B İ R L E Ş M İ Ş M İ M A R L A R O R T A K L I Ğ I
B. M. O.
A H S E N Y A P A N A R E M İ N N. U Z M A N İ R F A N B A Y H A N M A H M U T B İ L E NMemlekette teşkilâtlı mimarlık büroları-nın eksikliğini duyan beş öğretim üyesi mi-mar, 1957 yılında bu konuda fikir birliğine varıyor ve , 1958 de B.M.O. yu kuruyorlar. Daha evvelce de aynı düşünceyle birden fazla mimar tarafından kurulmuş bürolar yok değil o sırada!
B.M.O. nun diğer topluluklardan farkı, değişik meslek anlayış ve tecrübesine sahip kişilerden kurulması ve bu durumun
kom-Soru : Topluluk olarak 1957 yılındaki ku-ruluş gayenize uygun bir ortamı memlekette buldunuz mu?
Soru : Mimarlık mesleğini şahıs olarak değil de, firma ve topluluk olarak
promislere yol olmayacağına inanması. Evet! nesil, görüş ve aynı yönlü genel tutumları, sağ duyulu, isabetli sezgilerle kıymetlendir-mek ve her bakımdan emniyetle meslek ça-basında bulunmak, yapılan projeleri iyi ve tam bir şekilde tatbik edebilmek için gerek-li ön çalışmaları (Detay - Keşif) reagerek-litelere göre geliştirmek ve sonradan meydana ge-lebilecek tadilât temayüllerine karşı tedbirli bulunmak.
icra etmek istiyen B.M.O. grubunun karşılaştığı diğer güçlükler neler-dir?.
Güçlükler o kadar çeşitli ki, bun-ları şu veya bu şekilde sıralamak-tansa, bir tasnif yapmak ve proble-mi enine boyuna deşmek elzemdir ve bu konu bir makale ölçüsüne an-cak sığdırılabilir. Sorunuzu kısa bir cevapla karşılıyamamızın sebe-bi budur.
Ancak şu kadar söylenebilirki: Ya-pı kanun ve nizamlarımız ve bun-ları uvgulamaya yetkili teşekkülle-rimiz İmar Müdürlüğü, Fen İşleri Müdürlükleri, İmar ve N a f ı a Ba-kanlıkları teşkilâtı halkın ihtiyaçla-rını karşılayacak ve ona önderlik edecek organizasyona sahip değiller-dir. Bu teşekküller, halka ve mimar-lık mesleğine hizmet etmek felsefe-sini benimsememiş ve mevhum bir otoriteyi yanlış bir anlayışla ic-ra ile yetinmek tutumunda isim yap-mış organizasyonlardır.
Cumhuriyetten b u yana birbirinden sert, birbirinden tehdit edici nizam-lara rağmen şehirlerimizin ve iskân d u r u m u m u z u n bugünkü kargaşası b u n u izaha kâfidir.
Ayrıca yapı piyasasının başı
boş-Arkitekt'in B.M.O. kurucuları ile yaptığı r : n e l konuşmalarını ağırlık merkezi yukarı-daki gibi özetlenebilir. Ancak B.M.O. ile gö-rüşülmesi gereken diğer önemli konuları, sonradan kaleme almak yerine kesin soru-lar ve cevapsoru-lar şeklinde sınırlamayı d a h a faydalı bulduk. Böyle bir topluluğa yönelti-lecek en önemli sorularımızı ve cevapları-nı ve aşağıda takdim ediyoruz.
A r k i t e k t .
luğu, yerli sanayinin m ü d a f a s ı fikri altında yapı pazarına şevkine göz yumulan seviyesiz ve rakipsiz yapı malzemelerinin hâli de karşılaşılan belli başlı zorluklardan biridir. Soru : Topluluk olarak çalışma şekliniz,
yani büro işlerinin B.M.O. içinde dağılması ve meydana getirilmesi nasıl, yapılmaktadır?.
C ; v a p : Büromuza gelen iç teklifleri, azamı zın içtimaî münasebetleri çerçeve-sinde mütalâa edilebilir. Kısmende B.M.O. yu bütün olarak kabul eden iş sahiplerimiz de vardır. H e r iki halde de belli bir mevzuu yürüte-cek( baş) ı seçmekte, ve büro imkân-larımızı bir iç düzen içinde bu (baş) a vermekteyiz.
Mimari büroları, akademik mek-tepler olarak ele almak doğru ol-maz. Eğer bir akademik yönü varsa, bu, o büronun değerlendirilmesinde bir unsurdur. Gerçekte bir mimari büronun vazifesi, teklif sahibinin meselelerini mesleki tecrübe ve or-ganik teşkilâtının yardımı ile çöz-mekten ibarettir. Böylece mimariyi bir (peşin hüküm) değil, bir işlem sonunda elde edilen bir (netice) ola-rak telâkki etmek lüzumuna inanı-yoruz.
(Devamı 107 inci sahifeıie)
Cevap : B.M.O. yu kurarken şüphesiz ga- Cevap : yelerimiz vardı. Bunları genel
ko-nuşmamızda ifadeye çalıştık. An-cak bütün arzularımızın gerçekleşe-bileceğini hiç bir zaman düşünme-dik; aksine karşımıza engellerin de çıkacağını bu tarihe kadar ki tec-rübelerimizle kabul etmiştik. Bir manada, büyükçe mimarlık teşki-lâtının memlekette uygun ortamı henüz bulamıyacaklarını, ancak böy le bir topluluğun bir an evvel kuru-larak kendine ait tecrübeleri edin-mesinin ilerisi için ön şart olacağı-na iolacağı-nanmıştık.
Sorunuzu bu görüşle cevaplandır-mak gerekirse memleket realiteleri-ne uygun ortamı bulduğumuz ve teşkilâtlı olmanın iş verene yaptığı müsbet tesirin bir sonucu olarak, memlekette tanınmış iki özel fir-manın mimarlık konularında daimî müşavirliğini B.M.O. olarak deruh-te etmiş bulunduğumuz kaydedilebi-lir.