Haftalık Yurtiçi Ekonomi Raporu Temmuz BDDK Kararlarının Sektör Üzerindeki Olası Etkileri. Geçtiğimiz Hafta Açıklanan Veriler...

(1)

Bu Haftaki Yazımız...

BDDK Kararlarının Sektör Üzerindeki Olası Etkileri

TCMB’nin son faiz kararının ardından söylemlerinde bekle gör stratejisine devam ederek, aşırı bir değişiklik yapmadığı görülürken, BDDK tüketici kredilerinin artış hızını hafifletmek amacıyla yeni önlemler açıklamıştır. Bu haftaki raporumuzda BDDK’nın aldığı son kararların nedenleri ve bankacılık sektörüne olası etkileri incelenecektir.

Geçtiğimiz Hafta Açıklanan Veriler...

Enflasyon Haziran ayında %0.75 olan piyasa beklentilerinin üzerinde %1.43 geriledi Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Haziran ayında Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) bir önceki aya göre %0.75 düşüş yönünde olan piyasa beklentilerinin yaklaşık 2 kat üzerinde %1.43 oranında geriledi. Böylece yıllık bazda TÜFE, %7.17 seviyesinden Haziran ayında %6.24 seviyesine geriledi.

İmalat sanayi kapasite kullanım oranı Haziran’da arttı

İmalat sanayi kapasite kullanım oranı Haziran’da geçen yılın aynı ayına göre 3.4 puan, bir önceki aya göre ise 1.5 puan artarak %75.2’den %76.7’ye yükseldi.

Reel kesim güven endeksi Haziran ayında geriledi

Reel kesim güven endeksi Haziran ayında Mayıs ayına göre 2.6 puan azalarak 114.6 seviyesinde gerçekleşti.

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) 2011 yılının ilk çeyreğinde beklentilerin üzerinde büyüdü

GSYİH bir önceki yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla %11.0 oranında büyüyerek 25,896 milyon TL oldu. Takvim etkisinden arındırılmış sabit fiyatlarla GSYİH 2011 yılı ilk üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %11’lik artış gösterirken, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYİH değeri bir önceki döneme göre %1.4 arttı.

Dış ticaret açığı Mayıs ayında artmaya devem etti

Dış ticaret açığı Mayıs ayında geçen yılın aynı ayına göre %104.2 artışla 10.06 milyar dolar olarak gerçekleşti. 2011 yılı Mayıs ayında, ihracat %11.7 artışla 10.9 milyar dolar ithalat ise %42.6 artışla 21 milyar dolar oldu. Ocak‐Mayıs döneminde ise dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı dönemine göre %90.3 artarak 43.7 milyar dolar seviyesine ulaştı.

Türkiye'nin brüt dış borç stoku, 2011 yılının birinci çeyreği itibariyle 298 8 milyar dolara ulaştı

Türkiye'nin brüt dış borç stoku 2011 yılının birinci çeyreği itibariyle 298.8 milyar dolara ulaşırken, bunun 193.1 milyar dolarını %64 6 pay ile özel sektör dış borçları, 93.5 milyar dolarını ise %31.3 pay ile kamu kesimi borçları oluşturdu.

‐ Önümüzdeki Hafta Açıklanacak Veriler...

Haftalık Yurtiçi Ekonomi Gündemi

Tarih Açıklanacak Veri Önceki

Veri

Beklenti

04.07.2011 TÜFE (Haziran) %2.42 ‐%1.43(Açıklandı)

ÜFE (Haziran) %0.15 %0.00(Açıklandı)

08.07.2011 Sanayi Üretim Endeksi (Mayıs) (y/y % artış) %8.3 %5.7

VakıfBank

Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar

Haftalık Yurtiçi Ekonomi Raporu

04‐11 Temmuz 2011

(2)

2

BDDK Kararlarının Sektör Üzerindeki Olası Etkileri

TCMB’nin son faiz kararının ardından söylemlerinde bekle gör stratejisine devam ederek, aşırı bir değişiklik yapmadığı görülürken, BDDK tüketici kredilerinin artış hızını hafifletmek amacıyla yeni önlemler açıklamıştır. Bu haftaki raporumuzda BDDK’nın aldığı son kararların nedenleri ve bankacılık sektörüne olası etkileri incelenecektir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Haziran ayı PPK toplantısında politika faiz oranını genel beklentiler doğrultusunda %6.25 seviyesinde sabit bırakmıştır. TCMB ayrıca TL ve YP zorunlu karşılık oranlarında da bir değişikliğe gitmemiştir. Toplantının ardından yapılan açıklamada TCMB’nin söylemlerinin değişmediği görülürken, PPK’nın “bekle‐gör” politikası çerçevesinde fiyat istikrarına ve finansal istikrara ilişkin risklerin azaltılması açısından, mevcut politika bileşiminin sıkılaştırıcı yöndeki etkilerinin yakından izlenmeye devam ettiği görülmektedir. TCMB’nin bekle gör stratejisine karşın, BDDK ise yakın zamanda tüketici kredilerinin artış hızını hafifletmek amacıyla yeni önlemler açıklamıştır.

Bankacılık sektöründe son dönemde kredi artış hızının önüne geçmek için gerek TCMB gerekse de BDDK’nın çeşitli önlemler aldığı görülmektedir. TCMB’nin vade ayrımına gittiği 2010 yılının Aralık ayından itibaren TL zorunlu karşılık oranlarında toplamda ortalama 750 baz puanlık bir artırıma gitme kararı aldığı görülürken, söz konusu kararın etkilerinin henüz sınırlı kalması nedeniyle BDDK da kredi artış hızını frenlemek amacıyla çeşitli kararlar almıştır. Bu kapsamda BDDK almış olduğu kararla, tüketici kredilerinin toplam kredilerine oranı % 20’nin üzerinde olan bankalar ile taşıt ve konut kredileri dışındaki tüketici kredilerine ilişkin tahsili gecikmiş alacaklar oranı %8’in üzerinde bulunan bankalarca kullandırılacak taşıt ve konut kredisi dışındaki tüketici kredilerine ilişkin genel karşılık oranının Birinci Grup ‐ Standart Nitelikli Krediler ve Diğer Alacaklar arasında izlenenler için %4, ikinci Grup ‐ Yakın izlemedeki Krediler ve Diğer Alacaklar arasında izlenenler için %8 olarak uygulanmasına karar vermiştir.

BDDK’nın bu kararı üzerinde öncelikle son dönemde tüketicilerin yükümlülüklerinin hızla artması etkili olurken, yukarıdaki Grafik‐1 incelendiğinde, bankacılık sektöründe bireysel kredilerin toplam tasarruf mevduatına oranının Nisan ayında %75 seviyesine kadar yükseldiği dikkati çekmektedir. Bu durum tüketicilerin aşırı borçlandığını yansıtırken, bireysel kredilerin detayları incelendiğinde bireysel kredilerin %75’ini tüketici kredileri oluşturmaktadır. Tüketici kredilerinin alt kalemleri incelendiğinde ise tüketici kredilerinin %46’sı konut kredilerinden, %4’ü taşıt kredilerinden, % 50’si ise ihtiyaç kredileri ile diğer tüketici kredilerinden oluşmaktadır.

Nisan ayı verileri incelendiğinde, tüketici kredileri bir önceki yıla göre %43.7 oranında artarken, konut ve taşıt kredileri sırasıyla %39.3 ve %46.6 oranında artış göstermiştir. İhtiyaç kredilerindeki artış ise söz konusu dönemde %27.3, diğer tüketici kredilerindeki artış %173.7 oranında gerçekleşmiştir. Bu sert yükseliş bankacılık sektörünün konut ve taşıt kredisi dışında tüketici kredisi verirken daha dikkatli olmalarını sağlayacak uygulamalar geliştirilmesi gereğine işaret etmektedir.

10 20 30 40 50 60 70 80

Ara.02 Haz.03 Ara.03 Haz.04 Ara.04 Haz.05 Ara.05 Haz.06 Ara.06 Haz.07 Ara.07 Haz.08 Ara.08 Haz.09 Ara.09 Haz.10 Ara.10

Bireysel Kredilerin Tasarruf Mevduatına Oranı (%)

Kaynak:BDDK Grafik‐1

‐40

‐20 0 20 40 60 80 100

Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11 Nis.11

Kredi Türleri Artış Oranı (y,y)

Konut Taşıt İhtiyaç ve Diğer Ticari Kaynak: BDDK

Grafik‐2

(3)

2006 yılında ortalama %35 seviyelerinde seyreden ihtiyaç ve tüketici kredilerinin toplam tüketici kredileri içindeki payının 2006 yılından itibaren hızla yükseldiği dikkati çekerken, 2011 yılının Nisan ayı itibariyle bu oranın %50 seviyelerinin üzerine çıktığı görülmektedir. İhtiyaç ve diğer tüketici kredilerinin sahiplik bakımından dağılımı incelendiğinde ise, 2011 yılının Nisan ayında %46.8 ile kamu bankalarının ilk sırada yer aldığı görülürken, bu doğrultuda BDDK’nın aldığı kararların en çarpıcı etkilerinin kamu bankaları üzerinde görülmesi de mümkün görünmektedir. Bununla birlikte %39.1 ile yüksek bir paya sahip olan özel bankaların da söz konusu değişikliklerden etkilenmesi kaçınılmaz olacaktır. Yabancı bankaların verdiği ihtiyaç ve diğer tüketici kredilerinin toplam ihtiyaç ve diğer tüketici kredileri içindeki payının ise %14 ile bir önceki yılın Nisan ayına göre gerilediği görülürken, yabancı bankaların söz konusu değişiklikten görece daha az etkileneceğini söyleyebiliriz. Konut ve taşıt kredilerinde olduğu gibi ihtiyaç ve diğer tüketici kredilerinin arkasında fiziki bir teminatın bulunmaması ve sadece kefaletin yeterli bulunması ve buna rağmen vadelerinin uzun olması bu tür kredilere olan hanehalkı talebini artırmaktadır. Söz konusu bu kredi türünün %100 risk ağırlıklandırmasına tabii tutulduğu gözönüne alındığında, BDDK sektörün karşı karşıya bulunduğu riski azaltmak ve bu kredilerin sektör tarafından bu kadar kolay verilmesinin önüne geçmek amacıyla bu kredi türü ile ilgili çeşitli düzenlemelere gitmiştir.

Son önlemlerle tüketici kredilerinin toplam kredilere oranı %20’yi aşan bankalar ile taşıt ve konut kredileri hariç tüketici kredilerine ilişkin tahsili gecikmiş alacaklar oranı %8’in üzerinde bulunan bankalarda standart nitelikli ihtiyaç kredileri için ayrılan genel karşılık oranı %1’den %4’e çıkarılırken, yakın izlemedeki ihtiyaç kredileri için ise %2’den %8’e çıkırılmıştır. BDDK’nın, tüketici kredilerinin genel kredilere oranı %20’nin üzerinde olan bankalar için karşılık oranını %1’den %4’e yükseltmesi, katılım bankaları dışındaki tüm banka gruplarını etkileyecek olup, özellikle kamu ve özel bankaların bu karardan daha fazla etkilenmesi beklenmektedir. Nisan 2011 itibariyle tüketici kredilerinin toplam krediler içindeki payının kamu bankalarında %32’lere ulaşmasından dolayı bu karardan en çok etkilenecek grup kamu bankaları olacaktır. Kamu bankalarından sonra en çok etkilenecek olanlar ise, yabancı bankalar kategorisinde yer alan bankalar olacaktır. Nisan 2011 itibariyle tüketici kredilerinin toplam krediler içindeki payı yabancı bankalarda %25 seviyesindedir. BDDK’nın almış olduğu bu önlem ayrıca yine bu kredi tülerinde takibe girmiş alacaklar oranı ile ilgilidir. Genel bir değerlendirme yapıldığında 2010 yılında başlayan toparlanma ile bankacılık sektöründe takibe girmiş alacakların krediler içindeki payının düştüğünü söylemek mümkündür. Diğer taraftan alınan önlemler çerçevesinde taşıt ve konut

İhtiyaç ve Diğer Kredilerin Sahiplik Bakımından Dağılımı (%)

Nis.10 Nis.11

Kamu 44.9 46.8

Özel 38.7 39.1

Yabancı 16.4 14

Kaynak: BDDK

Taşıt ve Konut Krd. Hariç Tük.Krd. TGA Oranı (%)

Nisan 10 Nisan 11

Kamu 1.7 1.2

Yabancı 5.2 3.4

Yerli Özel 5.9 3.6

Kaynak: BDDK Tüketici Kredileri/Toplam Krediler (%) Krd.(%)

Nisan 10 Nisan 11

Kamu 30.3 32.1

Yabancı 24.9 25.5

Yerli Özel 19.6 20.9

Kaynak: BDDK

50.1

30 35 40 45 50 55 60 65 70 75

Ara.02 Eyl.03 Haz.04 Mar.05 Ara.05 Eyl.06 Haz.07 Mar.08 Ara.08 Eyl.09 Haz.10 Mar.11

İhtiyaç ve diğer tük.krd./Top.tük.krd.(%) Grafik‐3

Kaynak: BDDK

Tablo‐1

Tablo‐2 Tablo‐3

(4)

4

kredileri dışındaki tüketici kredilerine ilişkin takibe girmiş alacaklar oranı banka grupları bazında incelendiğinde, en yüksek tüketici kredisi kullandıran banka grubu olan kamu bankalarında bu oranın %1 seviyelerinde olduğu, buna karşın yabancı ve özel banka gruplarında Nisan 2011 itibariyle bu oranın %3’ün üzerinde seyrettiği dikkati çekmektedir. Bankalar bazında bir inceleme yapıldığında ise, bazı büyük bankalarda bu oranın %8’i aştığı görülmektedir. Bu çerçevede BDDK’nın karşılık oranlarını artırarak bir yandan konut ve taşıt kredisi dışında tüketici kredisi kullanacakların daha temkinli olmalarını diğer yandan da belirtilen nitelikte kredi kullandırım tercihinde bulunan bankaların söz konusu kullandırımlarda daha tedbirli hareket etmelerini sağlamayı amaçladığı görülmektedir. Donuk alacaklardaki düzenleme ile beraber bankaların kredi müşterisinde daha seçici davranması beklenmektedir.

BDDK aldığı önlemlerle ayrıca söz konusu bu kredi türlerinin tüketici kredilerinin uzun vadelere yayılmasının neden olabileceği riskleri göz önünde bulundurarak, daha önce kredi kartları için getirilmiş olan vadeye bağlı risk ağırlıklandırma yöntemini taşıt ve konut kredisi dışındaki tüketici kredileri için de uygulanmasına karar vermiştir. Bu bağlamda BDDK, bankaların sermaye yeterliliklerinin hesaplanmasında taşıt ve konut kredileri dışındaki tüketici kredilerinden kalan vadesi bir yıl ile iki yıl arasında olanlar için risk ağırlığının %150’ye, iki yıldan fazla olanlar için ise %200’e çıkarılmasına karar vermiştir. 1 yıldan uzun vadeli ihtiyaç ve diğer tüketici kredilerinin toplam ihtiyaç ve tüketici kredileri içindeki payının %92 seviyesinde olduğu gözönüne alındığında BDDK’nın almış olduğu bu kararın çok yerinde bir karar olduğu görülmektedir.

Söz konusu rakamların sermaye yeterlilik rasyosu (SYR) bakımından olası sonuçları incelendiğinde, risk ağırlıklarında artırıma gitmek suretiyle hesaplamada yapılan değişiklikle, halihazırda

%17.9 olan ve 2010 yılının Ekim ayından beri gerileme trendinde olan sektörün SYR’sinin daha sert gerilemesi sözkonusu olabilecektir. Sahiplik bakımından incelendiğinde, %16.4 ile yabancı bankaların en düşük SYR’ye sahip olduğu dikkati çekerken, bu durum kararın ardından SYR’nin daha da düşmesi riskini artırdığından yabancı bankalar için olumsuz bir tablo çizmektedir.

Ancak yabancı bankalar için ihtiyaç ve diğer kredilerin toplam ihtiyaç ve diğer krediler içindeki payının görece düşük olması SYR açısından oluşabilecek olumsuz etkileri sınırlandırabilecektir. Bununla birlikte kamu bankalarının SYR’si açısından aşağı yönlü riskler daha da artmış görünmektedir. Kamu bankalarının verdiği ihtiyaç ve diğer kredilerin toplam ihtiyaç ve diğer krediler içindeki yüksek ağırlığı değerlendirildiğinde, hızlı kredi genişlemesi ile birlikte 2010 yılının Haziran ayından beri genel olarak düşüş trendinde olan kamu bankalarının SYR’sinin daha da gerilemesi mümkün görünmektedir. Böylece 2011 yılının Nisan ayı itibari ile %21.3 ile en yüksek SYR’ye sahip kamu bankaları ile

%16.4 ile en düşük SYR’ye sahip yabancı bankalar arasındaki fark kapanabilecektir.

İhtiyaç ve Diğer Tüketici Kredileri

(Milyar TL) Nis.10 Nis.11 Artış oranı (%)

İhtiyaç ve diğer tüketici kredileri 48.873 71.970 47 1 yıldan uzun vadeli ihtiyaç ve diğer

tüketici kredileri

43.207 66.372 54

Kaynak: BDDK

21.3 17.9 16.416.8 0

10 20 30 40 50 60 70

Oca.03 Tem.03 Oca.04 Tem.04 Oca.05 Tem.05 Oca.06 Tem.06 Oca.07 Tem.07 Oca.08 Tem.08 Oca.09 Tem.09 Oca.10 Tem.10 Oca.11

Sermaye Yeterlilik Rasyosu (%)

Sektör Kamu Özel Yabancı

Grafik‐4

Kaynak: BDDK

(5)

Alınan bu kararın sektör karlılığına yansımaları incelendiğinde ise, söz konusu bu değişikliklerin önümüzdeki dönemde net dönem karında düşüşe neden olması beklenebilecektir. Söz konusu değişiklikle oluşan maliyet artışının kredi fiyatlarına yansıtılması durumunda ise tüketici kredileri faiz oranlarının bir miktar yukarı yönlü hareket etmesi mümkün olabilecektir. Böyle bir durumda ise bu kararın karlılık üzerindeki net etkisini söz konusu faiz artışına tüketici talebinin duyarlılığı belirleyecektir. Tüketici duyarlılığının düşük olması durumunda karlılıktaki düşüşün sınırlı kalması söz konusu olabilecektir. Tüm bunlar gözönüne alındığında net faiz marjı %4.4 olan yabancı grup bankaların bu karardan yine en az etkilenecek grup olduğu dikkati çekmektedir.

3.4 3.23.3

4.4

2 3 4 5 6 7 8 9

10 Net Faiz Marjı (%)

Sektör Kamu Özel Yabancı

Grafik‐5

Kaynak: BDDK

(6)

5

TÜRKİYE

Sektörler (Sabit Fiyatlarla)

Sektör 2010 2010 2010 2010 2011

Payları I. II. III. IV. I.

(%) Çeyrek Çeyrek Çeyrek Çeyrek Çeyrek

Tarım 3.9 0.6 1.3 ‐0.1 4.3 3.6

Sanayi 25.8 21.4 15.7 7.6 11.3 12.3

İnşaat 5.8 8.3 20.4 22.1 17.5 14.8

Ticaret 13.8 20.5 13.9 7.3 13.1 17.2

Ulaş. ve Haber. 15.2 12.1 10.4 6.9 12.9 12.2

Mali Kur. 12.2 4.4 7.3 6.3 10.3 9.1

Konut Sah. 5.0 1.8 1.7 2.9 1.2 2.2

Eğitim 2.2 1.2 0.9 ‐0.7 0.9 3.2

Sağ. İş. ve Sos. Hiz. 1.4 4.2 2.1 ‐1.4 ‐0.7 2.5

Vergi‐Süb. 9.0 17.3 13.9 8.2 13.3 17.1

GSYİH 12.0 10.3 5.2 9.2 11.0

Türkiye Büyüme Oranı (Çeyrek)

Sektörel Büyüme Hızları (%) 11

‐20

‐15

‐10

‐5 0 5 10 15

1999Q1 1999Q3 2000Q1 2000Q3 2001Q1 2001Q3 2002Q1 2002Q3 2003Q1 2003Q3 2004Q1 2004Q3 2005Q1 2005Q3 2006Q1 2006Q3 2007Q1 2007Q3 2008Q1 2008Q3 2009Q1 2009Q3 2010Q1 2010Q3 2011Q1

Reel GSYİH (Yıllık % Değişim)

Kaynak:TÜİK Kaynak:TÜİK

‐30.0

‐20.0

‐10.0 0.0 10.0 20.0 30.0

Sektörel Büyüme Hızları (%)

Tarım Sanayi İnşaat Ticaret Ulaştırma

‐20.0

‐15.0

‐10.0

‐5.0 0.0 5.0 10.0 15.0

1999Q1 1999Q3 2000Q1 2000Q3 2001Q1 2001Q3 2002Q1 2002Q3 2003Q1 2003Q3 2004Q1 2004Q3 2005Q1 2005Q3 2006Q1 2006Q3 2007Q1 2007Q3 2008Q1 2008Q3 2009Q1 2009Q3 2010Q1 2010Q3 2011Q1

Mevsim ve Takvim Etkisinden Arın. GSYİH (% q‐q) Takvim Etkisinden Arın. GSYİH (% y‐y)

(7)

6

‐30.00

‐20.00

‐10.00 0.00 10.00 20.00 30.00

Mar.07 May.07 Tem.07 Eyl.07 Kas.07 Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10 May.10 Tem.10 Eyl.10 Kas.10 Oca.11 Mar.11

İmalat Sanayi 3 Aylık Ort. Yıllık Değ.

Harcama Bileşenleri (Sabit Fiyatlarla)

Sektör Payları (%)

2010 I.

Çey

2010 II.

Çey 2010

III.

Çey 2010

IV.

Çey.

2011 I.

Çey.

Yer. Hanehalkı Tük. Har.

75.0 7.3 3.1 4.8 8.4 11.6

Dev. Nihai Tük. Har.

13.4 0.6 4.7 ‐0.9 3.2 6.7

Gay. Safi Ser. Oluş.

22.4 16.8 28.4 29.9 42.1 33.6

Kamu Sektörü

3.0 13.5 15.4 13.5 17.1 4.8

Özel Sektör

19.4 17.3 31.4 34.2 49.5 38.3

Mal ve Hiz. İhracatı

21.6 ‐0.8 12.5 ‐1.6 4.3 7.7

Mal ve Hiz. İthalatı

32.3 21.9 19.2 16.2 25.4 26.9

GSYİH

12.0 10.3 5.2 9.2 11.0

Harcama Bileşenlerinin Yıllık Büyüme Oranları (%)

Sanayi Üretim Endeksi

‐8

‐6

‐4

‐2 0 2 4 6 8

‐30

‐20

‐10 0 10 20 30

Oca.06 Nis.06 Tem.06 Eki.06 Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11 Nis.11

Sanayi Üretim Endeksi (Yıllık % Değişim)

Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (Bir Önceki Aya Göre % Değ.)

İmalat Sanayi Üretim Endeksi

Kaynak:TÜİK

‐40

‐30

‐20

‐10 0 10 20 30 40

Harcama Bileşenleri Büyüme Hızları (%)

Tüketim Devlet Yatırım İhracat İthalat

(8)

7

‐60

‐50

‐40

‐30

‐20

‐10 0 10 20 30 40 50

Aramalı İmalatı (Yıllık % Değ.)

Dayanıklı Tüketim Malı İmalatı (Yıllık % Değ.) Dayanıksız Tüketim Malı İmalatı (Yıllık % Değ.) Sermaye Mali İmalati (Yıllık % Değ.)

Sektörler Yıllık Değişim Oranı (%)

Nisan Ayı

2010 2011

Petrol Ürünleri 11.5 7.9

Tekstil 20.6 ‐2.3

Gıda 11 5.8

Kimyasal Madde 21.1 13.3

Ana Metal Sanayi 8.9 7.7

Metalik Olm. Diğ. Mineral 18.8 2.7

Taşıt Araçları 30 26.6

Elektrikli Teçhizat ‐0.6 4.8

Giyim

17.0 ‐2.9

Sektörel Bazda Sanayi Üretim Endeksi

0 10000 20000 30000 40000 50000 60000 70000

Oca.01 Tem.01 Oca.02 Tem.02 Oca.03 Tem.03 Oca.04 Tem.04 Oca.05 Tem.05 Oca.06 Tem.06 Oca.07 Tem.07 Oca.08 Tem.08 Oca.09 Tem.09 Oca.10 Tem.10 Oca.11

Toplam Otomobil Üretimi (Adet) (12 aylık Har. Ort.)

Toplam Otomobil Üretimi Beyaz Eşya Üretimi

700000 900000 1100000 1300000 1500000 1700000 1900000 2100000

Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11 Nis.11

Beyaz Eşya Üretimi (Adet) Aylık Sanayi Sipariş Endeksi

100.0 120.0 140.0 160.0 180.0 200.0 220.0

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10 May.10 Tem.10 Eyl.10 Kas.10 Oca.11 Mar.11

Aylık Sanayi Sipariş Endeksi (İmalat Sektörü)

Aylık Sanayi Ciro Endeksi

100.0 120.0 140.0 160.0 180.0 200.0 220.0

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10 May.10 Tem.10 Eyl.10 Kas.10 Oca.11 Mar.11

Aylık Sanayi Ciro Endeksi

Kaynak:TÜİK Kaynak:TÜİK

Kaynak:OSD,Vakıfbank

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

(9)

8

Kapasite Kullanım Oranı

76.7

50 55 60 65 70 75 80 85

Kapasite Kullanım Oranı (%)

Kaynak: TCMB

45 55 65 75 85 95

Dayanıklı Tüketim Malları Dayanıksız Tüketim Malları Ara Malları

Yatırım Malları

Yatırım Teşvik Belgeli Sabit Sermaye Yatırım Tutarı

‐50.0 1,950.0 3,950.0 5,950.0 7,950.0 9,950.0 11,950.0 13,950.0 15,950.0 17,950.0 19,950.0

Yatırım Teşvik Belgeli Sabit Sermaye Yatırım Tutarı (milyon TL)

Verilen İnşaat Ruhsatları

0.0 10,000.0 20,000.0 30,000.0 40,000.0 50,000.0 60,000.0 70,000.0 80,000.0

2003‐I 2003‐III 2004‐I 2004‐III 2005‐I 2005‐III 2006‐I 2006‐III 2007‐I 2007‐III 2008‐I 2008‐III 2009‐I 2009‐III 2010‐I 2010‐III 2011‐I

Verilen İnşaat Ruhsatları (Yüzölçümü,1000 m2)

Toplam Sanayide Verimlilik

85.0 90.0 95.0 100.0 105.0 110.0 115.0 120.0 125.0 130.0

Toplam Sanayide Verimlilik Endeksi

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

Kaynak:TCMB

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

PMI Endeksi

30 35 40 45 50 55 60

Haziran 05 Eylül 05 Aralık 05 Mart 06 Haziran 06 Eylül 06 Aralık 06 Mart 07 Haziran 07 Eylül 07 Aralık 07 Mart 08 Haziran 08 Eylül 08 Aralık 08 Mart 09 Haziran 09 Eylül 09 Aralık 09 Mart 10 Haziran 10 Eylül 10 Aralık 10 Mart 11 Haziran 11

PMI Imalat Endeksi

Kaynak:Reuters

(10)

9

ENFLASYON GÖSTERGELERİ

TÜFE ve Çekirdek Enflasyonu

0 2 4 6 8 10 12 14

Oca.04 Nis.04 Tem.04 Eki.04 Oca.05 Nis.05 Tem.05 Eki.05 Oca.06 Nis.06 Tem.06 Eki.06 Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11 Nis.11

TÜFE (yıllık‐% değ.) Çekirdek‐I Endeksi

TÜFE Harcama Grupları (Katkı, Puan)

‐5 0 5 10 15 20 25

Oca.04 Nis.04 Tem.04 Eki.04 Oca.05 Nis.05 Tem.05 Eki.05 Oca.06 Nis.06 Tem.06 Eki.06 Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11 Nis.11

ÜFE (yıllık‐%değ.)

0 5 10 15 20 25 30 35

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10 May.10 Tem.10 Eyl.10 Kas.10 Oca.11 Mar.11 May.11

Gıda Enerji Tüfe

Gıda ve Enerji Enflasyonu (yıllık‐% değ.)

ÜFE Alt Sektörler (yıllık‐% değ.) Dünya Gıda ve Emtia Fiyat Endeksi ÜFE

500 700 900 1100 1300 1500 1700 1900 2100 2300

100 120 140 160 180 200 220 240 260

Ocak 04 Haziran 04 Kasım 04 Nisan 05 Eylül 05 Mart 06 Ağustos 06 Ocak 07 Haziran 07 Kasım 07 Nisan 08 Eylül 08 Şubat 09 Temmuz 09 Aralık 09 Mayıs 10 Ekim 10

UN Dünya Gıda Fiyat Endeksi UBS Emtia Fiyat Endeksi (sağ eksen) Kaynak:Bloomberg

‐10

‐5 0 5 10 15 20 25 30 35

Tarım Sanayi İmalat Sanayi

Kaynak:TCMB

Kaynak:TCMB Kaynak:TCMB

Kaynak:TCMB, Vakıfbank Kaynak:TCMB

‐0.2 0.8

Gıda ve Alkolsüz İçecekler Giyim ve ayakkabı Lokanta ve Oteller Konut Ulaştırma Eğlence ve Kültür

Eğitim Yıllık

Aylık

(11)

10

Türk‐ İş Mutfak Enflasyonu İTO Enflasyon Göstergeleri

4 5 6 7 8 9 10

Nis.06 Tem.06 Eki.06 Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11 Nis.11

12 Ay Sonrası Yıllık TÜFE Beklentisi 24 Ay Sonrası Yıllık TÜFE Beklentisi

Enflasyon Beklentileri

‐10 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90

Oca.00 Tem.00 Oca.01 Tem.01 Oca.02 Tem.02 Oca.03 Tem.03 Oca.04 Tem.04 Oca.05 Tem.05 Oca.06 Tem.06 Oca.07 Tem.07 Oca.08 Tem.08 Oca.09 Tem.09 Oca.10 Tem.10 Oca.11

İstanbul Toptan Eşya Fiyat Endeksi İstanbul Ücretliler Geçinme Endeksi

40 50 60 70 80 90 100

Oca.04 May.04 Eyl.04 Oca.05 May.05 Eyl.05 Oca.06 May.06 Eyl.06 Oca.07 May.07 Eyl.07 Oca.08 May.08 Eyl.08 Oca.09 May.09 Eyl.09 Oca.10 May.10 Eyl.10 Oca.11 May.11

Fiyatların değişim yönüne ilişkin beklenti Tük. Güven Endeksi Fiyatların Değ. Yönünde Beklenti

‐4

‐2 0 2 4 6 8

2006M01 2006M04 2006M07 2006M10 2007M01 2007M04 2007M07 2007M10 2008M01 2008M04 2008M07 2008M10 2009M01 2009M04 2009M07 2009M10 2010M01 2010M04 2010M07 2010M10 2011M01 2011M04

Türk‐İş Gıda Enflasyonu( Bir önceki aya göre Değ.)

Kaynak: İTO

Kaynak:Türk‐İş

(12)

11

İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ

9.9 10.8

8.0 9.0 10.0 11.0 12.0 13.0 14.0 15.0 16.0 17.0

2005M01 2005M05 2005M09 2006M01 2006M05 2006M09 2007M01 2007M05 2007M09 2008M01 2008M05 2008M09 2009M01 2009M05 2009M09 2010M01 2010M05 2010M09 2011M01

Mevsimsellikten Arındırılmış İşsizlik Oranı İşsizlik Oranı

19,000 20,000 21,000 22,000 23,000 24,000 25,000 26,000 27,000

Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11

İşgücü Arzı İstihdam Edilenler

30.0 35.0 40.0 45.0 50.0 55.0

İşgücüne Katılma Oranı İstihdam Oranı İşgücüne Katılım Oranı

44 45 46 47 48 49 50 51 52 53

0 5 10 15 20 25 30

Tarım Sanayi İnşaat Hizmetler

Sektörlerin Toplam İşgücü İçindeki payı

0 20,000 40,000 60,000 80,000 100,000 120,000 140,000 160,000 180,000 200,000

Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10

İş Arayanların Sayısı İşkur İstatistikleri

92 94 96 98 100 102 104 106 108 110

Sanayi İstihdam Endeksi Sanayi İstihdam Endeksi (2005=100)

Kaynak:TCMB Kaynak:TCMB, Vakıfbank

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

İşsizlik Oranı İşgücü Durumu

(13)

12

1,000 1,500 2,000 2,500 3,000 3,500 4,000 4,500 5,000

Kurulan‐Kapanan Şirket Sayısı (Adet) Kurulan‐Kapanan Şirket Sayısı

95.0 97.0 99.0 101.0 103.0 105.0 107.0 109.0 111.0 113.0 115.0

Reel Brüt Ücret ‐ Maaş Endeksleri Reel Brüt Ücret ‐ Maaş Endeksleri

Kaynak:TCMB Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

(14)

13

DIŞ TİCARET GÖSTERGELERİ

‐60

‐40

‐20 0 20 40 60 80 100 120 140

Ara Malları (y/y) Sermaye Malları (y/y) Tüketim Malları (y/y)

İthalat‐İhracat Dış Ticaret Dengesi

0 5000 10000 15000 20000 25000

Oca.03 Nis.03 Tem.03 Eki.03 Oca.04 Nis.04 Tem.04 Eki.04 Oca.05 Nis.05 Tem.05 Eki.05 Oca.06 Nis.06 Tem.06 Eki.06 Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11 Nis.11

İhracat (milyon dolar) İthalat (milyon dolar)

İthalat

‐60

‐40

‐20 0 20 40 60 80 100 120 140

Ara Malları (y/y) Sermaye Malları (y/y) Tüketim Malları(y/y)

İhracat

Cari İşlemler Dengesi Sermaye ve Finans Hesabı

‐11000

‐9000

‐7000

‐5000

‐3000

‐1000 1000 3000

‐74000

‐64000

‐54000

‐44000

‐34000

‐24000

‐14000

‐4000 6000

Cari İşlemler Dengesi (Yıllık‐milyon dolar) Cari İşlemler Dengesi (milyon dolar‐sağ eksen)

‐12000

‐10000

‐8000

‐6000

‐4000

‐2000 0

Oca.03 Tem.03 Oca.04 Tem.04 Oca.05 Ağu.05 Şub.06 Ağu.06 Mar.07 Eyl.07 Mar.08 Eyl.08 Mar.09 Eki.09 Nis.10 Eki.10 Nis.11

Dış Ticaret Dengesi (milyon dolar)

‐20000

‐10000 0 10000 20000 30000 40000 50000

Doğrudan Yatırımlar (12 aylık‐milyon dolar) Portföy Yatırımları (12 aylık‐milyon dolar) Diğer Yatırımlar(12 aylık‐milyon dolar)

(15)

14 TÜKETİM GÖSTERGELERİ

‐15

‐10

‐5 0 5 10 15 20

1999Q1 1999Q3 2000Q1 2000Q3 2001Q1 2001Q3 2002Q1 2002Q3 2003Q1 2003Q3 2004Q1 2004Q3 2005Q1 2005Q3 2006Q1 2006Q3 2007Q1 2007Q3 2008Q1 2008Q3 2009Q1 2009Q3 2010Q1 2010Q3

Reel Hanehalkı Tüketimi (Yıllık % Değişim)

‐5 15 35 55 75 95 115 135 155 175

Oca.04 Haz.04 Kas.04 Nis.05 Eyl.05 Şub.06 Tem.06 Ara.06 May.07 Eki.07 Mar.08 Ağu.08 Oca.09 Haz.09 Kas.09 Nis.10 Eyl.10 Şub.11

Bireysel Krediler (Yıllık %Değişim) Ticari Krediler (Yıllık % Değişim)

Tüketici Güveni ve Reel Kesim Güveni Tüketim Harcamaları

40 50 60 70 80 90 100 110 120 130

65 70 75 80 85 90 95 100 105 110 115

Ara.03 Mar.0

4

Haz.04 Eyl.04 Ara.04 Mar.0

5

6

7

8

9

0

1 Haz.11

Tüketici Güven Endeksi

Reel Kesim Güven Endeksi (sağ eksen)

Krediler CNBC‐e Güven Endeksleri

0.0 50.0 100.0 150.0 200.0 250.0

Oca.02 May.0

2

Eyl.02 Oca.03 May.0

3

Eyl.03 Oca.04 May.0

4

Eyl.04 Oca.05 May.0

5

Eyl.05 Oca.06 May.0

6

Eyl.06 Oca.07 May.0

7

Eyl.07 Oca.08 May.0

8

Eyl.08 Oca.09 May.0

9

Eyl.09 Oca.10 May.1

0

Eyl.10 Oca.11 May.1

1

CNBC‐e Tüketici Güven Endeksi CNBC‐e Tüketim Endeksi

0 10 20 30 40 50 60 70 80

Oca.04 Nis.04 Ağu.04 Kas.04 Mar.05 Tem.05 Eki.05 Şub.06 May.06 Eyl.06 Oca.07 Nis.07 Ağu.07 Ara.07 Mar.08 Tem.08 Eki.08 Şub.09 Haz.09 Eyl.09 Oca.10 Nis.10 Ağu.10 Ara.10 Mar.11

Krediler (Yıllık % Değişim)

Bireysel ve Ticari Krediler

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:BDDK

Kaynak:BDDK

(16)

15

‐60

‐50

‐40

‐30

‐20

‐10 0

Ara.06 Şub.07 Nis.07 Haz.07 Ağu.07

Eki.07 Ara.07 Şub.08 Nis.08 Haz.08 Ağu.08

Eki.10 Ara.10

Bütçe Dengesi (12 Aylık toplam‐milyar TL)

Kaynak:TCMB

KAMU MALİYESİ GÖSTERGELERİ

Bütçe Dengesi Bütçe Gelirleri ve Harcamaları

Borç Stoku İç ve Dış Borç Stoku

Vergi Gelirleri Faiz Dışı Denge

‐35

‐25

‐15

‐5 5 15 25 35 45 55 65

Vergi Gelirleri (Nominal yıllık %) Vergi Gelirleri (Reel yıllık %)

Kaynak:TCMB

‐3 7 17 27 37 47 57

Faiz Dışı Denge (12 aylık‐milyar TL)

Kaynak:TCMB,Vakıfbank

Kaynak:TCMB

300.0 350.0 400.0 450.0 500.0 550.0

Oca.05 Haz.05 Kas.05 Nis.06 Eyl.06 Şub.07 Tem.07 Ara.07 May.08 Eki.08 Mar.09 Ağu.09 Oca.10 Haz.10 Kas.10 Nis.11

Toplam Borç Stoku (milyar TL)

Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

60.0 70.0 80.0 90.0 100.0 110.0 120.0 130.0 140.0

200.0 220.0 240.0 260.0 280.0 300.0 320.0 340.0 360.0 380.0

Oca.05 Haz.05 Kas.05 Nis.06 Eyl.06 Şub.07 Tem.07 Ara.07 May.08 Eki.08 Mar.09 Ağu.09 Oca.10 Haz.10 Kas.10 Nis.11

İç Borç Stoku (milyar TL)

Dış Borç Stoku (milyar TL‐sağ eksen)

Kaynak: Hazine Müsteşarlığı 150

170 190 210 230 250 270 290 310

Ara.06 Mar.07 Haz.07 Eyl.07 Ara.07 Mar.08 Haz.08 Eyl.08 Ara.08 Mar.09 Haz.09 Eyl.09 Ara.09 Mar.10 Haz.10 Eyl.10 Ara.10 Mar.11

Bütçe Gelirleri (12 aylık toplam‐milyar TL) Bütçe Harcamaları (12 aylık toplam‐milyar TL)