Aylık Emtia Bülteni Nisan 2017

(1)

MART 2013

Aylık Emtia Bülteni

Kaynak: Dünya Bankası, IMF *Enerji dışı endeksin alt endeksleri arasında yer almaktadır.

EMTİA FİYAT ENDEKSLERİ (2010=100)

Nisan 2017

1

 Mart ayında emtia fiyatlarının seyrinde ABD Başkanı Trump’ın seçim vaatleri arasında yer alan genişleyici maliye politikası uygulamalarına ilişkin belirsizlikler, Mart ayı toplantısında faiz artıran Fed’in para politikasındaki normalleşmeyi destekleyen veriler ve Çin’in 2017 yılı büyüme hedefini düşürmesi etkili oldu.

 Bu çerçevede, küresel piyasalarda emtia fiyatları Mart’ta bir önceki aya göre %3,8 geriledi.

 Mart ayında enerji fiyatlarındaki %5,9’luk düşüş dikkat çekerken, söz konusu düşüşün büyük ölçüde ABD’deki üretim artışına bağlı olarak gerileyen petrol fiyatlarından kaynaklandığı görüldü. Aynı zamanda, mevsim koşulları nedeniyle talebin azalacağı beklentisiyle doğalgaz fiyatları da sert gerileyerek enerji grubu fiyatlarını aşağı çekti.

 Enerji dışı emtia grubunda gıda fiyatları öncülüğünde tarımsal ürün fiyatlarının gerilediği görüldü.

Metal fiyatlarında da talep yönlü kaygılar paralelinde hafif düşüşler kaydedildi.

40 60 80 100 120 140 160

Mar.10 Eki.10 May.11 Ara.11 Tem.12 Şub.13 Eyl.13 Nis.14 Kas.14 Haz.15 Oca.16 Ağu.16 Mar.17

Emtia Fiyatları Genel Endeksi

20 40 60 80 100 120 140 160

Enerji ve Enerji Dışı

Enerji Enerji Dışı

40 60 80 100 120 140 160

Tarım *

40 60 80 100 120 140 160

Metal *

Metal Değerli Metal

(2)

Aylık Emtia Bülteni

EMTİA PİYASALARINDA SON GELİŞMELER

Nisan 2017 2

 Doğalgaz fiyatları Mart’ta bir önceki aya göre %14,5 ile sert düştü. Bu gelişmede, önümüzdeki dönemde mevsimsel etkilere bağlı olarak doğalgaz tüketiminin azalacak olması ve doğalgaz stoklarının mevcut talebi karşılayabilecek düzeyde bulunması etkili oldu.

 Ham petrol fiyatları da OPEC kesintilerine rağmen diğer ülkelerdeki üretim artışları paralelinde %6,3 azaldı. ABD’nin yüksek kaya gazı üretiminin etkisiyle üretim ve stoklarda artış yaşanacağı beklentisi, petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı yaratmaya devam ediyor.

 Endüstriyel metal fiyatları dönemsel arz fazlalarına ve kısmen talep yönlü kaygılara bağlı olarak geriledi. Demir cevheri fiyatları stok artışına bağlı düşerken, nikel fiyatları da Filipinler’deki üretim kısıntısına karşılık Endonezya’nın nikel ihracatını artırmak üzere harekete geçmesiyle geriledi.

 2017’nin ilk çeyreğinde arz yönlü kaygılar sebebiyle hızlı yükselen kauçuk fiyatları, Mart ayında %11,9 geriledi. Fiyat artışının etkisiyle artan üretime karşın talebin aynı kalması, stok fazlası yaratarak fiyatları aşağı doğru baskıladı. Ayrıca, Asya pazarında gerileyen otomotiv satışları fiyat düşüşünü destekledi.

 Otomotiv endüstrisinde yoğun olarak kullanılan bir diğer emtia olan paladyum fiyatları ise yükseldi.

Diğer taraftan, bu emtiaya yönelik talebin %90’ının otomotiv sektöründen kaynaklanması ve küresel otomotiv pazarına yönelik büyüme tahminlerinin aşağı yönlü revize edilmesi, söz konusu fiyat artışın kalıcı olmayabileceğine işaret ediyor.

 Beyaz et fiyatları Mart’ta aylık bazda %8 ile hızlı yükseldi. Bu gelişmede, güçlü talebin yanı sıra dünyanın önemli et üreticilerinden Brezilya’da üretilen etlerin sağlığa zararlı özellikler içerdiği yönündeki haberler etkili oldu. Söz konusu haberlerin ardından konuyla ilgili soruşturma başlatıldı.

Birçok ülke Brezilya’dan beyaz ve kırmızı et ithalatını soruşturma tamamlanana kadar durdurma kararı aldı.

Kaynak: Dünya Bankası, Uluslararası Otomotiv Sanayicileri Birliği (OICA)

(t) tahmin

(*) Kauçuk fiyatları Ocak-Mart 2017 dönemine aittir.

5 25 45 65 85 105 125 145 165

0 2 4 6 8 10 12 14

Mar.12 Eyl.12 Mar.13 Eyl.13 Mar.14 Eyl.14 Mar.15 Eyl.15 Mar.16 Eyl.16 Mar.17

Doğalgaz ve Enerji Fiyatları

Doğalgaz (USD/milyon btu)

Enerji Fiyatları (2010=100, sağ eksen)

0,0 1,0 2,0 3,0 4,0 5,0

-10 -5 0 5 10 15 20

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017(t)*

Küresel Otomotiv Pazarı ve Kauçuk Fiyatları

Otomotiv Satışları (yıllık % değişim) Kauçuk Fiyatları (USD/kg, sağ eksen)

(3)

Aylık Emtia Bülteni

EMTİA PİYASALARINDA SON GELİŞMELER

Nisan 2017 3

 Şeker fiyatları önceki aya göre %10,9 ile önemli bir düşüş kaydetti. Hindistan’ın şeker talebindeki düşüş ve stokların tahminlerin üzerinde gerçekleşmesi fiyatları aşağı yönlü etkiledi. Ayrıca, Brezilya’nın şeker üretimine yönlendirdiği şeker kamışı miktarını artırması da fiyatlardaki gerilemede etkili oldu.

Öte yandan, şeker fiyatları 2015’in son çeyreğinden bu yana genel tahıl ürünleri fiyatlarından yukarı yönlü ayrışıyor. Olumlu hava koşulları ve bol yağış öngörüsüyle 2018/19 döneminde şeker üretim tahminlerinin yükselmesi ise fiyat beklentileri üzerinde baskı yaratıyor.

 Küresel ölçekte tarımsal emtia fiyatları 2014 ortasından itibaren genel olarak aşağı yönlü seyrederken, Türkiye’de tarım ürünleri üretici fiyatlarının aksi yönde hareket ettiği dikkat çekiyor. Ayrıca, yurt içinde 2016 ortasından itibaren hızlanan döviz kuru artışı ile enerji fiyatları başta olmak üzere genel emtia fiyatlarındaki yükselişin üretim maliyetlerini artırdığı ve bunun da fiyatlara yansıdığı gözleniyor.

 Mart’ta hafif gerileyen buğday fiyatları, önceki yılın aynı ayına göre yaklaşık %20 aşağıda bulunuyor.

Avustralya ve Arjantin’de uygun iklim koşullarından da destek bulan ve bu çerçevede rekor seviyelere yükselen üretim, buğday fiyatlarındaki düşüşün temel sebebi olarak görülüyor. Buna karşılık, ABD’deki düşük hasat ve yılın ikinci çeyreğinde Pasifik Okyanusu’nda beklenen olumsuz iklim koşulları nedeniyle azalacağı tahmin edilen üretimin önümüzdeki dönemde fiyatların kısmen toparlanmasını sağlayabileceği düşünülüyor.

Kaynak: Dünya Bankası, Reuters, TÜİK

0,0 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6

0 20 40 60 80 100 120 140

Mar.14 Haz.14 Eyl.14 Ara.14 Mar.15 Haz.15 Eyl.15 Ara.15 Mar.16 Haz.16 Eyl.16 Ara.16 Mar.17

Küresel Piyasalarda Şeker ve Tahıl Fiyatlarının Gelişimi

Tahıl Fiyatları Endeksi (2010=100) Şeker Fiyatları (USD/kg, sağ eksen)

80 90 100 110 120 130 140 150 160

Oca.12 Haz.12 Kas.12 Nis.13 Eyl.13 Şub.14 Tem.14 Ara.14 May.15 Eki.15 Mar.16 Ağu.16 Oca.17

Türkiye 'de ve Dünya Tarımsal Emtia Fiyatları (2010=100)

Türkiye (Tarım Ürünleri ÜFE) Dünya

(4)

EMTİA PİYASALARINDA BEKLENTİLER

Nisan 2017

EMTİA FİYATLARI: Gerçekleşme ve Tahminler

4

Kaynak: Dünya Bankası * Brent, WTI ve Dubai petrolleri spot fiyatları ortalamasıdır.

Aylık Emtia Bülteni

 ABD’de genişlemeci maliye politikası uygulamalarının kısa vadede gerçekleştirilmek yerine, orta ve uzun vadeye yayılacağına dair beklentilerin artmasıyla emtia fiyatlarındaki artışın önümüzdeki dönemde hız kesmesi bekleniyor.

 Çin’in büyümesinde olası güç kaybı ve stok artışı doğrultusunda yılın ikinci yarısında çelik başta olmak üzere metal fiyatlarında da gerileme öngörülüyor.

 Diğer taraftan, son dönemde önemli ölçüde artan jeopolitik riskler emtia fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturmaya devam ediyor. Jeopolitik risklerdeki artış güvenli liman algısıyla değerli metallere yönelik talebi artırıyor.

2 0 0 0 2 0 1 4 2 0 1 5 2 0 1 6 2 0 1 7 2 0 1 8 2 0 2 0 2 0 2 5 Enerji

Ham Petrol* USD/varil 28,2 96,2 50,8 42,8 55,0 60,0 62,9 71,0

Kömür USD/ton 26,3 70,1 57,5 65,9 70,0 60,0 55,4 57,7

Doğalgaz (Avrupa) USD/milyon btu 3,9 10,1 7,3 4,6 5,0 5,2 5,6 6,7

Tarım

Kakao USD/kg 0,9 3,1 3,1 2,9 2,6 2,6 2,7 2,8

Kahve USD/kg 1,9 4,4 3,5 3,6 3,6 3,6 3,6 3,5

Çay USD/kg 1,9 2,7 2,7 2,6 2,8 2,8 2,8 2,9

Soya Yağı USD/ton 338 909 757 809 900 907 922 960

Mısır USD/ton 89 193 170 159 160 163 170 189

Pirinç USD/ton 202 423 386 396 385 389 397 418

Buğday USD/ton 114 285 204 167 150 156 167 200

Kırmızı Et USD/kg 1,9 4,9 4,4 3,9 4,0 4,0 4,0 4,1

Beyaz Et USD/kg 1,3 2,4 2,5 2,5 2,4 2,4 2,4 2,3

Şeker USD/kg 0,2 0,4 0,3 0,4 0,4 0,4 0,4 0,4

Tomruk USD/metreküp 275 465 389 387 380 385 395 422

Pamuk USD/kg 1,3 1,8 1,6 1,6 1,7 1,7 1,8 2,0

Kauçuk USD/kg 0,7 2,0 1,6 1,6 2,1 2,1 2,2 2,3

Tütün USD/ton 2.976 4.991 4.908 4.813 4.900 4.868 4.805 4.650

Metal

Aluminyum USD/ton 1.549 1.867 1.665 1.604 1.700 1.734 1.804 1.992

Bakır USD/ton 1.813 6.863 5.510 4.868 5.400 5.509 5.733 6.335

Demir Cevheri USD/kuru ton 28,8 96,9 55,8 58,4 65,0 55,0 55,8 57,9

Kurşun USD/ton 454 2.095 1.788 1.867 2.200 2.208 2.223 2.261

Nikel USD/ton 8.638 16.893 11.863 9.595 11.000 11.518 12.627 15.892

Kalay USD/ton 5.436 21.899 16.067 17.934 20.000 20.216 20.656 21.796

Çinko USD/ton 1.128 2.161 1.932 2.090 2.650 2.800 2.729 2.559

Altın USD/troy ons 279 1.266 1.161 1.249 1.150 1.138 1.114 1.055

Gümüş USD/troy ons 5,0 19,1 15,7 17,1 16,5 16,5 16,4 16,2

Platin USD/troy ons 545 1.384 1.053 987 1.000 1.032 1.098 1.283

Tahmin Gerç ekleşme

(5)

Nisan 2017 5

Kaynak: Dünya Bankası, IMF * Brent, WTI ve Dubai petrolleri spot fiyatları ortalamasıdır.

Aylık Emtia Bülteni

-40 -20 0 20 40 60 80 100

Doğalgaz Kauçuk Şeker Ham Petrol*

Palm Yağı Platin Nikel Kahve Ayçiçek Yağı Soya Yağı Çinko Mısır Bakır Gümüş Kurşun Demir Cevheri Buğday Altın Zeytinyağı Kömür Tütün Çay Tomruk Pirinç Kakao Pamuk Aluminyum Kalay Kırmızı Et Beyaz Et

Emtia Fiyatlarında Değişim Oranları (Mart 2017)

Yıllık % Değişim Aylık % Değişim

(6)

Nisan 2017 6

EMTİA FİYATLARI - I

Aylık Emtia Bülteni

20 40 60 80 100 120 140

Ham Petrol* (USD/varil)

40 50 60 70 80 90 100 110 120 130 140

Kömür (USD/ton)

3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

D oğalgaz (USD/milyon btu)

2 3 4 5 6 7

Kahve (USD/kg)

2,0 2,2 2,4 2,6 2,8 3,0 3,2 3,4

Ç ay (USD/kg)

1,6 1,8 2,0 2,2 2,4 2,6 2,8 3,0 3,2 3,4 3,6

Kakao (USD/kg)

100 150 200 250 300 350

Mısır (USD/ton)

300 350 400 450 500 550 600 650

Pirinç (USD/ton)

100 150 200 250 300 350 400

B uğ day (USD/ton)

0,8 0,9 1,0 1,1 1,2

B eyaz Et (USD/lb)

0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7

Şeker (USD/kg)

2,0 3,0 4,0 5,0 6,0

Kırmızı Et (USD/kg)

800 900 1.000 1.100 1.200 1.300 1.400 1.500 1.600 1.700 1.800

Ayçiçek Yağı (USD/ton)

2.500 3.000 3.500 4.000 4.500 5.000 5.500 6.000

Zeytinyağı (USD/ton)

600 700 800 900 1.000 1.100 1.200 1.300 1.400 1.500

Soya Yağı (USD/ton)

(7)

Nisan 2017 7

EMTİA FİYATLARI - II

Aylık Emtia Bülteni

4.000 4.200 4.400 4.600 4.800 5.000 5.200

Tütün (USD/ton)

350 370 390 410 430 450 470 490 510 530 550

Tomruk (USD/metre küp)

500 600 700 800 900 1.000 1.100 1.200 1.300 1.400

Palm Yağı (USD/ton)

0 1 2 3 4 5 6

Pamuk (USD/kg)

0 1 2 3 4 5 6

Kauçuk (USD/kg)

1.200 1.400 1.600 1.800 2.000 2.200 2.400 2.600 2.800

Aluminyum (USD/ton)

4.000 5.000 6.000 7.000 8.000 9.000 10.000

B akır (USD/ton)

1.400 1.600 1.800 2.000 2.200 2.400 2.600 2.800 3.000

Kurşun (USD/ton)

10.000 15.000 20.000 25.000 30.000 35.000

Kalay (USD/ton)

5.000 10.000 15.000 20.000 25.000 30.000

Nikel (USD/ton)

1.200 1.400 1.600 1.800 2.000 2.200 2.400 2.600 2.800 3.000

Ç inko (USD/ton)

800 900 1.000 1.100 1.200 1.300 1.400 1.500 1.600 1.700 1.800

Altın (USD/troy ons)

5 10 15 20 25 30 35 40 45

Gümüş (USD/troy ons)

30 50 70 90 110 130 150 170 190

D emir Cevheri (USD/ kuru ton

%63,5 demir)

600 800 1.000 1.200 1.400 1.600 1.800 2.000

Platin (USD/troy ons)

(8)

Aylık Emtia Bülteni

Bu rapor Bankamız uzmanları tarafından güvenilir olduğuna inanılan kamuya açık kaynaklardan elde edilen bilgiler kullanılmak suretiyle, sadece bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hiçbir şekilde finansal enstrümanların alım veya satımı konusunda tavsiye veya finansal danışmanlık hizmeti sağlanması olarak yorumlanmamalıdır. Bu raporda yer verilen görüş ve değerlendirmeler, hiçbir şekilde Türkiye İş Bankası A.Ş.’nin kurumsal yaklaşımını yansıtmamakta olup, raporu kaleme alan uzmanların kişisel görüş ve değerlendirmeleridir. Türkiye İş Bankası A.Ş. bu raporda yer alan bilgi, görüş ve değerlendirmelerin doğru, değişmez ve eksiksiz olması konusunda herhangi bir şekilde garanti vermemektedir. Türkiye İş Bankası A.Ş. bu raporda yer alan bilgilerde herhangi bir bildirimde bulunmaksızın değişiklik yapma hakkına sahiptir. Bu rapor ve içindeki bilgilerin kullanılması nedeniyle doğrudan veya dolaylı olarak oluşacak zararlardan Türkiye İş Bankası A.Ş. hiçbir şekilde sorumluluk kabul etmemektedir.

İşbu rapor üzerinde Bankamızın telif hakkı olup, Bankamızın yazılı izni alınmaksızın herhangi bir kişi tarafından, herhangi bir amaçla, kısmen veya tamamen çoğaltılamaz, dağıtılamaz veya yayımlanamaz. Tüm haklarımız saklıdır.

Bütün yayınlarımıza http://ekonomi.isbank.com.tr adresinden erişebilirsiniz.

İzlem Erdem - Bölüm Müdürü Aslı Göksun Şat Sezgin - Uzman [email protected] [email protected] Alper Gürler - Birim Müdürü Bora Çevik - Uzman [email protected] [email protected] H. Erhan Gül - Müdür Yrd. Ahmet Aşarkaya - Uzman [email protected] [email protected] Dilek Sarsın Kaya - Müdür Yrd. Ayşe Betül Öztürk - Uzman Yrd.

[email protected] [email protected] Türkiye İş Bankası A.Ş - İktisadi Araştırmalar Bölümü