6 15.2 28.7 31.3

Kamu Sektörü 3.8 ‐5.7 ‐8.6 ‐25.6 14.6 17.9

Özel Sektör 18.3 ‐21.0 ‐3.5 23.1 32.2 34.4

Mal ve Hiz. İhracatı 23.1 ‐5.4 7.4 ‐0.4 11.6 ‐2.0

Mal ve Hiz. İthalatı 26.9 ‐11.7 11.0 22.3 18.8 16.9

GSYİH ‐2.7 6.0 11.8 10.2 5.5

Harcama Bileşenlerinin Yıllık Büyüme Oranları (%)

Sanayi Üretim Endeksi

‐6.0

‐4.0

‐2.0 0.0 2.0 4.0 6.0 8.0

‐30

‐20

‐10 0 10 20 30

Oca.06 Haz.06 Kas.06 Nis.07 Eyl.07 Şub.08 Tem.08 Ara.08 May.09 Eki.09 Mar.10 Ağu.10 Oca.11

Sanayi Üretim Endeksi (Yıllık % Değişim)

Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (Bir Önceki Aya Göre % Değ.)

İmalat Sanayi Üretim Endeksi

Kaynak:TÜİK

*2010 Q3 itibariyle

Kaynak:TÜİK

‐40.0

‐30.0

‐20.0

‐10.0 0.0 10.0 20.0 30.0 40.0

2009‐I 2009‐II 2009‐III2009‐IV 2010‐I 2010‐II 2010‐III

Harcama Bileşenleri Büyüme Hızları (%)

Tüketim Devlet Yatırım İhracat İthalat

(7)

7

‐60

‐50

‐40

‐30

‐20

‐10 0 10 20 30 40 50

Oca.06 Haz.06 Kas.06 Nis.07 Eyl.07 Şub.08 Tem.08 Ara.08 May.09 Eki.09 Mar.10 Ağu.10 Oca.11

Aramalı İmalatı (Yıllık % Değ.)

Dayanıklı Tüketim Malı İmalatı (Yıllık % Değ.) Dayanıksız Tüketim Malı İmalatı (Yıllık % Değ.) Sermaye Mali İmalati (Yıllık % Değ.)

Sektörler Yıllık Değişim Oranı (%)

Ocak Ayı

2010 2011

Petrol Ürünleri ‐8.6 33.1

Tekstil 18.5 12.1

Gıda 13.9 6.8

Kimyasal Madde 36.0 18.1

Ana Metal Sanayi ‐0.7 21.8

Metalik Olm. Diğ. Mineral 15.6 23.6

Taşıt Araçları 80.0 29.3

Elektrikli Teçhizat 22.1 34.5

Giyim ‐0.5 7.2

Sektörel Bazda Sanayi Üretim Endeksi

0 10000 20000 30000 40000 50000 60000 70000

Oca.01 Eki.01 Tem.02 Nis.03 Oca.04 Eki.04 Tem.05 Nis.06 Oca.07 Eki.07 Tem.08 Nis.09 Oca.10 Eki.10

Toplam Otomobil Üretimi (Adet) (12 aylık Har. Ort.)

Toplam Otomobil Üretimi Beyaz Eşya Üretimi

200000 400000 600000 800000 1000000 1200000 1400000 1600000 1800000 2000000

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10 May.10 Tem.10 Eyl.10 Kas.10 Oca.11

Beyaz Eşya Üretimi (Adet) Aylık Sanayi Sipariş Endeksi

100.0 120.0 140.0 160.0 180.0 200.0 220.0

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10 May.10 Tem.10 Eyl.10 Kas.10

Aylık Sanayi Sipariş Endeksi (İmalat Sektörü)

Aylık Sanayi Ciro Endeksi

100.0 120.0 140.0 160.0 180.0 200.0 220.0

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10 May.10 Tem.10 Eyl.10 Kas.10

Aylık Sanayi Ciro Endeksi

Kaynak:TÜİK Kaynak:TÜİK

Kaynak:OSD,Vakıfbank

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

(8)

Kapasite Kullanım Oranı

73

50 55 60 65 70 75 80 85

Kapasite Kullanım Oranı (%)

Kaynak: TCMB

45 55 65 75 85 95

Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11

Dayanıklı Tüketim Malları Dayanıksız Tüketim Malları Ara Malları

Yatırım Malları

Yatırım Teşvik Belgeli Sabit Sermaye Yatırım Tutarı

‐50.0 1,950.0 3,950.0 5,950.0 7,950.0 9,950.0 11,950.0 13,950.0 15,950.0 17,950.0 19,950.0

Yatırım Teşvik Belgeli Sabit Sermaye Yatırım Tutarı (milyon TL)

Verilen İnşaat Ruhsatları

0.0 10,000.0 20,000.0 30,000.0 40,000.0 50,000.0 60,000.0 70,000.0 80,000.0

2003‐I 2003‐III 2004‐I 2004‐III 2005‐I 2005‐III 2006‐I 2006‐III 2007‐I 2007‐III 2008‐I 2008‐III 2009‐I 2009‐III 2010‐I 2010‐III

Verilen İnşaat Ruhsatları (Yüzölçümü,1000 m2)

Toplam Sanayide Verimlilik

80.0 85.0 90.0 95.0 100.0 105.0 110.0 115.0 120.0

Toplam Sanayide Verimlilik Endeksi

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

Kaynak:TCMB

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

PMI Endeksi

30 35 40 45 50 55 60

PMI Imalat Endeksi

Kaynak:Reuters

(9)

9

ENFLASYON GÖSTERGELERİ

TÜFE ve Çekirdek Enflasyonu

4.16 3.78

0 2 4 6 8 10 12 14

Oca.04 Haz.04 Kas.04 Nis.05 Eyl.05 Şub.06 Tem.06 Ara.06 May.07 Eki.07 Mar.08 Ağu.08 Oca.09 Haz.09 Kas.09 Nis.10 Eyl.10 Şub.11

TÜFE (yıllık‐% değ.) Çekirdek‐I Endeksi

TÜFE Harcama Grupları (Katkı, Puan)

10.8

‐5 0 5 10 15 20 25

Oca.04 Haz.04 Kas.04 Nis.05 Eyl.05 Şub.06 Tem.06 Ara.06 May.07 Eki.07 Mar.08 Ağu.08 Oca.09 Haz.09 Kas.09 Nis.10 Eyl.10 Şub.11

ÜFE (yıllık‐%değ.)

0 5 10 15 20 25 30 35

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10 May.10 Tem.10 Eyl.10 Kas.10 Oca.11

Gıda Enerji Tüfe

Gıda ve Enerji Enflasyonu (yıllık‐% değ.)

ÜFE Alt Sektörler (yıllık‐% değ.) Dünya Gıda ve Emtia Fiyat Endeksi ÜFE

0 500 1000 1500 2000 2500

50 100 150 200 250

UN Dünya Gıda Fiyat Endeksi UBS Emtia Fiyat Endeksi (sağ eksen) Kaynak:Bloomberg

‐10

‐5 0 5 10 15 20 25 30 35

Oca.06 Nis.06 Tem.06 Eki.06 Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11

Tarım Sanayi İmalat Sanayi

Kaynak:TCMB

Kaynak:TCMB Kaynak:TCMB

Kaynak:TCMB, Vakıfbank Kaynak:TCMB

‐1 0 1 2 3 4

Gıda ve Alkolsüz İçecekler Giyim ve Ayakkabı Lokanta ve Oteller Konut Eğlence ve kültür Ulaştırma

Yıllık Aylık

(10)

Türk‐ İş Mutfak Enflasyonu İTO Enflasyon Göstergeleri

4 5 6 7 8 9 10

12 Ay Sonrası Yıllık TÜFE Beklentisi 24 Ay Sonrası Yıllık TÜFE Beklentisi

Enflasyon Beklentileri

‐10 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90

Oca.00 Tem.00 Oca.01 Tem.01 Oca.02 Tem.02 Oca.03 Tem.03 Oca.04 Tem.04 Oca.05 Tem.05 Oca.06 Tem.06 Oca.07 Tem.07 Oca.08 Tem.08 Oca.09 Tem.09 Oca.10 Tem.10 Oca.11

İstanbul Toptan Eşya Fiyat Endeksi İstanbul Ücretliler Geçinme Endeksi

40 50 60 70 80 90 100

Oca.04 Haz.04 Kas.04 Nis.05 Eyl.05 Şub.06 Tem.06 Ara.06 May.07 Eki.07 Mar.08 Ağu.08 Oca.09 Haz.09 Kas.09 Nis.10 Eyl.10

Fiyatların değişim yönüne ilişkin beklenti Tük. Güven Endeksi Fiyatların Değ. Yönünde Beklenti

‐4

‐2 0 2 4 6 8

2006M01 2006M04 2006M07 2006M10 2007M01 2007M04 2007M07 2007M10 2008M01 2008M04 2008M07 2008M10 2009M01 2009M04 2009M07 2009M10 2010M01 2010M04 2010M07 2010M10 2011M01

Türk‐İş Gıda Enflasyonu( Bir önceki aya göre Değ.)

Kaynak:TCMB

Kaynak:Türk‐İş

(11)

11

İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ

11.4

11

8.0 9.0 10.0 11.0 12.0 13.0 14.0 15.0 16.0 17.0

2005M01 2005M06 2005M11 2006M04 2006M09 2007M02 2007M07 2007M12 2008M05 2008M10 2009M03 2009M08 2010M01 2010M06 2010M11

Mevsimsellikten Arındırılmış İşsizlik Oranı İşsizlik Oranı

19,000 20,000 21,000 22,000 23,000 24,000 25,000 26,000 27,000

Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10

İşgücü Arzı İstihdam Edilenler

30.0 35.0 40.0 45.0 50.0 55.0

İşgücüne Katılma Oranı İstihdam Oranı İşgücüne Katılım Oranı

44 45 46 47 48 49 50 51 52 53

0 5 10 15 20 25 30

Tarım Sanayi İnşaat Hizmetler

Sektörlerin Toplam İşgücü İçindeki payı

0 20,000 40,000 60,000 80,000 100,000 120,000 140,000 160,000 180,000 200,000

Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10

İş Arayanların Sayısı İşkur İstatistikleri

85 90 95 100 105 110

Sanayi İstihdam Endeksi Sanayi İstihdam Endeksi (2005=100)

Kaynak:TCMB Kaynak:TCMB, Vakıfbank

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

İşsizlik Oranı İşgücü Durumu

(12)

1,000 1,500 2,000 2,500 3,000 3,500 4,000 4,500 5,000

Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11

Kurulan‐Kapanan Şirket Sayısı (Adet) Kurulan‐Kapanan Şirket Sayısı

95.0 97.0 99.0 101.0 103.0 105.0 107.0 109.0 111.0 113.0 115.0

Reel Brüt Ücret ‐ Maaş Endeksleri Reel Brüt Ücret ‐ Maaş Endeksleri

Kaynak:TCMB Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

(13)

13

DIŞ TİCARET GÖSTERGELERİ

‐60

‐40

‐20 0 20 40 60 80 100 120 140

Oca.03 Tem.03 Oca.04 Tem.04 Oca.05 Ağu.05 Şub.06 Ağu.06 Mar.07 Eyl.07 Mar.08 Eyl.08 Mar.09 Eki.09 Nis.10 Eki.10

Ara Malları (y/y) Sermaye Malları (y/y) Tüketim Malları (y/y)

İthalat‐İhracat Dış Ticaret Dengesi

0 5000 10000 15000 20000 25000

İhracat (milyon dolar) İthalat (milyon dolar)

İthalat

‐60

‐40

‐20 0 20 40 60 80 100 120 140

Ara Malları (y/y) Sermaye Malları (y/y) Tüketim Malları(y/y)

İhracat

Cari İşlemler Dengesi Sermaye ve Finans Hesabı

‐9000

‐7000

‐5000

‐3000

‐1000 1000 3000

‐64000

‐54000

‐44000

‐34000

‐24000

‐14000

‐4000 6000

Cari İşlemler Dengesi (Yıllık‐milyon dolar) Cari İşlemler Dengesi (milyon dolar‐sağ eksen)

‐10000

‐9000

‐8000

‐7000

‐6000

‐5000

‐4000

‐3000

‐2000

‐1000 0

Dış Ticaret Dengesi (milyon dolar)

‐20000

‐10000 0 10000 20000 30000 40000 50000

Doğrudan Yatırımlar (12 aylık‐milyon dolar) Portföy Yatırımları (12 aylık‐milyon dolar) Diğer Yatırımlar(12 aylık‐milyon dolar)

(14)

TÜKETİM GÖSTERGELERİ

‐15

‐10

‐5 0 5 10 15 20

Reel Hanehalkı Tüketimi (Yıllık % Değişim)

‐5 15 35 55 75 95 115 135 155 175

Oca.04 Haz.04 Kas.04 Nis.05 Eyl.05 Şub.06 Tem.06 Ara.06 May.07 Eki.07 Mar.08 Ağu.08 Oca.09 Haz.09 Kas.09 Nis.10 Eyl.10

Bireysel Krediler (Yıllık %Değişim) Ticari Krediler (Yıllık % Değişim)

Tüketici Güveni ve Reel Kesim Güveni Tüketim Harcamaları

40 50 60 70 80 90 100 110 120 130

65 70 75 80 85 90 95 100 105 110 115

Tüketici Güven Endeksi

Reel Kesim Güven Endeksi (sağ eksen)

Krediler CNBC‐e Güven Endeksleri

0.0 50.0 100.0 150.0 200.0 250.0

Oca.02 Eyl.02 May.03 Oca.04 Eyl.04 May.05 Oca.06 Eyl.06 May.07 Oca.08 Eyl.08 May.09 Oca.10 Eyl.10

CNBC‐e Tüketici Güven Endeksi CNBC‐e Tüketim Endeksi

0 10 20 30 40 50 60 70 80

Oca.04 Nis.04 Ağu.04 Kas.04 Mar.05 Tem.05 Eki.05 Şub.06 May.06 Eyl.06 Oca.07 Nis.07 Ağu.07 Ara.07 Mar.08 Tem.08 Eki.08 Şub.09 Haz.09 Eyl.09 Oca.10 Nis.10 Ağu.10 Ara.10

Krediler (Yıllık % Değişim)

Bireysel ve Ticari Krediler

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:BDDK

(15)

15

‐60

‐50

‐40

‐30

‐20

‐10 0

Ara.06 Şub.07 Nis.07 Haz.07 Ağu.07

Eki.07 Ara.07 Şub.08 Nis.08 Haz.08 Ağu.08

Eki.10 Ara.10

Bütçe Dengesi (12 Aylık toplam‐milyar TL)

Kaynak:TCMB

KAMU MALİYESİ GÖSTERGELERİ

Bütçe Dengesi Bütçe Gelirleri ve Harcamaları

Borç Stoku İç ve Dış Borç Stoku

Vergi Gelirleri Faiz Dışı Denge

‐35

‐25

‐15

‐5 5 15 25 35 45 55 65

Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11

Vergi Gelirleri (Nominal yıllık %) Vergi Gelirleri (Reel yıllık %)

Kaynak:TCMB

‐3 7 17 27 37 47 57

Faiz Dışı Denge (12 aylık‐milyar TL)

Kaynak:TCMB,Vakıfbank

Kaynak:TCMB

300.0 320.0 340.0 360.0 380.0 400.0 420.0 440.0 460.0 480.0 500.0

Toplam Borç Stoku (milyar TL)

Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

60.0 70.0 80.0 90.0 100.0 110.0 120.0 130.0

200.0 220.0 240.0 260.0 280.0 300.0 320.0 340.0 360.0 380.0

Oca.05 Ağu.05 Mar.06 Eki.06 May.07 Ara.07 Tem.08 Şub.09 Eyl.09 Nis.10 Kas.10

İç Borç Stoku (milyar TL)

Dış Borç Stoku (milyar TL‐sağ eksen)

Kaynak: Hazine Müsteşarlığı 150

170 190 210 230 250 270 290 310

Ara.06 Mar.07 Haz.07 Eyl.07 Ara.07 Mar.08 Haz.08 Eyl.08 Ara.08 Mar.09 Haz.09 Eyl.09 Ara.09 Mar.10 Haz.10 Eyl.10 Ara.10

Bütçe Gelirleri (12 aylık toplam‐milyar TL) Bütçe Harcamaları (12 aylık toplam‐milyar TL)

(16)

LİKİDİTE GÖSTERGELERİ

‐5 0 5 10 15 20 25

Ocak 2004 Mayıs 04 Eylül 04 Ocak 05 Mayıs 05 Eylül 05 Ocak 06 Mayıs 06 Ağustos 06 Aralık 06 Nisan 07 Ağustos 07 Aralık 07 Nisan 08 Ağustos 08 Aralık 08 Nisan 09 Ağustos 09 Aralık 09 Nis.10 Ağu.10 Ara.10

Reel Faiz Nominal Faiz

0 5 10 15 20 25 30 35 40 45

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009

Türkiye'nin Net Dış Borç Stoku/GSYH (%)

Türkiye’nin Net Dış Borç Stoku Türkiye’nin Dış Borç Stoku Profili

TCMB Faiz Oranı Reel ve Nominal Faiz

Para Arzı

0 5 10 15 20 25 30 35

Borç alma Faiz Oranı (%) Borç Verme Faiz Oranı (%)

0.0 20.0 40.0 60.0 80.0 100.0 120.0 140.0 160.0 180.0 200.0

0 5 10 15 20 25 30

2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009

TCMB (milyar TL‐sol eksen) Kamu Sektörü (milyar TL) Özel Sektör (milyar TL)

Kaynak:TCMB

Kaynak:TCMB,Vakıfbank

50000000 60000000 70000000 80000000 90000000 10000000 11000000 12000000 13000000 14000000

10000000 20000000 30000000 40000000 50000000 60000000 70000000

Oca.06 Nis.06 Tem.06 Eki.06 Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11

M2 (milyar TL) M3 (milyar TL)

(17)

17

Dünya Piyasalarında Son Açıklanan Ekonomik Göstergeler

Beklentiler

2011‐IMF Beklentisi (Ekim‐2010)

Reel Büyüme (y/y) Enflasyon (y/y) Cari Denge /GSYH İşsizlik Oranı Borç St./GSYH

Gelişmiş Ülkeler 2.167 1.306 ‐0.067 8.153 ‐‐

Gelişmekte Olan Ülkeler 6.435 5.164 1.429 ‐‐ ‐‐

Tüm dünya 4.220 3.141 ‐‐ ‐‐ ‐‐

ABD 2.313 0.958 ‐2.642 9.589 99.324

Euro Bölgesi 1.485 1.478 0.47 10.044 ‐

Almanya 2.022 1.359 5.83 7.147 76.518

Fransa 1.648 1.606 ‐1.758 9.787 87.559

İtalya 1.001 1.689 ‐2.694 8.60 119.692

Macaristan 2.033 3.3 0.688 10.327 78.75

Portekiz ‐0.05 1.233 ‐9.171 10.854 87.086

İngiltere 2.018 2.525 ‐2.037 7.386 81.931

Japonya 1.504 ‐0.324 2.346 4.99 234.127

Çin 9.589 2.708 5.057 4.0 18.851

Rusya 4.339 7.447 3.698 7.3 12.852

Hindistan 8.373 6.668 ‐3.119 ‐‐ 71.429

Brezilya 4.126 4.646 ‐2.966 7.5 66.569

G.Afrika 3.471 5.823 ‐5.761 24.4 37.162

TÜRKİYE 3.6 5.706 ‐5.401 10.658 42.393

Reel Büyüme (y/y)

(Çeyreklik) (%)

Enflasyon (y/y) (Aylık)

(%)

Cari Denge/GSYİH (%)

Merkez Bankası Faiz

Oranı (%)

Tüketici Güven Endeksi

ABD 2.7 2.1 ‐3.19 0.25 70.4

Euro Bölgesi 2 2.4 0.17 1 ‐10.00

Almanya 4 2.20 6.05 1 109

Fransa 1.50 1.80 ‐1.79 1.00 ‐36.00

İtalya 1.10 2.10 ‐2.86 1.00 106.40

Macaristan 1.90 4.10 0.51 1.00 ‐27.70

Portekiz 1.20 3.50 ‐9.98 1.00 ‐46.70

İngiltere 1.40 4.00 ‐2.28 0.50 ‐28.00

Japonya 2.20 0.00 3.08 0.10 42.70

Çin 9.80 4.90 4.69 6.06 99.90

Rusya 2.70 9.50 4.72 8.00 ‐‐

Hindistan 8.20 9.30 ‐3.08 5.50 ‐‐

Brezilya 5.04 6.01 ‐2.56 11.25 115.10

G.Afrika 3.80 3.70 ‐4.28 5.50 15.00

Türkiye 5.50 4.16 ‐5.21 6.25 91.29