HAFTALIK RAPOR 13 Temmuz 2015
Geçen hafta yurtiçinde Mayıs ayına ilişkin sanayi üretimi ve cari işlemler açığı verileri açıklandı. Son üç aydır piyasa beklentilerinin üzerinde artış gösteren sanayi üretimi Mayıs ayında piyasadaki düşüş beklentilerinin aksine yükseliş göstermiş oldu. Mayıs ayında arındırılmamış verilerle sanayi üretim endeksinde düşüş beklentilerinin aksine artış yaşanmasına karşın, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilerde Nisan ayında görülen gerilemenin bu ay da devam etmesinde otomobil sektöründe yaşanan grevlerin üretime olumsuz yansıması etkili oldu. Beklentilerin üzerinde açıklanan Mayıs ayı cari işlemler açığı ise, 2014 yılı başından bu yana gösterdiği toparlanma performansına ivme kaybı yaşayarak devam etti. Yıllıklandırılmış cari işlemler açığı geçen yılın aynı dönemine göre gerileme göstermesine karşın, yıllıklandırılmış enerji ve altın hariç cari işlemler dengesi ise Mayıs ayında 2014 yılı Nisan ayından bu yana ilk defa açık vermiş oldu. Bu haftaki raporumuzda sanayi üretimi ve cari işlemler açığında yaşanan gelişmeleri yakından ele alacağız.
Sanayi Üretim Endeksi Mayıs ayında yıllık bazda arındırılmamış verilerle %0.49 artış gösterdi.
Sanayi üretim endeksi, 2015 yılının Mayıs ayında arındırılmamış verilerle yıllık bazda piyasa beklentilerinin üzerinde %0.49 oranında arttı (Piyasa beklentisi: - %0.35, Vakıfbank beklentisi: -%1.44). Böylece, son üç aydır piyasa beklentilerinin üzerinde artış gösteren sanayi üretimi Mayıs ayında piyasadaki düşüş beklentilerinin aksine yükseliş göstermiş oldu. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretim endeksi ise bir önceki aya göre
%2.0 düşerken (Piyasa beklentisi: -%1.75, Vakıfbank beklentisi: -%0.49), takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretim endeksi ise bir önceki yılın aynı ayına göre %2.4 artış gösterdi (Piyasa beklentisi: %1.90, Vakıfbank beklentisi: %2.67). Arındırılmış sanayi üretimi aylık bazda Mayıs ayında gerileme göstermesine karşın, söz konusu endeksin momentumu bu durumun önümüzdeki dönemde tersine dönebileceğine işaret ediyor.
Mayıs ayında yıllık bazda %2.4 artış gösteren arındırılmış sanayi üretim endeksini oluşturan önemli alt kalemlere baktığımızda ara malı imalatında Nisan ayında gördüğümüz yıllık bazda
%1.2’lik gerilemenin %0.5 gerçekleşerek hızının azaldığını görüyoruz. Dayanıklı tüketim malı imalatı ve sermaye malı imalatında ise bir önceki ayda yaşanan yıllık bazdaki yükselişin bu ay azaldığı dikkat çekiyor. Özellikle sermaye malı imalatının yıllık artış hızında yaşanan düşüşün çok sert olduğu görülüyor. Ancak bu düşüşün ekonomik aktiviteye ilişkin yavaşlama sinyali vermesinden ziyade verideki volatilitenin yüksek olmasından kaynaklandığını düşünüyoruz. Ekonomik aktiviteye ilişkin öncül göstergelerin geneline baktığımızda
0.49 2.4
-10 -5 0 5 10 15
May.11 Ağu.11 Kas.11 Şub.12 May.12 Ağu.12 Kas.12 Şub.13 May.13 Ağu.13 Kas.13 Şub.14 May.14 Ağu.14 Kas.14 Şub.15 May.15
Arındırılmamış Sanayi Üretim Endeksi (Yıllık % Değişim)
Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (Yıllık % değişim)
Kaynak: TÜİK
-4 -2 -2 0 2 4 6 8 10
May.11 Eyl.11 Oca.12 May.12 Eyl.12 Oca.13 May.13 Eyl.13 Oca.14 May.14 Eyl.14 Oca.15 May.15
Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi
(a-a, %) momentum
Kaynak: TÜİK, Vakıfbank
-0.5
3.1
6.4 5.4
1 2.4
-1.2
6.5 5.5
1.2
14
3.8
Ara Malı Dayanıklı Tük.
Malları
Dayanıksız Tük.
Malları
Enerji Sermaye Malı
Toplam Ana Sanayi Grupları Bazında Yıllık % Değişim
(Takvim Etkisinden Arındırılmış Endeks) Mayıs Nisan
Kaynak:TÜİK
2 son üç ayda gerileme göstermiyor olması bu düşüncemizi de destekliyor. Mayıs ayında dayanıksız tüketim malı imalatı ve enerji gruplarının ise yıllık artış hızları, Nisan ayına göre yükseliş gösterdi.
Sanayi üretimine yıllık bazda arındırılmış verilerle alt sektörler detayında bakıldığında, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün Nisan ayında gösterdiği %5.0 oranındaki düşüşün Mayıs ayında artarak yerini %9.9 oranında düşüşe bıraktığı görülüyor. İmalat sanayiinde bir önceki aydaki %4.6 oranındaki artışın azaldığı ve Mayıs ayında %3.0 oranında artış yaşandığı görülüyor. Sanayi üretim endeksinin oluşturulmasına %81.51 ile en yüksek katkıyı yapan imalat sanayi sektöründe Mayıs ayında yıllık bazdaki artışın bir önceki aya göre azalmasının arındırılmış sanayi üretim endeksindeki yükselişi sınırladığını düşünüyoruz. İmalat sektöründe bir önceki aya göre görülen yavaşlamada, otomobil sektöründe Mayıs ayında yaşanan grevler büyük ölçüde etkili oldu. İmalat sanayi sektörünün alt sektörü olan motorlu kara taşıtları imalatında geçmiş aylarda %20’lere yakın artış yaşanırken Mayıs ayında ise %0.1 düşüş yaşandı.
Aylık bazda bakıldığında mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretim endeksi Mayıs ayında bir önceki aya göre %2 oranında düşerek Ekim 2013’ten sonraki en yüksek düşüşü gösterdi. Mayıs ayında mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış endekste enerji grubu hariç tüm ana sanayi gruplarında düşüş olduğunu görüyoruz.
Özellikle sermaye malı imalatındaki %7.8’lik düşüş Eylül 2011’den bu yana yaşanan en sert düşüş olarak dikkat çekiyor. Aylık bazdaki bu düşüşün endekste yapısal sorun olarak görülen oynaklığın fazla olmasından kaynaklı olduğunu düşünüyoruz. Sermaye malı imalatının ardından en yüksek düşüşü gösteren diğer ana sanayi grubu ise
%4.9 düşen dayanıklı tüketim malı imalatı oldu.
Tarih
Ara Malı İthalatı
(Milyon $) % y-y % a-a
Mayıs 14 15146.479 -11.39 2.74
Haziran 14 15441.361 -0.36 1.95
Temmuz 14 14502.939 -13.61 -6.08
Ağustos 14 14354.004 7.37 -1.03
Eylül 14 15142.35 2.07 5.49
Ekim 14 14013.741 -0.56 -7.45
Kasım 14 15907.535 3.68 13.51
Aralık 14 15068.055 -8.60 -5.28
Ocak 14 12267.347 -16.35 -18.59
Şubat 14 12222.898 -8.99 -0.36
Mart 14 13156.068 -8.05 7.63
Nisan 15 12152.487 -17.57 -7.63
Mayıs 15 12296.444 -18.82 1.18
Kaynak: TÜİK
-8.00 -6.00 -4.00 -2.00 0.00 2.00 4.00 6.00 8.00
-2.00 -1.00 0.00 1.00 2.00 3.00
May.13 Tem.13 Eyl.13 Kas.13 Oca.14 Mar.14 May.14 Tem.14 Eyl.14 Kas.14 Oca.15 Mar.15 May.15
Kapasite Kullanım Oranı (y-y, puan) PMI (y-y, %, sağ eksen)
Kaynak: TCMB, Reuters
20000 40000 60000 80000
750000 1150000 1550000 1950000 2350000
May.13 Tem.13 Eyl.13 Kas.13 Oca.14 Mar.14 May.14 Tem.14 Eyl.14 Kas.14 Oca.15 Mar.15 May.15
Beyaz Eşya Üretimi (adet) Otomobil Üretimi (adet- sağ eksen)
Kaynak: OSD, Hazine Müsteşarlığı
-25 -15 -5 5 15 25 35 45
Oca.14 Mar.14 May.14 Tem.14 Eyl.14 Kas.14 Oca.15 Mar.15 May.15
Otomobil Üretimi (y-y, %)
Kaynak: OSD
2014 yılı Temmuz ayından beri yaşanan en sert düşüş
3 Sanayi üretimi içinde önemli bir yere sahip otomobil üretiminde Mayıs ayında grevler nedeniyle yıllık bazda %17.7 gibi önemli bir düşüş yaşanmıştı. Ayrıca Mayıs ayında ihracatın yanı sıra ara malı ithalatı da yıllık bazda gerilemişti.
Biz de özellikle otomobil üretimindeki düşüş nedeniyle sanayi üretiminde Mayıs ayında düşüş yaşanacağını düşünüyorduk. Ancak Mayıs ayında kapasite kullanım oranında 12 ayın ardından ilk defa yıllık bazda yükseliş yaşanmış, ayrıca imalat PMI da Mayıs ayında, 2014 Aralık’tan bu yana ilk defa 50 seviyesinin üzerine çıkmıştı.
Beyaz eşya üretiminde ise Mayıs ayında belirgin bir değişiklik olmamıştı. Diğer öncül göstergelerdeki olumlu seyrin, otomobil üretimindeki düşüşün sanayi üretimi üzerindeki olumsuz etkisini sınırlandırdığı görülüyor.
Bununla birlikte kapasite kullanım oranında Haziran ayında yıllık bazda düşüş yaşandı. Ayrıca ara malı ithalatındaki düşüşün önümüzdeki dönemde sanayi üretimine düşüş yönlü yansıması da mümkün görünüyor.
Sonuç olarak sanayi üretimi Mayıs ayında arındırılmamış verilerle yıllık bazda piyasanın azalış beklentisinin aksine
%0.49 oranında artış gösterdi. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretim endeksi ise bir önceki aya göre %2.0 düşüş gösterirken, takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretim endeksi ise bir önceki yılın aynı ayına göre %2.4 arttı. Mayıs ayında arındırılmamış verilerle sanayi üretim endeksinde düşüş beklentilerinin aksine artış yaşanmasına karşın, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilerde Nisan ayında görülen gerilemenin bu ay da devam etmesinde otomobil sektöründe yaşanan grevlerin üretime olumsuz yansıması etkili oldu. Ara malı imalatında dikkat çeken gerilemenin yanı sıra PMI imalat endeksi gibi öncül göstergeler yavaşlamaya işaret etse de, sanayi üretiminde arındırılmış verilerle Nisan ve Mayıs aylarında ortalama yıllık artışın ilk çeyreğe göre daha yüksek olması ekonomik büyümenin ikinci çeyrekte ilk çeyreğe göre bir miktar daha iyi olabileceğinin sinyalini veriyor. Ancak, bu durumun yılsonu büyümesine yapacağı katkının sınırlı kalabileceğini düşünüyoruz. Öte yandan, yurtiçinde hükümetin kurulma sürecinin uzamasının yatırım harcamalarını erteleme ihtimalini artırması, yurtdışında ise Yunanistan’a ilişkin belirsizliklerin ve son dönemde gerileyen petrol fiyatlarının küresel durgunluk algısını tetiklemesi yurtiçi üretim üzerinde baskı oluşturuyor. Ancak, yurtdışında artan durgunluk algısının ABD Merkez Bankası’nın faiz artırım tarihini öteleyebileceğini gündeme getirmesi ise yurtiçi dinamiklerde beklenmedik bir durumla karşılaşılmadığı taktirde yurtiçi sermaye akımlarını önümüzdeki dönemde olumlu etkileyebilir. Bu bağlamda, ABD’nin faiz artırım politikası başta olmak üzere yurtdışında yaşanacak gelişmelerin yanı sıra yurtiçinde ekonominin nabzı doğrultusunda kurların hareketinin sanayi üretiminin önümüzdeki dönemdeki seyrinde belirleyici olacağını düşünüyoruz.
Cari işlemler açığı Mayıs ayında 3.9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Mayıs ayında cari işlemler açığı, 2014 yılının aynı ayına göre %9.5 oranında artarak 3.99 milyar dolar ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti (Piyasa beklentisi: 3.6 milyar dolar, Vakıfbank beklentisi: 3 milyar dolar). Mayıs ayında cari işlemler açığı aylık verilerinde Ocak ayından itibaren yukarı yönlü bir güncelleme yapıldığı dikkat çekiyor. 12 aylık kümülatif cari işlemler açığı Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %15.5 düşerek 44.7 milyar dolar oldu. Mayıs ayında altın ticaretinde Aralık 2014’ten sonra ilk defa net ithalatçı konumuna geçtik.
Ayrıca enerji ticaretindeki açık da Mayıs ayında bir önceki aya göre yükseldi. Bu iki kalemde açığının yükselmesinin etkisiyle cari işlemler açığı bir önceki aya göre yükselirken, enerji ve altın hariç cari işlemler açığında ise bir önceki
5 15 25 35 45 55 65 75
Oca.08 May.08 Eyl.08 Oca.09 May.09 Eyl.09 Oca.10 May.10 Eyl.10 Oca.11 May.11 Eyl.11 Oca.12 May.12 Eyl.12 Oca.13 May.13 Eyl.13 Oca.14 May.14 Eyl.14 Oca.15 May.15
12 Aylık Kümülatif Toplam
*MA, 3 Ay.H.O, 12 Aylık Toplam
Cari İşlemler Açığı (milyar dolar)
Kaynak: TCMB, Vakıfbank
* Mevsim. Arındırılmış 3 Aylık Hareketli Ortalama
4 aya göre düşüş yaşandı. 12 aylık kümülatif toplamda ise enerji ve altın hariç cari işlemler dengesi Nisan 2014’ten sonra ilk defa açık verdi ve -1.19 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Ocak-Mayıs döneminde ise cari işlemler açığı geçen yılın aynı dönemine göre %9 azalarak 18.5 milyar dolara geriledi. Seyahat gelirlerinde yılın ilk beş ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre %22lik bir düşüş yaşandı. Bununla birlikte petrol fiyatlarındaki düşüş nedeniyle Rusya’da yaşanan ekonomik sıkıntıların ülkeye gelen Rus turist sayısını azaltabilecek olması nedeniyle özellikle yaz aylarında seyahat gelirlerinde daha sert düşüş yaşanması olası görünüyor.
Ocak-Mayıs dönemi enerji ve altın hariç cari işlemler açığında ise bir önceki yıla göre sert bir yükseliş olduğu dikkat çekiyor. 2014 yılı Ocak- Mayıs döneminde 759 milyon dolar gerçekleşen enerji ve altın hariç cari işlemler açığı bu yıl 7.8 milyar dolar gerçekleşti. Enerji ve altını dışladığımızda yıllıklandırılmış cari denge ise Nisan 2014’ten sonra Mayıs ayında ilk kez açık veriyorken, mevsimsellikten arındırılmış 3 aylık hareketli ortalamalar itibarıyla ise cari dengenin Mayıs 2014’ten bu yana fazla vermeye devam ettiğini görüyoruz. Ancak bu fazlanın Mayıs 2014’ten bu yana en düşük seviyede gerçekleşmesi ve sıfıra yaklaşmış olması dikkat çekici görünüyor.
Mayıs ayında doğrudan yatırımlar kanalı ile 638 milyon dolar net döviz girişi yaşanırken, portföy yatırımları kanalı ile 2.5 milyar dolarlık net döviz çıkışı yaşandı. Portföy yatırımlarının alt kalemlerinden olan hisse senedi piyasasında Mayıs ayında yabancı yatırımcılar 74 milyon dolarlık net alım gerçekleştirirken, devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) piyasasında ise 1.5 milyar dolarlık net satım gerçekleştirdi. Diğer yatırımlar kanalıyla ise Mayıs ayında 2 milyar dolarlık döviz girişi gerçekleşti. Böylelikle finansman hesabı tarafında toplam 2.2 milyar dolarlık döviz girişinin önemli bir kısmı bankacılık sektörünün kullandığı kredilerden gelmiş oldu.
12 aylık toplamda doğrudan yatırımlar kanalı ile 5 milyar dolar, portföy yatırımları kanalı ile 14 milyar dolar, diğer yatırımlar kanalı ile ise 17 milyar dolarlık döviz girişi yaşandığı görülüyor. Yıllıklandırılmış kalemlere genel olarak bakıldığında ise Ocak ayından bu yana söz konusu bu kalemler aracılığıyla yurtiçine giren döviz tutarındaki azalmanın Mayıs ayında da devam ettiği dikkat çekiyor.
Diğer yatırımlar kaleminin önemli alt bileşenlerinden olan bankacılık sektörünün efektif ve mevduatları ile krediler gelişimine bakıldığında yurtiçi bankaların yurtdışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıklarının Mayıs ayında 3.1 milyar dolarlık net artış yaşadığı dikkat çekiyor. Ayrıca bankacılık sektörü Mayıs ayında 1.7 milyar dolar ile Mart ayından sonra en yüksek net kredi kullanımı gerçekleştirmiş oldu. Sektörün elde ettiği fon kaynağının vade yapısına bakıldığında ise 5.3 milyar dolarlık uzun vadeli kredi kullanımının 2006 yılı Aralık ayından bu yana en yüksek tutar olması dikkat çekici bir diğer gelişme. Bu bağlamda bankacılık sektörünün uzun vadede fon kaynağı yaratma yetisinde bir sıkıntı yaşamadığı görülüyor. 12 aylık yıllıklandırılmış veriler itibarıyla bankacılık sektörünün uzun vadeli borç çevirme oranı ise Mayıs ayında %270 seviyesinde gerçekleşti. Diğer sektörlerin Mayıs ayında net kredi kullanım tutarı ise 1.2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
0 20 40 60 80 100
May.13 Ağu.13 Kas.13 Şub.14 May.14 Ağu.14 Kas.14 Şub.15 May.15
Finansman Hesabı (yıllık, milyar dolar)
Doğrudan Portföy Diğer
Kaynak: TCMB -30
-20 -10 0 10 20
May.06 Kas.06 May.07 Kas.07 May.08 Kas.08 May.09 Kas.09 May.10 Kas.10 May.11 Kas.11 May.12 Kas.12 May.13 Kas.13 May.14 Kas.14 May.15
Enerji ve Altın Hariç Cari Denge (milyar dolar)
12 Aylık Kümülatif Toplam MA, 3 Aylık Hareketli Ortalama, 12 Aylık Toplam
Kaynak: TCMB, Vakıfbank
5 TCMB’nin kullanıma hazır olan dış varlık gelişiminin takip edildiği rezerv varlıklarda Nisan ayında görülen artışın ardından Mayıs ayında 2 milyar dolarlık azalış yaşandı. Diğer yandan kaynağı belli olmayan döviz giriş çıkışının takip edildiği net hata noksan kaleminde ise Mayıs ayında 1.8 milyar dolarlık döviz girişi yaşandığı dikkat çekti. Ocak-Mayıs dönemi olarak bakıldığında ise toplam rezerv varlıklarda 3.7 milyar dolarlık azalış görülürken, net hata noksan kaleminde ise 8.9 milyar dolarlık döviz girişi yaşandığı görülüyor.
Sonuç olarak, Mayıs ayında cari işlemler açığı 3.9 milyar dolar ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine göre %9.5 artış gösteren cari işlemler açığı, Ocak-Mayıs döneminde ise geçen yılın aynı dönemine göre %9 azalarak 18.5 milyar dolar oldu. 12 aylık kümülatif cari işlemler açığı, Mayıs ayında geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre %15.5 azalarak 44.7 milyar dolara geriledi. 12 aylık kümülatif toplamda enerji ve altın hariç cari işlemler dengesi ise Nisan 2014’ten sonra ilk defa açık verdi. Geçen yıl cari işlemler açığında görmeye başladığımız toparlanma ivme kaybına rağmen bu yıl da devam ediyor. Ancak kurlarda görülen yükselişin özellikle ihracat kanalı ile ticaret açığına beklenilen pozitif katkıda bulunmaması cari açık üzerinde baskı oluşturuyor. Öte yandan, yurtiçine gelen yabancı turist sayısının arttığı döneme yaklaştığımız önümüzdeki aylarda Rusya ekonomisinde yaşanan sıkıntılar sebebiyle gelen turist sayısında azalış ve akabinde turizmden elde edilecek hizmet gelirlerinde geçen yıla göre gerileme yaşamasını bekliyoruz. Bu beklentimizin gerçekleşmesi durumunda, cari açığı dönemsel olarak kompanse eden önemli hizmet gelirlerinden olan turizm gelirleri gerilemiş olacağından cari açığın toparlanmasında görülen ivme kaybının da bu bağlamda arttığını görebiliriz.
Finansman hesabı tarafında ise, Mayıs ayında doğrudan yatırımların sınırlı katkısının bir önceki aya göre artmış olduğu ve toplamda 2.2 milyar dolarlık finansman hesabı tarafında gerçekleştirilen döviz girişinin büyük bir kısmının bankacılık sektörünün kullandığı kredilerden oluştuğu dikkat çekti. Bankacılık sektörü uzun vadeli kredi kullanımının hem aylık bazda hem de Ocak-Mayıs dönemi itibarıyla oldukça yükselmesi sektörün yurtdışından fon elde edebilme yetisinde bir sıkıntı olmadığına işaret etti. Sektörün uzun vadede borçlanabilmesinde bir sıkıntı yaşamamasına karşın, net hata noksan kaleminin 5 aylık dönem itibarıyla geçen yıla göre karşılaştırıldığında artış göstermiş olması ise bir diğer dikkat çekici unsur oldu.
TCMB’nin rezerv varlıklarında Mayıs ayında 2 milyar dolarlık, Ocak-Mayıs döneminde ise 3.7 milyar dolarlık azalış gerçekleşirken, net hata noksan kaleminde ise aylık bazda 1.8 milyar dolarlık, 5 aylık toplam dönemde ise 8.9 milyar dolarlık döviz girişi yaşandı.
Kurlarda görülen yükselişin bu yıl başında beklenenden daha sert olmasına rağmen dış ticarete yaptığı olumlu katkının sınırlı kalması ve bölge ekonomilerde yaşanan sıkıntılarla birlikte turizm gelirlerinde gerileme olması cari işlemler açığındaki toparlanmanın beklenildiği kadar hızlı olmamasına sebep oluyor. Bu bağlamda yıllık cari işlemler açığının yılsonunu 35.7 milyar dolar ile sonlandırmasını bekliyoruz.
-8.0 -6.0 -4.0 -2.0 0.0 2.0 4.0 6.0
Şub.14 Mar.14 Nis.14 May.14 Haz.14 Tem.14 Ağu.14 Eyl.14 Eki.14 Kas.14 Ara.14 Oca.15 Şub.15 Mar.15 Nis.15 May.15
Rezerv Varlıklar Net Hata Noksan Rezerv Varlıklar
Kaynak: TCMB
6
Tarih Ülke Açıklanacak Veri Önceki Beklenti
13.07.2015 ABD Bütçe Dengesi (Haziran) 70.5 Milyar Dolar 50.0 Milyar Dolar
Japonya Sanayi Üretimi (Mayıs, a-a) -%2.2 --
Kapasite Kullanımı (Mayıs, a-a) -%0.4 --
14.07.2015 ABD Perakende Satışlar (Haziran, a-a) %1.2 %0.3
Euro Bölgesi Sanayi Üretimi (Mayıs, Mevs. Arınd., a-a) %0.1 %0.2
Almanya TÜFE (Haziran, y-y) %0.1 %0.1
Zew Endeksi (Temmuz) 62.9 60.0
İtalya TÜFE (Haziran, y-y) %0.2 %0.2
İngiltere TÜFE (Haziran, y-y) %0.1 %0.0
15.07.2015 Türkiye İşsizlik Oranı (Nisan) %10.6 --
TCMB Beklenti Anketi (Temmuz) -- --
Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi (Haziran) 1,639 Milyon TL --
ABD ÜFE (Haziran, y-y) -%1.1 -%0.9
Sanayi Üretimi (Haziran, a-a) -%0.2 %0.2
Kapasite Kullanımı (Haziran) %78.1 %78.1
FED Bej Kitap Raporu -- --
Fransa TÜFE (Haziran, y-y) %0.3 %0.4
İngiltere İşsizlik Oranı (Mayıs) %5.5 %5.5
Japonya Merkez Bankası Toplantısı ve Faiz Kararı -- --
16.07.2015 ABD Haftalık İşsizlik Maaşı Başvuruları 297 Bin Kişi 285 Bin Kişi
Philadelphia FED Endeksi (Temmuz) 15.2 12.0
Euro Bölgesi Dış Ticaret Dengesi (Mayıs) 24.9 Milyar Euro 21.8 Milyar Euro
TÜFE (Haziran, y-y) %0.2 %0.2
İtalya Dış Ticaret Dengesi (Mayıs) 3,736 Milyon Euro --
17.07.2015 ABD Yeni Konut Satışları (Haziran, a-a) -%11.1 %7.0
İnşaat İzinleri (Haziran, a-a) %9.6 -%8.0
TÜFE (Haziran, y-y) %0.0 %0.1
Çekirdek TÜFE (Haziran, y-y) %1.7 %1.8
Michigan Ünv. Tüketici Güven Endeksi (Temmuz,
öncül) 96.1 96.0
Haftalık Veri Takvimi (13 Temmuz - 17 Temmuz 2015)
7
TÜRKİYE
Türkiye Büyüme Oranı Sektörel Büyüme Hızları (y-y, %)
Harcama Bileşenlerinin Büyüme Hızları (y-y, %) Sanayi Üretim Endeksi
-5 -3 -1 1 3 5 7
-5 0 5 10 15 20
May.12 Eyl.12 Oca.13 May.13 Eyl.13 Oca.14 May.14 Eyl.14 Oca.15 May.15
Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (y-y, %)
Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (a-a, %) (Sağ Eksen)
Kaynak: TÜİK
0 20000 40000 60000 80000 100000 120000
Haz.02 Ara.02 Haz.03 Ara.03 Haz.04 Ara.04 Haz.05 Ara.05 Haz.06 Ara.06 Haz.07 Ara.07 Haz.08 Ara.08 Haz.09 Ara.09 Haz.10 Ara.10 Haz.11 Ara.11 Haz.12 Ara.12 Haz.13 Ara.13 Haz.14 Ara.14 Haz.15 Toplam Otomobil Üretimi (Adet) (12 aylık Har. Ort.)
Kaynak: OSD, VakıfBank
Toplam Otomobil Üretimi Sanayi Ciro Endeksi
70 90 110 130 150 170 190 210
Şub.11 May.11 Ağu.11 Kas.11 Şub.12 May.12 Ağu.12 Kas.12 Şub.13 May.13 Ağu.13 Kas.13 Şub.14 May.14 Ağu.14 Kas.14 Şub.15 May.15
Aylık Sanayi Ciro Endeksi (2010=100)
Kaynak:TÜİK -20
-15 -10 -5 0 5 10 15
2004Ç3 2005Ç1 2005Ç3 2006Ç1 2006Ç3 2007Ç1 2007Ç3 2008Ç1 2008Ç3 2009Ç1 2009Ç3 2010Ç1 2010Ç3 2011Ç1 2011Ç3 2012Ç1 2012Ç3 2013Ç1 2013Ç3 2014Ç1 2014Ç3 2015Ç1
Reel GSYH (y-y, %)
Kaynak:TÜİK
-10 0 10 20 30 40 50
2011-I 2011-II 2011-III 2011-IV 2012-I 2012-II 2012-III 2012-IV 2013-I 2013-II 2013-III 2013-IV 2014-I 2014-II 2014-III 2014-IV 2015-I
Harcama Bileşenleri Büyüme Hızları (%)
Tüketim Devlet Yatırım İhracat İthalat Kaynak: TÜİK
-10 -5 0 5 10 15 20
2011-I 2011-II 2011-III 2011-IV 2012-I 2012-II 2012-III 2012-IV 2013-I 2013-II 2013-III 2013-IV 2014-I 2014-II 2014-III 2014-IV 2015-I
Sektörel Büyüme Hızları (y-y, %)
Tarım Sanayi İnşaat Ticaret Ulaştırma Kaynak:TÜİK
8
55 60 65 70 75 80 85
Nis.07 Kas.07 Haz.08 Oca.09 Ağu.09 Mar.10 Eki.10 May.11 Ara.11 Tem.12 Şub.13 Eyl.13 Nis.14 Kas.14 Haz.15
Kapasite Kullanım Oranı (%)
Kaynak:TCMB
Kapasite Kullanım Oranı Beyaz Eşya Üretimi
700000 900000 1100000 1300000 1500000 1700000 1900000 2100000 2300000 2500000
Beyaz Eşya Üretimi (Adet)
Kaynak:Hazine Müsteşarlığı
PMI Endeksi
49.0
30 35 40 45 50 55 60
Haz.05 Ara.05 Haz.06 Ara.06 Haz.07 Ara.07 Haz.08 Ara.08 Haz.09 Ara.09 Haz.10 Ara.10 Haz.11 Ara.11 Haz.12 Ara.12 Haz.13 Ara.13 Haz.14 Ara.14 Haz.15
PMI Imalat Endeksi
Kaynak:Reuters
9
ENFLASYON GÖSTERGELERİ
100 120 140 160 180 200 220 240 260
31.10.2008 31.03.2009 31.08.2009 29.01.2010 30.06.2010 30.11.2010 30.04.2011 30.09.2011 29.02.2012 31.07.2012 31.12.2012 31.05.2013 31.10.2013 31.03.2014 31.08.2014 31.01.2015 30.06.2015 500 700 900 1100 1300 1500 1700 1900 2100 2300 UBS Emtia Fiyat Endeksi (sağ eksen) BM Dünya Gıda Fiyat Endeksi
Kaynak: Bloomberg 0
2 4 6 8 10 12 14
Haz.04 Ara.04 Haz.05 Ara.05 Haz.06 Ara.06 Haz.07 Ara.07 Haz.08 Ara.08 Haz.09 Ara.09 Haz.10 Ara.10 Haz.11 Ara.11 Haz.12 Ara.12 Haz.13 Ara.13 Haz.14 Ara.14 Haz.15
TÜFE (y-y, %)
Çekirdek-I Endeksi (y-y, %)
Kaynak: TCMB
7.2 7.51
6.73 -5.0
0.0 5.0 10.0 15.0 20.0 25.0
Haz.04 Ara.04 Haz.05 Ara.05 Haz.06 Ara.06 Haz.07 Ara.07 Haz.08 Ara.08 Haz.09 Ara.09 Haz.10 Ara.10 Haz.11 Ara.11 Haz.12 Ara.12 Haz.13 Ara.13 Haz.14 Ara.14 Haz.15
ÜFE (y-y, %)
Kaynak: TCMB
-5 0 5 10 15 20
Haz.08 Ara.08 Haz.09 Ara.09 Haz.10 Ara.10 Haz.11 Ara.11 Haz.12 Ara.12 Haz.13 Ara.13 Haz.14 Ara.14 Haz.15
Gıda Enerji TÜFE
Kaynak: TCMB
Gıda ve Enerji Enflasyonu (y-y, %) Dünya Gıda ve Emtia Fiyat Endeksi
7.0
6.66 5.5
6 6.5 7 7.5 8
12 Ay Sonrasının Yıllık TÜFE Beklentisi (%) 24 Ay Sonrasının Yıllık TÜFE Beklentisi (%)
Kaynak: TCMB
Enflasyon Beklentileri Reel Efektif Döviz Kuru
98.38 90
95 100 105 110 115 120 125 130 135
May.09 Kas.09 May.10 Kas.10 May.11 Kas.11 May.12 Kas.12 May.13 Kas.13 May.14 Kas.14 May.15
TÜFE Bazlı (2003=100)
Kaynak: TCMB
TÜFE ve Çekirdek Enflasyon ÜFE
10
İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ
35 37 39 41 43 45 47 49 51 53
Mar.09 Eyl.09 Mar.10 Eyl.10 Mar.11 Eyl.11 Mar.12 Eyl.12 Mar.13 Eyl.13 Mar.14 Eyl.14 Mar.15
İşgücüne Katılma Oranı (%) İstihdam Oranı (%)
Kaynak: TÜİK 7.0
8.0 9.0 10.0 11.0 12.0 13.0 14.0 15.0 16.0 17.0
Mevsimsellikten Arındırılmış İşsizlik Oranı (%) İşsizlik Oranı (%)
Kaynak: TÜİK
İşgücüne Katılım Oranı
700 1,200 1,700 2,200 2,700 3,200 3,700 4,200 4,700 5,200 5,700
Kurulan-Kapanan Şirket Sayısı (Adet)
Kaynak: TOBB
Kurulan-Kapanan Şirket Sayısı
İşsizlik Oranı
11
DIŞ TİCARET GÖSTERGELERİ
TÜKETİM GÖSTERGELERİ
İthalat-İhracat Dış Ticaret Dengesi
Tüketici Güveni ve Reel Kesim Güveni Cari İşlemler Dengesi
-11000 -9000 -7000 -5000 -3000 -1000 1000 3000
-84000 -74000 -64000 -54000 -44000 -34000 -24000 -14000 -4000 6000
Cari İşlemler Dengesi (12 Aylık-milyon dolar) Cari İşlemler Dengesi (milyon dolar-sağ eksen) Kaynak: TCMB
40 50 60 70 80 90 100 110 120 130
55.0 65.0 75.0 85.0 95.0 105.0
Tüketici Güven Endeksi
Reel Kesim Güven Endeksi (sağ eksen)
Kaynak: TCMB
Sermaye ve Finans Hesabı
-12000 -10000 -8000 -6000 -4000 -2000 0
May.03 Kas.03 May.04 Kas.04 May.05 Kas.05 May.06 Kas.06 May.07 Kas.07 May.08 Kas.08 May.09 Kas.09 May.10 Kas.10 May.11 Kas.11 May.12 Kas.12 May.13 Kas.13 May.14 Kas.14 May.15
Dış Ticaret Dengesi (milyon dolar)
Kaynak: TCMB 0
5000 10000 15000 20000 25000
May.03 May.04 May.05 May.06 May.07 May.08 May.09 May.10 May.11 May.12 May.13 May.14 May.15
İhracat (milyon dolar) İthalat (milyon dolar)
Kaynak: TCMB
-20000 -10000 0 10000 20000 30000 40000 50000 60000
Doğrudan Yatırımlar (12 aylık-milyon dolar) Portföy Yatırımları (12 aylık-milyon dolar) Diğer Yatırımlar(12 aylık-milyon dolar) Kaynak: TCMB
12
KAMU MALİYESİ GÖSTERGELERİ
-60000 -50000 -40000 -30000 -20000 -10000 0 10000
May.08 Kas.08 May.09 Kas.09 May.10 Kas.10 May.11 Kas.11 May.12 Kas.12 May.13 Kas.13 May.14 Kas.14 May.15
Bütçe Dengesi (12 aylık toplam-milyar TL)
Kaynak: TCMB
Bütçe Dengesi
30.5
0 5 10 15 20 25 30 35 40 45
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
Türkiye'nin Net Dış Borç Stoku/GSYH (%)
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı
Türkiye’nin Net Dış Borç Stoku İç ve Dış Borç Stoku
Faiz Dışı Denge
-3 7 17 27 37 47 57
Faiz Dışı Denge (12 aylık-milyar TL)
Kaynak:TCMB
60 80 100 120 140 160 180 200 220 240
200 250 300 350 400 450
İç Borç Stoku (milyar TL)
Dış Borç Stoku (milyar TL-sağ eksen)
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı
13
LİKİDİTE GÖSTERGELERİ
-5 0 5 10 15 20
Ara.03 Haz.04 Ara.04 Haz.05 Ara.05 Haz.06 Ara.06 Haz.07 Ara.07 Haz.08 Ara.08 Haz.09 Ara.09 Haz.10 Ara.10 Haz.11 Ara.11 Haz.12 Ara.12 Haz.13 Ara.13 Haz.14 Ara.14 Haz.15
Reel Faiz Nominal Faiz
Kaynak:TCMB, VakıfBank
Reel Büyüme
(y-y,%) Enflasyon (y-y,%) Cari Denge/GSYH (%)*
Merkez Bankası Faiz
Oranı (%)
Tüketici Güven Endeksi
ABD 2.9 0 -2.36 0.25 101.4
Euro Bölgesi 1 0.2 2.34 0.05 -5.60
Almanya 1 0.10 6.74** 0.05 103
Fransa 0.80 0.30 -1.05 0.05 -17.80
İtalya 0.13 0.20 0.96** 0.05 109.50
Macaristan 3.50 0.60 4.14** 1.50 -27.00
Portekiz 1.50 0.80 0.60 0.05 -18.40
İspanya 2.70 0.10 1.44** 0.05 -0.40
Yunanistan 0.40 -1.10 0.92 0.05 -46.80
İngiltere 2.90 0.10 -4.47** 0.50 7.00
Japonya -0.90 0.50 0.53 0.10 41.70
Çin 7.00 1.40 1.93** 4.85 109.90
Rusya -2.20 15.30 1.64** 11.50 --
Hindistan 5.30 5.74 -1.44 6.25 --
Brezilya -1.56 8.89 -3.88** 13.75 96.20
G.Afrika 2.10 4.60 -5.8** 5.75 -15.10
Türkiye 2.30 7.20 -7.9** 7.50 66.40
Kaynak: Bloomberg. *: Cari denge verileri IMF’den alınmaktadır ve 2014 yılı verileridir. ** 2013 verileri.
TCMB Faiz Oranı Reel ve Nominal Faiz
0 5 10 15 20 25
Haz.07 Ara.07 Haz.08 Ara.08 Haz.09 Ara.09 Haz.10 Ara.10 Haz.11 Ara.11 Haz.12 Ara.12 Haz.13 Ara.13 Haz.14 Ara.14 Haz.15
Borç Alma Faiz Oranı (%) Borç Verme Faiz Oranı (%)
Kaynak:TCMB Kaynak:Hazine Müsteşarlığı
Kaynak:TCMB
Dünya Piyasalarında Son Açıklanan Ekonomik Göstergeler
14
2013 2014 En Son Yayımlanan
2015 Yılsonu Beklentimiz Reel Ekonomi
GSYH (Cari Fiyatlarla, Milyon TL) 1 567 289 1 749 782 443 189 (2015 1Ç) --
GSYH Büyüme Oranı (Sabit Fiyatlarla, y-y%) 4.2 2.9 2.3 (2015 1Ç) 3.1
Sanayi Üretim Endeksi (y-y, %)(takvim etk.arnd) 7.0 2.6 2.4 (Mayıs 2015) --
Kapasite Kullanım Oranı (%) 76.0 74.6 75.1 (Haziran 2015) --
İşsizlik Oranı (%) 9.2 9.9 10.6 (Mart 2014) 10.6
Fiyat Gelişmeleri
TÜFE (y-y, %) 7.40 8.17 7.20 (Haziran 2015) 8.1
ÜFE (y-y, %) 6.97 6.36 6.73 (Haziran 2015) --
Parasal Göstergeler (Milyon TL)
M1 225,331 251,991 284,148 (03.07.2015) --
M2 910,052 1,018,546 1,128,374 (03.07.2015) --
M3 950,979 1,063,151 1,173,918 (03.07.2015) --
Emisyon 67,756 77,420 88,717 (03.07.2015) --
TCMB Brüt Döviz Rezervleri (Milyon $) 112,002 106,314 101,873 (03.07.2015) -- Faiz Oranları
TCMB O/N (Borç Alma) 3.50 7.50 7.25 (10.07.2015) --
TRLIBOR O/N 8.05 11.27 11.27 (10.07.2015) --
Ödemeler Dengesi (Milyon $)
Cari İşlemler Açığı 64,658 45,846 3,994 (Mayıs 2015) 35.7
İthalat 251,661 242,182 17,866 (Mayıs 2015) --
İhracat 151,802 157,627 11,113 (Mayıs 2015) --
Dış Ticaret Açığı 99,858 84,508 6,753 (Mayıs 2015) 64.8
Borç Stoku Göstergeleri (Milyar TL)
Merkezi Yön. İç Borç Stoku 403.0 414.6 429.4 (Mayıs 2015) --
Merkezi Yön. Dış Borç Stoku 182.8 197.3 217.8 (Mayıs 2015) --
Kamu Net Borç Stoku 197.6 187.4 187.4 (2014) --
Kamu Ekonomisi (Milyon TL) 2013 Mayıs 2014 Mayıs
Bütçe Gelirleri 34,901 37,555 41,752 (Mayıs 2015) --
Bütçe Giderleri 30,337 36,080 40,113 (Mayıs 2015) --
Bütçe Dengesi 4,564 1,475 1,639 (Mayıs 2015) --
Faiz Dışı Denge 8,107 8,556 5,486 (Mayıs 2015) --
Türkiye Makro Ekonomik Görünüm
Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar
Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar
Cem Eroğlu Müdür [email protected] 0212-398 18 98
Fatma Özlem Kanbur Uzman [email protected] 0212-398 18 91
Bilge Pekçağlayan Uzman [email protected] 0212-398 19 02
Elif Engin Uzman [email protected] 0212-398 18 92
Sinem Ulusoy Uzman Yardımcısı [email protected] 0212-398 19 05
Bu rapor Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. tarafından güvenilir olduğuna inanılan kaynaklardan sağlanan bilgiler kullanılarak hazırlanmıştır.
Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. bu bilgi ve verilerin doğruluğu hakkında herhangi bir garanti vermemekte ve bu rapor ve içindeki bilgilerin kullanılması nedeniyle doğrudan veya dolaylı olarak oluşacak zararlardan dolayı sorumluluk kabul etmemektedir. Bu rapor sadece bilgi vermek amacıyla hazırlanmış olup, hiçbir konuda yatırım önerisi olarak yorumlanmamalıdır. Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. bu raporda yer alan bilgilerde daha önceden bilgilendirme yapmaksızın kısmen veya tamamen değişiklik yapma hakkına sahiptir.
