Haftalık Yurtiçi Ekonomi Raporu yılında GSYİH reel bazda %8.9 oranında büyümüştür... Geçtiğimiz Hafta Açıklanan Veriler...

(1)

‐Bu Haftaki Yazımız...

2010 yılında GSYİH reel bazda %8.9 oranında büyümüştür...

Dördüncü çeyrek büyüme verileri ve yapılan revizyonlarla birlikte Türkiye ekonomisi 2010 yılında %8.9 oranında kriz öncesi ortalamanın üzerinde bir büyüme performansı sergilemiştir. 2010 yılı büyüme oranında olumlu baz etkili olurken, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seride de yaşanan artış 2010 yılının Türkiye büyümesi açısından oldukça iyi geçtiğini yansıtmaktadır. Özellikle yatırım harcamalarında yaşanan artışlar büyümenin sürdürülebilirliği üzerinde olumlu bir tablo çizerken, kriz süresince sert bir şekilde küçülen Türkiye ekonomisi için lokomotif konumunda olan inşaat sektöründeki toparlanma da yine olumlu bir görünümdedir. 2010 yılında yakalanan güçlü büyüme verileri ardından bu performansın baz etkisinin terse dönmesiyle 2011 yılında ise zayıflaması mümkün olabilir.

‐Geçtiğimiz Hafta Açıklanan Veriler...

Dış ticaret açığındaki hızlı artış devam ediyor...

Dış ticaret açığı Şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %110.9’luk artışla 7.4 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Söz konusu veri Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar olarak bizim ve piyasanın 6.8 milyar dolar olan beklentisinin üzerinde açıklanmıştır. 2011 yılı Şubat ayında, ihracat 10.1 milyar dolar ile beklentilerimize paralel açıklanırken, %48.7 artarak 17.5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşen ithalat, dış ticaret açığının beklentilerimizin üzerinde gelmesindeki ana etken olarak göze çarpmaktadır. Yılın ilk iki aylık dönemi itibariyle bakıldığında, dış ticaret açığındaki artış %100 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Enflasyondaki düşüş devam ediyor…

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Mart ayında Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) bir önceki aya göre %0.66 artış yönünde olan piyasa beklentilerinin ve %0.75 artış yönünde olan bizim beklentimizin altında %0.42 oranında gerçekleşmiştir. Böylece yıllık bazda TÜFE, %4.16 seviyesinden Mart ayında %3.99 seviyesine gerilemiştir. Yılın ilk çeyreğinde baz etkisi ile yıllık enflasyon TCMB’nin orta ve uzun vadeli hedefinin oldukça altına gerilerken, ilk çeyreğin ardından olumlu baz etkisinin hafiflemesi ile birlikte enflasyonda yeniden yukarı yönlü hareketlerin yaşanmasını bekliyoruz.

‐ Önümüzdeki Hafta Açıklanacak Veriler..

Haftalık Yurtiçi Ekonomi Gündemi

Tarih Açıklanacak Veri Önceki Veri Beklenti

16.02.2011 Sanayi Üretim Endeksi (Şubat)

VakıfBank

Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar

[email protected] Ankara, TÜRKİYE

Haftalık Yurtiçi Ekonomi Raporu

4‐11 Nisan 2011

(2)

2010 yılında GSYİH reel bazda %8.9 oranında büyümüştür...

Grafik‐1 Grafik‐2

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) 2010 yılı son çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla %9.2 oranında büyüyerek 28,015 milyon TL olmuştur. Takvim etkisinden arındırılmış sabit fiyatlarla GSYİH 2010 yılı son üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %9.6’lık artış gösterirken, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYİH değeri bir önceki döneme göre %3.6 artmıştır. Türkiye İstatistik Kurumu önceki çeyrekler için büyüme verilerini revize ederken, I. çeyrek büyüme oranını %11.7’den %12.0’ye yükseltilmiş, III.çeyrek büyüme oranını ise %5.5’ten %5.2’a düşürülmüştür. Böylece 2010 yılı toplamında GSYİH değeri sabit fiyatlarla %8.9’luk artışla 105,680 milyon TL olmuştur. 2010 yılında kişi başına GSYİH değeri ise cari fiyatlarla 15,138 TL, ABD doları cinsinden 10,079 dolar olarak hesaplanmıştır.

Grafik‐3

Büyüme verileri harcamalar yöntemiyle incelendiğinde, yılın son çeyreğinde yatırım harcamalarında yaşanan %42.1 oranındaki güçlü artış dikkat çekmektedir. Söz konusu grubun 4.

çeyrekte büyümeye en yüksek katkıyı yaptığı dikkat çekmektedir (8.81 puan). Yıl boyu çift haneli büyüyen yatırım harcamalarının 5.95 puan ile yine yıllık büyüme performansına en yüksek katkıyı yapan harcama grubu olduğu görülmektedir. Yatırım harcamalarındaki söz konusu artışta özel sektör yatırımlarında yıl boyu yaşanan %33.5 oranındaki artışın rol oynadığı görülürken (katkısı 5.36 puan), kamu sektörü yatırımlarının %15.1 oranındaki artışla katkısının 0.58 puan ile sınırlı olduğu görülmektedir.

Dolayısıyla 2010 yılı büyüme rakamlarında yatırımlarda özellikle özel sektör yatırımlarında yaşanan sert artış en önemli gelişmeyken, bu durum önümüzdeki dönemde büyüme performansının sürdürülebilirliğine ilişkin olumlu bir tablo çizmektedir. Diğer harcama kalemleri incelendiğinde ise, 2010 yılı son çeyreğinde yerleşik hanehalkları tüketiminin %9 oranında artarak dördüncü çeyrek büyüme oranına 6.23 puan katkı yaptığı görülmektedir. Yılın en yüksek artışını yaşayan tüketim harcamalarının 2010 yılı toplam büyümesine katkısı ise 4.63 ile yatırımların arkasında kalmıştır. Bu durum tüketime dayalı bir büyüme modeline sahip Türkiye ekonomisi için sürpriz bir gelişme olarak dikkat çekmektedir. Devletin nihai tüketim harcamaları ise, 2010 yılı son çeyreğinde büyümeye 0.45 puanlık katkı

8.1 3.8 3.2

4.2 7.2

2.8 1

‐6.5

‐14.7

‐7.8

‐2.8 5.9

12 10.3

5.2

9.2

‐20

‐15

‐10

‐5 0 5 10

15 GSYH Büyüme Oranı (%)

‐40.0

‐30.0

‐20.0

‐10.0 0.0 10.0 20.0 30.0 40.0 50.0

Harcama Bileşenleri Büyüme Hızları (%)

Tüketim Devlet Yatırım

İhracat İthalat GSYİH (%)

Kaynak: TÜİK Kaynak: TÜİK

3.6 9.6

‐15.0

‐10.0

‐5.0 0.0 5.0 10.0 15.0

1‐1999 3‐1999 1‐2000 3‐2000 1‐2001 3‐2001 1‐2002 3‐2002 1‐2003 3‐2003 1‐2004 3‐2004 1‐2005 3‐2005 1‐2006 3‐2006 1‐2007 3‐2007 1‐2008 3‐2008 1‐2009 3‐2009 1‐2010 3‐2010

Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış GSYİH (% q‐q) Takvim Etkisinden Arındırılmış GSYİH (% y‐y)

Kaynak: TÜİK

(3)

sağlarken Yılın son büyümey ihracatın

Grafik‐4:

sektörler büyümes diğer olu sektörün havanın d yıllık bazd ile en ser çeyrekte çeken bir etkili olm görülmek

Gelişmek haline ge

‐30.0

‐20.0

‐10.0 0.0 10.0 20.0 30.0

2

Kaynak: TÜİK

‐16

‐11

‐6

‐1 4 9 14

Kaynak: IMF, Grafik‐5:

n, yıl genelind çeyreğinde ih ye olan katkısı büyümeye ka

in yıl geneli sine katkıları s mlu gelişme i ün yılın ilk çey da etkisiyle 20 da %17.5 oran rt büyüme ora

tarım ve bal r gelişmedir. T muştur. Yıl g ktedir.

kte olan ülkel eleceği öngörü

2009‐I 2009‐II 20

Sekt

Tarım Ticaret K

2006 Bloomberg

de %2 oranınd hracat ise %4.3 ı beklentilerim atkısı ‐4.35 pu

nde de sana sırasıyla 1.62 p

ise inşaat sekt yreğinde olum 010 yılının son

nında büyüye anına sahip ol ıkçılık sektörl Tarım sektörü genelinde ise

erin (GOÜ) y ülen Çin’in 20

009‐III 2009‐IV 20

törel Büyüme

Sanayi Ulaştır

2007

da artan ana 3 oranında ar mize paralel o an olduğu hes

ayi ardından puan ve 1.50 töründe yaşa mlu baz etkisiy n üç çeyreğind erek GSYİH’ya an sektörün, y

erinde yaşan nde yaşanan s e tarım sekt

yıllık büyüme 006’dan bu ya

010‐I 2010‐II 201

e Hızları (%)

ma

2008 Gelişmekte Ola

harcama grub rtarken, ithala

larak negatif saplanmaktad

hızlı büyüye puan olduğu nan toparlanm yle %8.3 oran de oldukça güç

0.90 puan ka yıl sonu büyü

an sırasıyla % söz konusu ar törünün büyü

oranları ince ana diğer ülke

10‐III 2010‐IV İnşaat GSYİH (%)

2009 an Ülkelerin Yıl

bunun yıllık G attaki sert yük gerçekleşmişt dır.

Büyüme ve incelendiğin sanayi se yaşayarak katkı yaptığ

%13.6 büyü katkısı 3.15 olmuştur.

sektörünün sağladığı di

%13.1 artı ticaret ile ulaştırma en sektörler

görülmekted madır. 2009 y nında büyüme çlü bir görünü atkı sağladığı g me oranına ka

%4.3 ve %18.

rtış büyümeni ümeye katkıs

elendiğinde, d elere nazaran

2010 l sonu Büyüme

GSYİH’ya katkı kselişle (%25.4 tir (‐5.59 puan

erilerinin deta nde ise, 201 ktörünün % büyümeye 2.

ğı görülmekt üyen sektörün 5 puan ile yine Dördüncü n ardından, y kkat çeken d ş gösteren

%12.9 yıllı sektörü olm olarak dikka ir. 2010 yılı bü yılında sert bir esinin ardında üm sergilediği görülmüştür.

atkısı 0.89 pu 4 oranındaki n beklentimiz sının 0.12 p

dünyanın en b daha istikrarl

2011 e Oranları (%yo

IMF Beklenti

ısı 0.23 puan 4) beraber net

n). Yıl genelin

yları üretim t 10 yılı son ç

%11.3 oranın .6 puan ile e edir. Yıl gene n 2010 yılı bü e en yüksek o çeyrekte yükseliş yönü iğer sektörler toptan ve p k büyüme s muştur. Söz at çekerken,

üyüme veriler r şekilde dara n, ekonomide ve yılın son ç Yıl genelinde an olmuştur.

artışlar da y zin üzerinde ka

uan ile sınır

büyük ülkeler lı ve pozitif bi

Br Çi M Po Ru Gü Ar Tü oy)

si

3 olmuştur.

t ihracatın de ise net

tarafından eyreğinde nda artış en yüksek elinde ise üyümesine lan sektör sanayi nde katkı r ise, yıllık perakende sergileyen z konusu 2010 yılı rindeki bir alan inşaat eki olumlu eyreğinde ise %17.1 Dördüncü ine dikkat almasında rlı olduğu

rinden biri ir büyüme

rezilya n acaristan olonya usya üney Africa rjantin ürkiye

(4)

trendi sergilediği gözlenirken, global krizin etkilerinin daha da belirginleştiği 2009 yılında büyüme oranlarının GOÜ’lerde genelde negatif bir seyirde olduğu görülmektedir. 2009 yılsonunda ‐%4.8 küçülen Türkiye GSYİH’sının, 2008 yılında %5.2 oranında pozitif bir görünüm sergilemesine rağmen 2009 yılında ‐%7.9 küçülen Rusya’ya nazaran, daha ılımlı bir düşüş trendinde olması dikkat çekmiştir. 2009 yılının ilk 3 çeyreğinde gerçekleşen negatif büyüme rakamlarının ardından, Türkiye büyümesinin son çeyrekte %6 oranında pozitif bir oranı yakalaması, yılsonu düşüş hızının bir miktar yavaşlamasına neden olmuştur. Söz konusu dönemde yakalanan yukarı yönlü büyüme hareketinin 2010 yılı boyunca devam etmesi, 2010 yıl sonu büyüme rakamının, 2009 yılsonunda gerçekleşen ‐%4.8’lik küçülmenin 13.8 puan üzerinde, %8.9 olarak gerçekleşmesine neden olmuştur. 2009 yılında büyüme oranlarında sert düşüşler meydana gelen GOÜ’lerin, global piyasalardaki dengesizliklerin gelişmiş ülkeler (GÜ) üzerindeki risklerinin hala devam etmesi ve GOÜ’lerin söz konusu makroekonomik zorluklara karşı ek tedbirler almış olması, 2010 yılında GOÜ büyüme rakamlarının, pek çok GÜ’ye nazaran daha güçlü bir görünüm sergilemesine neden olmuştur. Dünya ekonomisi tarihinde emsali görünmeyen bu durum, gelecekte global ekonominin ne yönde şekilleneceği konusunda pek çok tartışmaya neden olurken, IMF’in seçtiğimiz birkaç GOÜ için yaptığı 2011 yıl sonu büyüme beklentilerinin, global piyasalardaki öngörülen ‘güçlü ve pozitif büyüme’ öngörüsünü pek yansıtmadığı gözlenmiştir.

Tablo‐1: Temel Makroekonomik Göstergeler (GSYİH oran) Cari İşlemler

Dengesi

Dış Ticaret Dengesi

Bütçe Dengesi

Dış Borç Stoku

Mevduat Bankaları Yurtiçi Kredi Hacmi

2006 ‐6.1 ‐10.2 ‐0.9 39.4 22.4

2007 ‐6.0 ‐9.7 ‐0.5 38.7 25.4

2008 ‐5.7 ‐9.6 ‐1.1 38.0 28.0

2009 ‐2.3 ‐6.3 ‐1.0 43.6 30.7

2010 ‐6.6 ‐9.7 ‐2.2 38.4 38.1

Kaynak: TCMB, Hazine Müsteşarlığı, TÜİK

2010 yılına ilişkin GSYİH verisinin açıklanması ile Türkiye ekonomisine ilişkin temel makroekonomik göstergelere ilişkin 2010 yılı gelişmeleri daha da netleşmiştir. Yukarıdaki tabloya bakıldığında, cari işlemler hesabındaki açığın yüksek boyutlara ulaştığı görülmektedir. 2009 yılında krizin etkileriyle GSYİH’nın %2.3’üne gerileyen Cari açık/GSYİH oranı 2010 yılındaki hızlı büyüme sürecinin yarattığı tasarruf açığının etkisiyle %6.6 seviyesine yükselmiştir. Bütçe açığında önemli bir riske işaret eden bozulma dikkat çekmezken, dış borç stokundaki düşüşle kriz öncesi seviyeye yeniden ulaşıldığı görülmektedir. Küresel ekonomilerde borç stoklarının yarattığı endişeler dikkate alındığında, borç stokunda bozulma görülmemesi Türkiye ekonomisi açısından önemli bir olumlu gösterge olarak karşımıza çıkmaktadır.

Dördüncü çeyrek büyüme verileri ve yapılan revizyonlarla birlikte Türkiye ekonomisi 2010 yılında %8.9 oranında kriz öncesi ortalamanın üzerinde bir büyüme performansı sergilemiştir. 2010 yılı büyüme oranında olumlu baz etkili olurken, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seride de yaşanan artış 2010 yılının Türkiye büyümesi açısından oldukça iyi geçtiğini yansıtmaktadır. Özellikle yatırım harcamalarında yaşanan artışlar büyümenin sürdürülebilirliği üzerinde olumlu bir tablo çizerken, kriz süresince sert bir şekilde küçülen Türkiye ekonomisi için lokomotif konumunda olan inşaat sektöründeki toparlanma da yine olumlu bir görünümdedir. 2010 yılında yakalanan güçlü büyüme verileri ardından bu performansın baz etkisinin terse dönmesiyle 2011 yılında ise zayıflaması mümkün olabilir. Özellikle Merkez Bankası’nın son aldığı sıkılaştırıcı politikalar, Ortadoğu’da yaşanan siyasi krizler ve Euro Bölgesi’nde yaşanan borç krizinin devam ediyor olması büyüme oranına ilişkin bu beklentileri destekler niteliktedir

(5)

5

TÜRKİYE

Sektörler Sektör 2009 2010 2010 2010 2010

Payları IV. I. II. III. IV.

(%) Çeyrek Çeyrek Çeyrek Çeyrek Çeyrek

Tarım 4.1 8.6 4.2 7.2 15.6 8.2

Sanayi 25.4 23.8 25.5 25.8 21.8 24.2

İnşaat 5.6 5.3 5.6 5.7 5.4 5.7

Ticaret 13.3 12.5 13.0 13.2 11.8 13.0

Ulaş. ve Haber. 14.9 14.2 15.0 14.9 13.8 14.7

Mali Kur. 12.5 13.0 12.4 11.1 11.0 13.1

Konut Sah. 5.5 5.0 5.4 4.9 4.5 4.6

Eğitim 2.4 2.0 2.4 2.0 1.6 1.8

Sağ. İş. ve Sos. Hiz. 1.5 1.2 1.5 1.2 1.1 1.1

Vergi‐Süb. 8.6 8.2 8.6 8.6 8.0 8.5

GSYİH 5.9 12.0 10.3 5.2 9.2

Türkiye Büyüme Oranı (Çeyrek)

Sektörel Büyüme Hızları (%) 9.1

‐20

‐15

‐10

‐5 0 5 10 15

1999Q1 1999Q3 2000Q1 2000Q3 2001Q1 2001Q3 2002Q1 2002Q3 2003Q1 2003Q3 2004Q1 2004Q3 2005Q1 2005Q3 2006Q1 2006Q3 2007Q1 2007Q3 2008Q1 2008Q3 2009Q1 2009Q3 2010Q1 2010Q3

Reel GSYİH (Yıllık % Değişim)

Kaynak:TÜİK Kaynak:TÜİK

‐30.0

‐20.0

‐10.0 0.0 10.0 20.0 30.0

Sektörel Büyüme Hızları (%)

Tarım Sanayi İnşaat Ticaret Ulaştırma

‐20.0

‐15.0

‐10.0

‐5.0 0.0 5.0 10.0 15.0

Mevsim ve Takvim Etkisinden Arın. GSYİH (% q‐q) Takvim Etkisinden Arın. GSYİH (% y‐y)

(6)

6

‐30.00

‐20.00

‐10.00 0.00 10.00 20.00 30.00

Mar.07 Haz.07 Eyl.07 Ara.07 Mar.08 Haz.08 Eyl.08 Ara.08 Mar.09 Haz.09 Eyl.09 Ara.09 Mar.10 Haz.10 Eyl.10 Ara.10

İmalat Sanayi 3 Aylık Ort. Yıllık Değ.

Harcama Bileşenleri Sektör Payları (%)*

2009 IV.

Çey

2010 I.

Çey 2010

II.

Çey 2010

III.

Çey 2010

IV.

Çey.

Yer. Hanehalkı Tük. Har.

67.6 70.9 75.3 71.2 68.0 70.8

Dev. Nihai Tük. Har.

9.1 17.7 13.6 13.7 12.5 17.0 Gay. Safi Ser. Oluş.

22.0 16.5 18.1 19.1 17.4 20.2

Kamu Sektörü

3.8 4.4 3.0 3.9 3.8 4.6

Özel Sektör

18.3 12.1 15.1 15.3 13.6 15.6

Mal ve Hiz. İhracatı

23.1 23.1 20.5 22.1 20.8 20.9

Mal ve Hiz. İthalatı

26.9 25.2 25.4 27.3 25.4 28.2

GSYİH

5.9 12.0 10.3 5.2 9.2

Harcama Bileşenlerinin Yıllık Büyüme Oranları (%)

Sanayi Üretim Endeksi

‐6.0

‐4.0

‐2.0 0.0 2.0 4.0 6.0 8.0

‐30

‐20

‐10 0 10 20 30

Oca.06 Haz.06 Kas.06 Nis.07 Eyl.07 Şub.08 Tem.08 Ara.08 May.09 Eki.09 Mar.10 Ağu.10 Oca.11

Sanayi Üretim Endeksi (Yıllık % Değişim)

Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (Bir Önceki Aya Göre % Değ.)

İmalat Sanayi Üretim Endeksi

Kaynak:TÜİK

*2010 Q3 itibariyle

Kaynak:TÜİK

‐40

‐30

‐20

‐10 0 10 20 30 40

Harcama Bileşenleri Büyüme Hızları (%)

Tüketim Devlet Yatırım İhracat İthalat

(7)

7

‐60

‐50

‐40

‐30

‐20

‐10 0 10 20 30 40 50

Oca.06 Haz.06 Kas.06 Nis.07 Eyl.07 Şub.08 Tem.08 Ara.08 May.09 Eki.09 Mar.10 Ağu.10 Oca.11

Aramalı İmalatı (Yıllık % Değ.)

Dayanıklı Tüketim Malı İmalatı (Yıllık % Değ.) Dayanıksız Tüketim Malı İmalatı (Yıllık % Değ.) Sermaye Mali İmalati (Yıllık % Değ.)

Sektörler Yıllık Değişim Oranı (%)

Ocak Ayı

2010 2011

Petrol Ürünleri ‐8.6 33.1

Tekstil 18.5 12.1

Gıda 13.9 6.8

Kimyasal Madde 36.0 18.1

Ana Metal Sanayi ‐0.7 21.8

Metalik Olm. Diğ. Mineral 15.6 23.6

Taşıt Araçları 80.0 29.3

Elektrikli Teçhizat 22.1 34.5

Giyim ‐0.5 7.2

Sektörel Bazda Sanayi Üretim Endeksi

0 10000 20000 30000 40000 50000 60000 70000

Oca.01 Kas.01 Eyl.02 Tem.03 May.04 Mar.05 Oca.06 Kas.06 Eyl.07 Tem.08 May.09 Mar.10 Oca.11

Toplam Otomobil Üretimi (Adet) (12 aylık Har. Ort.)

Toplam Otomobil Üretimi Beyaz Eşya Üretimi

700000 900000 1100000 1300000 1500000 1700000 1900000 2100000

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10 May.10 Tem.10 Eyl.10 Kas.10 Oca.11

Beyaz Eşya Üretimi (Adet) Aylık Sanayi Sipariş Endeksi

100.0 120.0 140.0 160.0 180.0 200.0 220.0

Aylık Sanayi Sipariş Endeksi (İmalat Sektörü)

Aylık Sanayi Ciro Endeksi

100.0 120.0 140.0 160.0 180.0 200.0 220.0

Aylık Sanayi Ciro Endeksi

Kaynak:TÜİK Kaynak:TÜİK

Kaynak:OSD,Vakıfbank

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

(8)

8

Kapasite Kullanım Oranı

73.2

50 55 60 65 70 75 80 85

Kapasite Kullanım Oranı (%)

Kaynak: TCMB

45 55 65 75 85 95

Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11

Dayanıklı Tüketim Malları Dayanıksız Tüketim Malları Ara Malları

Yatırım Malları

Yatırım Teşvik Belgeli Sabit Sermaye Yatırım Tutarı

‐50.0 1,950.0 3,950.0 5,950.0 7,950.0 9,950.0 11,950.0 13,950.0 15,950.0 17,950.0 19,950.0

Yatırım Teşvik Belgeli Sabit Sermaye Yatırım Tutarı (milyon TL)

Verilen İnşaat Ruhsatları

0.0 10,000.0 20,000.0 30,000.0 40,000.0 50,000.0 60,000.0 70,000.0 80,000.0

2003‐I 2003‐III 2004‐I 2004‐III 2005‐I 2005‐III 2006‐I 2006‐III 2007‐I 2007‐III 2008‐I 2008‐III 2009‐I 2009‐III 2010‐I 2010‐III

Verilen İnşaat Ruhsatları (Yüzölçümü,1000 m2)

Toplam Sanayide Verimlilik

80.0 85.0 90.0 95.0 100.0 105.0 110.0 115.0 120.0

Toplam Sanayide Verimlilik Endeksi

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

Kaynak:TCMB

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

PMI Endeksi

30 35 40 45 50 55 60

PMI Imalat Endeksi

Kaynak:Reuters

(9)

9

ENFLASYON GÖSTERGELERİ

TÜFE ve Çekirdek Enflasyonu

3,99 3,77

0 2 4 6 8 10 12 14

Oca.04 Haz.04 Kas.04 Nis.05 Eyl.05 Şub.06 Tem.06 Ara.06 May.07 Eki.07 Mar.08 Ağu.08 Oca.09 Haz.09 Kas.09 Nis.10 Eyl.10 Şub.11

TÜFE (yıllık‐% değ.) Çekirdek‐I Endeksi

TÜFE Harcama Grupları (Katkı, Puan)

10,08

‐5 0 5 10 15 20 25

Oca.04 Haz.04 Kas.04 Nis.05 Eyl.05 Şub.06 Tem.06 Ara.06 May.07 Eki.07 Mar.08 Ağu.08 Oca.09 Haz.09 Kas.09 Nis.10 Eyl.10 Şub.11

ÜFE (yıllık‐%değ.)

0 5 10 15 20 25 30 35

Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10 May.10 Tem.10 Eyl.10 Kas.10 Oca.11 Mar.11

Gıda Enerji Tüfe

Gıda ve Enerji Enflasyonu (yıllık‐% değ.)

ÜFE Alt Sektörler (yıllık‐% değ.) Dünya Gıda ve Emtia Fiyat Endeksi ÜFE

0 500 1000 1500 2000 2500

50 100 150 200 250

UN Dünya Gıda Fiyat Endeksi UBS Emtia Fiyat Endeksi (sağ eksen) Kaynak:Bloomberg

‐10

‐5 0 5 10 15 20 25 30 35

Oca.06 Nis.06 Tem.06 Eki.06 Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11

Tarım Sanayi İmalat Sanayi

Kaynak:TCMB

Kaynak:TCMB Kaynak:TCMB

Kaynak:TCMB, Vakıfbank Kaynak:TCMB

‐0.2 0.8

Gıda ve Alkolsüz İçecekler Giyim ve ayakkabı Lokanta ve Oteller Konut Ulaştırma Eğlence ve Kültür

Eğitim Yıllık

Aylık

(10)

10

Türk‐ İş Mutfak Enflasyonu İTO Enflasyon Göstergeleri

4 5 6 7 8 9 10

12 Ay Sonrası Yıllık TÜFE Beklentisi 24 Ay Sonrası Yıllık TÜFE Beklentisi

Enflasyon Beklentileri

‐10 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90

Oca.00 Tem.00 Oca.01 Tem.01 Oca.02 Tem.02 Oca.03 Tem.03 Oca.04 Tem.04 Oca.05 Tem.05 Oca.06 Tem.06 Oca.07 Tem.07 Oca.08 Tem.08 Oca.09 Tem.09 Oca.10 Tem.10 Oca.11

İstanbul Toptan Eşya Fiyat Endeksi İstanbul Ücretliler Geçinme Endeksi

40 50 60 70 80 90 100

Oca.04 Haz.04 Kas.04 Nis.05 Eyl.05 Şub.06 Tem.06 Ara.06 May.07 Eki.07 Mar.08 Ağu.08 Oca.09 Haz.09 Kas.09 Nis.10 Eyl.10

Fiyatların değişim yönüne ilişkin beklenti Tük. Güven Endeksi Fiyatların Değ. Yönünde Beklenti

‐4

‐2 0 2 4 6 8

2006M01 2006M04 2006M07 2006M10 2007M01 2007M04 2007M07 2007M10 2008M01 2008M04 2008M07 2008M10 2009M01 2009M04 2009M07 2009M10 2010M01 2010M04 2010M07 2010M10 2011M01

Türk‐İş Gıda Enflasyonu( Bir önceki aya göre Değ.)

Kaynak:TCMB

Kaynak:Türk‐İş

(11)

11

İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ

11.4

11

8.0 9.0 10.0 11.0 12.0 13.0 14.0 15.0 16.0 17.0

2005M01 2005M06 2005M11 2006M04 2006M09 2007M02 2007M07 2007M12 2008M05 2008M10 2009M03 2009M08 2010M01 2010M06 2010M11

Mevsimsellikten Arındırılmış İşsizlik Oranı İşsizlik Oranı

19,000 20,000 21,000 22,000 23,000 24,000 25,000 26,000 27,000

Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10

İşgücü Arzı İstihdam Edilenler

30.0 35.0 40.0 45.0 50.0 55.0

İşgücüne Katılma Oranı İstihdam Oranı İşgücüne Katılım Oranı

44 45 46 47 48 49 50 51 52 53

0 5 10 15 20 25 30

Tarım Sanayi İnşaat Hizmetler

Sektörlerin Toplam İşgücü İçindeki payı

0 20,000 40,000 60,000 80,000 100,000 120,000 140,000 160,000 180,000 200,000

Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10

İş Arayanların Sayısı İşkur İstatistikleri

85 90 95 100 105 110

Sanayi İstihdam Endeksi Sanayi İstihdam Endeksi (2005=100)

Kaynak:TCMB Kaynak:TCMB, Vakıfbank

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

İşsizlik Oranı İşgücü Durumu

(12)

12

1,000 1,500 2,000 2,500 3,000 3,500 4,000 4,500 5,000

Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11

Kurulan‐Kapanan Şirket Sayısı (Adet) Kurulan‐Kapanan Şirket Sayısı

95.0 97.0 99.0 101.0 103.0 105.0 107.0 109.0 111.0 113.0 115.0

Reel Brüt Ücret ‐ Maaş Endeksleri Reel Brüt Ücret ‐ Maaş Endeksleri

Kaynak:TCMB Kaynak:Hazine Müsteşarlığı

(13)

13

DIŞ TİCARET GÖSTERGELERİ

‐60

‐40

‐20 0 20 40 60 80 100 120 140

Oca.03 Tem.03 Oca.04 Tem.04 Oca.05 Tem.05 Oca.06 Tem.06 Oca.07 Tem.07 Oca.08 Tem.08 Oca.09 Tem.09 Oca.10 Tem.10 Oca.11

Ara Malları (y/y) Sermaye Malları (y/y) Tüketim Malları (y/y)

İthalat‐İhracat Dış Ticaret Dengesi

0 20000 40000 60000 80000 100000 120000

Oca.03 Tem.03 Oca.04 Tem.04 Oca.05 Ağu.05 Şub.06 Ağu.06 Mar.07 Eyl.07 Mar.08 Eyl.08 Mar.09 Eki.09 Nis.10 Eki.10

İhracat (milyon dolar) İthalat (milyon dolar)

İthalat

‐60

‐40

‐20 0 20 40 60 80 100 120 140

Oca.03 Tem.03 Oca.04 Tem.04 Oca.05 Tem.05 Oca.06 Tem.06 Oca.07 Tem.07 Oca.08 Tem.08 Oca.09 Tem.09 Oca.10 Tem.10 Oca.11

Ara Malları (y/y) Sermaye Malları (y/y) Tüketim Malları(y/y)

İhracat

Cari İşlemler Dengesi Sermaye ve Finans Hesabı

‐9000

‐7000

‐5000

‐3000

‐1000 1000 3000

‐64000

‐54000

‐44000

‐34000

‐24000

‐14000

‐4000 6000

Cari İşlemler Dengesi (Yıllık‐milyon dolar) Cari İşlemler Dengesi (milyon dolar‐sağ eksen)

‐10000

‐9000

‐8000

‐7000

‐6000

‐5000

‐4000

‐3000

‐2000

‐1000 0

Dış Ticaret Dengesi (milyon dolar)

‐20000

‐10000 0 10000 20000 30000 40000 50000

Doğrudan Yatırımlar (12 aylık‐milyon dolar) Portföy Yatırımları (12 aylık‐milyon dolar) Diğer Yatırımlar(12 aylık‐milyon dolar)

(14)

14 TÜKETİM GÖSTERGELERİ

‐15

‐10

‐5 0 5 10 15 20

Reel Hanehalkı Tüketimi (Yıllık % Değişim)

‐5 15 35 55 75 95 115 135 155 175

Oca.04 Haz.04 Kas.04 Nis.05 Eyl.05 Şub.06 Tem.06 Ara.06 May.07 Eki.07 Mar.08 Ağu.08 Oca.09 Haz.09 Kas.09 Nis.10 Eyl.10

Bireysel Krediler (Yıllık %Değişim) Ticari Krediler (Yıllık % Değişim)

Tüketici Güveni ve Reel Kesim Güveni Tüketim Harcamaları

40 50 60 70 80 90 100 110 120 130

65 70 75 80 85 90 95 100 105 110 115

Tüketici Güven Endeksi

Reel Kesim Güven Endeksi (sağ eksen)

Krediler CNBC‐e Güven Endeksleri

0.0 50.0 100.0 150.0 200.0 250.0

Oca.02 Eyl.02 May.03 Oca.04 Eyl.04 May.05 Oca.06 Eyl.06 May.07 Oca.08 Eyl.08 May.09 Oca.10 Eyl.10

CNBC‐e Tüketici Güven Endeksi CNBC‐e Tüketim Endeksi

0 10 20 30 40 50 60 70 80

Oca.04 Nis.04 Ağu.04 Kas.04 Mar.05 Tem.05 Eki.05 Şub.06 May.06 Eyl.06 Oca.07 Nis.07 Ağu.07 Ara.07 Mar.08 Tem.08 Eki.08 Şub.09 Haz.09 Eyl.09 Oca.10 Nis.10 Ağu.10 Ara.10

Krediler (Yıllık % Değişim)

Bireysel ve Ticari Krediler

Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:BDDK

Kaynak:BDDK

(15)

15

‐60

‐50

‐40

‐30

‐20

‐10 0

Ara.06 Şub.07 Nis.07 Haz.07 Ağu.07

Eki.07 Ara.07 Şub.08 Nis.08 Haz.08 Ağu.08

Eki.10 Ara.10

Bütçe Dengesi (12 Aylık toplam‐milyar TL)

Kaynak:TCMB

KAMU MALİYESİ GÖSTERGELERİ

Bütçe Dengesi Bütçe Gelirleri ve Harcamaları

Borç Stoku İç ve Dış Borç Stoku

Vergi Gelirleri Faiz Dışı Denge

‐35

‐25

‐15

‐5 5 15 25 35 45 55 65

Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11

Vergi Gelirleri (Nominal yıllık %) Vergi Gelirleri (Reel yıllık %)

Kaynak:TCMB

‐3 7 17 27 37 47 57

Faiz Dışı Denge (12 aylık‐milyar TL)

Kaynak:TCMB,Vakıfbank

Kaynak:TCMB

300.0 320.0 340.0 360.0 380.0 400.0 420.0 440.0 460.0 480.0 500.0

Toplam Borç Stoku (milyar TL)

Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

60.0 70.0 80.0 90.0 100.0 110.0 120.0 130.0

200.0 220.0 240.0 260.0 280.0 300.0 320.0 340.0 360.0 380.0

Oca.05 Ağu.05 Mar.06 Eki.06 May.07 Ara.07 Tem.08 Şub.09 Eyl.09 Nis.10 Kas.10

İç Borç Stoku (milyar TL)

Dış Borç Stoku (milyar TL‐sağ eksen)

Kaynak: Hazine Müsteşarlığı 150

170 190 210 230 250 270 290 310

Ara.06 Mar.07 Haz.07 Eyl.07 Ara.07 Mar.08 Haz.08 Eyl.08 Ara.08 Mar.09 Haz.09 Eyl.09 Ara.09 Mar.10 Haz.10 Eyl.10 Ara.10

Bütçe Gelirleri (12 aylık toplam‐milyar TL) Bütçe Harcamaları (12 aylık toplam‐milyar TL)

(16)

16

LİKİDİTE GÖSTERGELERİ

‐5 0 5 10 15 20 25

Ocak 2004 Mayıs 04 Eylül 04 Ocak 05 Mayıs 05 Eylül 05 Ocak 06 Mayıs 06 Ağustos 06 Aralık 06 Nisan 07 Ağustos 07 Aralık 07 Nisan 08 Ağustos 08 Aralık 08 Nisan 09 Ağustos 09 Aralık 09 Nis.10 Ağu.10 Ara.10

Reel Faiz Nominal Faiz

0 5 10 15 20 25 30 35 40 45

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009

Türkiye'nin Net Dış Borç Stoku/GSYH (%)

Türkiye’nin Net Dış Borç Stoku Türkiye’nin Dış Borç Stoku Profili

TCMB Faiz Oranı Reel ve Nominal Faiz

Para Arzı

0 5 10 15 20 25 30 35

Borç alma Faiz Oranı (%) Borç Verme Faiz Oranı (%)

0.0 20.0 40.0 60.0 80.0 100.0 120.0 140.0 160.0 180.0 200.0

0 5 10 15 20 25 30

2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009

TCMB (milyar TL‐sol eksen) Kamu Sektörü (milyar TL) Özel Sektör (milyar TL)

Kaynak:TCMB

Kaynak:TCMB,Vakıfbank

50000000 60000000 70000000 80000000 90000000 10000000 11000000 12000000 13000000 14000000

10000000 20000000 30000000 40000000 50000000 60000000 70000000

Oca.06 Nis.06 Tem.06 Eki.06 Oca.07 Nis.07 Tem.07 Eki.07 Oca.08 Nis.08 Tem.08 Eki.08 Oca.09 Nis.09 Tem.09 Eki.09 Oca.10 Nis.10 Tem.10 Eki.10 Oca.11

M2 (milyar TL) M3 (milyar TL)

(17)

17

Dünya Piyasalarında Son Açıklanan Ekonomik Göstergeler

Beklentiler

2011‐IMF Beklentisi (Ekim‐2010)

Reel Büyüme (y/y) Enflasyon (y/y) Cari Denge /GSYH İşsizlik Oranı Borç St./GSYH

Gelişmiş Ülkeler 2.167 1.306 ‐0.067 8.153 ‐‐

Gelişmekte Olan Ülkeler 6.435 5.164 1.429 ‐‐ ‐‐

Tüm dünya 4.220 3.141 ‐‐ ‐‐ ‐‐

ABD 2.313 0.958 ‐2.642 9.589 99.324

Euro Bölgesi 1.485 1.478 0.47 10.044 ‐

Almanya 2.022 1.359 5.83 7.147 76.518

Fransa 1.648 1.606 ‐1.758 9.787 87.559

İtalya 1.001 1.689 ‐2.694 8.60 119.692

Macaristan 2.033 3.3 0.688 10.327 78.75

Portekiz ‐0.05 1.233 ‐9.171 10.854 87.086

İngiltere 2.018 2.525 ‐2.037 7.386 81.931

Japonya 1.504 ‐0.324 2.346 4.99 234.127

Çin 9.589 2.708 5.057 4.0 18.851

Rusya 4.339 7.447 3.698 7.3 12.852

Hindistan 8.373 6.668 ‐3.119 ‐‐ 71.429

Brezilya 4.126 4.646 ‐2.966 7.5 66.569

G.Afrika 3.471 5.823 ‐5.761 24.4 37.162

TÜRKİYE 3.6 5.706 ‐5.401 10.658 42.393

Reel Büyüme (y/y)

(Çeyreklik) (%)

Enflasyon (y/y) (Aylık)

(%)

Cari Denge/GSYİH (%)

Merkez Bankası Faiz

Oranı (%)

Tüketici Güven Endeksi

ABD 2.8 2.1 ‐3.19 0.25 63.4

Euro Bölgesi 2 2.4 0.17 1 ‐10.60

Almanya 4 2.20 6.05 1 109

Fransa 1.50 1.80 ‐1.79 1.00 ‐36.00

İtalya 1.10 2.60 ‐2.86 1.00 105.20

Macaristan 1.90 4.10 0.51 1.00 ‐37.30

Portekiz 1.20 3.50 ‐9.98 1.00 ‐47.70

İngiltere 1.50 4.40 ‐2.28 0.50 ‐28.00

Japonya 2.20 0.00 3.08 0.10 42.70

Çin 9.80 4.90 4.69 6.06 99.60

Rusya 4.50 9.50 4.72 8.00

Hindistan 8.20 8.82 ‐3.08 5.75

Brezilya 5.04 6.01 ‐2.56 11.75 115.10

G.Afrika 3.80 3.70 ‐4.28 5.50 14.00

Türkiye 9.20 4.16 ‐5.21 6.25 93.56