6. konu
Dinsel rasyonalleşme
10. hafta
• 9. ve 10. haftalarda modernleşme etrafında ele alınan dinsel rasyonalleşme konusuna
odaklanacağız ve önce Weber’in Katolik
asketizminden Protestan asketizmine geçiş ile ilişkilendirdiği rasyonalleşme bahsini göreceğiz.
Sonraki hafta ise Weber’in analizinin
öngördüğünden farklı bir doğrultuda gelişen yeni dinsel akımlar etrafında konuyu
değerlendireceğiz.
10. hafta
• Weber ve pek çok düşünür, Batıda dinselliğin nihai olarak düşüşe geçeceğini ve bunun yerine bilim ve rasyonel yönetimin (hukuki, siyasi ve ekonomik
rasyonalleşme) geçeceğini iddia etmiştir. Fakat bu tahminin gerçekleştiğini söylemek zor. Dünyanın pek çok yerinde dinsellik yükselişe geçmiş görünüyor.
Batıda da ana akım Hıristiyanlık eskisi kadar güçlü görünmese de yeni Hıristiyan tarikatlar ve hatta tümden yeni dinsel oluşumlar durmadan ortaya çıkıyor.
• Weber’in karizmatik otorite kavramı, bu yeni dinsel oluşumların ve dinsel yükselişin açıklanmasına
yardımcı olabilir.
10. hafta
• Özellikle cazibenin yitimi (disenchantment) sanki cazibe kavramının imaları ile çelişmekte gibi
görünüyor. Karizma kendisini her yerde her zaman üretebilir bir niteliğe sahip gibi.
• Laikleşme tezine odaklanmak ve yeni dinsel
formlar eşliğinde insanların günümüz dünyasında ne aradıklarını düşünmek ve bugünün dinsel
oluşumlarında ne bulduklarını sorgulamak hala, Weber’in çizgisinde, anlamlı olabilir.
10. hafta
• Zorunlu okuma:
• Max Weber. Ekonomi ve Toplum. Cilt II. Yarın Yayıncılık. (Karizma ve Dönüşümü)
