11
Gelişmekte olan Ülkelerde Çekirdek Enflasyon Oranlarında Yaşanan Ayrışma
En son yayınlanan raporumuzda son dönemde gelişmekte olan ülkelerdeki (GOÜ) enflasyon hareketleri ve nedenleri incelenerek, enflasyonist risklerin arttığına değinilmişti. Bu haftaki raporumuzda ise gelişmekte olan ülkelerde çekirdek enflasyon oranlarında yaşanan ayrışma değerlendirilecek, özellikle Türkiye’de çekirdek enflasyon rakamlarında yaşanan düşüşün nedenleri üzerinde durulacaktır. Bu kapsamda Türkiye ve diğer gelişmekte olan ülkelerdeki dış ticaret kompozisyonu ve reel kurlar karşılaştırılarak yaşanan ayrışmanın nedenleri incelenecektir.
Uluslararası Ekonomide Geçtiğimiz Haftanın Önemli Gelişmeleri
ABD
Yılın üçüncü çeyreğinde GSYH büyümesi %2'den %2.5'e revize edildi, çekirdek PCE için aynı dönemde daha önce %0.8 olarak açıklanan rakamda ise revizyon yapılmadı.
Ekim ayında dayanıklı mal siparişleri beklentilerin üzerinde ve Ocak 2009’dan bu yana en büyük düşüşü kaydederek %3.3 azaldı.
Ekim ayında kişisel gelirler beklentilerin üzerinde %0.5 arttı, harcamalar da %0.4 artarak beklentiye paralel gerçekleşti.
Ekim ayı inşaat izinleri %0.5 artıştan %0.9 artışa revize edildi.
Ekim ayında yeni konut satışları %8.1 azalarak 283 bin oldu ve beklentilerin altında gerçekleşti.
Kasım ayında Richmond FED İmalat Endeksi beklentilerin üzerinde 9 değerini alırken, mevcut konut satışları Ekim ayında beklentilerin altında 443 milyon adet olarak gerçekleşti. Böylece 2. el konut satışları %0.7 olan düşüş beklentilerinin üzerinde %2.2 düştü.
Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi Kasım ayında nihai 71.6 değerini alarak beklentilerin üzerinde açıklandı.
Haftalık işsizlik başvuruları beklentilerin üzerinde 34 bin azalarak 407 bin oldu. Başvurular Temmuz 2008'den bu yana görülen en düşük seviyeye geriledi.
23 Kasım’da yayınlanan FOMC toplantı tutanaklarına göre, FED yetkilileri ABD ekonomisinin gelecek yıl ılımlı bir hızla büyümesini beklerken, işsizliğin oldukça yüksek kalmasını, enflasyonun ise rahatsız edecek kadar düşük olmasını bekliyorlar.
Federal Mevduat Sigorta Kurumu (FDIC) 3 bankaya daha el koydu. Böylece ABD’de yılbaşından bu yana el konulan banka sayısı 149'a çıktı.
AVRUPA
Brüksel’de bir araya gelen Avrupa Birliği Maliye Bakanları, İrlanda’ya verilecek yardımın yanı sıra, 2013 sonrasında devreye girecek olan Euro Bölgesi borç krizlerine çözüm mekanizmasının ana hatlarına da onay verdiler. AB maliye bakanları, AB Komisyonu tarafından desteklenen Fransa‐Almanya özel sektöründe Avrupa İstikrar Mekanizması (ESM) olarak bilinen bu çözüm mekanizmasında pay sahibi olması önerisini kabul ettiler.
Almanya'da Aralık ayında Tüketici Güven Endeksi 5.0 olan beklentilerin üzerinde 5.5 değerini aldı.
Almanya’da Kasım ayında TÜFE yıllık %1.6 artış gösterdi.
Almanya'da IFO iş güveni endeksi Kasım ayında beklenmedik bir yükseliş kaydederek 109.3 seviyesine yükseldi.
Yunanistan’da bütçe açığının GSyH’ye oranının, 2011’de %7.4’e düşürülmesinin hedeflendiği bildirildi.
Hükümetin hazırladığı 2011 yılı bütçe tasarısında, harcamaların azaltılıp gelirin arttırılması yöntemiyle 14.3 milyar euro gelir sağlanmasının hedeflendiğini ve 6.1 milyar euro’nun ise ek önlemlerle toplanacağını duyurdu.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P, İrlanda’nın uzun vadeli kredi notunu AA‐‘dan A seviyesine, kısa vadeli kredi notunu ise A‐1+’dan A‐1’e düşürdü. Görünümü negatif olarak belirledi.
DİĞER ÜLKELER
Çin Merkez Bankası, 29 Kasım itibariyle mevduatlar için zorunlu karşılık oranını yarım puan artıracağını açıkladı.
Çin’in döviz regülatörü olan Devlet Döviz İdaresi (SAFE), ülkenin cari işlemler fazlasının 3. çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre iki kattan fazla arttığını bildirdi.
Japonya’da Ekim ayında ticaret fazlası 821.9 milyar yen oldu.
Japonya’da Ekim ayında TÜFE beklentilere paralele %0.2 arttı.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Hong Kong'un yabancı para cinsinden uzun vadeli kredi notunu AA'dan AA+ seviyesine yükseltti.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P, Yeni Zelanda’nın yabancı para cinsinden kredi notunun görünümünü durağan’dan negatife düşürdü. S&P, Yeni Zelanda’nın artan dış dengesizlikleri nedeniyle bir kredi notu indiriminin mümkün olduğu uyarısında bulundu.
İsrail Merkez Bankası, faiz oranlarını değiştirmeyerek %2’de bıraktı.
VakıfBank
Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar
Ankara, TÜRKİYE
Haftalık Uluslararası Ekonomi Raporu
29 Kasım‐6 Aralık 2010
2
Gelişmekte olan Ülkelerde Çekirdek Enflasyon Oranlarında Yaşanan Ayrışma
En son yayınlanan raporumuzda son dönemde gelişmekte olan ülkelerdeki (GOÜ) enflasyon hareketleri ve nedenleri incelenerek, enflasyonist risklerin arttığına değinilmişti. Bu haftaki raporumuzda ise gelişmekte olan ülkelerde çekirdek enflasyon oranlarında yaşanan ayrışma değerlendirilecek, özellikle Türkiye’de çekirdek enflasyon rakamlarında yaşanan düşüşün nedenleri üzerinde durulacaktır. Bu kapsamda Türkiye ve diğer gelişmekte olan ülkelerdeki dış ticaret kompozisyonu ve reel kurlar karşılaştırılarak yaşanan ayrışmanın nedenleri incelenecektir.
Grafik‐1
GOÜ’lerdeki çekirdek enflasyon hareketleri incelendiğinde, küresel krizle birlikte çekirdek enflasyon oranlarının düştüğü, krizin bittiği 2009 yılının Haziran ayından sonra ise tekrar yükselişe geçtiği görülmektedir. Son dönemde ise pek çok gelişmekte olan ülkede çekirdek enflasyon oranında yaşanan yükselişlerin sertleştiği dikkat çekmekle birlikte, açıklanan son veri ile Türkiye’de ise çekirdek enflasyonda yaşanan düşüşün devam ettiği görülmektedir (Bkz Grafik‐1). Brezilya, Çin gibi iktisadi faaliyeti göreli olarak daha canlı olan ülkelerde çekirdek enflasyon oranlarının yukarı yönlü hareket ettiği görülürken, Macaristan, Çek Cumhuriyeti gibi Doğu Avrupa ülkelerinde yükselişlerin daha sınırlı kaldığı izlenmektedir. Fakat son dönemde GOÜ’lerde çekirdek enflasyonda genel trendin yukarı yönlü olduğu söylenebilecekken, Türkiye’de güçlü büyüme rakamlarına rağmen çekirdek enflasyonun aşağı yönlü hareket ediyor olması dikkat çekmektedir.
Grafik‐2
Türkiye’de açıklanan Ekim ayı enflasyon verileri incelendiğinde, çekirdek enflasyon olarak bilinen enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç “I‐Endeksi”nin tüm zamanların en düşük seviyesine gerilediği dikkat çekmektedir. Çekirdek enflasyonda düşüşün devam etmesine karşın gıda fiyatlarında yükselişlerin sertleştiği görülmektedir (Bkz Grafik‐2). Türkiye’nin çekirdek enflasyonunda izlenen düşüş diğer GOÜ’lerden farklı bir görünüm çizerken, bunun altında Türkiye’nin diğer gelişmekte olan ülkelere kıyasla ithalat hacminin yüksek olması ve TL’nin son dönemde reel bazda hızla değerlenmesi rol oynamaktadır. Aşağıda bu başlıklar Türkiye ile diğer GOÜ’ler karşılaştırılarak detaylı bir şekilde incelenecektir. Ardından çekirdek enflasyonda izlenen düşüşün sürdürülebilirliği üzerindeki riskler özellikle son dönemde manşet enflasyonda izlenen hareketlerin altında yatan nedenler ve manşet enflasyonda izlenen yükselişlerin çekirdek enflasyon üzerindeki etkisi değerlendirilecektir.
‐5 0 5 10 15 20
2006 2007 2008 2009 2010
Brezilya Rusya Çin
Türkiye Çek Cumhuriyeti Macaristan
Güney Afrika
Çekirdek Enflasyon (y‐y, %)
Kaynak: Bloomberg
0 1 2 3 4 5 6 7 8
‐10 0 10 20 30 40 50
Oca.08 Mar.08 May.08 Tem.08 Eyl.08 Kas.08 Oca.09 Mar.09 May.09 Tem.09 Eyl.09 Kas.09 Oca.10 Mar.10 May.10 Tem.10 Eyl.10
İşlenmemiş Gıda Fiyatları (y/y,%) Çekirdek I Endeksi (y/y,%)
Kaynak:TÜİK
Türkiye
3
‐ Türkiye’nin çekirdek enflasyon göstergelerinde GOÜ’lerden ayrışmasının nedenleri
1‐ Türkiye ithalat hacminin yüksek olması
Türkiye’de çekirdek enflasyon rakamlarındaki düşüşün nedenlerini araştırmak için öncelikli olarak Türkiye’nin diğer GOÜ’lere göre sahip olduğu ithalat ve ihracat kompozisyonunun incelenmesi gerektiği düşüncesi ile karşılaştırdığımız yedi gelişmekte olan ülke içinde ithalatı ihracatından yüksek olan ülkeler Türkiye ve Güney Afrika olarak dikkat çekmektedir. Diğer taraftan, net ihracatın GSYİH’ya oranının en yüksek olduğu ülke Rusya olarak görülürken, ihracatın GSYİH’ya oranı daha yüksek olan Çin’de bu oranın, ithalatın GSYİH’ya oranının da yüksek olması nedeniyle düşük kaldığı izlenmektedir. Diğer taraftan Macaristan ve Çek Cumhuriyeti’nde de net ihracatın GSYİH’ya oranının pozitif alanda kaldığı görülürken, Brezilya’da ise daha düşük bir oran olmasına karşın net ihracatın fazla verdiği görülmektedir.
Dolayısıyla Türkiye’nin net ihracat hacminin GSYİH’ya oranının diğer GOÜ’lere göre en yüksek açık verdiği izlenirken, bu durum son dönemde değerlenen GOÜ para birimlerinin enflasyon üzerindeki etkisinin ayrışmasına neden olabilir.
Bu nedenle aşağıdaki bölümde GOÜ’lerin para birimlerindeki hareketler incelenmektedir.
2‐ Reel Kurun Değerlenmesi
Grafik‐4
Ülke para birimlerinin diğer para birimlerine karşı reel değerini ölçmeye yarayan endekse reel kur endeksi denir. Bu değer, Türk Lirası’nın değerinin reel olarak ne kadar değiştiğini bulmak için Türkiye'deki ve dış ticaret yaptığımız ülkelerdeki enflasyon oranları da dikkate alınarak hesaplanmaktadır. Son dönemde çekirdek enflasyon göstergelerindeki istikrarlı düşüş eğilimi devam ederken, reel efektif döviz kurundaki yükselişin de gösterdiği gibi Türk Lirası’nın güçlü seyrettiği görülmektedir. Güçlü TL’nin temel mal grubu fiyatları üzerindeki yansımalarının çekirdek enflasyondaki düşüş üzerinde etkili olduğu söylenebilecekken, hizmet fiyatlarında öngörülenin de ötesinde gerçekleşen yavaşlama çekirdek enflasyon oranlarındaki düşüşte etkili olmaktadır. Grafik‐4’e bakıldığında, Türkiye’de çekirdek enflasyon oranı düşerken, TÜFE bazlı reel efektif döviz kurunun ise değerlenmeye devam ettiği görülmektedir. TCMB’ye göre Türk Lirası’nın reel olarak değer kazanması nominal döviz kurlarındaki değişimden değil enflasyon seviyeleri arasındaki farklılıktan kaynaklanmaktadır. Türk lirasının reel olarak değer kazanmasına karşı çözümün ise enflasyonun düşürülmesi olduğu belirtilmektedir.
1
1
“
Türkiye İçin Yeni Reel Efektif Döviz Kuru Endeksleri”, Temmuz 2010, Hülya SAYGILI, Mesut SAYGILI, Gökhan YILMAZ, TCMB, ÇALIŞMA TEBLİĞİ NO: 10/120 2 4 6 8 10 12 14
90 95 100 105 110 115 120 125 130 135
Oca.04 Haz.04 Kas.04 Nis.05 Eyl.05 Şub.06 Tem.06 Ara.06 May.07 Eki.07 Mar.08 Ağu.08 Oca.09 Haz.09 Kas.09 Nis.10 Eyl.10
REER Çekirdek Enflasyon Oranı (yoy, %)
Kaynak: TCMB
‐7.00 ‐2.00 3.00 8.00
Brezilya Çin Çek Cumhuriyeti Macaristan Rusya Güney Afrika Türkiye
Net İhracat/GSYİH*
Kaynak: Dünya Ticaret Örgütü, Vakıfbank
*2009 yılsonu verileri kullanılmıştır Grafik‐3
4
Grafik‐5
Grafik‐5’te görüldüğü gibi seçilen gelişmekte olan ülkelerin reel efektif döviz kurlarına bakıldığında ise en keskin yükselişin Türkiye’nin reel kurunda olduğu görülmektedir. Brezilya, Macaristan, Rusya, Güney Afrika ve Çek Cumhuriyeti’nin reel efektif döviz kurlarında 2010 yılının başından itibaren düşüşler görülürken enflasyon ile bağdaştırılan Türkiye’nin reel efektif döviz kurunun yükselişi dikkat çekmektedir. The Economist dergisi Big Mac'in ülkelerdeki satış fiyatına göre para birimlerini karşılaştırmaktadır. En son yayınlanan fiyatlara göre reel efektif döviz kurlarındaki harekete benzer şekilde TL en değerli para birimlerinden biri olarak gözükmektedir. ABD'de 3.57 dolara satılan Big Mac hamburgerin Türkiye'deki fiyatı 3.89 dolar olarak hesaplanmaktadır. Bu durumda Türkiye'de Big Mac ABD'dekinden daha pahalı satılmaktadır. Bu endekse bakılarak TL'nin aşırı değerli olduğu görülürken, gelişmekte olan ülkelerde Big Mac'in fiyatı 2 ile 2.5 dolar arasında değişmektedir.
Grafik‐6
Son olarak reel kurdaki hareketlerin çekirdek TÜFE üzerindeki etkisini daha detaylı bir şekilde inceleyebilmek için hazırladığımız VAR model çerçevesinde Türkiye’de çekirdek TÜFE’nin reel kurdaki 1 standart sapmalık şoka verdiği tepki yandaki Grafik‐6’da izlenmektedir. Grafik‐
6’da reel kurun değerlenmesinin çekirdek enflasyon üzerindeki etkisinin beklendiği gibi negatif olduğu görülürken, söz konusu etkinin bir dönem gecikmeli olduğu altıncı ayda maksimum seviyeye yükseldiği ve bir yıldan uzun bir süre içinde etkisini sürdürdüğü görülmektedir. Bu durum son zamanlarda çekirdek enflasyondaki düşüş üzerinde reel kurdaki hareketlerin önemine dikkat çekerken, reel kurdaki değerlenme ile önümüzdeki dönemde de çekirdek enflasyonda aşağı yönlü seyrin devam edebileceğine işaret etmektedir.
Dolayısıyla, reel bazda değerlenen TL ve ithalatçı bir ülke olarak dikkat çeken Türkiye’de diğer gelişmekte olan ülkelerde yaşanan yükselişe rağmen çekirdek enflasyonda düşüş yaşanması süpriz bir gelişme değildir. Çekirdek enflasyondaki düşüşün önümüzdeki dönemde sürdürülebilmesi ise önemli bir husus olarak karşımıza çıkarken, bu konuyu incelemek için Türkiye’de enflasyonun ithalat fiyatlarına geçişkenliği ve TÜFE’de yaşanan yükselişlerin çekirdek enflasyon üzerindeki etkisinin araştırılması gerekmektedir. Bu amaçla önümüzdeki haftaki raporumuzda
“Türkiye’de Çekirdek TÜFE’deki düşüş sürdürülebilir mi?” başlığı incelenecektir.
‐20
‐10 0 10 20 30
Ocak 09 Temmuz 09 Ocak 10 Temmuz 10
REER (yoy, %)
Çin Çek Cumhuriyeti
Macaristan Rusya
Güney Afrika Türkiye
Brezilya
Kaynak: BIS
Kaynak: BIS, TCMB, Dünya Bankası, Vakıfbank
Türkiye’de Çekirdek TÜFE’nin Reel
Kurdaki Şoka Verdiği Tepki ± 2 SH
5
Açıklanacak Veriler (29 Kasım‐6 Aralık 2010)
Ekonomi Gündemi Önceki Beklenti
29.11.2010 Euro Bölgesi Güven Endeksleri (Kasım) 0.98 1.05
İngiltere Para arzı (Ekim) ‐%0.2 ‐‐
İtalya ÜFE (Ekim, aylık) %0.2 ‐‐
Japonya Perakende Satışlar (Ekim, yıllık) %1.2 %0.7
PMI İmalat Endeksi (Kasım) 47.2 ‐‐
30.11.2010 ABD Case Shiller Konut Fiyat Endeksi(Eylül) %1.7 %1.3
Chicago PMI Endeksi (Kasım) 60.6 60.0
Conference Board Tüketici Güven Endeksi(Kasım) 50.2 52.0
Euro Bölgesi İşsizlik (Ekim) %10.1 %10.1
TÜFE (Kasım, yıllık) %1.9 %1.9
Almanya İşsizlik (Kasım) %7.5 %7.5
İtalya TÜFE (Kasım, aylık) %0.7 %0.1
İşsizlik (Ekim) %8.3 %8.3
Fransa ÜFE (Ekim, aylık) %0.3 %0.4
Japonya İşsizlik (Ekim) %5.0 %5.0
01.12.2010 ABD Haftalık Mortgage Verileri 728.8
ADP Özel İstihdam (Kasım) 43 bin 75 bin
ISM İmalat (Kasım) 56.9 56.2
Euro Bölgesi PMI İmalat Endeksi (Kasım) 55.5 55.5
Almanya PMI İmalat Endeksi (Kasım) 58.9 58.9
Perakende Satışlar (Ekim, aylık) ‐%2.3 %1.3
İtalya PMI İmalat Endeksi (Kasım) 53.0 52.6
02.12.2010 ABD Haftalık İşsizlik Başvuruları 407 bin 428 bin
Satış Aşamasındaki Konutlar (Ekim) ‐%1.8 ‐%1.0
Euro Bölgesi Büyüme Oranı 3. Çeyrek %0.4 %0.4
ÜFE (Ekim) %4.2 %4.3
ECB Toplantısı ve Faiz Kararı (Aralık) %1.0 %1.0
03.12.2010 ABD Tarımdışı İstihdam (Kasım) 151 bin 138 bin
İşsizlik Oranı (Kasım) %9.6 %9.6
Dayanıklı Mal Siparişleri (Ekim) %3.5 ‐‐
Fabrika Siparişleri (Ekim) %2.1 ‐%0.7
ISM Hizmetler Endeksi (Kasım) 54.3 54.9
Euro Bölgesi PMI Hizmetler Endeksi (Kasım) 55.2 55.2
Perakende Satışlar (Ekim) ‐%0.2 %0.2
İtalya PMI Hizmetler Endeksi (Kasım) 51 51.4
Almanya PMI Hizmetler Endeksi (Kasım) 58.6 58.6
İngiltere PMI Hizmetler Endeksi (Kasım) 53.2 53
‐4
‐3
‐2
‐1 0 1 2 3 4 5 6
02.2006 09.2006 04.2007 11.2007 06.2008 01.2009 08.2009 03.2010 10.2010
Öncül Göstergeler Endeksi (6 aylık % Değ.)
Öncül Göstergeler Endeksi
ABD EKONOMİK GÖSTERGELERİ EKONOMİK AKTİVİTE GÖSTERGELERİ
‐8
‐6
‐4
‐2 0 2 4 6 8 10
03.1990 03.1991 03.1992 03.1993 03.1994 03.1995 03.1996 03.1997 03.1998 03.1999 03.2000 03.2001 03.2002 03.2003 03.2004 03.2005 03.2006 03.2007 03.2008 03.2009 03.2010
Series1
ABD Büyüme
0 0,5 1 1,5 2 2,5 3 3,5
2010‐4Ç 2011‐1Ç 2011‐2Ç 2011‐3Ç 2011‐4Ç
ABD Büyüme Beklentisi (%, ç/ç)
ABD Büyüme Beklentisi
‐8
‐6
‐4
‐2 0 2 4 6 8
30 35 40 45 50 55 60 65
03.2002 09.2002 03.2003 09.2003 03.2004 09.2004 03.2005 09.2005 03.2006 09.2006 03.2007 09.2007 03.2008 09.2008 03.2009 09.2009 03.2010 09.2010
ISM İmalat Endeksi GSYİH (%, ç/ç, Sağ Eksen)
ISM İmalat ve Büyüme
‐8
‐6
‐4
‐2 0 2 4 6 8
30 35 40 45 50 55 60 65
03.2002 01.2003 11.2003 09.2004 07.2005 05.2006 03.2007 01.2008 11.2008 09.2009 07.2010
ISM Hizmetler Endeksi GSYİH (%, ç/ç, sağ eksen)
ISM Hizmetler ve Büyüme
‐50
‐40
‐30
‐20
‐10 0 10 20 30 40
02.2005 07.2005 12.2005 05.2006 10.2006 03.2007 08.2007 01.2008 06.2008 11.2008 04.2009 09.2009 02.2010 07.2010
Empire State İmalat Endeksi Philly FED İmalat Endeksi
Bölgesel Aktivite Endeksleri
2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 3 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5
0 1 2 3 4 5 6
08.2006 03.2007 10.2007 05.2008 12.2008 07.2009 02.2010 09.2010
Michigan 1 yıllık Enf. Endeksi
Michigan 5 yıllık Enf. Endeksi (Sağ Eksen)
Michigan Enflasyon Beklentisi
‐1
‐0,5 0 0,5 1 1,5 2 2,5 3
08.2006 03.2007 10.2007 05.2008 12.2008 07.2009 02.2010 09.2010
5 Yıllık Başabaş (Breakeven) Enflasyon Beklentisi
Piyasa Enflasyon Beklentisi
ENFLASYON GÖSTERGELERİ
‐3
‐2
‐1 0 1 2 3 4 5 6
0 0,5 1 1,5 2 2,5 3 3,5
09.2005 04.2006 11.2006 06.2007 01.2008 08.2008 03.2009 10.2009 05.2010
Çekirdek Enflasyon (Gıda ve Enerji Dışı) (%, y/y) TÜFE (%, y/y)
TÜFE ve Çekirdek Enflasyon
0 0,5 1 1,5 2 2,5 3 3,5 4 4,5 5
09.2005 04.2006 11.2006 06.2007 01.2008 08.2008 03.2009 10.2009 05.2010
ÜFE (yıllık ‐ %)
ÜFE (yıllık ‐ %)
ÜFE
0 20 40 60 80 100 120 140 160
0 0,5 1 1,5 2 2,5 3 3,5 4 4,5
08.2007 03.2008 10.2008 05.2009 12.2009 07.2010
Benzin Fiyatları (Dolar)
Ham Petrol Fiyatları (Dolar, Sağ Eksen)
Petrol ve Petrol Ürünleri Enflasyonu
‐2
‐1 0 1 2 3 4 5 6 7
09.2006 04.2007 11.2007 06.2008 01.2009 08.2009 03.2010 10.2010
Gıda Fiyatları (%, y/y)
Gıda Enflasyonu
DIŞ TİCARET GÖSTERGELERİ
TÜKETİM GÖSTERGELERİ
‐90
‐80
‐70
‐60
‐50
‐40
‐30
‐20
‐10 0
08.2006 03.2007 10.2007 05.2008 12.2008 07.2009 02.2010 09.2010
Dış Ticaret Dengesi Dış Ticaret Dengesi (Petrol Hariç)
ABD Dış Ticaret Dengesi
‐100
‐50 0 50 100 150 200
06.2006 11.2006 04.2007 09.2007 02.2008 07.2008 12.2008 05.2009 10.2009 03.2010 08.2010
ABD Net Menkul Kıymet Yatırımı (Milyar $)
ABD Menkul Kıymetlerine Net Yabancı Yatırımı
‐15
‐10
‐5 0 5 10
09.2006 04.2007 11.2007 06.2008 01.2009 08.2009 03.2010 10.2010
Perakende Satışlar (%, y/y) Perakende Satışlar (Oto Hariç, %, y/y) Perakende Satışlar (Gaz Hariç, %, y/y)
Perakende Satışlar
‐3
‐2
‐1 0 1 2 3 4 5 6
09.2008 12.2008 03.2009 06.2009 09.2009 12.2009 03.2010 06.2010 09.2010
ICSC Mağaza Zinciri Satışları (%, y/y)
Haftalık Perakende Satış Verileri
‐3
‐2
‐1 0 1 2 3 4 5
09.2001 07.2002 05.2003 03.2004 01.2005 11.2005 09.2006 07.2007 05.2008 03.2009 01.2010
Reel Tüketim Harcamaları (%, y/y)
Tüketim Harcamaları
50 55 60 65 70 75 80 85 90 95 100
08.2006 01.2007 06.2007 11.2007 04.2008 09.2008 02.2009 07.2009 12.2009 05.2010 10.2010
Michigan Ünv. Tüketici Güven Endeksi
Michigan Tüketici Güven Endeksi
KONUT PİYASASI GÖSTERGELERİ
2,5 3 3,5 4 4,5 5 5,5 6 6,5 7
70 75 80 85 90 95 100 105 110 115
06.2006 12.2006 06.2007 12.2007 06.2008 12.2008 06.2009 12.2009 06.2010
Bekleyen Konut Satışları Endeksi
İkinci El Konut Satışları (Milyon, Sağ Eksen)
Konut Satışları
‐25
‐20
‐15
‐10
‐5 0 5 10 15 20
09.2005 04.2006 11.2006 06.2007 01.2008 08.2008 03.2009 10.2009 05.2010
Case Shiller Konut Fiyat Endeksi
Case Shiller Konut Fiyat Endeksi
Konut Fiyatları
3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
08.2006 01.2007 06.2007 11.2007 04.2008 09.2008 02.2009 07.2009 12.2009 05.2010 10.2010
Yeni Konut Arzı (mlyn adet)
Yeni Konut Arzı (mlyn adet)
Yeni Konut Arzı
3 3,5 4 4,5 5 5,5 6 6,5 7 7,5
4,5 5 5,5 6 6,5 7
08.2006 02.2007 08.2007 02.2008 08.2008 02.2009 08.2009 02.2010 08.2010
Mortgage Faiz (Sabit Faizli)
Mortgage Faiz (Değişken Faizli, Sağ Eksen)
İpotekli Konut Kredisi Faizleri
İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ
250 300 350 400 450 500 550 600 650 700
02.2008 07.2008 12.2008 05.2009 10.2009 03.2010 08.2010
Haftalık İşsizlik Başvuruları (Bin) Haftalık İşsizlik Başvuruları (4 Haf. H.O.)
İşsizlik Başvuruları
2 2,5 3 3,5 4 4,5
08.2006 03.2007 10.2007 05.2008 12.2008 07.2009 02.2010 09.2010
Ortalama Saatlik Ücret (%, y/y)
Ortalama Saatlik Ücret
3 4 5 6 7 8 9 10 11
06.200612.200606.200712.200706.200812.200806.200912.200906.2010
Issizlik Orani (%)
Issizlik Orani
‐900
‐700
‐500
‐300
‐100 100 300 500
06.2006 01.2007 08.2007 03.2008 10.2008 05.2009 12.2009 07.2010
Tarim Disi Istihdam Aylik Degisim (Bin Kisi)
Tarim Disi Istihdam
EURO BÖLGESİ AKTİVİTE GÖSTERGELERİ
‐4
‐3
‐2
‐1 0 1 2 3
06.06 09.06 12.06 03.07 06.07 09.07 12.07 03.08 06.08 09.08 12.08 03.09 06.09 09.09 12.09 03.10 06.10 09.10
Euro Bölgesi(ç/ç) Almanya(ç/ç) Fransa(ç/ç)
Büyüme (Çeyreklik)
0 0,5 1 1,5 2 2,5 3 3,5 4
2010‐4Ç 2011‐1Ç 2011‐2Ç 2011‐3Ç
Euro Bölgesi Almanya İngiltere
% Büyüme Tahminleri
‐20
‐15
‐10
‐5 0 5 10
‐40
‐35
‐30
‐25
‐20
‐15
‐10
‐5 0 5 10
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Euro Bölgesi Sanayi Güveni (2 ay ileri)
Sanayi Üretim Endeksi (% ‐ 3ay Ort/3 ay Ort, sağ eksen)
Sanayi Üretimi ve Güven Endeksi
35 40 45 50 55 60 65
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
Euro Bölgesi İngiltere
Fransa Almanya
Hizmetler PMI
30 35 40 45 50 55 60 65
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
Euro Bölgesi İngiltere
Almanya Fransa
İmalat Sanayi PMI
DIŞ TİCARET GÖSTERGELERİ
ENFLASYON GÖSTERGELERİ
‐30
‐20
‐10 0 10 20 30
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Euro Bölgesi İthalat (%‐y/y)
Euro Bölgesi İhracat (%‐y/y,Sağ Eksen)
İthalat‐İhracat
0,5 1 1,5 2 2,5 3
‐1,5
‐0,5 0,5 1,5 2,5 3,5 4,5
Euro Bölgesi TÜFE (% ‐ y/y)
Çekirdek Enflasyon (% ‐ y/y, sağ eksen)
TÜFE ve Çekirdek Enflasyonu
‐10
‐5 0 5 10 15 20
‐7
‐6
‐5
‐4
‐3
‐2
‐1 0 1 2
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Fransa Dış Ticaret Dengesi (milyar euro,sol eksen) Euro Bölgesi Dış Ticaret Dengesi (milyar euro) Almanya Dış Ticaret Dengesi (milyar euro)
Dış Ticaret Dengesi
0 0,5 1 1,5 2 2,5 3
‐10
‐8
‐6
‐4
‐2 0 2 4 6 8 10
Euro Bölgesi ÜFE (y/y)
Çekirdek Enflasyon (y/y, Sağ Eksen)
ÜFE ve Çekirdek Enflasyonu
‐2
‐1 0 1 2 3 4 5 6
01.07.2003 01.12.2003 01.05.2004 01.10.2004 01.03.2005 01.08.2005 01.01.2006 01.06.2006 01.11.2006 01.04.2007 01.09.2007 01.02.2008 01.07.2008 01.12.2008 01.05.2009 01.10.2009 01.03.2010 01.08.2010
İspanya TÜFE(y/y) İtalya TÜFE(y/y) Almanya TÜFE(y/y) Fransa TÜFE(y/y)
Ülkeler Bazında TÜFE
İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ
TÜKETİM GÖSTERGELERİ
7 7,5 8 8,5 9 9,5 10 10,5
İşsizlik Oranı (%)
İşsizlik Oranı
35 40 45 50 55 60 65
‐2,5
‐2
‐1,5
‐1
‐0,5 0 0,5 1 1,5 2 2,5
2006 2007 2008 2009 2010
Bileşik PMI (sol eksen) Euro Bölgesi İstihdam (% ‐ y/y)
İstihdam ve PMI
‐2,5
‐2
‐1,5
‐1
‐0,5 0 0,5 1 1,5 2
2006Ç2 2006Ç3 2006Ç4 2007Ç1 2007Ç2 2007Ç3 2007Ç4 2008Ç1 2008Ç2 2008Ç3 2008Ç4 2009Ç1 2009Ç2 2009Ç3 2009Ç4 2010Ç1 2010Ç2
Euro Bölgesi Özel Tüketim Almanya Özel Tüketim Fransa Özel Tüketim
Özel Tüketim
‐2 0 2 4 6 8 10 12
‐5 0 5 10 15 20
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Reel Sektör Kredileri (% ‐ y/y)
Hanehalkı Kredileri (% ‐ y/y, Sağ Eksen)
Krediler
‐2 0 2 4 6 8 10
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Tüketici Kredileri ( % ‐ y/y)
Tüketici Kredileri
‐2
‐1,5
‐1
‐0,5 0 0,5 1 1,5 2
05Ç1 05Ç2 05Ç3 05Ç4 06Ç1 06Ç2 06Ç3 06Ç4 07Ç1 07Ç2 07Ç3 07Ç4 08Ç1 08Ç2 08Ç3 08Ç4 09Ç1 09Ç2 09Ç3 09Ç4 10Ç1 10Ç2
Euro Bölgesi Perakende Satışlar (% ‐ ç/ç) Özel Tüketim (% ‐ ç/ç)
Perakende Satışlar ve Özel Tüketim
‐1,5
‐1
‐0,5 0 0,5 1 1,5 2 2,5
‐40
‐35
‐30
‐25
‐20
‐15
‐10
‐5 0 5
1994 1996 1998 2000 2002 2004 2006 2008 2010 Tüketici Güveni Özel Tüketim (% ‐ y/y, Sağ Eksen)
Tüketici Güven Endeksi ve Özel Tüketim
‐4
‐3
‐2
‐1 0 1 2 3 4
2005Ç2 2005Ç3 2005Ç4 2006Ç1 2006Ç2 2006Ç3 2006Ç4 2007Ç1 2007Ç2 2007Ç3 2007Ç4 2008Ç1 2008Ç2 2008Ç3 2008Ç4 2009Ç1 2009Ç2 2009Ç3 2009Ç4 2010Ç1 2010Ç2
Euro Bölgesi Perakende Satışları (%, ç/ç) Almanya Perakende Satışları (%, ç/ç) Fransa Perakende Satışları (%, ç/ç)
Perakende Satışlar
LİKİDİTE GÖSTERGELERİ
‐50 0 50 100 150 200 250 300 350 400
16.03.2007 16.07.2007 16.11.2007 16.03.2008 16.07.2008 16.11.2008 16.03.2009 16.07.2009 16.11.2009 16.03.2010 16.07.2010 16.11.2010
bps
USD Spread GBP Spread
Euro Spread AUD Spread
LIBOR ve OIS Spreadleri
0 1 2 3 4 5 6 7
16.03.2007 16.07.2007 16.11.2007 16.03.2008 16.07.2008 16.11.2008 16.03.2009 16.07.2009 16.11.2009 16.03.2010 16.07.2010 16.11.2010
%
FED Faiz Oranı 3 ay USD Libor
3 ay Haz. Bon. Getirisi 3 ay ABCP Getirisi 3 ay USD OIS
ABD Kısa Vadeli Faiz Oranları
0 1 2 3 4 5 6
23.03.2007 23.07.2007 23.11.2007 23.03.2008 23.07.2008 23.11.2008 23.03.2009 23.07.2009 23.11.2009 23.03.2010 23.07.2010 23.11.2010
%
ECB Faiz Oranı 3 ay Euro Libor
3 ay Göst. Haz. Bon. Getirisi 3 ay Euro OIS
Euro Bölgesi Kısa Vadeli Faiz Oranları
0 1 2 3 4 5 6 7 8
27.04.2007 27.08.2007 27.12.2007 27.04.2008 27.08.2008 27.12.2008 27.04.2009 27.08.2009 27.12.2009 27.04.2010 27.08.2010
%
BoE Faiz Oranı 3 ay GBP Libor
3 ay Göst. Haz. Bon. Getirisi 3 ay GBP OIS
İngiltere Kısa Vadeli Faiz Oranları
Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar
Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar
Serkan Özcan Baş Ekonomist [email protected] 0312‐455 70 87
Cem Eroğlu Kıdemli Ekonomist [email protected] 0312‐455 84 80
Nazan Kılıç Ekonomist [email protected] 0312‐455 84 89
Bilge Özalp Türkarslan Ekonomist [email protected] 0312‐455 84 88
Zeynep Burcu Çevik Ekonomist [email protected] 0312‐455 84 93
Seda Meyveci Ekonomist [email protected] 0312‐455 84 85
Emine Özgü Özen Araştırmacı [email protected] 0312‐455 84 87
Selin Düz Araştırmacı [email protected] 0312‐455 84 93
Naime Doğan Araştırmacı [email protected] 0312‐455 84 86
Fatma Özlem Kanbur Araştırmacı [email protected] 0312‐455 84 82
Elif Artman Araştırmacı [email protected] 0312‐455 84 90
Senem Güder Araştırmacı [email protected] 0312‐455 84 76
Halide Pelin Kaptan Araştırmacı [email protected] 0312‐455 84 83
Bu rapor Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. tarafından güvenilir olduğuna inanılan kaynaklardan sağlanan bilgiler kullanılarak hazırlanmıştır.
Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. bu bilgi ve verilerin doğruluğu hakkında herhangi bir garanti vermemekte ve bu rapor ve içindeki bilgilerin kullanılması nedeniyle doğrudan veya dolaylı olarak oluşacak zararlardan dolayı sorumluluk kabul etmemektedir. Bu rapor sadece bilgi vermek amacıyla hazırlanmış olup, hiçbir konuda yatırım önerisi olarak yorumlanmamalıdır. Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. bu raporda yer alan bilgilerde daha önceden bilgilendirme yapmaksızın kısmen veya tamamen değişiklik yapma hakkına sahiptir.
