SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU 2
6. Hafta
Örnek olay çalışması
ÖRNEK OLAY
• İşçi Z, bir otelde resepsiyonist olarak çalışmaktadır.
• İşe 1.1.2016 tarihinde girmiştir. Daha sonra 1.
1. 2020 tarihinde işten çıkarılmıştır.
ÖRNEK OLAY
• İşten çıkarken, işyeri sahibi ile aralarında bir anlaşma imzalamış ve sosyal güvenlik
primlerinin yatırılmayan kısmından ve kıdem tazminatı alacağından feragat ettiğini kabul etmiştir.
• Z, daha sonra işvereni aleyhine dava açarak bu alacaklarının tahsil edilmesini istemiştir.
ÖRNEK OLAY
• Yerel mahkeme, Z ile işvereni arasında daha önce imzalanmış olan feragat sözleşmesine binayen bu talebi reddetmiştir.
• Bu durumu sosyal güvenlik hukuku açısından değerlendiriniz.
ÖRNEK OLAY
• Sosyal güvenlik bir insan hakkı olarak kabul edilmektedir.
• Anayasamız da bu durumu açık bir biçimde ifade etmiştir.
• Dolayısıyla kişinin bu haktan feragat etmesi mümkün değildir.
• Aksi yönde bir sözleşmenin varlığı bu durumu değiştirmez.
ÖRNEK OLAY
• Konuya ilişkin bir Hukuk Genel Kurulu kararında bu husus şu şekilde ifade edilmiştir:
• “1982 Anayasasının 12. maddesine göre ‘Herkes
kişiliğine bağlı, dokunulmaz devredilmez, vazgeçilmez, temel hak ve hürriyetlere sahiptir’.
• 60. maddede ise ‘Herkes sosyal güvenlik hakkına
sahiptir’ hükmüne yer verilmiştir. Bu iki hüküm birlikte değerlendirilecek olursa sosyal güvenlik hakkının kişiye sıkı sıkıya bağlı dokunulmaz ve feragat edilemez bir
hak olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
ÖRNEK OLAY
• Bu nedenle, sigortalılık hakkından feragat edilemez.
• Kamu düzenini ilgilendiren bu tür tespit
davalarında hâkimin feragat nedeniyle davayı reddetmeyip özel bir duyarlılık göstererek
delilleri kendiliğinden toplaması ve sonucuna göre karar vermesi gerekir.
•
ÖRNEK OLAY
• Zira, sigortalı hizmet tespiti davasının açılması ile Sosyal Sigortalar Kurumu bir çalışma
ilişkisinden haberdar olacak gerektiğinde müfettiş incelemesi yaparak resen prim tahakkuk ettirip, tahsil edecektir.
• Görüldüğü gibi hizmet tespiti davaları kurumun hak alanını da doğrudan
ilgilendirmektedir(ERDOĞAN, 2014).
