fi KANUNUNDA DAR PARA CEZALARI

Tam metin

(1)

‹fi KANUNUNDA ‹DAR‹ PARA

‹fi KANUNUNDA ‹DAR‹ PARA CEZALARI

CEZALARI

Dr. Muzaffer KOÇ*

I. G‹R‹fi

fl Kanunu’nun “‹dari Ceza Hükümleri” bafll›kl› “Sekizinci Bölüm”’ünde idari para cezalar› düzenlenmifltir. Söz konusu bölüm 98-108 maddeleri kapsamaktad›r. Bu yaz›da idari para cezalar›n›n uygulanmas› ele al›nacak- t›r.

II. PARA CEZASI KAVRAMI VE PARA CEZASININ ÇEfi‹TLER‹

A. Para Cezas› Kavram›

Devlet, öncelikle çal›flma düzeninin bozulmamas›n›, ancak bozulmas› halinde, onu bozanlar› bir ölçüde cezaland›rma yolunu tercih etmektedir. Teknik-huku- ki anlamda cezan›n çeflitli amaçlar› bulunmaktad›r (Akyi¤it, 2005, 7): Toplum düzenini korumak, bozma niyeti olanlar› cayd›rmak, bozanlara toplum ad›na yapt›r›m uygulamak ve nihayette toplum düzenini bozarak anormal tutum ser- gileyen kimseleri ›slah etmek.

Para cezas›, bir hukuk kural›n›n ihlal edilmesi sonucunda belli bir miktar para- n›n Devlet Hazinesi’ne ödenmesidir (Songör, 2007).

5326 say›l› Kabahatler Kanunu’nun 16. maddesinde “‹dari Yapt›r›mlar” bafll›-

¤› alt›nda yapt›r›m türleri say›lm›fl ve kabahatler karfl›l›¤›nda uygulanacak olan idari yapt›r›mlar›n, idari para cezas› ve idari tedbirlerden ibaret oldu¤u belirtil- mifltir. ‹dari tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan di¤er tedbirlerdir. ‹dari para cezas› ise, Kabahatler Kanun’un 22. madde- sinde belirlenen yetkili makamlar taraf›ndan verilen parasal nitelikte bir yapt›- r›md›r (Songör, 2007).

B. Para Cezas›n›n Çeflitleri

Para cezalar›, konusuna, amac›na, cezay› veren yarg› organ›na göre çeflitli ka- tegorilere ayr›lmaktad›r (Caniklio¤lu ve Canbolat, 2004, 5). Cezay› veren ma-



* Çal›flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl›¤› ‹fl Müfettifli

(2)

kam esas al›narak yap›lan s›n›flaya göre adli makamlar taraf›ndan verilen cezalara adli para cezalar›, idari ma- kamlar taraf›ndan verilen cezalara da idari para cezalar› denilmektedir.

Para cezalar›, kanunda miktarlar›n›n belirlenmifl olmas›na göre maktu ve nispi para cezas› olarak ikiye ayr›l- maktad›r. Kanunda miktar› kesin ola- rak belirlenmifl para cezalar›na maktu para cezas›, cezan›n miktar› kesin ola- rak belirlenmifl olmay›p da, fail tara- f›ndan elde edilen fayda veya verilen zarara orant›l› olarak de¤iflen para ce- zalar›na da nispi para cezas› denir (Caniklio¤lu ve Canbolat, 2004, 5).

Daha farkl› s›n›flamalar da söz konu- sudur; ancak, yaz›n›n konusu itibariy- le sadece yukar›daki ayr›mlara yer ve- rilmifltir.

4857 say›l› ‹fl Kanunu’ndaki cezalar›n tamam› idari para cezas› niteli¤inde- dir.

III. ‹DAR‹ PARA CEZASI KONULARI

‹fl Kanunun “‹dari Ceza Hükümleri”

bafll›kl› “Sekizinci Bölüm”’ünde dü- zenlenen para cezalar›, Kanunun 98- 108. maddelerinde hüküm alt›na al›n- m›flt›r. Madde bafll›klar› itibariyle, 2007 y›l› için uygulanacak ceza mik- tarlar› afla¤›da s›ralanm›flt›r. (4857 sa- y›l› ‹fl Kanunu, 10.6.2003 tarihinde yürürlü¤e girmifltir. ‹dari para cezala- r› her y›l y›lbafl›ndan itibaren, tespit

ve ilan edilen yeniden de¤erleme ora- n›nda art›r›lmaktad›r. Yeniden de¤er- lendirme oran› 2004 y›l› için % 28,5, 2005 y›l› için % 11,2 ve 2006 y›l› için

%7,8 olarak belirlenmifl ve ceza mik- tarlar› bu oranlara göre art›r›lm›flt›r.)

A. ‹flyerini Bildirme

Yükümlülü¤üne Ayk›r›l›k (4857/98)

‹fl Kanunun 3. maddesine göre bildi- rim yükümlülü¤üne uymaman›n ceza- s› ayn› Kanunun 98. maddesinde dü- zenlenmifltir. Buna göre, Kanunun 3’üncü maddesindeki iflyerini bildir- me yükümlülü¤üne ayk›r› davranan iflveren veya iflveren vekiline çal›flt›r›- lan her iflçi için para cezas› öngörmüfl- tür. Baflka bir ifadeyle, kanun iflyeri- nin bildirilmemesi hâlinde uygulana- cak para cezalar›n›, çal›flt›r›lan iflçi sa- y›lar›na ba¤lam›flt›r. Buna göre, bil- dirme yükümlülü¤üne uymayan iflve- ren ve iflveren vekillerine çal›flt›r›lan her iflçi için 2007 y›l›nda 83 YTL pa- ra cezas› uygulanacakt›r.

Kanun, bu para cezas›n›n kesinleflme- sinden sonra bildirim yükümlülü¤üne ayk›r›l›¤›n sürmesi hâlinde takip eden her ay için ayn› miktar ceza uygulana- ca¤›n› hükme ba¤lam›flt›r.

Kanunda para cezas›n›n kesinleflme- sinden bahsedildi¤inden, idarî para cezas›na itiraz edilmemifl olmas› veya itiraz›n ret edilmifl olmas› gereklidir.

Bu ba¤lamda idarî para cezas›n›n ödenmifl olmas›n›n önemi bulunma-

(3)

maktad›r. Baflka bir ifadeyle, para ce- zas›n›n ödenmesi, cezan›n kesinleflti¤i anlam›na gelmemektedir. Buna göre, idarî para cezas›n› kesinleflmesi, an- cak yasal sürede itiraz edilmemesi ve- ya itiraz›n ret edilmesi hâlinde müm- kündür (Koç, 2004,162-168).

B. Genel Hükümlere Ayk›r›l›k (4857/99)

1. Eflit Davranma ‹lkesine Ayk›r›

Davranmak (4857/5)

‹fl Kanunu’nun 99. maddesinin a f›k- ras›nda “bu Kanunun, 5 inci madde- sinde öngörülen ilke ve yükümlülük- lere ayk›r› davranan iflveren veya ifl- veren vekiline bu durumdaki her iflçi için elli milyon lira para cezas› veri- lir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeni- den de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l›n- da söz konusu ceza miktar› 83 YTL olarak uygulanacakt›r.

2. Geçici ‹fl ‹liflkisine ‹liflkin Hü- kümlere Ayk›r› Hareket

Etmek (4857/7)

‹fl Kanunu’nun 99. maddesinin a f›k- ras›nda “bu Kanunun, 7 inci madde- sinde öngörülen ilke ve yükümlülük- lere ayk›r› davranan iflveren veya ifl- veren vekiline bu durumdaki her iflçi için elli milyon lira para cezas› veri- lir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeni- den de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l›

için söz konusu ceza miktar› 83 YTL olarak uygulanacakt›r.

3. Çal›flma Koflullar›na ‹liflkin Belgeyi Vermemek (4857/8)

‹fl Kanunu’nun 99. maddesinin b f›k- ras›nda “bu Kanunun, 8 inci madde- nin son f›kras›ndaki belgeyi iflçiye vermeyen iflveren veya iflveren vekili- ne bu durumdaki her iflçi için elli mil- yon lira para cezas› verilir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 83 YTL olarak uygulana- cakt›r.

4. Ça¤r› Üzerine Çal›flma

Hükümlerine Ayk›r› Davranmak (4857/14)

‹fl Kanunu’nun 99. maddesinin b f›k- ras›nda “bu Kanunun, 14 üncü madde hükümlerine ayk›r› davranan iflveren veya iflveren vekiline bu durumdaki her iflçi için elli milyon lira para ceza- s› verilir.” hükmüne yer verilmifltir.

Yeniden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 83 YTL olarak uygulanacakt›r.

5. ‹flten Ayr›lan ‹flçiye Çal›flma Belgesi Vermemek; Belgeye Ger- çe¤e Ayk›r› Bilgi Yazmak (4857/28)

‹fl Kanunu’nun 99. maddesinin c f›k- ras›nda “bu Kanunun, 28 inci madde- sine ayk›r› olarak çal›flma belgesi dü- zenleme yükümlülü¤üne ayk›r› davra- nan veya bu belgeye gerçe¤e ayk›r›

bilgi yazan iflveren veya iflveren veki-

(4)

line bu durumdaki her iflçi için elli milyon lira para cezas› verilir.” hük- müne yer verilmifltir. Yeniden de¤er- leme oranlar› ile 2007 y›l› için söz ko- nusu ceza miktar› 83 YTL olarak uy- gulanacakt›r.

C. Toplu ‹flçi Ç›karma ‹le ‹lgili Hükümlere Ayk›r›l›k (4857/100)

‹fl Kanunu’nun 100 maddesinde “Bu Kanunun 29 uncu maddesindeki hü- kümlere ayk›r› olarak iflçi ç›karan ifl- veren veya iflveren vekiline iflten ç›- kard›¤› her iflçi için ikiyüz milyon lira para cezas› verilir.” hükmüne yer ve- rilmifltir. Yeniden de¤erleme oranlar›

ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 336 YTL olarak uygulanacak- t›r.

D. Özürlü ve Eski Hükümlü Çal›flt›rma Zorunlulu¤una Ayk›r›l›k (4857/101)

‹fl Kanunu’nun 101 maddesinde “bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hü- kümlere ayk›r› olarak özürlü ve eski hükümlü çal›flt›rmayan iflveren veya iflveren vekiline çal›flt›rmad›¤› her özürlü ve eski hükümlü ve çal›flt›rma- d›¤› her ay için yediyüzelli milyon li- ra para cezas› verilir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de¤erleme oran- lar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 1.266 YTL olarak uygulana- cakt›r.

Kamu kurulufllar› da bu para cezas›n- dan hiçbir flekilde muaf tutulmaya- cakt›r.

E. Ücret ‹le ‹lgili Hükümlere Ay- k›r›l›k (4857/102)

1. Ücreti Süresi ‹çinde Kasten Ödememek Veya Eksik Ödemek (4857/32)

‹fl Kanunu’nun 102 maddesinin a f›k- ras›nda “32 nci maddesinde belirtilen ücret ile iflçinin bu Kanundan veya toplu ifl sözleflmesinden veya ifl söz- leflmesinden do¤an ücretini süresi içinde kasden ödemeyen veya eksik ödeyen iflveren veya iflveren vekiline bu durumda olan her iflçi ve her ay için yüz milyon lira para cezas› veri- lir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeni- den de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l›

için söz konusu ceza miktar› her iflçi ve her ay için 167 YTL olarak uygu- lanacakt›r.

2. Ücrete ‹liflkin Hesap Pusulas›

Düzenlememek (4857/37)

‹fl Kanunu’nun 102 maddesinin b f›k- ras›nda “37 nci maddesine ayk›r› ola- rak ücrete iliflkin hesap pusulas› dü- zenlemeyen iflveren veya iflveren ve- kiline iki yüz milyon lira para cezas›

verilir.” hükmüne yer verilmifltir. Ye- niden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l›

için söz konusu ceza miktar› 336 YTL olarak uygulanacakt›r.

(5)

3. ‹flçi Ücretlerinden Kanuna Ay- k›r› Ücret Kesme Cezas› Vermek ve- ya Yapt›¤› Ücret Kesintisinin Se- bebini Ve Hesab›n› Bildirmemek (4857/38)

‹fl Kanunu’nun 102 maddesinin b f›k- ras›nda “iflçi ücretlerinden 38 inci maddeye ayk›r› olarak ücret kesme cezas› veren veya yapt›¤› ücret kesin- tisinin sebebini ve hesab›n› bildirme- yen iflveren veya iflveren vekiline iki yüz milyon lira para cezas› verilir.”

hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de-

¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 336 YTL olarak uygulanacakt›r.

4. Asgari Ücreti ‹flçiye Ödememek Veya Noksan Ödemek (4857/39)

‹fl Kanunu’nun 102 maddesinin a f›k- ras›nda “39 uncu maddesinde belirti- len komisyonun belirledi¤i asgari üc- reti iflçiye ödemeyen veya noksan ödeyen iflveren veya iflveren vekiline bu durumda olan her iflçi ve her ay için yüz milyon lira para cezas› veri- lir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeni- den de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l›

için söz konusu ceza miktar› her iflçi ve her ay için 167 YTL olarak uygu- lanacakt›r.

5. Fazla Çal›flma Ücretini Ödememek; ‹flçiye Hak Etti¤i Serbest Zaman› Alt› Ay ‹çinde Vermemek; ‹flçinin Onay›n›

Almadan Fazla Çal›flma Yapt›rmak (4857/41).

‹fl Kanunu’nun 102 maddesinin c f›k- ras›nda “41 inci maddesinde belirtilen fazla çal›flmalara iliflkin ücreti ödeme- yen, iflçiye hak etti¤i serbest zaman›

alt› ay zarf›nda kulland›rmayan, fazla saatlerde yap›lacak çal›flmalar için ifl- çinin onay›n› almayan iflveren veya iflveren vekiline, bu durumda olan her iflçi için yüz milyon lira para cezas›

verilir.” hükmüne yer verilmifltir. Ye- niden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l›

için söz konusu ceza miktar› 167 YTL olarak uygulanacakt›r.

6. Yüzde ‹le ‹lgili Belgeyi Temsilciye Vermemek (4857/52)

‹fl Kanunu’nun 102 maddesinin b f›k- ras›nda “52 nci maddedeki belgeyi vermeyen iflveren veya iflveren vekili- ne ikiyüz milyon lira para cezas› veri- lir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeni- den de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l›

için söz konusu ceza miktar› 336 YTLolarak uygulanacakt›r.

(6)

F. Y›ll›k Ücretli ‹zin Hükümlerine Ayk›r›l›k (4857/103)

1. Y›ll›k Ücretli ‹zni, ‹fl Kanununa Ayk›r› Olarak Bölmek (4857/56)

‹fl Kanunu’nun 103 maddesinde “y›l- l›k ücretli izni bu Kanunun 56 nc›

maddesine ayk›r› olarak bölen iflveren veya iflveren vekiline bu durumda olan her iflçi için yüz milyon lira para cezas› verilir.” hükmüne yer verilmifl- tir. Yeniden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza mikta- r› her iflçi için 167 YTL olarak uygu- lanacakt›r.

2. ‹zin Ücretini Kanuna Ayk›r›

Olarak Veya Eksik Ödemek (4857/57)

‹fl Kanunu’nun 103 maddesinde “izin ücretini 57 nci maddenin üç ve dör- düncü f›kralar›nda belirtilen usule ay- k›r› olarak ödeyen veya eksik ödeyen iflveren veya iflveren vekiline bu du- rumda olan her iflçi için yüz milyon li- ra para cezas› verilir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de¤erleme oran- lar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› her iflçi için 167 YTL olarak uygulanacakt›r.

3. Hak Edilmifl ‹zni Kullanmadan

‹fl Sözleflmesinin Sona Ermesi Halinde, Bu ‹zne Ait Ücreti Öde- memek (5857/59)

‹fl Kanunu’nun 103 maddesinde “59 uncu maddedeki hak edilmifl izni kul-

lanmadan ifl sözleflmesinin sona erme- si halinde bu izne ait ücreti ödemeyen iflveren veya iflveren vekiline bu du- rumda olan her iflçi için yüz milyon li- ra para cezas› verilir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de¤erleme oran- lar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› her iflçi için 167 YTL olarak uygulanacakt›r.

4. Y›ll›k ‹zin Yönetmeli¤inin Esas Ve Usullerine Ayk›r› Olarak

‹zin Kulland›rmamak Veya Eksik Kulland›rmak (4857/60).

‹fl Kanunu’nun 103 maddesinde “60

›nc› maddede belirtilen yönetmeli¤in esas ve usullerine ayk›r› olarak izin kulland›rmayan veya eksik kulland›- ran iflveren veya iflveren vekiline bu durumda olan her iflçi için yüz milyon lira para cezas› verilir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de¤erleme oran- lar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› her iflçi için 167 YTL olarak uygulanacakt›r.

G. ‹flin Düzenlenmesine ‹liflkin Hükümlere Ayk›r›l›k (4857/104) 1. Çal›flma Sürelerine Ve Buna

‹liflkin Yönetmelik Hükümleri- ne Ayk›r› Olarak ‹flçilerini Çal›fl- t›rmak (4857/63)

‹fl Kanunu’nun 104 maddesinde “Bu Kanunun 63 üncü maddesinde ve bu maddede belirtilen yönetmelikte be- lirlenen çal›flma sürelerine ayk›r› ola-

(7)

rak iflçilerini çal›flt›ran iflveren veya iflveren vekiline beflyüz milyon lira para cezas› verilir.” hükmüne yer ve- rilmifltir. Yeniden de¤erleme oranlar›

ile 2007 y›l› için söz konusu ceza mik- tar› 844 YTL olarak uygulanacakt›r.

2. Telafi Çal›flmas› Usullerine Uymamak (4857/64)

‹fl Kanunu’nun 104 maddesinde “64 üncü maddede öngörülen hükümlere ayk›r› davranan iflveren veya iflveren vekiline bu durumda olan her iflçi için yüz milyon lira para cezas› verilir.”

hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de-

¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› her iflçi için 167 YTLolarak uygulanacakt›r.

3. K›sa Çal›flma Ve K›sa Çal›flma Ödene¤i Düzenlemelerine Uymamak (4857/65)

‹fl Kanunu’nun 104 maddesinde “65 inci maddede öngörülen hükümlere ayk›r› davranan iflveren veya iflveren vekiline bu durumda olan her iflçi için yüz milyon lira para cezas› verilir.

hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de-

¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› her iflçi için 167 YTLolarak uygulanacakt›r.

4. Ara Dinlenmelerini ‹fl Kanu- nuna Uygun Olarak Uygulama- mak (4857/68)

‹fl Kanunu’nun 104 maddesinde “Ka-

nunun 68 inci maddesindeki ara din- lenmelerini bu maddeye göre uygula- mayan iflveren veya iflveren vekiline beflyüz milyon lira para cezas› veri- lir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeni- den de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l›

için söz konusu ceza miktar› 844 YTLolarak uygulanacakt›r.

5. ‹flçileri Geceleri Yedibuçuk Saatten Fazla Çal›flt›rmak; Gece Ve Gündüz Postalar›n›

De¤ifltirmemek (4857/69)

‹fl Kanunu’nun 104 maddesinde “Ka- nunun iflçileri 69 uncu maddesine ay- k›r› olarak geceleri yedibuçuk saatten fazla çal›flt›ran; gece ve gündüz posta- lar›n› de¤ifltirmeyen iflveren veya ifl- veren vekiline beflyüz milyon lira pa- ra cezas› verilir.” hükmüne yer veril- mifltir. Yeniden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza mikta- r› 844 YTL olarak uygulanacakt›r.

6. Çal›flt›rma Yafl›na ve Çocuklar›

Çal›flt›rma Yasa¤›na Ayk›r›

Davranmak (4857/71)

‹fl Kanunu’nun 104 maddesinde “Ka- nunun 71 inci maddesi hükmüne ayk›- r› hareket eden iflveren veya iflveren vekiline beflyüz milyon lira para ceza- s› verilir.” hükmüne yer verilmifltir.

Yeniden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 844 YTL olarak uygulanacakt›r.

(8)

7. Yer ve Sualt›nda Çal›flt›rma Yasa¤›na Ayk›r› Olarak, Buralarda Onsekiz Yafl›n› Doldurmam›fl Erkek Ve Her Yafltaki Kad›nlar›

Çal›flt›rmak (4857/72)

‹fl Kanunu’nun 104 maddesinde “Ka- nunun 72 nci maddesi hükümlerine ayk›r› olarak bu maddede belirtilen yerlerde onsekiz yafl›n› doldurmam›fl erkek çocuklar› ve gençleri ve her yafltaki kad›nlar› çal›flt›ran iflveren ve- ya iflveren vekiline beflyüz milyon lira para cezas› verilir.” hükmüne yer ve- rilmifltir. Yeniden de¤erleme oranlar›

ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 844 YTL olarak uygulanacak- t›r.

8. Sanayiye Ait ‹fllerde, 18 Yafl›- n› Doldurmam›fl Çocuk Ve Genç ‹flçileri Gece Çal›flt›rmak;

‹lgili Yönetmelik Hükümlerine Ayk›r› Hareket Etmek (4857/73)

‹fl Kanunu’nun 104 maddesinde “Ka- nunun 73 üncü maddesine ayk›r› ola- rak çocuk ve genç iflçileri gece çal›flt›- ran veya ayn› maddede an›lan yönet- melik hükümlerine ayk›r› hareket eden iflveren veya iflveren vekiline beflyüz milyon lira para cezas› veri- lir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeni- den de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l›

için söz konusu ceza miktar› 844 YTL olarak uygulanacakt›r.

9. Do¤umdan Önceki Ve Sonraki Sürelerde Gebe Veya Do¤um Yapm›fl Kad›nlar› Çal›flt›rmak Veya Ücretsiz ‹zin Vermemek (4857/74)

‹fl Kanunu’nun 104 maddesinde “Ka- nunun 74 üncü maddesindeki hükme ayk›r› olarak do¤umdan önceki ve sonraki sürelerde gebe veya do¤um yapm›fl kad›nlar› çal›flt›ran veya ücret- siz izin vermeyen iflveren veya iflve- ren vekiline beflyüz milyon lira para cezas› verilir.” hükmüne yer verilmifl- tir. Yeniden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza mikta- r› 844 YTL olarak uygulanacakt›r.

10. ‹flçi Özlük Dosyalar›n›

Düzenlememek (4857/75)

‹fl Kanunu’nun 104 maddesinde “Ka- nunun 75 inci maddesindeki iflçi öz- lük dosyalar›n› düzenlemeyen iflveren veya iflveren vekiline beflyüz milyon lira para cezas› verilir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de¤erleme oran- lar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 844 YTL olarak uygulanacak- t›r.

11. Çal›flma Sürelerine ‹liflkin Yönetmelik Hükümlerine Uymamak (4857/76)

‹fl Kanunu’nun 104 maddesinde “Ka- nunun 76 nc› maddesinde belirtilen yönetmelik hükümlerine uymayan ifl- veren veya iflveren vekiline beflyüz

(9)

milyon lira para cezas› verilir.” hük- müne yer verilmifltir. Yeniden de¤er- leme oranlar› ile 2007 y›l› için söz ko- nusu ceza miktar› 844 YTL olarak uygulanacakt›r.

H. ‹fl Sa¤l›¤› ve Güvenli¤i ‹le

‹lgili Hükümlere Ayk›r›l›k (4857/105)

1. ‹fl Sa¤l›¤› Ve Güvenli¤i Hükümle- rine Ayk›r› Davranmak (4857/77)

‹fl Kanunu’nun 105 maddesinde “Ka- nunun 77 nci maddesi hükmüne ayk›- r› hareket eden iflveren veya iflveren vekiline beflyüzer milyon lira para ce- zas› verilir.” hükmüne yer verilmifltir.

Yeniden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 844 YTLolarak uygulanacakt›r.

2. ‹fl Sa¤l›¤› Ve Güvenli¤i Tüzük Ve Yönetmeliklerine Uymamak (4857/78-1)

‹fl Kanunu’nun 105 maddesinde “Ka- nunun 78 inci maddesinin birinci f›k- ras›nda belirtilen tüzük ve yönetme- liklerdeki hükümlere uymayan iflve- ren veya iflveren vekiline al›nmayan her ifl sa¤l›¤› ve güvenli¤i önlemi için elli milyon lira para cezas› verilir.”

hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de-

¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› her ifl sa¤l›¤› ve güvenli¤i önlemi için 83 YTL olarak uygulanacakt›r

Al›nmayan önlemler oran›nda izleyen her ay için ayn› miktar para cezas› uy- gulan›r.

3. Kurma ‹zni Ve ‹flletme Belgesi Almadan ‹flyeri Açmak (4857/78-2)

‹fl Kanunu’nun 105 maddesinde “Ka- nunun 78 inci maddenin ikinci f›kras›- na ayk›r› olarak kurma izni ve iflletme belgesi almadan bir iflyeri açan iflve- ren veya iflveren vekiline beflyüzer milyon lira para cezas› verilir. ” hük- müne yer verilmifltir. Yeniden de¤er- leme oranlar› ile 2007 y›l› için söz ko- nusu ceza miktar› 844 YTL olarak uygulanacakt›r.

4. Faaliyeti Durdurulan ‹fli ‹zin Almadan Devam Ettirmek, Kapat›lan ‹flyerlerini ‹zinsiz Açmak (4857/79)

‹fl Kanunu’nun 105 maddesinde “Ka- nunun 79 uncu maddesi hükmüne ay- k›r› olarak faaliyeti durdurulan ifli izin almadan devam ettiren, kapat›lan ifl- yerlerini izinsiz açan iflveren veya ifl- veren vekiline beflyüzer milyon lira para cezas› verilir. ” hükmüne yer ve- rilmifltir. Yeniden de¤erleme oranlar›

ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 844 YTL olarak uygulanacak- t›r.

(10)

5. ‹fl Sa¤l›¤› Ve Güvenli¤i Kurullar›n›n Kurulmas› Ve Çal›flt›r›lmas› ‹le ‹lgili Hükümlere Ayk›r› Davranmak; ‹fl Sa¤l›¤› Ve Güvenli¤i Kurullar›nca Al›nan Kararlar› Uygulamamak (4857/80)

‹fl Kanunu’nun 105 maddesinde “Ka- nunun 80 inci maddesinde öngörülen ifl sa¤l›¤› ve güvenli¤i kurullar›n›n ku- rulmas› ve çal›flt›r›lmas› ile ilgili hü- kümlere ayk›r› davranan; ifl sa¤l›¤› ve güvenli¤i kurullar›nca al›nan kararlar›

uygulamayan iflveren veya iflveren ve- kiline beflyüzer milyon lira para ceza- s› verilir. ” hükmüne yer verilmifltir.

Yeniden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 844 YTL olarak uygulanacakt›r.

6. ‹flyeri Hekimi Çal›flt›rma Ve

‹flyeri Sa¤l›k Birimi Oluflturma Yükümlülüklerini Yerine Getirmemek (4857/81)

‹fl Kanunu’nun 105 maddesinde “Ka- nunun 81 inci maddesine ayk›r› olarak iflyeri hekimi çal›flt›rma ve iflyeri sa¤- l›k birimi oluflturma yükümlülü¤ünü yerine getirmeyen iflveren veya iflve- ren vekiline beflyüzer milyon lira para cezas› verilir. ” hükmüne yer veril- mifltir. Yeniden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza mikta- r› 844 YTL olarak uygulanacakt›r.

7. ‹fl Güvenli¤i ‹le Görevli Mü- hendis Veya Teknik Eleman Görevlendirme Yükümlülü¤ünü Yerine Getirmemek (4857/82)

‹fl Kanunu’nun 105 maddesinde “Ka- nunun 82 nci maddesine ayk›r› olarak ifl güvenli¤i ile görevli mühendis veya teknik eleman görevlendirme yüküm- lülü¤ünü yerine getirmeyen iflveren veya iflveren vekiline beflyüzer mil- yon lira para cezas› verilir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 844 YTL olarak uygula- nacakt›r.

8. A¤›r Ve Tehlikeli ‹fllerde, Onalt› Yafl›ndan Küçükleri Çal›flt›rmak Veya ‹lgili Yönetmelikte Gösterilen Yafl Kay›tlar›na Ayk›r› ‹flçi Çal›flt›rmak (4857/85)

‹fl Kanunu’nun 105 maddesinde “Ka- nunun 85 inci maddesine ayk›r› olarak a¤›r ve tehlikeli ifllerde onalt› yafl›n- dan küçükleri çal›flt›ran veya ayn›

maddede belirtilen yönetmelikte gös- terilen yafl kay›tlar›na ayk›r› iflçi çal›fl- t›ran iflveren veya iflveren vekiline beflyüz milyon lira para cezas› veri- lir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeni- den de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l›

için söz konusu ceza miktar› 844 YTL olarak uygulanacakt›r.

(11)

9. A¤›r Ve Tehlikeli ‹fllerde Çal›flan

‹flçiler ‹çin Doktor Raporu Almamak (4857/86)

‹fl Kanunu’nun 105 maddesinde “Ka- nunun 86 nc› maddesi uyar›nca iflçile- re doktor raporu almayan iflveren ve- ya iflveren vekiline bu durumda olan her iflçi için yüz milyon lira verilir.”

hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de-

¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› her iflçi için 167 YTLolarak uygulanacakt›r.

10. 18 Yafl›ndan Küçük ‹flçiler

‹çin Doktor Raporu Almamak (4857/87)

‹fl Kanunu’nun 105 maddesinde “Ka- nunun 87 nci madde gere¤ince çocuk- lara doktor raporu almayan iflveren veya iflveren vekiline bu durumdaki her bir çocuk için yüz milyon lira pa- ra cezas› verilir.” hükmüne yer veril- mifltir. Yeniden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza mikta- r› her çocuk iflçi için 167 YTL olarak uygulanacakt›r.

11. Gebe veya Emzikli Kad›nlar Hakk›ndaki Yönetmelik

Hükümlerine Uymamak (4857/88)

‹fl Kanunu’nun 105 maddesinde “Ka- nunun 88 inci maddelerinde öngörü-

len yönetmeliklerde gösterilen flartla- ra ve usullere uymayan iflveren veya iflveren vekiline beflyüz milyon lira para cezas› verilir.” hükmüne yer ve- rilmifltir. Yeniden de¤erleme oranlar›

ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 844 YTL olarak uygulanacak- t›r.

12. ‹fl Sa¤l›¤› ve Güvenli¤i Yönetmeliklerine Ayk›r›

Davranmak (4857/89).

‹fl Kanunu’nun 105 maddesinde “Bu Kanunun 89 uncu maddelerinde ön- görülen yönetmeliklerde gösterilen flartlara ve usullere uymayan iflveren veya iflveren vekiline beflyüz milyon lira para cezas› verilir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de¤erleme oran- lar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 844 YTL olarak uygulanacak- t›r.

I. ‹fl ve ‹flçi Bulma Hükümlerine Ayk›r›l›k (4857/106)

‹fl Kanunu’nun 105. maddesinde “Ka- nunun 90 ›nc› maddesinde öngörülen izni almadan faaliyet gösteren iflvere- ne bir milyar lira para cezas› verilir.”

hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de-

¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 1.689 YTL ola- rak uygulanacakt›r.

(12)

J. ‹fl Hayat›n›n Denetim ve Teftifli

‹le ‹lgili Hükümlere Ayk›r›l›k (4857/107)

1. Teftifl S›ras›nda Davete Gelmemek; Belge, Bilgi Ve ‹fade Vermemek, ‹fl Müfettifllerinin Görevlerini ‹fa Ederken Bu Yöndeki Emir Ve ‹steklerini Yerine Getirmemek (4857/92-2)

‹fl Kanunu’nun 107 maddesinin a f›k- ras›ndaki “Bu Kanunun; 92 nci mad- desinin ikinci f›kras›ndaki teftifl ve denetleme s›ras›nda iflverenler, iflçiler ve bu iflle ilgili görülen baflka kifliler izleme, denetleme ve teftiflle görevli ifl müfettiflleri taraf›ndan ça¤r›ld›klar›

zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek ve 92. madde- nin birinci f›kras›nda yaz›l› görevleri- ni yapmak için kendilerine her çeflit kolayl›¤› göstermek ve bu yoldaki emir ve isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler.”

düzenlemesine ayk›r› davranan iflve- ren veya iflveren vekiline befl milyar lira para cezas› verilir. ” hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de¤erleme oran- lar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 8.455 YTL olarak uygulana- cakt›r.

2. ‹flverence ‹fade Verenlere Telkinde Bulunmak, Zorlamak veya ‹flçilerin ‹lgili Makamlara Baflvurmalar›, Haber ve ‹fade Vermeleri Üzerine, Bunlara Kötü Davranmak (4857/96).

‹fl Kanunu’nun 107 maddesinin b f›k- ras›ndaki “Kanunun 96 nc› maddesin- deki ifl denetimi ve teftifline yetkili ifl müfettiflleri taraf›ndan ifade ve bilgi- lerine baflvurulan iflçilere, iflverenlerin gerek do¤rudan do¤ruya ve gerek do- lay›s›yla telkinlerde bulunmalar›, iflçi- leri gerçe¤i saklamaya yahut de¤ifltir- meye sevk veya herhangi bir suretle zorlamalar› veyahut iflçilerin ilgili makamlara baflvurmalar›, haber ve ifade vermeleri üzerine, bunlara karfl›

kötü davran›fllarda bulunmalar› ya- sakt›r.” düzenlenmesine uymayan ifl- veren veya iflveren vekiline befl mil- yar lira para cezas› verilir.” hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 8.455 YTL olarak uygu- lanacakt›r.

(13)

3. ‹fl Müfettifllerinin ‹fl Kanundan Veya Di¤er Kanunlardan Do¤an Her Çeflit Teftifl, Denetleme Yetki ve Görevleri Gere¤ince Görevlerinin Yerine Getirilmesi S›ras›nda, Görevlerini Yapma ve Sonuçland›rmaya Engel Olmak (4857/107)

‹fl Kanunu’nun 107 maddesinde “‹fl müfettifllerinin bu Kanundan veya di-

¤er kanunlardan do¤an her çeflit teftifl, denetleme yetki ve görevleri gere¤in- ce görevlerinin yerine getirilmesi s›ra- s›nda, görevlerini yapma ve sonuçlan- d›rmaya engel olan kimselere eylem baflka bir suçu olufltursa dahi ayr›ca befl milyar lira para cezas› verilir.”

hükmüne yer verilmifltir. Yeniden de-

¤erleme oranlar› ile 2007 y›l› için söz konusu ceza miktar› 8.455 YTL ola- rak uygulanacakt›r.

IV. ‹DAR‹ PARA CEZALARININ UYGULANMASI

‹dari para cezalar›n›n nas›l uygulana- ca¤›na iliflkin düzenleme, 4857 say›l›

‹fl Kanununun 108. maddesinde geti- rilmifltir. Uygulamayla ilgili bafll›ca hususlar flunlard›r:

A. ‹dari Para Cezas›n› Uygulayacak Kifli

‹fl Kanununda öngörülen idari nitelik- teki para cezalar› gerekçesi belirtil- mek suretiyle Çal›flma ve Sosyal Gü-

venlik Bakanl›¤› Bölge Müdürünce verilir. Kanunda yaz›l› olan idari para cezalar› o yerin Çal›flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl›¤› Bölge Müdürü ta- raf›ndan verilir.

B. ‹dari Para Cezas›n›n Muhataba Tebli¤i

Verilen idari para cezalar›na dair ka- rarlar, ilgililere 11.2.1959 tarihli ve 7201 say›l› Tebligat Kanunu hüküm- lerine göre tebli¤ edilir. ‹dari para ce- zas›n›n muhatab›, iflveren veya iflve- ren vekilidir. Kanun cezan›n iflveren veya iflveren vekilinin her ikisinden birinin muhatap al›nabilmesine imkân tan›m›flt›r. Bunun ‹fl Kanunundaki is- tisnai hali, “ifl ve iflçi bulma hükümle- rine ayk›r›l›k” bafll›kl›, 106. madde- sinde yer almaktad›r. Bu madde 4857 say›l› ‹fl Kanununun 90. maddesi ge- re¤ince, özel istihdam bürosu kurabil- mek için gerekli izni almadan, ifl ve iflçi bulmaya arac›l›k etmenin yapt›r›- m›n› düzenlemifltir. Burada, cezaya konu olan olay›n niteli¤i, sadece iflve- renin sorumlu olabilece¤i bir hal ol- du¤undan, “iflveren vekili” fleklinde bir ihtimale yer verilmeden iflveren sorumlu tutulmufltur. (Çukur,2005, 168-175).

C. ‹dari Para Cezalar›na ‹tiraz 1. ‹tiraz Süresi

‹fl Kanununun 108. Maddesinde, ce- zalara karfl› tebli¤ tarihinden itibaren

(14)

en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesinde itiraz edilebilece¤i hü- küm alt›na al›nm›flt›r.

‹dari para cezalar›n›n verilmesi ifllemi idari bir tasarruf oldu¤undan, itiraz›n yetkili idare mahkemesine yap›lmas›

kanunda belirtilmifltir. Yetkili idare mahkemesi, 2577 say›l› ‹dari Yarg›la- ma Usulü Kanununun 32. Maddesine göre, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari ifllemi veya idari sözleflmeyi yapan idari merciin bulun- du¤u yerdeki idare mahkemesidir.

2. ‹tiraz›n Sonucu

‹dari para cezalar›, 21.7.1953 tarihli ve 6183 say›l› Amme Alacaklar›n›n Tahsili Usulü Hakk›nda Kanun hü- kümlerine göre tahsil olunmaktad›r.

4857 say›l› ‹fl Kanununun 108. mad- desine göre, idarece verilen cezan›n yerine getirilmesini durdurmaz. ‹tiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinden inceleme yap›larak en k›sa sürede sonuçland›r›lmal›d›r. ‹tiraz üzerine idare mahkemesinin verdi¤i karar kesindir. Temyiz yolu kapal›d›r.

V. SONUÇ

4857 Say›l› ‹fl Kanununda yeralan idari para cezalar›na itiraz zamanla de¤iflmifltir. Özetle,

1) 10.06.2003 -31.05.2005 dönemim- de idari para cezalar›na karfl› ‹fl Kanu- nu’nun 108 maddesine göre, tebli¤ ta- rihinden itibaren en geç yedi gün için- de yetkili idare mahkemesine itiraz öngörülmüfltü.

2) 01.06.2005-18.12.2006 dönemim- de idari para cezalar›na karfl›, Kaba- hatler Kanunu’nun 27. maddesine gö- re, karar›n tebli¤i tarihinden itibaren en geç onbefl gün içinde, sulh ceza mahkemesine baflvuru öngörülmüfltü.

3) 19.12.2006 tarihi itibariyle idari para cezalar›na karfl› ‹fl Kanunu’nun 108 maddesine göre, tebli¤ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebile- cektir.

KAYNAKÇA

Akyi¤it, Ercan. (2005), ‹dari Para Ceza- lar› 4857 Say›l› ‹fl Kanunu’nda ‹dari Para Cezalar›, (‹flK.98-108), Çimento ‹flve- ren,Eylül

Caniklio¤lu, Nurflen ve Canbolat, Talat.

(2004), 4857 Say›l› ‹fl Kanununda Para Cezas›na Ba¤lanan Yükümlülükler Ve Bu Para Cezalar›n›n Özellikleri, Kamu-

‹fl; C:7, S: 3/2004

Çukur, Mürsel. (2005), ‹fl Kanununda

‹dari Para Cezalar›, Vergici ve Muhase- beciyle Diyalog,Say›:202, fiubat.

Koç, Muzaffer. (2004), 4857 Say›l› ‹fl Ka- nunu’na Göre ‹flyeri Bildirimi, Vergici ve Muhasebeciyle Diyalog Say›:196, A¤ustos.

Songör, Ayla. (2007), Kabahatler Kanunu Çerçevesinde Para Cezalar›, Yaklafl›m Dergisi, Nisan, Say›:172, http://

www.yaklasim.com/mevzuat/dergi/ma- kaleler/2007049112.htm (10.09.2007)

Şekil

Updating...

Referanslar

Updating...

Benzer konular :