web sitemiz hizmetinizde www.imoankara.org.tr 2
Sonbahar günlerinin bitti¤i ve k›fl mevsiminin so¤uklu¤unu ve sert yüzünü gösterdi¤i bir za- man diliminde, ülkemizin gündemi de sanki bu mevsimle benzerlik göstererek ilerliyor. Libe- ral tombullardan ald›klar› ekonomik erki arkas›na alan siyasal iktidar, özlemini duydu¤u ‹slami a¤›rl›kl› toplumsal yaflama do¤ru kararlar› teker teker, ama zorlayarak hayata geçirmeye çal›fl›- yor. Küçük ad›mlar teorisi bak›fl› alt›nda hayata dayatt›klar› kararlar›, kimi zaman gelece¤imi- zin ayd›nl›k ufuklar› olan yavrular›m›z›n e¤itimine yönelik laik e¤itimi zedeleyici ve içeriklerinin dini a¤›rl›kl› yönlendirilifli, kimi zamansa bilimi, bilimsel düflünceyi bir tarafa b›rakarak ulema- lara yap›lan göndermelerle toplumu hassas çizgilere yönelten dini motifli de¤erlendirmeler olarak ete kemi¤e bürünüyor. Gene bu 'küçük' kararlar kimi zaman sosyal güvenli¤in tasfiyesi gibi en temel haklar›m›z›n gasp edilmesi, kimi zamansa çal›flma bar›fl›n› bozacak adaletsiz üc- ret da¤›l›m›n› körükleyen bütçe görüflmeleriyle zirveye ulafl›yor. Ve bütün bu geliflmeler, sos- yal devletin tasfiye edildi¤i, 'daha flansl›' olanlar›n hayatta kald›¤›, di¤erlerinin yok say›ld›¤›
ümmetçi toplumsal bak›fl aç›s›n›n ülke gündemi ve yaflam› içine sokma çabalar›d›r. K›fl sertli-
¤ini hissettirmeden önce, sonbahar›n past›rma yaz günleri gibi gidip gelen toplumsal hareket- lenmelerin yafland›¤› bu günlerde E¤itimcilerin hak arama ve demokratik taleplerine önlem olarak s›k› dayaklar› ve joplar› lay›k gören iktidar, bir tarafta kendi ö¤retmenini döverken bir tarafta da, bir gecede sermaye sahiplerinin vergi oranlar›n› 3'te 1 oran›nda rahatl›kla indirerek sanki nispet yapt›¤› iletisini göndermektedir. Bu anlay›fl›n ayn› kafadaki yerel yönetimlere yans›mas›n›n, at›ksu kar›flan içme suyundan 7500 kiflinin hastal›k kapt›¤› Malatya örne¤inde görüldü¤ü gibi, halk sa¤l›¤›n›n hiçe say›lmas› biçimde olmas›, art›k flafl›rt›c› de¤ildir!
Tüm bu yaflananlar, biz ayd›nlara geçmiflte oldu¤undan daha fazla duyarl› olman›n toplumsal direncinin sosyal a¤›rl›kl› boyutunu göstermenin gereklili¤ini bir kez daha gösteriyor. Hak ara- ma erkini elde etmenin birlikte davranmak oldu¤unu hat›rlad›¤›m›z 8 Ekim Mitinginde göster- di¤imiz gibi, bundan sonra da gelece¤imizi ilgilendiren her geliflmede duyarl›l›¤›m›z› artt›rma- l› ve seçenek gelifltirmeliyiz.
Bir tarafta bu geliflmeler yaflan›rken, bir de günlük yaflam›n getirdiklerine haz›rl›k yapabilmek.
Nedir bunlar? Ola¤an s›kl›klarla yapageldi¤imiz ve büyük bilgi birikimlerinin üyelerimize ak- tar›ld›¤› Perflembe Seminerleri. Ö¤renci üyelerimizin sorunlar›n›n en üst düzeyde tart›fl›ld›¤›
ö¤renci kurultaylar›, bir y›l› aflk›n bir haz›rl›k süreci sonras›nda üretimlerin sergilenerek verime dönüfltü¤ü Geoteknik Sempozyumunun gerçekleflmesi ve di¤er etkinlikler. Sizlere ulafl›p iliflki kurmak için ç›kard›¤›m›z ayl›k bültenimiz. Sizler için konulan emek dolu çal›fl- malar. Sizler için!
Sa¤l›cakla, mutlu ve duyarl› toplum özlemiyle
Baflyaz›
T
TMMMMOOBB ‹‹MMOO AAnnkkaarraa fifiuubbeessii Y
Yöönneettiimm KKuurruulluu
www.imoankara.org.tr ücretsiz e-mail hizmeti
yay›mlanarak yürürlü¤e giren Yönetmelikte de¤iflik, 54.maddesinin "Mühendisler veya mimarlar" bafll›kl› (c) f›kras› ile 55. maddesinin (b) f›kras›n›n iptali ve yürütül- mesinin durdurulmas› istemiyle aç›lm›flt›r.
Yap›m ‹flleri ‹haleleri Uygulama Yönetmeli¤i’nin 54.maddesinin an›lan Yönetmelikle de¤iflik (c) f›kras›n- da,
"c) Mühendisler veya mimarlar:
1 ) ‹fl Denetleme Belgesi;
Kamu kurulufllar›nda kendi meslekleri ile ilgili ola- rak mahallinde denetledikleri ifllerde, sözleflme bedeli- nin en az yüzde ellilik bölümünde fiilen görev yapm›fl olmak flart›yla, kontrol mühendisi, flantiye mühendisi, kontrol flefi ve flantiye flefine ifl sahibi idare (sözleflmeyi yapan yetkili makam) taraf›ndan tek sözleflme ile iliflkili olarak düzenlenir ve verilir.
Kamu kurulufllar›n›n ihale ettikleri ifllerde, yurt için- de veya yurt d›fl›nda idare ad›na dan›flmanl›k hizmeti ve- ren kontrol teflkilat›nda, kendi meslekleri ile ilgili olarak mahallinde denetledikleri ifllerde, sözleflme bedelinin en az yüzde ellilik bölümünde fiilen bulunmak flart›yla, kontrol mühendisi veya kontrol flefi olarak görev yapan- lara, iflin sahibi idare (sözleflmeyi yapan yetkili makam) taraf›ndan tek sözleflme ile iliflkili olarak düzenlenir ve verilir.
Kamuya taahhütte bulunan yüklenici bünyesinde, kendi meslekleri ile ilgili olarak yüklenici ad›na denetle- dikleri ifllerde, sözleflme bedelinin en az yüzde ellilik k›sm›nda fiilen bulunmak flart›yla, flantiye mühendisi, flantiye flefi olarak görev yapan ifl sahibi idare (sözlefl- meyi yapan yetkili makam) taraf›ndan tek sözleflme ile iliflkili olarak düzenlenir ve verilir
Özel sektöre taahhütte bulunan ifllerde; fenni mesul veya bu iflle ilgili yap› denetim görevlisi veya yüklenici bünyesinde flantiye mühendisi, flantiye flefi olarak kendi meslekleri ile ilgili denetledikleri ifllerde, sözleflme bede- linin en az yüzde ellilik k›sm›nda fiilen bulunma flart›yla, ilgili belediye veya valilik taraf›ndan tek sözleflme ile iliflkili olarak düzenlenir ve verilir.
2) ‹fl Yönetme Belgesi;
Kamu kurulufllar›nda sözleflme bedelinin en az yüz- de ellilik bölümünde fiilen görev yapm›fl olmak flart›yla, Esas No : 2005/7390
Davac› ve Yürütmenin Durdurulmas›n› ‹steyen:
TMMOB ‹nflaat Mühendisleri Odas›
Vekili : Av.Nurten Ça¤lar Yak›fl
Gazi Mustafa Kemal Bulvar› No:18/12 K›z›lay/ANKARA
Daval› : Kamu ‹hale Kurumu Bahriye Üçok Cad.No:13 Beflevler/ANKARA
‹stemin Özeti :
Daval› Kurum taraf›ndan düzenlenen Yap›m ‹flleri
‹haleleri Uygulama Yönetmeli¤i’nin 54. maddesinin, 08.06.2004 tarih ve 25486 say›l› Resmi Gazete’de yay›m- lanarak yürürlü¤e giren Yönetmelikle de¤iflik, "Mühen- disler veya mimarlar" bafll›kl› (c) f›kras› ile 55. maddesi- nin (b) f›kras›n›n iptali ve yürütülmesinin durdurulmas›
istenilmektedir.
Dan›fltay Tetkik Hakimi Muammer TOPAL’›n Düflüncesi:
2577 say›l› ‹dari Yarg›lama Usulü Kanunu’nun 4001 say›l› Kanunla de¤iflik 27. maddesinde, yürütmenin dur- durulmas›na karar verilebilmesi için öngörülen koflulla- r›n gerçekleflti¤i anlafl›ld›¤›ndan, davac›n›n yürütmenin durdurulmas› isteminin k›smen kabulü ile, Yap›m ‹flleri ihaleleri Uygulama Yönetmeli¤i’nin 55. maddesinin (b) f›kras›nda yer alan, "… gerçek flah›slarcadenetim faali- yetleri nedeniyle al›nan ifl denetleme belgesi tutar›
1/5,…" ibareleri yönünden yürütmenin durdurulmas›, f›kradaki di¤er hükümler ile 54. maddenin © f›kras› yö- nünden ise istemin reddi gerekti¤i düflünülmektedir.
Dan›fltay Savc›s› Ünal DEM‹RC‹’nin Düflüncesi:
Yürütmenin durdurulmas›na karar verilebilmesi için, 2577 say›l› ‹dari Yarg›lama Usulü Kanununun 27 nci maddesinde öngörülen koflullar›n gerçekleflmedi¤i anla- fl›ld›¤›ndan, istemin reddi gerekece¤i düflünülmektedir.
TÜRK M‹LLET‹ ADINA
Karar veren Dan›fltay Onüçüncü Dairesi’nce Tetkik Hakimi’nin aç›klamalar› dinlendikten ve 2577 Say›l› Ya- sa’n›n 27. maddesi uyar›nca dosyadaki belgeler incelen- dikten sonra iflin gere¤i düflünüldü:
Dava, Yap›m ‹flleri ‹haleleri Uygulama Yönetmeli-
¤i’nin 08.06.2004 tarih ve 25486 say›l› Resmi Gazete’de
3
T.C. Dan›fltay Onüçüncü Daire
K‹K Aleyhine Açt›¤›m›z Davada Yürütmeyi Durdurma Karar› al›nd›.
Karar›n tam metnini afla¤›da yay›nl›yoruz.
son dakika haberleri burada www.imoankara.org.tr eklenen 3.f›kran›n son cümlesi "Yönetim ve denetim fa- aliyetleri nedeniyle al›nacak belgeler, en fazla beflte bir oran›nda dikkate al›n›r." fieklinde iken, 4964 say›l› Kanu- nun 7. maddesiyle, "Yönetim faaliyetleri nedeniyle al›na- cak belgeler, en fazla beflte bir oran›nda dikkate al›n›r."
fleklinde de¤ifltirildi¤i anlafl›lm›flt›r.
Söz konusu maddede ihalelere kat›l›m›nda yeterlik kriterleri ayr›nt›l› olarak düzenlenerek, ifli yapabilecek nitelikteki isteklilerin ihalelere kat›l›m›n› sa¤lamak ama- c›yla, isteklilerin ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesi için gerekli olan bilgi ve belgeler say›lm›flt›r. Maddedeki an›lan de¤iflik- likle yöneticilerden farkl› olarak fiilen iflin bafl›nda bulu- nan denetleyicilerin ifl deneyimlerinin herhangi bir oran s›n›rlanmas›na tabi olmaks›z›n dikkate al›nmas› sa¤lan- m›flt›r.
An›lan Yönetmeli¤i’nin 55.maddesinin iptali istenilen (b) f›kras›nda yer alan"… gerçek flah›slarca denetim fa- aliyetleri nedeniyle al›nan ifl denetleme belgesi tutar›
1/5,… oran›nda, dikkate al›n›r." hükmü, denetleyicilerin ifl deneyimlerine s›n›rlama getirmektedir. 4734 say›l› Ka- nunda, denetleyicilerin ifl denetleme belgesinde daha önce bulunan s›n›rlama, 30.07.2003 tarih ve 4864 say›l›
Kanunla kald›r›ld›ktan sonra, dava konusu Yönetmelik de¤iflikli¤i ile denetim faaliyetleri nedeniyle al›nacak ifl denetleme belgelerine s›n›rlama getirilmesinde, an›lan yasal düzenlemeye ve hukuka uyarl›k bulunmamaktad›r.
Di¤er taraftan, an›lan Yönetmeli¤in iptali istenilen di¤er hükümlerinde söz konusu Kanun hükümlerine ay- k›r›l›k görülmemifltir.
Aç›klanan nedenlerle, 2577 say›l› ‹dari Yarg›lama Usulü Kanunu’nun 4001 say›l› Kanunla de¤iflik 27. mad- desinde öngörülen ve yürütmenin durdurulmas›na karar verilebilmesi için gerekli olan koflullar›n gerçekleflti¤i anlafl›ld›¤›ndan, davac›n›n yürütmenin durdurulmas› is- teminin k›smen kabulüne, Yap›m ‹flleri ‹haleleri Uy- gulama Yönetmeli¤i’nin 55. maddesinin (b) f›kra- s›nda yer alan, "…gerçek flah›slarca denetim faali- yetleri nedeniyle al›nan ifl denetleme belgesi tutar›
1/5,…"ibarelerinin yürütülmesinin durdurulmas›- na, istemin Yönetmeli¤in dava konusu edilen di-
¤er bölümüne yönelik k›sm›n›n reddine, 21.09.2005 tarihinde oybirli¤iyle karar verildi.
Faruk Z.Ayla Ali Orhun Turan
ÖZTÜRK PERKTAfi ÖZTÜRK YET KARAKAYA
Baflkan Üye Üye Üye Üye
yap›m ve/veya teknik ifllerden sorumlu olan; flube mü- dürü, proje müdürü, kontrol amiri, inflaat ve tesisat mü- dürü ve yard›mc›lar› ve bunlarla ayn› teknik seviyede görev yapanlar, il müdürü ve yard›mc›lar›, bölge müdü- rü ve yard›mc›lar› ile yap›m ve/veya teknik ifller daire baflkan›, yap›m ve/veya teknik ifllerden sorumlu genel müdür yard›mc›lar› ve genel müdür, yap›m ve/veya tek- nik ifllerden sorumlu müsteflar yard›mc›s› ve müsteflar olarak görev yapanlara iflin sahibi idare (sözleflmeyi ya- pan yetkili makam) taraf›ndan tek sözleflme ile iliflkili olarak düzenlenir ve verilir.
En az 10 y›ll›k mühendis veya mimarlar›n, kamuya taahhütte bulunan özel sektör kurulufllar›nda yönettikle- ri ifllerin sözleflme bedelinin en az yüzde ellilik bölü- münde fiilen görev yapm›fl olmak kayd›yla, anonim flir- ketlerde genel müdür, murahhas müdür, yönetim kurulu üyesi ve yönetim kurulu baflkan›, limited flirketlerde flir- ket müdürü olarak görevlerini aral›ks›z en az 5 y›l yap- t›klar›n› Türk Ticaret Kanununa göre tevsik edenlere iflin sahibi idare (sözleflmeyi yapan yetkili makam) taraf›n- dan tek sözleflme ile iliflkili olarak düzenlenir ve verilir.‹fl yönetme belgesinin verilmesinde, bu iflte ilgilinin ifli yö- neten olarak çal›flt›¤›na dair yüklenicinin imzas› ile ilgili- nin sosyal güvenlik pirim ödemelerini gösteren belgele- rin verilmesi gerekir."hükümlerine; 55. maddesinin (b) f›kras›nda ise " ‹fl bitirme ve ifl durum belgesi tutarlar›
tam olarak, gerçek flah›slarca denetim faaliyetleri nede- niyle al›nan ifl denetleme belgesi tutar› 1/5, gerçek flah›s- larca yönetim faaliyetleri nedeniyle al›nan ifl yönetme belgesi tutar› ise 1/10 oran›nda, dikkate al›n›r." hüküm- lerine yer verilmifltir.
Yap›m ‹flleri ‹haleleri Uygulama Yönetmeli¤i’nin 3.
maddesinin 3. f›kras›nda, ifl deneyim belgesinin; istekli- nin ihale konusu ifl veya benzer ifllerdeki deneyimini or- taya koyan ve bu Yönetmelikteki yaz›l› esas ve usullere göre düzenlenen, verilen ve de¤erlendirilen; ifl bitirme belgesi, ifl durum belgesi, ,ifl denetleme belgesi ve ifl yö- netme belgesini ifade edece¤i belirtilmifltir.
4734 say›l› Kamu ‹hale Kanunu’nun 10. maddesinin 1.f›kras›n›n (b) bendinin 2. alt bendinde, isteklini ihale konusu ifl veya benzer ifllerde; mal ve hizmet al›mlar›
için son befl y›l içinde, yap›m iflleri için ise son on befl y›l içinde kamu veya özel sektörde o ifle ait sözleflme bede- linin en az %70’i oran›nda gerçeklefltirdi¤i veya %50’si oran›nda denetledi¤i veyahut yönetti¤i idarece kusursuz kabul edilen benzeri ifllerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin yeterlik de¤erlendirmesinde kullan›labilecek belgelerden oldu¤u belirtilmifltir.
An›lan maddeye 4761 say›l› Kanunun 13.maddesiyle
4
www.imoankara.org.tr ücretsiz e-mail hizmeti 5 Karar Tarihi : 11 Kas›m 2005
Karar No : 2005/46
Kurulumuza gönderilmifl bulunan TMMOB ‹nflaat Mühendisleri Odas› Onur Kurulu’nun 19859 sicil numaral› üyesi Sezai ÖZTÜRK hakk›ndaki 20.05.2005 tarih ve 9 say›l› karar› ile ilgili dosya görüflüldü.
KARAR: Dosyan›n incelenmesi sonucunda ‹nflaat Mühendisleri Odas› 19859 sicil numaral› üyesi Sezai ÖZTÜRK hakk›nda 6235 say›l› TMMOB Yasas›’n›n 26. maddesi ve TMMOB Disiplin Yönetmeli¤i’nin 9 (b) maddesi uyar›nca verilen 3 (üç) ay süreyle meslekten men cezas›n›n onaylanmas›na,
Oybirli¤iyle KARAR VER‹LD‹.
Murat GÖKDEM‹R Ü. Nevzat U⁄UREL S›rdafl KARABO⁄A Mustafa ASAR fievket AKDEM‹R
Baflkan Raportör Üye Üye Üye
Tarihi : 20.05.2005 No : 9/5
Karar : ‹nflaat Mühendisleri Odas› Yönetim Kurulunun 24 fiubat 2005 tarih ve 16 nolu toplant›da al›nan 306 nolu kararla Onur Kuruluna sevkedilen 19859 sicil nolu üye Sezai Öztürk hakk›nda dosya üzerinde yap›lan inceleme sonucunda;
KONU: Ankara fiubesi Oda Yönetimine 11.11.2004 tarih 8287 say›l› yaz› ile baflvurarak; üye Sezai ÖZTÜRK’ün Serbest Mühen- dislik Müflavirlik Hizmetlerinde, lisans› baflkalar›na ait yaz›l›mlar› kullanarak çok say›da proje üretti¤i ve meslek eti¤ine uygun olma- yan davran›fllarda bulundu¤unu ileri sürmektedir.
KONUN ‹NCELENMES‹: Üye Sezai Öztürk için haz›rlanm›fl olan dosyan›n incelenmesinde; üye Sezai Öztürk’ün 06.05.2005 - 11.11.2004 tarihleri aras›nda de¤iflik büyüklüklerde inflaat alan› olan 714 proje düzenledi¤i, bu projelerin düzenlenmesinde lisans›
baflkalar›na ait bilgisayar programlar› kulland›¤› görülmüfltür. Burada, baflkalar›na ait lisansl› programlar›n kullan›lmas›, kullan›c› bil- gisayar program› lisans sahibi ve program üreticisi firma aras›nda ticari bir konu oldu¤u ve Odam›z› ilgilendirmedi¤i aç›kt›r. Ancak bir mühendislik bürosunun üstelik sadece bir mühendisli¤in çal›flt›¤› (Sezai Öztürk) aç›kça görülen bir büronun yaklafl›k olarak 17 ayda 714 adet proje üretmesi de¤iflik mühendislik bürolar›nca gerçeklefltirilebilece¤i düflünülebilir. Belgelenmesi mümkün olmasa dahi üye Sezai Öztürk’ün meslek eti¤ini çi¤neyerek, baflkalar› taraf›ndan üretilen projelere imza att›¤› anlafl›lmaktad›r.
‹NCELEMEYE ESAS: Oda üyemiz Sezai Öztürk hakk›nda flikayette bulanan Ankara fiubesi’nin baflvurmas› üzerine bafllat›lan soruflturma, yönetmeliklere uygun olarak gerçeklefltirilmifl, kurulumuz TMMOB ve Odam›z›n mesleki aç›dan üzerinde özenle dur- du¤u konular aç›s›ndan ve TMMOB Yönetmeli¤i, TMMOB Disiplin Yönetmeli¤i ‹MO Yönetmeli¤i ve ‹MO Haysiyet Divan Yönet- melikleri hükümleri gere¤ince de¤erlendirilmeye al›nm›flt›r.
KARAR: TMMOB Ana Yönetmeli¤i 3 maddesi (b) f›kras› “.... meslek mensuplar›n›n birbirleriyle ve halkla olan iliflkilerinde dürüstlü¤ü ve güveni hakim k›lmak üzere meslek disiplinini ve ahlak›n› korumak....”, TMMOB Disiplin Yönetmeli¤i 9 madde (b) f›kras› 8. madde (f) f›kras›n› defaatle ihlalden, ‹MO Yönetmeli¤i 4(g) maddesi uyar›nca 3 ay geçici olarak meslekten men cezas›
verilmesine, cezan›n Yüksek Onur Kurulunca kesinleflmesinden sonra siciline ifllenmesine, ilgili kurumlara bildirilmesine ve karar›n Oda yay›n organlar›nda yay›nlanmas›na KARAR verilmifltir.
Arif MERDOL Feridun SUNGUR Hilmi YÜNCÜ Medet ÖZBEK Selahattin GÜLEÇ
Baflkan Raportör Üye Üye Üye
TMMOB Yüksek Onur Kurulu
‹MO Onur Kurulu Karar›
H›zland›r›lm›fl Mühendis Kazas›
fiubemizin Kamu yarar› gözeterek takip etti¤i ve onur kuruluna sevk etti¤i flubemiz üyesi 19859 sicil numara- l› Sezai ÖZTÜRK 3 ay meslekten men cezas› ald›.
Baflkalar› taraf›ndan üretilen projelere imza atarak meslek eti¤ine ayk›r› davrand›¤› tespit edilen Sezai ÖZ- TÜRK 17 ayda 714 adet projeyi imzalayarak üyelerimiz aras›nda haks›z rekabete yol açm›fl, mesle¤imizin itibar›- n› zedeleme do¤rultusunda çal›flm›flt›r. Bugün oldu¤u gibi bundan sonra da flubemiz, kendi üyeler olsa dahi üye genel ç›karlar› ve meslek eti¤i karfl›t› her türlü giriflimin karfl›s›nda olacakt›r. ‹MO ve TMMOB Onur Kurullar›n›n kararlar›n› afla¤›da yay›nl›yoruz.
web sitemiz hizmetinizde www.imoankara.org.tr 6
Geoteknik Sempozyumu Yap›ld›...
bunlar›n çözüm yöntemlerini uygulama örnekleriyle bir- likte tart›flarak bilime ve araflt›rmaya katk›da bulunmak olmufltur.
Mevzuat ve Di¤er Konular, Zemin ‹yilefltirme, Ze- minlerin Dinamik Davran›fl›, Zemin Mühendisli¤i, Temel Mühendisli¤i Çevre Geotekni¤i bafll›kl› 6 oturumda top- lam 28 bildirinin sunuldu¤u sempozyumda geoteknik alandaki geliflmeler ve mevcut durumun de¤iflik boyut- lar›yla ortaya koyularak tar›fl›ld›¤› ve Baflkanl›¤›n›
TMMOB ‹MO Ankara fiube Baflkan› Say›n Kemal TÜR- KARSLAN'›n Yönetti¤i ve ODTÜ'den Prof.Dr. Yener ÖZ- KAN, Hacettepe Üniversitesi'nden Prof.Dr. Reflat ULU- SAY, ‹stanbul Üniversitesi'nden Prof.Dr. Feyza Ç‹N‹C‹- O⁄LU, Gazi Üniversitesi'nden Ö¤retim Görevlisi Dipl-Ing Ünsal SOYGÜR ve Bo¤aziçi Üniversite- si'nden Prof.Dr. Erol GÜLER'in kat›l›mlar›yla ger- çeklefltirilen panelde sempozyumun yap›lmas›- n›n önemi vurgulanarak ‹MO çat›s› alt›nda bu sempozyumun iki y›lda bir tekrarlanmas›n›n ge- reklili¤i belirtilmifltir.
Türkiye'nin farkl› bölgelerinden kamu ve özel sektörden 250'ye yak›n meslektafl›m›z›n et- kin kat›l›m› ile gerçeklefltrilen sempozyumun bu alanda meslek disiplinleri aras›ndaki çal›flma alanlar› aras›ndaki iliflkilerin önemi hakk›nda da gündem bulmufltur.
TMMOB ‹nflaat Mühendisleri Odas› 39.Dönem çal›fl- ma program› kapsam›nda planlanarak TMMOB ‹MO Adana ve Ankara fiubelerinin ortak çal›flmalar› ile yürü- tülen Geoteknik Sempozyumu 26 - 27 Ekim 2005 tarihle- ri aras›nda Adana'da gerçeklefltirilmifltir.
‹nflaat Mühendisleri Odas› olarak bu alanda ve isim- de ilk olarak düzenlenen Sempozyumu amac›; Geotek- nik Mühendisli¤i alan›nda çal›flan araflt›rmac›, ö¤retim üyeleri ve uygulay›c› mühendisleri bir araya getirerek güncel bilgi ve deneyimlerin paylafl›lmas›n› sa¤lamak, karfl›l›kl› görüfl iletiflimini art›rmak, yurtiçinde ve yurtd›- fl›nda karfl›lafl›lan geoteknik mühendisli¤i sorunlar› ve
www.imoankara.org.tr 220 bin kelimelik ingilizce teknik terimler sözlü¤ü 7
fiube Baflkan›m›z Say›n Kemal Türkarslan'›n aç›l›fl konuflmas›n› afla¤›da yay›nl›yoruz;
Say›n Valim, Say›n Belediye Baflkan›m, De¤erli Konuklar, Sevgili Meslektafllar›m,
TMMOB ‹nflaat Mühendisleri Odas› ad›na, Adana ve Ankara fiubelerinin ortaklafla düzenledi¤i “Geoteknik Sempozyumu”na hofl geldiniz. ‹nflaat Mühendisleri Oda- s›, Adana fiube konukseverli¤inde, kuruluflunun ellinci y›l›nda yap›lmas›n›n planland›¤› kongre ve sempozyum- lardan biri olan Geoteknik Sempozyumunu haz›rlayarak bilim, meslek ve kamu alanlar›nda tüm ilgililere sun- maktad›r. ‹MO 1954 y›l›ndan bu yana, kurulufl yasalar›
ve anayasadan ald›¤› yetki ve güçle, ülke ç›karlar› ve ka- mu yarar› sorumluluk bilinciyle ülke, kaynaklar›n›n bi- lim ve teknolojiye uygun kullan›lmas› yolunda çal›flma ve uygulamalarda bulunmufl, önderlik etti¤i bu alanda kamu kurumu niteli¤inde toplum yarar›na çal›flmalar›
kararl›l›kla sürdürmüfltür.
Meslek alanlar›m›zdan biri olan Geoteknik konusun- da bugüne kadar bilim platformlar›nda, yasal süreçte il- gili kamu kurumlar›nda ve TMMOB bünyesinde çal›flma- lar, toplant›lar, çal›fltaylar, sempozyumlar yap›lmas›na ra¤men bu alanda kargafla sürmektedir. Meslek alanlar›- n›n tarifi bilimsel platformlarda, ulusal ve uluslar aras›
yay›nlarda ve yönetmeliklerde belirtilmifl olmas›na ra¤- men biz hala lobicilik oynayarak Bay›nd›rl›k ve ‹skan Bakanl›¤› genelgeleriyle alan belirlemeye çal›fl›yoruz. Bi- limin belirleyece¤i, tarifleyece¤i konular›, sistemin baz›
kurumlar›yla, siyasi otoriteyle veya yerel yöneticilerle çözmeye çal›flmak beklenen sonuçlar›n al›namayaca¤›n›
belirler. 1999 Marmara Depremi öncesi de Geoteknik ve zemin etütlerine gereksinme vard›. Her nedense deprem sonras› bafllayan genelgeler ve genelgelere karfl› dava açan, bilimi hukukta arayan meslek odalar›m›z›n tart›fl- malar›n› izliyoruz.
Meslek örgütü olarak TMMOB de ve bilim alan›nda çözülecek konu hala uzay›p gitmektedir.
Gündemdeki ana konu deprem ve onun bileflenleri olarak zemin, yap› ve mühendislerdir. Toplumun bizler- den bekledi¤i meslek alanlar›na uygun bilimsel aç›kla- malar›n yal›n olarak tariflenmesidir. Biz ‹nflaat Mühen- disleri olarak halk›m›z›n can ve mal güvenli¤ini sa¤laya- cak depreme dayan›kl› yap›lar›, gerekli zemin bilgilerini de ekleyerek projelendirmek ve uygulamak zorunday›z.
Deprem güvenli¤i, yap›n›n depreme dayan›kl› projelen-
dirilmesi yan›nda zemin etütlerini de önerilen kurallara uymakla sa¤lanabilecektir.
Sonuçta mevcut yap› stokumuz için incelemede ve yeni yap›lar›m›z için meslek alanlar›m›z›n ortaklafla çal›- flarak haz›rlayaca¤› zemin etüt raporlar›na göre çal›flma yap›lmas› gereklili¤ine inan›yoruz. Eylül 2004 de düzen- lenen Deprem fiuras›'nda çok net olarak ortak çal›flma- n›n nas›l yap›laca¤›, hangi mesleklerin neler yapabilece-
¤i bilimsel olarak ve uluslar aras› uygulamalara uygun olarak tariflenmifltir. fiura kararlar›n›n biran önce yasa- laflmas›n› bekliyoruz. Toplumda karfl›laflt›¤›m›z zemin etütleri kavram›n› ne kadar önemsiyorsak bunun yanl›fl bilgilendirmelerle abart›larak, yap› kavram›ndan uzak düflünülmesini de kabul edemiyoruz.
Belirtmek istedi¤imiz bir baflka konu, bilimsel fay - yerbilim - deprem tart›flmalar›n›n kendi platformlar›nda yap›lmas› ve her meslek mensubunun kendi alan›nda görüfl belirtmesidir. Depreme dayan›kl› yap› veya yap›lar üzerinde tek görüfl verebilecek mesle¤in ‹nflaat Mühen- disleri oldu¤unu tüm kamuoyuna duyurur, baflka mes- leklerden yap› hakk›nda her yerde, özellikle medyada görüfl bildirilmesinin yanl›fll›¤›n›n düflünülüp, halk›n psi- kolojik yap›s›n› bozan bu tarz kiflilerle ilgili, kurulufllar›n gere¤ini yapmas›n› bekliyoruz.
Sizlere bu sempozyum da Geoteknik alan›ndaki so- runlar› ana bafll›klar alt›nda sunuyoruz.
Sorunlar›n temel çözümü, mesle¤inde, yetkin mü- hendislerin hem meslek eti¤ine uymas›, hem de bilimsel çal›flmalar da bulunmas›d›r.
Konusunda Yetkin Mühendisler, mesle¤ini ticari amaçlara aç›k b›rakmadan uygulayacaklard›r. Sempoz- yum konular›nda zemin etütleri, zemin iyilefltirme, e¤i- tim ve çevre aç›s›ndan çok de¤erli tart›flmalar›n oldu¤u- nu biliyoruz. Sorumluluk bilincinde olan kurum ve kifli- ler olarak bilim ve teknolojiye uygun, ülke kaynaklar›- n›n kullan›lmas›nda titiz, meslek alanlar›nda sayg›l›, kay- bolan çevremizi insanl›¤›n gelece¤i için kurtarmaya çal›- flarak yap›lacak çal›flmalar›n bilim, meslek, kamu yarar›- na dönüfltürülmesini diliyoruz.
Bu sempozyumun haz›rlanmas›nda eme¤i geçen ve katk›da bulunan herkese teflekkür eder, birlikte haz›rla- d›¤›m›z Adana fiubesi Yönetim Kuruluna Ankara fiubesi ad›na teflekkür eder, sempozyumun baflar›l› geçmesini diler, sayg›lar sunar›m.
birim fiyatlar› ö¤renebilirsiniz www.imoankara.org.tr 8
Yerel Zeminlerin Sismik Yap› Hasar›na Etkileri Üzerine Bir De¤erlendirme:
Adapazar› Örne¤i
konular›nda dar görüfllü bir anlay›flla ve alelacele baz›
kararlar al›nm›fl ve uygulamada büyük hatalar yap›l- m›flt›r. Sonuç olarak büyük bir kaynak israf›na yol aç›lm›fl olmas›n›n yan›s›ra, deprem afetini henüz atlat- m›fl olan Adapazarl› vatandafllar›m›z maddi ve manevi a¤›r külfetlerle karfl› karfl›ya b›rak›lm›flt›r. Dolay›s›yla, gelecek depremlerde karfl›lafl›labilecek benzer du- rumlarda afet yönetiminin gere¤i gibi yap›labilmesi bak›m›ndan 17 A¤ustos depremi sonras›nda Adapaza- r›'nda yap›lan uygulamalar›n elefltirel bir gözle de¤er- lendirilererek gerekli derslerin ç›kar›lmas› son derece önemlidir.
17 A¤ustos depreminde Adapazar›'nda meydana gelen yap›sal hasar›n aç›klanabilmesi amac›yla Orta Do¤u Teknik Üniversitesi ‹nflaat Mühendisli¤i Bölümü Bünyesinde depremden hemen sonra bafllayarak ha- len k›smen devam etmekte olan bir dizi araflt›rma fa- aliyetine giriflilmifltir. Burada, bir bütünün parçalar›n›
teflkil eder nitelikteki bu araflt›rma dizisi kapsam›nda elde edilen bulgular özetle aktar›lmakta ve bu bulgu- lar ›fl›¤›nda Adapazar›'nda deprem sonras›nda yap›lan uygulamalar kritik bir gözle de¤erlendirilmektedir.
2. Jeolojik - Geoteknik Koflullar
Adapazar›, eski bir göl yata¤› olan sedimanter bir basen kenar›nda kuruludur. fiehrin güney bölümü s›¤
ve sert rezidüel zeminler zeminler üzerinde yer al›r- ken, kuzeyde yer alan daha büyük ve nisbeten yeni bölümü Sakarya Nehri ve kollar› taraf›ndan tafl›narak derin göl çökelleri üzerine istiflenmifl olan Kuvarter- ner aluvyon zeminler üzerine oturmaktad›r. Anakaya 1. Girifl
17 A¤ustos 1999 ‹zmit (Kocaeli) depreminde Ada- pazar›'nda meydana gelen yap›sal hasar, da¤›l›m› ve farkl› formlar› itibariyle zeminlerin sismik yap› hasar›
üzerindeki etkilerine iliflkin olarak cevaplanmas› ge- reken birçok soruyu da beraberinde getirmifltir. Kent- te, özellikle 4-7 katl› betonarme binalar›n temellerin- de farkl› flekillerde (oturma, dönme ve ötelenme) ve düzeylerde meydana gelen deplasmanlar geoteknik deprem mühendisli¤i konusunda çal›flan araflt›rmac›- lar›n dünya çap›nda ilgisini çekmifl, deprem sonras›n- da Adapazar›'n› ziyaret eden çok say›da ulusal ve uluslararas› araflt›rma grubu, gözlem ve müteakip ça- l›flmalarda elde ettikleri bulgular üzerine makaleler yay›mlam›flt›r. Konuyla ilgili olarak halen süregelen araflt›rmalarda ulafl›lan sonuçlar, Kentte meydana ge- len yap› hasarlar›na ve sismik zemin davran›fl›na ilifl- kin olarak depremden hemen sonra ileri sürülen yer- leflik konvansiyonel anlay›fl do¤rultusundaki aç›kla- ma ve öngörülerle genel olarak kökten çeliflir nitelik- tedir. Bu bak›mdan, Adapazar›, deprem mühendisli¤i literatüründe flimdiden özel bir yer edinmifltir.
Türkiye'de 17 A¤ustos depremine kadar zemin et- kilerinin yap› hasar› üzerinde Adapazar›'nda oldu¤u derecede belirleyici olarak ortaya ç›kt›¤› bir deprem yaflanmam›flt›r. Depremden hemen sonra yap›lan de-
¤erlendirmelerde kentteki a¤›r yap› hasar›n›n zemin s›v›laflmas›ndan kaynakland›¤› yönünde prematüre (ve tamamen yanl›fl) bir kan› oluflmufl, gerek yap› ha- sarlar›n›n de¤erlendirilmesi, gerekse önlem al›nmas›
B. Sad›k Bak›r
Doç. Dr., Orta Do¤u Teknik Üniversitesi, ‹nflaat Mühendisli¤i Bölümü, 06531 Ankara
www.imoankara.org.tr analizleri görebilirsiniz 9 tamam› 4-7 katl› betonarme ve boflluklu tu¤la dolgu duvarl›d›r. Yeralt› suyunun çok s›¤ olmas› nedeniyle, birkaç istisna d›fl›nda bu binalar›n tamam› 1.5 m civa- r›ndaki derinliklerde yer alan rijit radye temeller üze- rine infla edilmifltir. Adapazar›'nda mevcut bina tipleri- nin birinci do¤al periyotlar›, yaklafl›k olarak, y›¤ma binalar için (1-3 katl›) 0.1-0.3 s aral›¤›nda; betonarme binalar içinse (4-7 katl›) 0.45-0.7 s aral›¤›nda hesap- lanmaktad›r.
Kentin derin aluvyonlar üzerinde yer alan kesi- minde yüzeyden itibaren yaklafl›k 15 m derinlik içeri- sinde yer alan zeminler, genel olarak, yer yer kil ve çak›l bantlar› içeren ince kum, silt ve kilin farkl› oran- lardaki kar›fl›mlar›ndan müteflekkildir. Kentin aluvyon zeminler üzerindeki kesiminde yeralt› su tablas› yük- sek olup 0.2 - 3.0 m aras›ndaki derinliklerde seyret- mektedir. Daha afla¤›da ise, göl çökellerinin olufltur- du¤u kal›n kil tabakalar› yer almaktad›r. Kent içerisin- de alüvyon zeminlerde aç›lm›fl olan ve derinlikleri 110 - 150 m aras›nda de¤iflen dört derin sondaj›n log- lar›nda bu killer 80-110 m derinlikler aras›nda bir ça- k›l tabakas›yla kesilmektedir (fiekil 2).
3. Bina hasar da¤›l›m› ve geoteknik etkenler 17 A¤ustos depreminde Adapazar›'nda s›¤ ve sert zeminler üzerinde yer alan güney bölümünde nadi- ren a¤›r hasarl› veya çöken bina görülürken, kuzeyde derin aluvyon zeminler üzerinde, kent merkezini oluflturan mahallelerde çöken ve a¤›r hasar gören bi- na oranlar› %20 seviyesine ulaflm›flt›r. Hasar da¤›l›- m›ndaki bu keskin farkl›laflma, hareket büyütmesi ve yüksek frekanslar›n filtrelenmesi gibi, uzun periyotlu yap›lar› olumsuz etkiledi¤i bilinen ve genel olarak ka- l›n alüvyon zeminlerden kaynaklanan yerel geoteknik faktörlerin etkisini aç›kça göstermektedir.
Kentin a¤›r hasar gören merkezi kesimi deprem öncesindeki 20 y›ll›k bir süre içerisinde h›zla geliflmifl- tir. Bu dönemde infla edilen binalar›n hemen hemen
Kentte nispeten daha yüksek betonarme binalarda hasar, birbirinden tamamen farkl› iki formda ortaya ç›km›flt›r. Bunlar, 1) yap›sal sistem hasarlar›, ve 2) farkl› formlardaki temel deplasmanlar›d›r (s›ras›yla, fiekil 3 ve 4). Gözlemler, temel deplasmanlar›n›n form ve düzeylerinin yüzey zeminlerinin mukavemet özel- liklerinin yan› s›ra bina yüksekli¤i, temel boyutlar›
oran› (genifllik/uzunluk), komflu binalar›n mevcudi- yeti gibi faktörlerle iliflkili oldu¤unu göstermektedir.
Deplasmanlar, genel olarak, daha yüksek ve temel boyut oranlar› düflük binalarda çok daha belirgin ola- rak ortaya ç›karken, 1-2 katl› binalarda hemen hemen hiç görülmemifltir. Kentte deprem s›ras›nda yüzey ze- fiekil 1. Adapazar› civar›n›n jeolojik ana hatlar› (Ba-
k›r, Sucuo¤lu ve Y›lmaz, 2002).
formasyonu sedimanter zeminler alt›nda kuzey istika- metinde alçalarak Kent s›n›rlar› içerisinde 200 m civa- r›ndaki derinliklere ulaflmaktad›r. Adapazar› civar›n›n jeolojik ana hatlar› fiekil 1de verilmektedir.
fiekil 2. Derin sondaj loglar› ve saha mukabele ana- lizinde kullan›lan idealize zemin profili (Bak›r, Sucuo¤lu ve Y›lmaz, 2002).
inflaat firmalar› bilgilerine kolay ulafl›n www.imoankara.org.tr 10
minlerinde s›v›laflma meydana geldi¤ine dair aç›k ka- n›t teflkil edebilecek kum f›flk›rmalar› oldukça seyrek görülmüfltür. Temel deplasmanlar› baz› durumlarda kabul edilebilir s›n›rlar› aflm›fl olmakla birlikte, radye temeller afl›r› oturma ve dönme koflullar›nda dahi bü- tünlüklerini muhafaza etmifllerdir. Afl›r› e¤ilme for- munda temel deplasman› nedeniyle deprem sonras›n- da kullan›lmaz halde olan birçok bina daha sonra çe- flitli yöntemlerle düzeltilerek kullan›labilir duruma ge- tirilmifltir.
Dikkat çekici bir husus da, iki farkl› hasar formunun genel olarak birlikte görülmemifl olmas›d›r. Di¤er bir deyiflle, çöken veya a¤›r yap›sal hasar gören binalarda temel deplasman› meydana gelmemifl; deplasman sevi- yelerinden ba¤›ms›z olarak, herhangi bir formda temel deplasman›na maruz kalm›fl olan hiçbir binada da dik- kate de¤er düzeyde yap›sal hasar ortaya ç›kmam›flt›r.
Bu gözlem, nispeten yumuflak veya boflluk suyu bas›n- c› art›fl› sonunda mukavemet kayb›na u¤rayarak yumu- flayan zeminlerin deprem s›ras›nda üstyap›ya ulaflan sis- mik kuvvetleri azaltarak do¤al taban izolatörü vazifesi görmüfl oldu¤unu göstermektedir.
bakalar›n›n deprem hareketi özelliklerini büyük ölçü- de de¤ifltirmifl oldu¤unu göstermektedir. Adapaza- r›'nda alüvyon zeminlerin yer hareketi üzerindeki et- kileri Bak›r ve arkadafllar› (2002) taraf›ndan 1-boyutlu model analizleriyle incelenmifltir. Bu çal›flmalarda de- rin aluvyon zeminleri temsil eden idealize bir zemin kolonu oluflturulmufl (fiekil 2) ve Kentte al›nan kay›t kullan›larak 17 A¤ustos depreminin bu zeminler üze- rindeki ivme-zaman grafikleri hesaplanm›flt›r. fiekil 5de, farkl› alüvyon derinlikleri için hesaplanan bu iv- me zaman grafiklerine ait mukabele spektrumlar› ve- rilmektedir.
fiekil 5’de yer alan mukabele spektrumlar› aluv- yon zeminler üzerindeki spektral ivme de¤erlerinin 3- 4 katl› betonarme binalar›n do¤al periyot aral›¤›nda fiekil 3. Yap›sal sistem göçmesi formunda yap› ha-
sarlar› (Bak›r ve arkadafllar›, 2005).
fiekil 4. Temel deplasman› formunda bina hasarlar›
(Bak›r ve arkadafllar›, 2005).
fiekil 5. 17 A¤ustos depreminde kaydedilen ve he- saplanan yer hareketlerinin ivme mukabele spektrumlar›
(%5 sönüm oran› için). Kal›n kesikli çizgi 1998 Deprem Yönetmeli¤inin öngördü¤ü tasar›m spektrumudur (Ba- k›r, Sucuo¤lu ve Y›lmaz, 2002).
4. Saha Mukabele Analizleri
17 A¤ustos depremi yer hareketi Adapazar›'nda fay yüzey k›r›¤›n›n 3 km kadar kuzeyinde, Kentin s›¤
rezidüel zeminler üzerinde yer alan güney kesiminde kaydedilmifltir. Deprem sonras›nda Kentte bina hasar- lar›n›n en az oldu¤u kesim de buras›d›r. Di¤er taraf- tan, Kentin derin aluvyonlar üzerindeki kesiminde bi- na hasarlar›n›n son derece yüksek olmas›, aluvyon ta-
www.imoankara.org.tr ücretsiz e-mail hizmeti 11 (0.25-0.5 saniye) kayd›n al›nd›¤› sa¤lam zeminlerle k›-
yasland›¤›nda yaklafl›k 0.5g daha yüksek olaca¤›n›
göstermektedir. Fark, 5-7 katl› binalar›n do¤al periyot aral›¤›nda (yaklafl›k 0.5-0.7 saniye) 0.8g nin üzerine ç›kmakta, maksimum spektral ivme de¤erleri ise aluv- yon zeminler üzerinde aluvyon derinli¤ine ba¤l› ola- rak 0.9-1.4g aras›nda de¤iflmektedir.
Özetle, 17 A¤ustos depremi s›ras›nda aluvyon ze- minler üzerinde yer alan 3 ve daha çok katl› binalar›n, deprem kayd›n›n al›nd›¤› kentin güneyindeki sa¤lam zeminler üzerinde yer alan binalara k›yasla çok daha büyük sismik yatay kuvvetlere maruz kalm›flt›r. Sis- mik kuvvetlerdeki art›fllar, aluvyon kal›nl›¤› ve bina kat say›s›na ba¤l› olarak 3 kata kadar yükselmektedir.
Bu sonuçlar, deprem sonras›nda Adapazar›'nda ortaya ç›kan hasar da¤›l›m›yla uyum içerisindedir. Burada hat›rlanmas› gereken nokta, alüvyon tabakalar› üze- rinde hesaplanan spektral ivme de¤erlerinin bina te- mellerinin zemine ankastre oldu¤u durum için geçerli oldu¤udur. Dolay›s›yla, fiekil 5de verilen spektral iv- me de¤erlerinin, deprem s›ras›nda temellerin kal›c›
deplasmanlar yapabildi¤i gevflek/yumuflak temel ze- minleri üzerinde yer alan binalar için yap› ve zemin koflullar›na ba¤l› olarak do¤al taban izolatörü etkisiy- le daha düflük olmas› beklenmelidir.
5. Adapazar› silt-kil kar›fl›mlar›n›n monotonik ve dinamik yükler alt›nda davran›fl›n›n araflt›r›lmas›
Deprem sonras›nda Kentte incelemelerde bulu- nan çeflitli gruplarca yap›lan ön de¤erlendirmelerde bina temellerinde meydana gelmifl olan deplasmanla- r›n s›v›laflma kaynakl› oldu¤u ileri sürülmüfltür. An- cak, daha sonra temel deplasmanlar›n›n görüldü¤ü sahalarda yap›lan sondajl› saha araflt›rmalar›nda, kum tabakalar›n›n (e¤er mevcutsa), çok derinde ve s›v›lafl- maya imkân vermeyecek derecede s›k› oldu¤u belir- lenmifltir. Yine bu araflt›rmalarda, söz konusu sahalar- da yüzey zeminlerinin, istisnai durumlar d›fl›nda, siltli kil (CL) veya killi silt (ML) olarak s›n›fland›r›lan silt-kil kar›fl›m› olarak nitelendirilebilecek ince daneli zemin- lerden olufltu¤unu göstermektedir. Dolay›s›yla, dep- rem koflullar›nda s›v›laflmalar›n›n mümkün olup ol- mad›¤› halen tart›flmal› olan bu zeminlerin Adapaza- r›'nda s›v›laflm›fl olabilece¤i konusu do¤al olarak gün-
deme gelmifltir. Adapazar› silt-kil kar›fl›mlar›n›n genel davran›fl özelliklerinin ve depremde s›v›laflm›fl olma- lar› konusunun araflt›r›lmas› amac›yla, Kentte temel deplasmanlar›n›n meydana geldi¤i sahalardan temin edilen örselenmemifl silt-kil kar›fl›m› zemin numune- leri üzerinde bir dizi paralel, monotonik ve dinamik üç eksenli yükleme deneyi yap›lm›flt›r (Y›lmaz, Pek- can ve Bak›r, 2004).
Deneysel çal›flmalar sonucunda, dinamik yükle- menin tek veya iki yönlü olmas›na ve uygulanan ge- rilme seviyesinin minimum ve maksimum seviyeleri- ne ba¤l› olarak keskin farkl›l›klar içeren e¤ilimler göz- lenmifltir. Monotonik bas›nç, dinamik yükleme ve müteakip ani yükleme deney sonuçlar›n›n birlikte ve- rildi¤i fiekil 6.a - d, bu genel davran›fl e¤ilimlerini temsil eden test sonuçlar›n› içermektedir. Testlerin bir bölümünde numunelere 17 A¤ustosta Adapazar› ko- flullar›nda ortaya ç›kan sismik talebin de üzerinde yükler uygulanm›fl olmas›na ra¤men, deney serisinde hiçbir numune mukavemet ve deformasyon itibariyle
“s›v›laflma” olarak yorumlanabilecek bir davran›fl ser- gilememifltir. Bu sonuçlar itibariyle, Adapazar›'nda silt-kil kar›fl›m› zeminler üzerinde yer alan bina temel- lerinin deprem koflullar›nda ancak monotonik muka- vemet parametreleriyle tan›mlanan tafl›ma kapasitesi- nin afl›ld›¤› durumlarda büyük deplasmanlar yapm›fl olabilece¤i anlafl›lmaktad›r. Sonuç olarak, Adapaza- r›'nda 17 A¤ustos depreminde meydana gelmifl olan temel deplasmanlar›n›n genel olarak zemin s›v›laflma- s›ndan de¤il, tafl›ma gücünün afl›lmas›yla meydana gelmifl oldu¤u aç›kt›r. Dolay›s›yla, 17 A¤ustos depre- minde Kentte zemin s›v›laflmas› depremden hemen sonra düflünüldü¤ü derecede yayg›n olarak meydana gelmemifltir.
6. Geoteknik faktörlerin yap› hasar›
üzerindeki etkilerinin de¤erlendirilmesi Yap› temelleri alt›nda yer alan yumuflak, veya s›v›- laflma sonucunda yumuflayarak do¤rusal d›fl› (nonli- near) davranan zeminlerin yap› sismik performans›
üzerindeki olumlu etkisi esasen bir süredir bilinmek- tedir. Bu olumlu etki iki farkl› nedenden kaynaklana- bilmektedir: birincisi, yüzeye ulaflan sismik dalga enerjisinin yüksek oranlarda sönümlenmesiyle; ve ikincisi, yap› ve zemin özelliklerine ba¤l› olarak, te-
web sitemiz hizmetinizde www.imoankara.org.tr 12
rum, 17 A¤ustos depreminde Kentte yumuflak yüzey zeminlerinin binalar üzerine etkiyen sismik talebi ne derecede azaltm›fl olabilece¤ini çok çarp›c› bir flekilde ortaya koymaktad›r.
7. Adapazar›nda deprem sonras›
uygulamalara elefltirel bir bak›fl
Deprem sonras›nda Adapazar›'nda gerek temel deplasmanlar›n›n puanlama sistemiyle yap› hasar›na tahvil edilmesi, gerekse bu hasar formuna iliflkin ola- rak tedbir al›nmas› konular›nda bir tecrübe birikimi- nin mevcut olmamas› nedeniyle uygulamada çok önemli yanl›fllar yap›lm›flt›r. Adapazar›'nda deprem sonras›nda yap›lan bina hasar de¤erlendirmelerinde, hiç bir üstyap› hasar›na maruz kalmad›¤› halde, 10 santimetrenin üzerinde düzgün oturma yapm›fl olan binalar›n bafllang›çta a¤›r hasarl› olarak s›n›fland›r›l- m›fl olmas›, hatal› uygulamalar zincirinin ilk halkas›n›
oluflturmufltur. Böyle bir de¤erlendirme, öncelikle ka- tegorik olarak yanl›flt›r; zira, a¤›r hasarl› olarak s›n›f- land›r›lan yap›lar›n mevcut durumlar› itibariyle kulla- n›lamayacak durumda oldu¤u ve teknik veya ekonomik nedenlerle onar›m›n›n yap›lamayaca¤›
mel-zemin etkilefliminin do¤rusal s›n›rlar d›- fl›nda ve muhtemelen tafl›ma gücünün ötesin- de tezahür etmesiyle. Her iki durumda da konvansiyonel yap›lar›n birinci do¤al periyot- lar›n› içeren k›sa periyot aral›¤›nda sismik ta- lepte düflüfl söz konusudur. Dolay›s›yla, Ada- pazar›'nda yüzlerce bina temelinde görülen deplasmanlarla belirginlik kazanan do¤rusal ötesi zemin davran›fl›n›n 17 A¤ustos depre- minde üstyap›ya ulaflan sismik kuvvetlerde önemli miktarlarda düflüfle neden oldu¤unu söylemek mümkündür. Adapazar›'nda herhan- gi bir formda temel deplasman›na maruz kal- m›fl olan hiçbir binada dikkate de¤er yap›sal hasar gözlenmemifl olmas› bu konuda aç›k ve kesin kan›t teflkil etmektedir. Kentte meydana gelen 3700 civar›ndaki can kayb›n›n tamam›na yak›n bir bölümünün betonarme binalar›n çökmesinden kaynaklanm›fl oldu¤u göz önü- ne al›nd›¤›nda, zeminin olumlu etkisinin çök- meleri, dolay›s›yla da can kayb›n›n daha yük- sek rakamlara ulaflmas›n› önlemifl oldu¤u aç›kt›r.
Geoteknik faktörlerin hasar üzerindeki etkilerinin daha detayl› araflt›r›labilmesi amac›yla, Adapazar›'nda yumuflak veya deprem s›ras›nda s›v›laflmaya ba¤l›
olarak yumuflamas› muhtemel temel zeminlerinin da-
¤›l›m› bina hasar da¤›l›m›yla karfl›laflt›r›lm›flt›r. Kentte 0.5 s periyoduna karfl›l›k gelen spektral ivme de¤ele- rinin da¤›l›m› fiekil 7de sondaj verileri itibariyle “yu- muflak saha” olarak tan›mlanan alanlar ve koordinat- lar› belirlenebilen çöken binalar›n yerleriyle birlikte verilmektedir. Burada, spektral ivmelerin 0.6-0.9g ara- l›¤›nda de¤iflti¤i ve kuzey istikametinde alüvyon de- rinli¤iyle birlikte artt›¤› görülmektedir. Çöken binala- r›n hemen hemen tamam›n›n en yüksek spektral ivme bölgesinde yer al›yor olmas›, 17 A¤ustos depreminde aluvyon derinli¤inin binalara etkiyen sismik kuvvet seviyeleri üzerinde ne derecede etkili oldu¤unu gös- termektedir. Ancak, fiekil 7de çok daha çarp›c› olan husus, birkaç istisna d›fl›nda, çöken binalar›n tamam›- n›n yumuflak sahalar olarak belirlenen ve sismik ta- lepte önemli azalmalar meydana gelmifl olmas› düflü- nülen alanlar›n d›fl›nda yer al›yor olmas›d›r. Bu du-
fiekil 6. Adapazar› silt-kil numuneleri üzerinde yap›lan de- neylerden elde edilen gerilme-do¤rusal deformasyon trendleri:
(a) maksimum eksenel yük seviyesinin monotonik mukavemeti geçti¤i tek yönlü (bas›nç) yükleme, (b) maksimum eksenel yük seviyesinin monotonik mukavemetin alt›nda oldu¤u tek yönlü (bas›nç) yükleme, (c) numunenin bas›nç alt›nda yenildi¤i çift yönlü yükleme ve (d) numunenin çekme alt›nda yenildi¤i çift yönlü yükleme (Y›lmaz, Pekcan ve Bak›r, 2004).
www.imoankara.org.tr 3000 adet faydal› link 13 tem hasarlar› için kullan›lmas› gereken maddi kaynak da gereksiz olarak büyük ölçüde tüketilmifltir.
Adapazar›'nda bina temellerine, veya yumuflak ve yer yer s›v›laflabilir nitelikteki yüzey zeminlerine müdahale edilmeden önce, bu türlü bir müdahelenin
“gerekli” veya “do¤ru” bir mühendislik uygulamas›
olup olmayaca¤› sorusuna genifl bir mühendislik perspektifiyle cevap aranmas› gerekirdi.
Di¤er taraftan, bölgenin bilinen sismisitesi, Adapazar›'nda etkileri bak›m›ndan 17 A¤ustos dep- remiyle mukayese edilebilir bir depremin, Kuzey Anadolu fay› d›fl›nda Adapazar›
civar›nda mevcut di¤er faylar taraf›n- dan üretilebilmesinin mümkün ol- mayaca¤›n› göstermektedir. Y›ll›k or- talama gerilme h›zlar› göz önüne al›n- d›¤›nda, Kuzey Anadolu fay›n›n ayn›
yerde ve 17 A¤ustos depremiyle k›yas- lanabilir büyüklükte bir deprem üretebilmesi 150-200 y›l civar›nda bir süreyi gerektirmektedir (Barka, 1996).
Aç›kt›r ki, tekrarlama aral›¤› olarak ön- görülen bu süre Adapazar›'nda mevcut binalar›n çok büyük bir bölümünün ekonomik ömrünü aflmaktad›r.
Dolay›s›yla, Adapazar›'nda temel ve zeminlere yap›lm›fl olan müdahaleler bu itibarla da tamamen gereksizdir.
Araflt›rmac› ve uygulay›c›lar olarak bugün art›k üs- tümüze düflen, Adapazar›'ndan gerekli dersleri ç›kar- makt›r; ve e¤er yapabilirsek, bu bizim yegane kazan- c›m›z olacakt›r.
Kaynakça
Bak›r, B. S., H. Sucuo¤lu, and M. T. Y›lmaz (2002). “An overview of local site effects and the associated building da- mage in Adapazar› during the 17 August 1999 ‹zmit earthqu- ake”, Bull. Seismological Soc. of Am., 92, 509-526.
Bak›r BS, Y›lmaz MT, Yakut A, Gülkan P. (2005). “Reexa- mination of Damage Distribution in Adapazar›: Geotechnical Considerations,” Engineering Structures; 27: 1002-13.
Barka, A. A. (1996). “Slip disribution along the North Ana- tolian Fault associated with large earthquakes of the period 1939 to 1967,” Bull. Seismological Soc. of Am., 86, 1238-1254.
Y›lmaz MT, Pekcan O, Bak›r BS. (2004). “Undrained Cyclic Shear and Deformation Behavior of Silt-Clay Mixtures of Ada- pazar›, Turkey,” Soil Dyn. Earthq. Eng.; 24: 497-507.
kabul edilir ve bu binalar›n y›k›larak kald›r›lmas›
gerekir. Halbuki, düzgün oturmufl olan binalarda, oturma miktar›na ba¤l› olarak hasar görebilmesi mümkün olan tesisat ba¤lant›lar›n›n onar›larak binan›n mevcut haliyle kullan›lmas›, can güvenli¤i ve kullan›labilirlik bak›m›ndan herhangi bir sak›nca içer- memektedir. Bu konuda bir karfl›laflt›rma yap›labil- mesi amac›yla, Japonya'da 1965 Niigata depremi son- ras›nda 90 santimetrenin üzerinde düzgün oturma yapan binalar›n a¤›r hasarl› olarak s›n›fland›r›lm›fl ol- du¤unu belirtmekte yarar vard›r.
Bilahare, Adapazar›'nda meydana gelen a¤›r yap›- sal hasar›n - büyük bir isabetsizlikle - zemin s›v›lafl- mas›ndan kaynakland›¤› varsay›lm›fl ve hasar gören binalarda üst yap› onar›m› öncesinde hak sahiplerin- den binan›n temel zemini için s›v›laflma tahkiki ve müteakiben s›v›laflmaya karfl› önlem al›nmas› talep edilmifltir. Bu makalenin önceki bölümlerinde aç›k- land›¤› üzere, tamamen gereksiz, ve hatta deprem s›ras›nda üstyap›ya etkiyen sismik kuvvetlerin art›fl›na neden olmas› bak›m›ndan can güvenli¤i itibariyle özellikle sak›ncal› olan bu uygulamayla Adapazar›'nda yüzlerce yap›n›n temel ve/veya zemininin enjeksiyon, mini kaz›k ve benzeri yöntem- lerle güçlendirilmesi yoluna gidilmifltir. Sonuç olarak, Kentin çok uzun bir süre devasa bir flantiye halini al- m›fl olmas› bir yana, binalarda üstyap› ve tafl›y›c› sis-
fiekil 7. 0.5s periyoduna karfl›l›k gelen ivme de¤erlerinin de¤iflimi.
Kareler çöken binalar›n yerlerini, koyu alanlar ise yumuflak sahalar› gös- termektedir (Bak›r ve arkadafllar›, 2005).
web sitemiz hizmetinizde www.imoankara.org.tr 14
TMMOB ‹nflaat Mühendisleri Odas› Ankara fiubesi
17. Ola¤an Genel Kuruluna Ça¤r›
TMMOB Kanunu gere¤i TMMOB ‹nflaat Mühendisleri Odas› Ankara fiubesi’nin 17. Ola¤an Genel Kurulu, afla¤›da yaz›l› gündemle, belirlenen tarih, saat ve yerlerde yap›lacakt›r.
G
GÜÜNNDDEEMM 1
1.. GGÜÜNN --GGEENNEELL KKUURRUULL TTOOPPLLAANNTTIISSII
• Aç›l›fl
• Baflkanl›k divan› oluflturulmas› (1 Baflkan, 2 Baflkan Yrd, 2 Yazman)
• Sayg› Duruflu
• Yönetim Kurulu Baflkan›'n›n Konuflmas›
• Konuk Konuflmac›lar
• Çal›flma Raporunun okunmas› ve de¤erlendirilmesi
• Adaylar›n tesbiti
o Yönetim Kurulu 7 asil, 7 yedek
o Merkez Delegeleri(fiube üye say›s›n›n %1 'i asil , %1'i yedek) o Adaylar›n tutana¤a ba¤lanarak ilan›
o Dilek ve Temenniler, Kapan›fl 2
2.. GGÜÜNN -- SSEEÇÇ‹‹MMLLEERR Ç
Çoo¤¤uunnlluukklluu yyaapp››llaaccaakk GGeenneell KKuurruull YYöönneettiimm vvee DDeelleeggee SSeeççiimmlleerrii G
Geenneell KKuurruull TTooppllaanntt››ss››
Tarih : 21.01.2006 Cumartesi Tarih : 22.01.2006 Pazar
Saat : 10:00-17:00 Saat : 09:00-17:00
Yer : ‹MO Ankara fiubesi Yer : ‹MO Ankara fiubesi
Selanik Cad. 17/5 Selanik Cad. 17/5
K›z›lay/ANKARA K›z›lay/ANKARA
Ç
Çoo¤¤uunnlluukk AArraannmmaakkss››zz››nn YYaapp››llaaccaakk GGeenneell KKuurruull YYöönneettiimm vvee DDeelleeggee SSeeççiimmlleerrii G
Geenneell KKuurruull TTooppllaanntt››ss››
Tarih : 28.01.2006 Cumartesi Tarih : 29.01.2006 Pazar
Saat : 10:00-17:00 Saat : 09:00-17:00
Yer : DS‹ Genel Müdürlü¤ü Yer : Mimar Kemal
Toplant› Salonu ‹lkö¤retim Okulu
Yücetepe/ANKARA K›z›lay/ANKARA
www.imoankara.org.tr ücretsiz e-mail hizmeti 15 baflvuruda bulunmalar› beklenmektedir.
Deneyimli Mühendis Baflvuru Belgeleri:
1. Türkiye ‹fl Bankas› Ankara Yeniflehir fiubesin- deki 5376042 nolu Yetkin Mühendislik hesab›na ya- t›r›lm›fl 250.-YTL(iki yüz elli yeni türk liras›) tutar›n- daki "Yetkin Mühendislik Baflvuru Harc› Mak- buz Dekontu" baflvuru harc› makbuzu (baflvuru harc›, ilk alt› ay boyunca, ola¤an harc›n yar›s› kadar olup 250.-YTL dir)
2. Kay›tl› bulundu¤u ‹MO fiubesine aidat borcu bulunmad›¤›n› belirten belge
3. Onbefl y›l› aflk›n bir süre ile aktif mühendislik yapt›¤›n› gösteren belgeler
4.Dikkatle doldurulmufl özet bilgi formu. (‹MO
‹nternet sayfas›ndan al›nabilir.) 5. Birkaç sayfal›k bir özgeçmifl.
6. Hizmet süresi içinde gerçeklefltirilmifl olan bafll›ca çal›flmalar› özetleyen bir rapor (yap›lan öz- gün katk›lar› vurgulayan, baflar›lar› ve baflar›s›zl›klar›
elefltirel bir aç›dan de¤erlendiren ve Yetkin Mühen- dislik ünvan›n› neden haketti¤ini gerekçelendiren, 3000-6000 kelime uzunlu¤unda bir rapor.)
TMMOB ‹nflaat Mühendisleri Odas› "Yetkin ‹n- flaat Mühendisli¤i Uygulama Yönetmeli¤i" yü- rürlü¤pe girmifl, Yetkin Mühendislik Kurulu olufltu- rularak göreve bafllam›flt›r. Yönetmelik metnine
‹MO'nun ‹nternet sayfas›ndan (www.imo.org.tr) ulafl›labilir.
Nisan-May›s 2006 aylar› içinde gerçeklefltirilecek olan ilk dönem Yetkin Mühendislik s›navlar› için baflvuru ça¤r›s› yak›nda yap›lacak olmakla birlikte, Yönetmeli¤in 3 say›l› geçici maddesi uyar›nca, de- neyimli mühendislerin (yürürlük tarihi olan 1 Tem- muz 2005 günü onbefl y›ldan daha fazla süre ile aktif mühendislik deneyimi bulunan) yetkin mühendislik baflvurular› 1 Kas›m 2005 tarihinden bafllayarak ka- bul edilecek ve ivedilikle de¤erlendirilecektir. Yeterli bulunan baflvuru sahiplerine Yetkin Mühendislik Belgesi k›sa bir süre içinde verilecektir.
Yönetmelikte tan›mlanan koflullar› sa¤layan de- neyimli inflaat mühendislerinin afla¤›da s›ralanan belgelerden oluflan bir dosya düzenleyerek, TMMOB ‹nflaat Mühendisleri Odas› Genel Merkezi- ne ya da ba¤l› bulunduklar› ‹MO flubesine kiflisel
TMMOB ‹nflaat Mühendisleri Odas›
Y
Ye ettk kiin n M Mü üh he en nd diisslliik k B Ba aflflvvu urru u Ç Ça a¤ ¤rr››ss››
Bay›nd›rl›k ve ‹skan Bakanl›¤› Yap› ‹flleri Genel Müdürlü¤ü taraf›ndan
““B Biin naa vve e B Biin naa ttü ürrü ü Y Yaap p››llaarr iiççiin n Z Ze em miin n T Te em me ell E Ettü üd dü ü R Raap po orru u G Ge en ne ell F Fo orrm maatt››””
kitapç›k olarak yay›mland›.
Kitapç›k; Gözlemsel zemin etüdü raporu, Sondaja dayal› zemin ve temel etüdü raporu,
Laboratuar deneyleri ve analizler, Mühendislik analizleri ve De¤erlendirmeler Bölümlerinden olufluyor.
Üyelerimizin bilgisine sunar›z.
D U Y U R U
web sitemiz hizmetinizde www.imoankara.org.tr 16
Say›n Üyemiz,
Odam›zca, 2492 say›l› Kamulaflt›rma Kanununun 15. maddesi uyar›nca her y›l üyelerimizin oturdu¤u yere göre, her il için en az 15, en çok 25 kiflilik dü- zenlenen kamulaflt›rma bilirkifli listeleri valiliklere gönderilecektir.
Ayr›ca sözleflme uzlaflmazl›klar›, bina inflaat›, özel yap›lar, sulama ve liman inflaat›, demiryolu, köprü ve hava meydanlar› inflaat›, trafik ve ifl güvenli¤i (yap›
ifllerinde), zemin ve temel konular›nda özel olarak bilirkifli listeleri oluflturularak, valiliklere bildirilmek- tedir.
Bu amaçla afla¤›da yaz›l› flartlar› yerine getirerek baflvuruda bulunan üyelerimiz aras›nda bilirkifli liste- leri oluflturulacakt›r. Bilirkiflilik için ilk baflvuru tarihi 28 Kas›m 2005 olup en geç 12 Aral›k 2005 Pazartesi gününe kadar fiubemize yaz›l› baflvuru yap›lmal›d›r.
Baflvuran adaylarda aranacak nitelikler:
1. Meslekte en az 5 y›l deneyimli olmak, 2. Son üç y›l içende Oda Haysiyet Divan›’ndan
ceza almam›fl olmak,
3. Odaya aidat borcu bulunmamak,
4. fiube ve ba¤l› temsilciliklerde yönetimde yer almamak,
e) Ödenti ve Bilirkiflilik Baflvuru Ücreti ile ilgili
ödeme belgesinin fotokopilerinin baflvuru formuna eklenmesi gereklidir.
Kamulaflt›rma Bilirkiflili¤i ve Mesleki Bilirkiflilik listelerinde yer almayan üyelerimizin baflvuru ücret- leri listeler kesinleflmesinden sonra iade edilecektir.
‹lgili kamu görevini yerine getirmek isteyen tüm üyelerimizin baflvurmas› dile¤iyle bilgilerinize sunar›z.
‹MO Ankara fiubesi Yönetim Kurulu
NOT:
• 2006 y›l› kamulaflt›rma bilirkiflili¤i baflvuru ücreti;
1. Ankara için 175 YTL,
2. Afyon, Bart›n, Bolu, Çank›r›, Çorum, Düzce, Kayseri, Kastamonu, K›r›kkale, K›rflehir, Nevflehir, Sivas, Karabük ve Zonguldak illeri için 135 YTL,
3. Kamulaflt›rma bilirkiflili¤i d›fl›ndaki konularda bilirkiflilik baflvuru ücreti 100 YTL olarak tespit edilmifl olup, 2006 y›l›
üyelik aidat tutar› belirlenmedi¤inden, tahsili zorunlu k›l›nma- m›flt›r.
• fiubemizce Afyon, Ankara, Bart›n, Bolu, Çank›r›, Çorum, Düzce, Kayseri, Kastamonu, K›r›kkale, K›rflehir, Nevflehir, Si- vas, Karabük ve Zonguldak illerinde bilirkifli listeleri oluflturu- laca¤›ndan, üyelerimizin baflvurular›n›n buna göre yapmalar›
uygun olacakt›r.
• Bilirkiflilik ücretleri ve ödentiler, ‹MO Ankara fiubesi’nin 138665 no.lu posta çeki hesab› veya ‹fl Bankas› Meflrutiyet fiu- besindeki 13659 no.lu hesab›na yada flube veznesine yat›r›l- mal›d›r.
Bilirkiflilik Baflvuru Duyurusu
T
TM MM MO OB B ‹‹n nflflaaaatt M Mü üh he en nd diisslle errii O Od daass›› ttaarraaff››n nd daan n h haazz››rrllaan naan n
““T Tü ürrk k M Mü üh he en nd diiss vve e M Miim maarr O Od daallaarr›› B Biirrllii¤¤ii
‹‹n nflflaaaatt M Mü üh he en nd diisslle errii O Od daass›› S Se errb be esstt ‹‹n nflflaaaatt M Mü üh he en nd diissllii¤¤ii H Hiizzm me ettlle errii U Uyyggu ullaam maa,, T
Te esscciill,, D De en ne ettiim m vve e B Be ellgge elle en nd diirrm me e Y Yö ön ne ettm me ellii¤¤ii””
Resmi gazetede 30 Ekim 2005 tarihinde yay›mland›.
Yönetmelik 1 Ocak 2006 tarihinde yürürlü¤e girecektir.
Üyelerimizin bilgilerine sunulur.
D U Y U R U
www.imoankara.org.tr pratik mesleki bilgiler burada 17
SEM‹NER KONU SUNUM TAR‹H
NO
10 Proje, Uygulama,
Denetim ve Yönetim ‹liflkileri Hüseyin Tabak 15 Aral›k 2005
11 fiantiye Yönetimi Haflim K›l›ç 22 Aral›k 2005
12 Mühendislik Projelerinde Co¤rafi Bilgi Sistemleri ve Uydu Görüntüleri Kullan›m›
• Seminerler ücretsizdir.
• Bafllama saati 18.30’dur.
• Sadece fiubemiz üyeleri kat›labilir.
• Kat›l›mc›lara kat›l›m sertifikas› verilecektir.
• Kat›l›m www.imoankara.org.tr adresinden veya flubemizden form doldurulup ön kay›tla gerçeklefltirilecektir.
• Bir Seminere ön kay›t yapt›r›p mazeret bildirmeksizin kat›lmayan üyemiz di¤er seminerlere kat›l›m hakk›n› kaybedecektir.
• Bir üyemiz birden fazla seminere kat›labilir.
Bilgi için:
TMMOB ‹nflaat Mühendisleri Odas› Ankara fiubesi
Selanik Caddesi No: 17/5 K›z›lay - Ankara • Tel: 0.312.419 38 81 • Faks: 0.312. 417 42 85 [email protected] • www.imoankara.org.tr
Dr.Orhan Ercan 29 Aral›k 2005
9 Yerel Zeminlerin Sismik Yap› Hasar› Üzerindeki Etkileri:
Adapazar›'ndan Ö¤renilenler
Sad›k Bak›r 08 Aral›k 2005
2005 Y›l› Sonbahar Dönemi Seminerleri
‹MO 39. Dönem 4. Dan›flma Kurulu Toplant›s›
19 Kas›m 2005 tarihinde 55 kurul ve flube yönetim kurulu üyesi, 7 seçilmifl üye ve 13 konuk üyenin kat›l›m›yla Samsun'da gerçeklefltirildi. Birincisi 30 May›s 2004 tarihinde Ankara'da ikincisi 5-6 Kas›m 2005 tarihlerinde Antalya'da ve üçüncüsü 29 Nisan 2005 tarihinde Diyarbak›r'da yap›lan 39. Dönem Dan›flma Kurullar›n›n dördüncüsünün gündemi 39.
Dönemde yap›lan merkez ve flube çal›flmalar›n›n de¤erlendirmesi a¤›rl›kl› olmufltur. Dan›flma Kurulu Baflkan› Say›n Hilmi Yünü'nün ülke gündemi ve si- yasal geliflmeleri de¤erlendirerek yapt›¤› aç›l›fl ko- nuflmas› sonras›nda ‹MO Baflkan› Say›n Taner Yüz- geç taraf›ndan, 39. Dönem çal›flmalar›n›n omurgas›-
n› oluflturdu¤u kapsaml› bir konuflma yap›lm›flt›r.
Merkez ve fiube çal›flmalar› ve ‹MO gündeminde bulunan baz› yönetmeliklerin detayl› bir flekilde ir- delendi¤i toplant›da fiube Baflkan›m›z Say›n Kemal Türkarslan TMMOB ‹MO Ankara fiubesi çal›flmalar›
hakk›nda bilgi verdikten sonra yap› denetimi, S‹M yönetmeli¤i, fiubenin meslek içi e¤itim konular›nda fiube görüfllerini kurul üyelerine aktarm›fllard›r. Ve- rimli bir çal›flma sonras› Samsun fiubemizin düzen- lemifl oldu¤u ve Karadeniz'in eflsiz güzelliklerinin bulundu¤u Sinop iline bir gezi düzenlemifllerdir.
Tüm kat›l›mc›lara göstermifl olduklar› misafirper- verlikleri için TMMOB ‹MO Samsun fiubesi yöneti- mine teflekkür ediyoruz.
‹MO 39. Dönem 4. Dan›flma Kurulu Toplant›s› Yap›ld›
mesleki resimler inflaat galerisinde www.imoankara.org.tr 18
Bu aç›dan yaklafl›ld›¤›nda son dönemde yaflanan olaylar bütün toplum gibi bizde de derin bir kayg› uyand›rmaktad›r.
Demokratik yaflama kast edenlerinin iliflkiler a¤› hangi kifli ya- da kuruma kadar uzan›yorsa oraya kadar izlerini sürmek, suç- lular›n yarg› önüne ç›kmas›n› sa¤lamak gerekmektedir. Bizler, bu olay›n suland›r›lmas›na, ötelenmesine, unutturulmas›na, yönlendirilmesine, karart›lmas›na asla r›za göstermeyece¤iz.
Aç›klamalarla, de¤iflik yöntemlerle yarg›y› bask› alt›na almaya, faillerin kimli¤ine göre çoklu hukuk normlar› yaratmaya hiç kimsenin hakk› yoktur. Bugün siyasal iktidar bu sorumlulukla, emek ve meslek örgütleri olarak bizlerde bu do¤rultuda at›lan ad›mlar›n destekçisi ve takipçisi olmak sorumlulu¤u ile karfl›
karfl›yay›z. Art›k daha fazla zaman kaybetmeye bir anlam› kal- mam›flt›r.
Her türden toplumsal sorunun demokratik zeminlerde çö- zümünün önünü açmak için siyasal iktidar devlet içindeki bu yasad›fl› iliflkilerin ve davran›fllar›n tasfiyesini gerçeklefltirmek durumundad›r. Aksi takdirde daha önceki örneklerde görüldü-
¤ü üzere bu türden davran›fl ve iliflkiler, siyasetin ve dolay›s›y- la toplumun etkinli¤ini azaltmakta parlementer yaflam›n, siya- sal iktidarlar›n›n sonunu getirmekte önemli rol oynamaktad›r.
fiemdinli halk›n›n sa¤duyulu davran›fl› yan›nda, baflta hü- kümet olmak üzere, bütün parlamento bu iliflkileri a盤a ç›kar- mak zorundad›r. Toplum bir kez daha Susurluk soruflturmas›- n›n, araflt›rmas›n›n ve davas›n›n sonuçlar›yla karfl›laflmak iste- miyor. Çünkü bütün toplumun gelece¤i bu iliflkilerin her yö- nüyle a盤a ç›kmas›na ve cezaland›r›lmalar›na ba¤l›d›r.
Bizler emek ve meslek örgütleri temsilcileri olarak toplu- mun bu beklentilerine yan›t verilmesi için üzerimize düflen gö- rev ve sorumlulu¤u yerine getirece¤imizi burada bir kez daha belirtmek isteriz.
Tüm toplumu; bu olay›n gerçek sorumlular›n›n a盤a ç›ka- r›l›p yarg›lanana kadar olay›n takipçisi olmaya, demokratik bir ortamda kardeflçe yaflam için ›srarc› olmaya davet ediyoruz.
D‹SK, HAK-‹fi, KESK, MEMUR-SEN, TMMOB, TTB, TDB Bugün bütün toplum, Susurluk kazas›ndan tam dokuz y›l
sonra yeniden karanl›k iliflkilerle ve bilinmezlerle dolu bir yu- ma¤›n çözülmesini bekliyor. Son günlerde baflta do¤u, güney- do¤u bölgesinde olmak üzere ülkemizin çeflitli yerlerinde ya- flanan sald›r› ve bombalama olaylar› bütün toplumda derin kayg›ya yol açt›. Bu olaylar yuma¤› içinde kimi devlet görevli- lerinin isminin geçmesi, kiminin "suçüstü" yakalanmas› kimi- nin de hala aç›kl›¤a kavuflmam›fl olmas›, toplumun genifl ke- simlerinde devlete ve demokratik gelece¤e olan güveni ciddi ölçüde zedelemektedir.
Bizler emek ve meslek örgütleri olarak bu güne de¤in top- lumun ve üyelerimizin sadece ekonomik, sosyal ve mesleki sorunlar›yla s›n›rl› mücadele yürütmedik. Her zaman toplu- mun demokratik sorunlar›na karfl› duyarl› davrand›k ve de- mokrasi mücadelesini, ekonomik, ve sosyal mücadelenin bir parças› olarak gördük. Dahas› bu konularda mücadelenin ge- lifltirilmesinin ve yeni kazan›mlara ulaflman›n biricik yolunun demokratik yaflam› gelifltirmek ve güçlendirmekten geçti¤inin bilinciyle davrand›k. Bu nedenle bizler bu güne kadar oldu¤u gibi bundan sonra da her zaman ve her koflulda demokratik yaflam mücadelesinin içinde bütün güçümüzle yer almaya de- vam edece¤iz. ‹fl, ekmek, insanca çal›flma ve yaflama mücade- lesi ancak demokratik ortam alt›nda verildi¤inde kal›c› baflar›- ya ulaflma flans›n› yakalayabilir.
Ad›n› nas›l koyarsak koyal›m çeflitli devlet olanak ve iliflki- lerini kullanarak anayasal ve yasal zeminler d›fl›nda iliflkiler ve kurumlar gelifltirmek demokratik toplumlarda görülmeyen ve olmamas› gereken bir durumdur. Halk›n söz ve karar süreçle- rinde etkin biçimde yer ald›¤› demokratik yaflamda, halkla ida- re aras›na girmeye çal›flan , toplumsal iliflkilere yabanc› hiçbir olay›n yeri olamaz. zaten oldukça sorunlu ve zaafl› olan devlet yurttafl iliflkisi ve demokratik yaflam bu iliflkilerle tamamen tah- rip edilmektedir.Bu konudaki tart›flmalar›n ve iddialar›n ard›- arkas› kesilmiyor. Çeflitli zamanlarda bu yasad›fl› iliflki, ve dav- ran›fllar›n üzerine gitmek, deflifre etmek ve tasfiye etmek için yakalanan f›rsatlar iyi de¤erlendirilememifltir. Hiç olmazsa bu kez bu vahim olay do¤ru de¤erlendirilsin.. Bütün toplum ola- rak bu noktada duyarl› davranmak durumunday›z.
Emek ve meslek örgütleri fiemdinli'de ortaya dökülen karanl›k iliflkiler ile ilgili olarak 17 Kas›m 2005 tarihinde ortaklafla bas›n toplant›s› yapt›. Bas›n toplant›s›na; TMMOB Yönetim Kurulu Baflkan› Mehmet So¤anc› ile birlikte KESK Genel Baflkan› ‹smail Hakk› Tombul, HAK-‹fi Genel Baflkan› Salim Uslu, D‹SK Genel Baflkan Yrd. Mahmut Seren ve TTB 2.Baflkan› Metin Bakkalc› kat›ld›.
