BATMAN İLİ, MERKEZ İLÇESİNDE YAKLAŞIK 1150 HEKTARLIK ALANDA İLAVE VE REVİZYON NAZIM İMAR PLANI PLAN AÇIKLAMA RAPORU VE PLAN HÜKÜMLERİ

BATMAN İLİ, MERKEZ İLÇESİNDE YAKLAŞIK 1150 HEKTARLIK ALANDA İLAVE VE REVİZYON NAZIM İMAR PLANI

(KUZEY ÇEVRE YOLU VE ÇEVRESİ)

PLAN AÇIKLAMA RAPORU VE PLAN HÜKÜMLERİ

UTTA PLANLAMA PROJELENDİRME DANIŞMANLIK TİC. LTD. ŞTİ.

2021

İÇİNDEKİLER

SUNUŞ ... 4

AMAÇ... 5

KAPSAM ... 6

PLANIN MİSYONU, VİZYONU VE HEDEFLERİ ... 7

BATMAN KENTİ VE PLANLAMA ALANINDA MEVCUT DURUM ... 9

YÖNTEM ...18

A. PLANLAMA KARARLARI ...19

1. PLANLAMA İLKELERİ ...19

2. KORUMA-KULLANMA ESASLARI ...20

3. AÇIK VE YEŞİL ALAN SİSTEMİ ...20

4. ULAŞIM, ERİŞİLEBİLİRLİK ...20

5. NÜFUS VE YOĞUNLUK KARARLARI ...22

6. ALAN KULLANIM KARARLARI ...27

6.1. KONUT YERLEŞME ALANLARI ...29

6.2. KENTSEL ÇALIŞMA ALANLARI ...29

6.2.1. Ticaret Alanları --- 29

6.2.2. Ticaret-Konut Alanları --- 29

6.2.3. Ticaret-Turizm Alanları --- 30

6.2.4. Kamu Hizmet Alanları --- 30

6.2.5. Belediye Hizmet Alanları --- 30

6.2.6. Akaryakıt ve Servis İstasyonu Alanları --- 30

6.2.7. Sanayi Alanları --- 31

6.2.8. Küçük Sanayi Alanları --- 31

6.2.9. Pazar Alanları --- 31

6.3. TURİZM ALANLARI ...31

6.4. AÇIK VE YEŞİL ALANLAR ...31

6.4.1. Park ve Yeşil Alanlar --- 31

6.4.2. Ağaçlandırılacak Alanlar --- 32

6.5. SOSYAL ALTYAPI ALANLARI ...32

6.5.1. Eğitim Alanları --- 32

6.5.2. Sosyal Tesis Alanları --- 32

6.5.3. Kültürel Tesis Alanları --- 33

6.5.4. Spor Alanları --- 33

6.5.5. Sağlık Alanları --- 33

6.5.6. İbadet Alanları --- 33

6.6. ULAŞIM VE TEKNİK ALTYAPI ...34

6.6.1. Dere-Kanal --- 34

6.6.2. Karayolları --- 34

6.6.3. Demiryolları --- 35

6.7. BUGÜNKÜ ARAZİ KULLANIMI DEVAM ETTİRİLEREK KORUNACAK ALANLAR ...35

6.7.1. Mera Alanı --- 35

7. EYLEM PLANLARI, 18. MADDE UYGULAMASI, ALTYAPI PROJELERİNİN ELDE EDİLME VE ETAPLAMA ESASLARI ...36

B. PLAN HÜKÜMLERİ ...37

1. GENEL HÜKÜMLER ...37

2. ÖZEL HÜKÜMLER ...38

TABLOLAR

Tablo 1: Mardin-Siirt-Batman-Şırnak-Hakkâri Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı

Merkez İlçe 2040 Yılı Kabulleri ... 22

Tablo 2: Mardin-Siirt-Batman-Şırnak-Hakkâri Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Planlama Alanı 2040 Yılı Kabulleri ... 23

Tablo 3: Batman Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Nüfus Dağılımı ... 24

Tablo 4: Mevcut Konut Alanlarında Yapı ve Nüfus Yoğunluğu ... 25

Tablo 5: Mevcut Konut ve Ticaret Alanlarında Yapı ve Nüfus Yoğunluğu ... 25

Tablo 6: 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Nüfus Kabulleri ... 26

Tablo 7: 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Alan Kullanımları ... 28

SUNUŞ

Nazım İmar Planları, mevcut çevre düzeni planının genel ilke, hedef ve kararlarına uygun olarak, arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, gelecekteki nüfus yoğunluklarını, kentsel yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere, kadastral durumu işlenmiş olarak 1/5000 ölçekte, onaylı halihazır haritalar üzerine hazırlanan planlardır.

Batman Kenti mevcut imar planının kentin gelişimine yanıt olamadığı bir durum yaşanmaktadır. Bu nedenle yürürlükte bulunan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni plan kararlarına uygun olarak ilave ve revizyon nazım imar planı hazırlanması gerekliliği ortaya çıkmıştır.

Bu nedenlerle mevcut imar planının bir bölümü ile 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında kentsel gelişme alanı olarak belirlenmiş alanlar için mevcut planın genel arazi kullanım kararları ile süreklilik, bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nde belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak ilave ve revizyon nazım imar planı yapılması zorunlu hale gelmiştir.

Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi) yukarıda özetle sunulan tanım ve gereklilik uyarınca yürürlükteki mevzuata uygun olarak hazırlanmış bir planıdır.

AMAÇ

İmar planlarının temel amacı; yerleşme alanlarında yaşamını sürdüren toplumun, sosyal ve kültürel gereksinmelerini, yaşama düzenini ve çalışma koşullarını ve sağlığını korumak, güvenliğini sağlamaktır.

Bu amacı yaşama geçirmek için imar planlarıyla, olan ya da planla sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yolları bulunur. İmar planları ile çözüm yolları bağlamında üretilen tüm yerleşme, alan kullanımı, koruma, kısıtlama kararları ve uygulama ilkeleri;

plandan yararlanacak ve uygulayacak bütün taraflar için uyulması gereken kuralları içerir.

Yukarıda kısaca belirlenen imar planlarının amacı ve içeriği kapsamında Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi)’nın;

 Fiziki, doğal değerleri korumak ve geliştirmek,

 Koruma ve kullanma dengesini sağlamak,

 Genelde ülke, bölge; özelde ise Batman Kenti düzeyinde sürdürülebilir kalkınmayı desteklemek,

 Yaşam kalitesi yüksek, sağlıklı ve güvenli çevreler oluşturmak, gibi genel amaçlar da göz ardı edilmeyerek;

 Arazi kullanım ve yapılaşma kararları getiren,

 Mekânsal planların yapımına ve uygulanmasına ilişkin usul ve esasları dikkate alan,

 Uygulanabilir ve gereksinimlere göre geliştirilebilir, bir ilave ve revizyon imar planını, var olan yasal düzenlemeler uyarınca elde etmek temel amaçtır.

Bu amaç doğrultusunda yapılacak çalışmaları yönlendirmek, bir anlamda bu çalışmalara altlık oluşturmak üzere Araştırma Raporu'nu hazırlamak; operasyonel ve ilk aşama çalışmasıdır.

Yukarıda verilen “Amaç” tanımından çıkarak kapsamı belirlenmiş olan araştırma çalışmaları, bir bütünlük içinde ele alınmış ve tamamlanmıştır. Araştırma çalışmalarına dayalı olarak üretilen belgenin/imar planının içeriğine ve bu belgenin uygulanacağı alana ilişkin açıklamalar ise sunulmakta olan bu “Açıklama Raporu” nun konusudur.

KAPSAM

Açıklama raporu; Araştırma raporunda yer alan ve Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi)’nın elde edilmesinde kullanılan bilgi ve belgelerden hareketle imar planında üretilmiş olan tüm alan kullanımlarının planda yeterince ifade edilemeyen yönlerine ilişkin açıklamalar yapılacaktır. Açıklama raporu, bütünüyle bu konuları kapsamaktadır.

Bu raporun ilk bölümünde, önce planlamanın vizyonu, hedef ve stratejileri kısaca ifade edilecektir. Bu açıklamanın ardından, Araştırma raporunda ayrıntılı olarak ele alınmış olan Batman Kenti’nin ve planlama alanının mevcut durumu verilecektir. Bu bölüm, araştırma raporunun kısa bir özeti biçiminde sunulacaktır. Yöntem bölümünde ise planlama çalışmalarında izlenen yöntem açıklanacaktır.

“Planlama Kararları” ana başlığı altında, sırasıyla;

 Planlama İlkeleri,

 Koruma-Kullanma Esasları,

 Açık ve Yeşil Alan Sistemi,

 Ulaşım, Erişilebilirlik,

 Nüfus ve Yoğunluk Kararları,

 Alan Kullanım Kararları,

 Eylem Planları, 18. Madde Uygulaması, Altyapı Projelerinin Elde Edilme Ve Etaplama Esasları alt başlıkları ele alınacaktır.

PLANIN MİSYONU, VİZYONU VE HEDEFLERİ

2040 yılını hedefleyen, Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi) ve Plan Hükümleri ile:

 Planlama hedef ve stratejilerinin belirlenmesi,

 Mevcut yerleşim dokusunu koruyup; sürdürülebilirlik bağlamında gelişme hedeflerinin, ortaya konması,

 Yapılaşmaya ilişkin ilkelerin belirlenmesi, gerekmektedir.

Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi)’nın MİSYONU; toplumsal değişmeyi ve gelişmeyi yönlendirmek, hızlandırmak ve gerçekçi bir yörüngeye oturtabilmek olacaktır.

Bunun için, 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı’nın kağıt üzerinde bir belge olmaktan çok, yaşayan, Batman’ın toplumsal gerçeğini bütün özellikleriyle sezebilen ve kavrayabilen, bunları plan kararlarıyla anlamlandırabilen; bu özelliklerin, plan hedeflerine dönüşmesiyle, toplumla ve yönetimin bütün kademeleriyle barışık kararları içeren bir araç olması gerekmektedir.

Bu planın VİZYONU; Batman Kenti’nin gelişmesini hızlandırmak için, bölgede yaşayan insanlara ve onların taşımakta olduğu yerel bilince ve yerel ekolojik dengelere saygı duyarak, var olan standart ve normlardan fedakarlıkta bulunmaksızın, planlama disiplininin ve çağdaş planlama yaklaşımlarının gerektirdiği teknikleri uygulayarak, tasarım, uygulama ve eylem planları ve projeler geliştirmeye yön vermektir.

Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi)’nın HEDEFİ; planlama alanının mekânsal gelişmesini sağlıklı bir yörüngeye oturtmak, ekonomik büyümesini hızlandırmak ve ekonomik yapısının dönüşmesini sağlamaktır.

Bu bağlamda, hazırlanması öngörülen Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi)’nın, planın kapsadığı yerleşim alanlarında yapısal dönüşüm ve gelişimin, alan kullanım kararlarının özelliklerine göre,

 Doğayı tüketmeyen,

 Yenilenebilir ve sürdürülebilir olmayı gözeten,

 Ekonomik faaliyetlerin üreticisi ve tüketicisi olan insanları yabancılaştırmayan,

 Teknolojiyi, yöresel ve bölgesel özelliklerin bütününe göre seçerek kullanan,

 Toplumsal yapının sahip olduğu kültürel gelenekleri yok etmeyen,

 Dışa açık ve yerel tarihi mirasına sahip çıkarken, çağdaş, toplumsal olarak örgütlü ve kendine güvenen yurttaşların gelişmesine katkıda bulunan,

özellikte olması hedeflenmektedir.

BATMAN KENTİ VE PLANLAMA ALANINDA MEVCUT DURUM

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan Batman İli, kuzeyde Muş, batıda Diyarbakır, doğuda Bitlis ve Siirt, güneyde ise Mardin illeri ile çevrilidir. İl merkezinin denizden yüksekliği ortalama 550 m’dir.

Planlamaya konu alanın sınırları içerisinde bulunduğu Merkez İlçe; Dicle Nehri ve bu nehrin yan kolları olan Batman ve Garzan Çayları arasında kalan Batman Ovası üzerinde yer almaktadır. Batman İlinin güneybatısında yer alan Merkez İlçe, Doğuda Beşiri İlçesi, güneyde Hasankeyf ve Gerçüş İlçeleri, güneybatıda Mardin İline bağlı Savur İlçesi, batıda Diyarbakır İline bağlı Bismil İlçesi ile çevrilidir.

Planlama alanı ise; Batman İline bağlı Merkez İlçe sınırları içinde Gültepe ve Tilmerç mahallelerinde yer alan toplam 339,02 ha’lık alanı kapsamaktadır.

1937 yılında bucak haline getirilen İluh yerleşmesinde, 2 Eylül 1957 tarihinde ilçe teşkilatı, 2 Kasım 1955 yılında Belediye teşkilatı kurulmuştur. 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla Türkiye'nin 72. ili olmuştur.

Planlamaya konu alanın sınırları içerisinde kaldığı Merkez İlçede; ilçe belediyesi ve Balpınar Belediyesi olmak üzere 2 belediye, 49 mahalle ve 32 köy bulunmaktadır.

2019 yılı TÜİK ADNKS sonuçlarına göre Batman İli nüfusu 608.659 kişi ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin 6. büyük ili; kentsel nüfus artış oranı en yüksek olan 5. yerleşimdir.

2019 ADSKS sonucuna göre, Merkez İlçenin nüfusu 460.955 kişidir. Bu nüfusun 231.358 kişisi (%50,19) erkek nüfus, 229.597 kişisi (%49,81) ise kadın nüfustur.

Merkez İlçesi sınırları içerisinde toplam 49 adet mahalle ve 32 adet köy bulunmaktadır.

2019 yılı TÜİK ADNKS sonuçlarına göre planlama alanı sınırları içerisinde yer alan Gültepe Mahallesi nüfusu 28.437 kişi, Tilmerç Mahallesi nüfusu ise 13.576 kişidir.

Batman İli İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerin yanında çevre illere de göç vermektedir. Merkez İlçe de kırsal alanlarından dışarıya göç veren bir ilçedir.

Batman İli, Kalkınma Bakanlığı tarafından 2011 yılında yapılan “Bölgelerin ve İllerin Sosyo – Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması” na göre 81 il içinde 70. sırada bulunmaktadır. Batman İlinin en gelişmiş ilçesi Merkez İlçedir. Merkez ilçe 2. derece gelişmiş ilçeler içerisinde yer almaktadır.

TÜİK 2013 yılı verilerine göre; Batman İlini de kapsayan TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) bölgesinde 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusun işgücüne katılma oranı %36,9 iken işsizlik oranı %21,1'dir. İstihdam edilenlerin %12,3'ü tarımda, %26'sı sanayide istihdam edilmektedir. Hizmetler sektöründeki istihdam ise %61,7'dir.

Merkez ilçede baskın sektörler hizmetler ve tarımdır. Hizmetler sektörü %55,8’lik payla ilk sırada gelirken, %31,7’lik payla tarım sektörü ikinci sırada, %12,5’lik pay ile de sanayi sektörü üçüncü sırada gelmektedir.

Merkez İlçede halkın en büyük geçim kaynaklarından birisi tarımdır. Merkez İlçede tarımsal üretim amaçlı faaliyet gösteren işletmeler yapı ve büyüklük bakımından küçük ve orta ölçekli aile işletmeleri şeklindedir. Merkez İlçede yer alan tarım alanlarının kullanım durumlarına bakıldığında; tarım alanlarının %88,99’unda tahıllar ve bitkisel ürünlerin,

%5,89’unda meyveler, içecek ve baharat bitkilerinin, %5’inde ise sebze yetiştirilmektedir.

İlçedeki hayvancılık büyük oranda küçükbaş hayvancılığa dayanmaktadır. İlçede 21.134 adet büyükbaş, 331.556 adet küçükbaş hayvan bulunmaktadır.

1940 yılında Raman Dağı’nda ilk petrolün bulunmasıyla Batman ekonomisinin yapısı hızla değişmiştir. 1942 yılında Maymune Boğazı mevkiinde 10 ton/gün kapasite ile ilk rafineri kurulmuştur.1954 yılında 330.000 ton/yıl olarak faaliyetine devam eden rafineri, 1960 yılında 580.000 ton/yıl kapasiteye ulaşmıştır. 1972 yılından 1,1 milyon ton/yıl kapasite ile üretimine devam etmiştir.

Merkez İlçedeki sanayi sektörü petrol üretimine dayalı olup, buna rağmen ilçede sanayi sektörü çok gelişmemiştir. Küçük imalathaneler vardır. Planlama alanının sınırları içerisinde yer alan imalathane alanları genellikle alanın batısında yer alan Çamlıca ve Güneykent Mahallelerinde yer almaktadır. Aynı zamanda Güneykent Mahallesinde Ambalaj Atıkları Toplama Tesisi ile Geri Dönüşüm Tesisi yer almaktadır.

Günümüze kadar geçen süreçte Merkez İlçede hizmetler sektörü gelişim göstermiştir.

İlçede uzmanlık gerektiren büro hizmetleri de gelişmiştir.

Batman İline karayolu, demiryolu ve havayolu ile ulaşım sağlanabilmektedir. İl sınırları içinden Diyarbakır-Bitlis Karayolu ve Diyarbakır-Siirt Karayolu geçmektedir. İl sınırları kapsamında otoyol bulunmamaktadır.

Planlamaya konu mahallelerin idari olarak bağlı olduğu Merkez İlçeye ana ulaşım Batman-Diyarbakır, Batman-Mardin ve Batman-Siirt Karayolları ile sağlanmaktadır.

Planlama alanındaki yol kademelenmesine bakıldığında; alanın batısından geçen Demokrasi Bulvarı (D-955 Batman-Kozluk Karayolu) en önemli ulaşım aksını oluşturmaktadır. Batman kent merkezinden planlama alanına ulaşımı sağlayan diğer önemli ulaşım aksları ise Beşikçi, Yeniçağ Caddeleri ile Aşık Veysel Bulvarı’dır.

Diyarbakır-Kurtalan Demiryolu Batman İli sınırları içerisinden geçmektedir. İlde demiryolu ile komşu illerden sadece Diyarbakır ve Siirt İlinin Kurtalan ilçesi ile ulaşım sağlanmaktadır. Söz konusu Diyarbakır-Kurtalan Demiryolu planlama alanının orta kesiminden kuzey-güney doğrultusunda geçmektedir.

Batman Havaalanı’ndan Ankara ve İstanbul’a doğrudan, diğer illere de aktarmalı sefer yapmaktadır. Batman Havaalanı kente 7 km mesafededir.

Batman Uzak Akdeniz İklimi kapsamındadır. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlıdır. Yer şekillerinin iklim üzerinde yoğun etkisi vardır. Bölgede yıllık ortalama sıcaklık 16,4°C’dir.

Batman İlinde en az yağış Temmuz ve Ağustos aylarında, en fazla yağış ise Mart ve Nisan aylarında olmaktadır. İlde yıllık yağış miktarı 489,4 mm’dir. Batman İlinin güneşlenme süresi nin en çok olduğu aylar Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarıdır. Ortalama rüzgâr hızı 1,3 m/s’dir. Hâkim rüzgâr yönü batıdır (W).

Batman İlinde hüküm süren karasal iklimden dolayı, Batman Merkez, Beşiri, Hasankeyf ve Kozluk İlçesinin güney kesimlerinde bozkır görüntüsünde oldukça fakir bir bitki örtüsü hakimdir.

Batman-Siirt arasında Türkiye’nin önemli alçıtaşı yatakları mevcuttur. Ayrıca Gerçüş ile Hasankeyf ve Batman ile Diyarbakır arasında da önemli çimento hammaddeleri kaynakları bulunmaktadır.

Batman İli genelinde konut ve işyerlerinin ısıtılmasında kullanılan yakıtlar, ve motorlu araçlar hava kirliliğine neden olmaktadır. Evsel ve endüstriyel atıkların arıtılmadan alıcı ortama verilmesi de su kirliliğinin nedenidir. Bir arıtma sisteminin olmaması, alıcı ortam olarak kullanılan Batman Çayı’nı olumsuz olarak etkilemektedir.

Planlama alanının hâlihazır harita sınırları içerisinde yapılan eğim analizine göre %0 – %5 arası eğimli alanlar toplam alanın %35.18’ini, %5 – %10 arası eğimli alanlar %32.95’ini,

%10 – %15 arası eğimli alanlar %15.28’ini, %15 – %20 arası eğimli alanlar %8.09’unu, %20 – %25 arası eğimli alanlar %3.75’ini, %25 – %30 arası eğimli alanlar %2.25’ini, %30 – %35

arası eğimli alanlar %1,13’ünü, %35 – %40 arası eğimli alanlar %0,67’sini, %40 – %45 arası eğimli alanlar %0,33’ünü, %45 – %50 arası eğimli alanlar %0,18’ini, %50 – %55 arası eğimli alanlar %0,08’ini ve %55 – %60 arası eğimli alanlar ise %0,11’ini oluşturmaktadır.

Planlama alanının bakı durumu incelendiğinde; alanın güneybatı, batı ve kuzeybatı yöneliminde olduğu görülmektedir. Planlama alanındaki hâkim bakı yönü ise güneybatıdır.

Planlama alanının hâlihazır harita sınırları içerisinde yapılan yükseklik analizine göre planlama alanının yüksekliği 550 m ile 800 m arasında değişmektedir.

Batman İli, Merkez İlçesi, Hasankeyf Yolu (Akça ve Binatlı) – Aydınkonak Bölgesi – Tilmerç (Demiryol Köyü) Atış Poligonu – Kuyubaşı – Karayün Bölgelerine Ait İmar Planına Esas Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü tarafından onaylanmış olup, 31.01.2014 tarih ve 21775 sayılı yazısı ile Batman Belediye Başkanlığı’na gönderilmiştir.

Söz konusu Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporu’unda inceleme alanında yapılan arazi gözlemleri, sondajlar, jeofizik çalışmalar ile birlikte laboratuar verileri ve afet riskleri ile birlikte yapılan jeolojik-jeoteknik değerlendirme sonucunda inceleme alanı yerleşime uygunluk değerlendirilmesi açısından; Önlemli Alanlar 2.1 ( ÖA 2.1 ): Önlem Alınabilecek Nitelikte Stabilite Sorunlu Alanlar, Önlemli Alan 5.1 (Ö.A - 5.1): Önlem Alınabilecek Nitelikte Şişme, Oturma Sorunlu Alanlar ve Ayrıntılı Jeoteknik Etüt Gerektiren Alanlar (AJE) olmak üzere 3 kategoride değerlendirilmiştir.

Planlama alanının kuzeyi, batısı ve güneybatısında bulunan bir kısım alanı kapsayan Batman (Merkez) Belediyesi İmar Planına Esas Mikrobölgemele Etüt Raporu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü tarafından 10.12.2020 tarihinde onaylanmıştır.

Söz konusu Mikrobölgeleme Etüt Raporu’unda inceleme alanında yapılan arazi gözlemleri, sondajlar, jeofizik çalışmalar ile birlikte laboratuar verileri ve afet riskleri ile birlikte yapılan jeolojik-jeoteknik değerlendirme sonucunda inceleme alanı yerleşime uygunluk değerlendirilmesi açısından; Önlemli Alan 2.1-a (ÖA-2.1-a): Önlem Alınabilecek Nitelikte Stabilite Sorunlu Alanlar, Önlemli Alan 2.1-b (ÖA-2.1-b): Önlem Alınabilecek Nitelikte Stabilite Sorunlu Alanlar ve Önlemli Alan 5.1 (ÖA-5.1) Önlem Alınabilecek Nitelikte Şişme, Oturma Açısından Sorunlu Alanlar olmak üzere 3 kategoride değerlendirilmiştir.

Planlamaya konu alanın güneybatısında afete maruz bölge yer almakta olup, planlama alanı sınırları içerisinde herhangi bir afete maruz bölge bulunmamaktadır.

Türkiye Deprem Tehlike Haritasına göre planlamaya konu alanın en büyük yer ivmesi 0,0-0,1 (g) aralığındadır.

TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt verilerine göre 2019 yılında Batman İlinin ortalama hane halkı büyüklüğü 5,23’tür. Merkez İlçesi demografik özellikler açısından bağlı olduğu Batman İlinden farklılık göstermemektedir. Yerleşmede bölgeye özgü geleneksel "geniş aile"

yapısında bozulmalar yaşanmaktadır. Bu duruma hanede yaşayan aile sayısı ve hane halkı sayılarındaki azalmalar neden olmaktadır.

Yerleşmede çalışma çağına gelen nüfus iş bulmak amacıyla dışarıya göç etmektedir ve bu sebeple yerleşik nüfusun önemli bir bölümünü orta ve üst yaş grubu oluşturmaktadır.

TÜİK 2019 yılı verilerine göre Merkez İlçe okur-yazar olanların oranının (%93,75) Batman il bütünü okur-yazar olanların oranı (%93,53) ile birbirine çok yakın olduğu görülmektedir. Merkez İlçe genelinde yüksekokul mezunlarının oranı Batman İline ait değerlerden daha yüksektir.

Planlamaya konu alanın da sınırları içerisinde kaldığı “Mardin-Siirt-Batman-Şırnak- Hakkâri Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı” Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 07.09.2012 tarihinde onaylanmıştır. Söz konusu çevre düzeni planına askı sürecinde gelen itirazlar sonrasında son olarak 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği 24.04.2014 tarihinde tekrar onaylanmıştır.

Plana göre Merkez İlçesinin 2040 yılı için sanayi merkezli bir gelişim göstereceği, gelişimine katkıda bulunabilecek diğer sektörler ise hizmetler ve tarım olarak öngörülmüştür,

2040 yılı için çevre düzeni planında öngörülen nüfus 851.028 kişidir. Öneri yoğunluk ise yaklaşık 127 kişi/ha olarak belirlenmiştir.

Söz konusu çevre düzeni planında planlamaya konu alanın büyük kısmı “Kentsel Gelişme Alanı” olarak, alanın kuzey ve doğusunda mevcut yerleşim alanlarının bulunduğu bölgeler “Kentsel Yerleşik Alan” planlanmıştır. Alanın güneydoğusunda yer alan Demiryol yerleşimi ise “Kırsal Yerleşim Alanı” olarak gösterilmiştir. Aynı zamanda alanın batısında ve doğusunda “Büyük Alan Kullanımı Gerektiren Kamu Kuruluşları Alanı” planlanmıştır.

Planlama alanı sınırlarını da kapsayan Batman Merkez İlçesine ilişkin 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları GAP İdaresi tarafından hazırlanmıştır. Söz konusu imar planları 1994 yılında onaylanmış olup, 2001 yılında GAP İdaresi tarafından imar planları revize edilmiştir.

Sonraki dönemlerde ise Batman Belediye Meclisi tarafından muhtelif tarihlerde onaylanmış imar planı değişiklikleri bulunmaktadır.

Planlama alanı sınırları içerisinde toplam 283,68 hektar alanın onaylı imar planı bulunmaktadır.

Yürürlükteki 1/1000 ölçekli uygulama imar planının nüfus kabulleri konut alanlarına ilişkin belirlenen yapılaşma koşulları üzerinden yapılmıştır. Yapılan hesaplamalarda kişi başına düşen daire büyüklüğü 40 m² olarak kabul edilmiştir. Yapılan hesaplamalar ve kabuller sonucunda yürürlükteki 1/1000 ölçekli uygulama imar planının nüfus kapasitesi toplam 26.738 kişi olarak ortaya çıkmaktadır.

Planlama alanı; Merkez İlçe sınırları içinde bulunan Gültepe Mahallesinin doğusunda kalan yerleşim ve tarım alanlarının bulunduğu bölgeleri ve Tilmerç güneyinde kalan yerleşim alanlarını kapsamaktadır.

Planlama alanı içerisindeki konut yapıları genellikle alanın güneyinde ve Gültepe Mahallesi sınırları içerisinde kalan bölgelerin kuzeyinde yer almaktadır. Planlama alanı sınırları içerisinde yer alan konut yapıları genel olarak kentsel özelliklerini devam ettirirken, yerleşmenin genel dokusunu ayrık yapı düzenine sahip 1-2 katlı betonarme yapılar oluşturmaktadır.

Planlama alanında bulunan yapıların %39,39’u iyi kalite, %53,64’ü orta kalite ve

%2,83’ü ise kötü kalite yapılardır. Alanda 22 adet harabe yapı bulunmakta olup, toplam alanın

%2,22’sini oluşturmaktadır. Aynı zamanda alanda 19 adet inşaat halinde yapı bulunmakta olup, toplam alanın %1,92’sini oluşturmaktadır.

Planlama alanındaki yapıların yapım tekniği incelendiğinde; yapıların %6,97’sinin betonarme ve %33.03’ünün ise yığma yapılar oluşturmaktadır.

Planlama alanında bulunan 990 adet yapının kat adetlerinin dağılımına bakıldığında;

alanın %28,79’u bir katlı, %25,15’i iki katlı, %6,46’sı üç katlı, %8,18’i dört katlı, %12,83’ü beş katlı, %5,45’i altı katlı, %3,43’ü yedi katlı, %2,22’si sekiz katlı, %1,31’i dokuz katlı, %1,41’i 10 katlı, %0,20’si 11 katlı ve %0,40’ı 15 katlı yapılardan oluşmaktadır.

Planlama alanı sınırları içerisinde ticari merkez özelliği gösteren bir alan bulunmamakta olup, Gültepe Mahallesi’nin kuzeyinde konut altı ticaret birimleri, güneyinde yeni alışveriş merkezi inşaat alanı yer almaktadır.

Planlama alanı sınırları içerisinde Gültepe Mahallesi sınırları içerisinde alanın güneybatısında bir adet akaryakıt ve servis istasyonu alanı bulunmaktadır.

Planlama alanının sınırları içerisinde Gültepe Mahallesi sınırları içerisinde alanın kuzeyinde imalathane alanları, güney batısında tekstil atölyesi bulunmakta olup alanın kuzeybatısında ise küçük sanayi sitesi yer almaktadır.

Planlama alanı sınırları içerisinde 1 adet yapı imalathanesi, 1 adet yalıtım atölyesi, 1 adet tuğla fabrikası 3 adet un fabrikası, 1 adet tekstil atölyesi ve küçük sanayi sitesi alanında marangoz atölyeleri yer almaktadır.

Planlama alanında yer alan park alanları alanın güneyinde kalan yerleşim alanlarının bulunduğu bölgelerde yer almaktadır.

Planlama alanında Gültepe Mahallesi sınırları içerisinde alanın kuzeyinde ve batısında ağaçlık alanlar yer almaktadır.

Planlama alanında kentsel sosyal donatı olarak; eğitim tesis alanı, resmi kurum alanı, sağlık tesisi, sosyal-kültürel tesis alanı, dini tesis alanı ve spor alanları bulunmaktadır.

Planlama alanı içerisinde Tilmerç Mahallesinde 4 adet anaokulu, Gültepe Mahallesinde 1 adet ve Tilmerç Mahallesinde 2 adet olmak üzere toplam 3 adet ilkokul, Tilmerç Mahallesinde 1 adet ortaokul, Gültepe Mahallesinde 4 adet ve Tilmerç Mahallesinde 4 adet olmak üzere toplam 8 adet lise ve Gültepe Mahallesinde 1 adet ve Tilmerç Mahallesinde 2 adet olmak üzere toplam 3 adet kolej bulunmaktadır.

Planlama alanı sınırları içerisinde Tilmerç Mahallesi sınırları içerisinde iki adet aile sağlığı merkezi bulunmaktadır.

Planlama alanı içerisinde resmi kurum alanı olarak Gültepe Mahallesinde 1 adet Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü, Tilmerç Mahallesinde 1 adet Emniyet Müdürlüğü yer almaktadır.

Planlama alanı sınırları içerisinde Gültepe Mahallesinde 2 adet, Tilmerç Mahallesinde ise 1 adet olmak üzere toplam 3 adet cami yer almaktadır.

Planlama alanında sosyal ve kültürel tesis olarak Gültepe Mahallesi sınırları içerisinde 1 adet bakım ve rehabilitasyon merkezi, Tilmerç Mahallesi sınırları içerisinde ise 1 adet taziye evi, 1 adet bakım merkezi ve 1 adet rehabilitasyon merkezi yer almaktadır.

Planlama alanında Gültepe Mahallesi sınırları içerisinde 1 adet ve Tilmerç Mahallesi sınırları içerisinde ise 2 adet spor bulunmaktadır.

Planlama alanı sınırları içerisinde yer alan yerleşim alanlarının çevresi genellikle tarım alanları ile çevrili olup, alan genelinde en büyük alana sahip olan kullanım tarım alanlarıdır.

Planlama alanı sınırları içerisinde genellikle alanın kuzeyinde, batısında ve güneydoğusunda yer almakta olup, alanının güney batısında ve güneydoğusunda ise bağ bahçe alanları bulunmaktadır.

Planlama alanında Gültepe Mahallesi sınırları içerisinde alanın kuzeyinde askeri alan yer almaktadır.

Planlama alanında bölgenin ihtiyacını karşılamaya yönelik çeşitli konumlarda trafo alanları, Gültepe Mahallesi sınırları içerisinde alanın güneyinde 1 adet kamyon ve tır parkı alanı bulunmaktadır. Aynı zamanda planlama alanında Tilmerç Mahallesi sınırları dahilinde alanın güneydoğusundan sulama kanalı ve alanın batısı ve kuzey bölgelerinden dereler geçmektedir.

Planlama alanının orta kesiminden kuzey-güney doğrultusunda Diyarbakır-Kurtalan Demiryolu geçmektedir.

Yerleşmede haberleşme hizmetleri PTT, Türk Telekom ve GSM şirketleri aracılığıyla sürdürülmektedir. Planlama alanında haberleşme ile ilgili herhangi bir sıkıntı bulunmamaktadır.

Planlama alanı sınırları içinde yer alan mahallelerde içme ve kullanma suyu şebekesi ile kanalizasyon şebekesi bulunmaktadır.

Planlama alanı sınırları içerisinden herhangi bir enerji iletim hattı geçmemekte olup, planlama alanı sınırları kapsamında Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. sorumluluğunda bulunan orta gerilim enerji nakil hatları bulunmakta olup, bölgenin ihtiyacını karşılamaya yönelik trafolar yer almaktadır.

Merkez İlçesi, Tilmis mevkiinde bulunan 2304/3 parsel numaralı 36.976,76 m²’ lik Batman Belediyesi mülkiyetine ait olan arazi katı atık depolama sahası olarak belirlenmiş ve

faaliyete geçmiştir. Planlama alanı ve yakın çevresindeki katı atıklar Batman Belediyesi tarafından düzenli olarak toplanarak söz konusu depolama alanına gönderilmektedir.

Planlama alanı sınırları içerisinde şehir içi doğal gaz dağıtım hattı geçişi bulunmakta olup, alan sınırları içerisinde herhangi bir doğal gaz boru hattı geçişi bulunmamaktadır.

Planlama alanı sınırları içerisinde herhangi bir ham petrol boru hattı geçişi bulunmamaktadır.

Planlama alanının güneybatısından NATO Akaryakıt Boru Hattı geçmektedir.

Planlama alanı sınırları içerisinde herhangi bir sit alanı veya tescilli yapı bulunmamaktadır.

Planlama alanı sınırları içerisinde herhangi bir Askeri Yasak Bölge ve Güvenlik Bölgesi yer almamaktadır.

Planlama alanının kuzeyinde Batman Ovası Büyük Ova Sınırı bulunmaktadır.

Planlama alanı sınırları içerisinde Batman Belediyesi mülkiyetinde toplam bir adet, Hazineye ait toplam 141 adet parsel bulunmaktadır.

YÖNTEM

Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi) 339,02 ha alanı kaplamaktadır.

İlave ve revizyon nazım imar planına konu olan alan içinde yürürlükte uygulama imar planı bulunan alanlar 26.738 kişilik nüfus kapasitesine sahiptir. Nazım imar planına konu alan aynı zamanda Batman kent bütününe ilişkin bir planın parçasıdır. Bu nedenle ilave ve revizyon imar planı kapsamında planlama alanında yapılan düzenlemelere ve belirlenen yapılaşma koşulları doğrultusunda yaklaşık 4.500 kişilik ve bir nüfus artışı yapılmış ve yürürlükteki imar planı nüfusu ile ilave nüfusun sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik ilave sosyal donatı alanları planlanmıştır.

Bu kapsamda 1/5000 ölçekli nazım imar planı açıklama raporunda ilave ve revizyon nazım imar planına ilişkin nüfus, yoğunluk, sosyal ve teknik altyapı alanına ilişkin hesaplamalar imar planı bulunan alanlardan ayrı olarak yapılmıştır. Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi) Araştırma Raporunda belirtildiği üzere 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı nüfus kabullerine göre planlama alanında yer alabilecek toplam nüfus 50.019 kişi, ilave nüfus 23.281 kişi olarak belirlenmiştir. Ancak hazırlanan ilave ve revizyon nazım imar planında yaklaşık 4.500 kişilik bir nüfus artışı yapılmıştır.

Bu temel yaklaşım ile hazırlanan Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi) ‘nda yapı yoğunluklarının nasıl belirlendiğine ilişkin yöntem “5. Nüfus ve Yoğunluk Kararları”

bölümünde verilecektir.

A. PLANLAMA KARARLARI

1. PLANLAMA İLKELERİ

 Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi)’nın hazırlanması sürecinde, planlama alanı sınırları kapsamında ilgili mevzuatta belirlenen konularda ilgili kurum ve kuruluşlardan bilgi ve görüşler alınmıştır. Bu veriler kapsamında analiz, etüt ve araştırmalar yapılmıştır.

 Söz konusu plan, bu bilgi ve belgelerin analizinden ve çalışmalarının değerlendirilmesinden elde edilen senteze ve eşik sentezine dayalı olarak hazırlanmıştır.

 Eşik sentezinde topografik, hidrojeolojik yapı özellikleri ile arazi kullanımı, altyapı, doğal ve fiziki veriler ile jeolojik-jeoteknik etütler analiz edilerek bir arada değerlendirilmiş ve temel plan altlığı olarak kullanılmıştır.

 Topografik açıdan yerleşilebilirliği olumsuz etkileyecek olan; eğim, güneşlenme, ulaşılabilirlik vb. etmenler dikkate alınarak konut alanları belirlenmiştir.

 Planlama Alanı’nda “Ticaret ve Konut” karma kullanım alanlarında konut kullanımına da yer verilmiştir. Bu alanlarda konut kullanım oranları belirtilerek, konut kullanımının gerektirdiği sosyal ve teknik altyapı alanları ayrılmıştır.

 Çevre kirliliği oluşturmayan ve standartlar uyarınca planda yer verilmesi gereken sosyal ve teknik altyapı alanları, öncelikle söz konusu hizmetleri yürütmekle yükümlü kurum ve kuruluşların var olduğu belirlenebilen kendi mülkiyeti veya tasarrufundaki alanlar üzerinde planlanmıştır.

 Açık ve yeşil alanlar ile diğer sosyal ve teknik altyapı alanları bir bütün olarak, erişilebilir, merkez oluşturacak biçimde ve birlikte planlanmıştır.

 Park, çocuk bahçesi, oyun alanı gibi açık alanların mahalle ve semt ölçeğinde merkezlerle birlikte tasarlanmıştır.

 İnsan sağlığı ve güvenliği üzerinde doğrudan veya dolaylı olumsuz etkileri olan akaryakıt boru hattı ve dere koruma kuşakları vb. alanlara ilişkin kurum ve kuruluş görüşleri imar planına yansıtılmıştır.

 Kentin diğer kesimlerine doğrudan ulaşımın sağlanması ön görüsüne dayalı ana ulaşım aksları geliştirilmiştir.

 Yaya ve araçlı ulaşım sistemleri, yolculuk mesafelerini kısaltacak şekilde, topoğrafyanın özellikleri de dikkate alınarak tasarlanmıştır.

 Toplu taşıma ve yaya öncelikli bir ulaşım sistemi kurgulanarak araç trafiğinin azaltılması ön görülmüştür.

2. KORUMA-KULLANMA ESASLARI

Planlama alanında korunması gerekli doğa ve kültür varlıkları bulunmamaktadır.

Dolayısı ile bu varlıkların korunması ve kullanılmasına ilişkin herhangi bir planlama kararı üretilmemiştir. Ancak imara ve yapılaşmaya ilişkin tüm kararlar değerlendirilerek korunmasına karar verilenler korunmuş, bu doğrultuda kararlar üretilmiştir.

Bu kararların kamu yararı doğrultusunda ve kamu ve özel kişilerin haklarının gözetilmesi bağlamında ele alınmasına özen gösterilmiştir. Örneğin, planlama alanında bulunan onaylı mevzii planların yapılaşmış ve yapılaşmamış kesimleri dikkatle değerlendirilmiş kamunun ve özel ve tüzel kişilerin plan ile elde edilmiş haklarının korunması, dolayısıyla kullanılması olabildiğince sağlanmıştır.

3. AÇIK VE YEŞİL ALAN SİSTEMİ

1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı kapsamında eğim, yönlenme, hakim rüzgar yönü, yakın çevre ile ulaşım ilişkileri, çevrede bulunan ve kullanılmakta olan sosyal donatı alanlarını bütünleştirmeyi amaçlayan, yürüyüş mesafelerini gözeten bir açık ve yeşil alan sistemi oluşturulmuştur. Açık ve yeşil alan sistemi, sosyal donatı alanları ve ticaret alanları ile desteklenerek, bu alanların yakın çevresinde konut alanları planlanmıştır.

Bu kapsamda planda belirlenen konut alanları içerisinde, sosyal donatı alanlarının bulunduğu bölgelerde ve planlama alanı sınırları içerisinden geçen derelerin çevresinde açık ve yeşil alanlar planlanmıştır.

4. ULAŞIM, ERİŞİLEBİLİRLİK

Planlama alanının ulaşım sistemi kurgulanırken, alanın kent bütünü ile ilişkileri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Planlama alanın kent bütününe entegrasyonunun yanı sıra yakın çevre ile ilişkilerinin mevcut ulaşım akslar üzerinde trafik yoğunluğunu daha da artırmayacak yeni ve ana ulaşım aksları geliştirilmiştir. Böylelikle planlama alanı hem kendi içinde ulaşılabilirliği yüksek bir alan olarak kurgulanmış; hem de kentin mevcut ulaşım

aksları ile ilişkiler kurularak, özellikle, ilave gelişme alanlarının kent ile bütünleşmesi, ulaşılabilirliği sağlanmıştır.

Planlama alanının batısından geçen Demokrasi Bulvarı (D-955 Batman-Kozluk Karayolu) en önemli ulaşım aksını oluşturmaktadır. Söz konusu karayolu plan kapsamında 50 metre genişliğinde olacak şekilde planlanmıştır.

1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planında ulaşım sistemi kurgulanırken Batman kent bütününün ihtiyacını karşılamaya ve kentin güneyi ile kuzeyini birbirine bağlamaya ve mevcut taşıt akslarındaki trafik yoğunluğunu azaltmaya yönelik çevre yolu niteliğinde bir ulaşım aksı planlanmıştır. 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planında planlama alanının güneydoğusunda Batman-Beşiri Karayolu’nun Çöp kavşağından başlayarak alanın doğu sınırından devam eden ve alanın kuzeyinde mevcutta Emniyet Müdürlüğü’nün polis lojmanlarının bulunduğu alanın güneyinden geçerek havaalanı kavşağında alanın batısında 50 metre genişliğinde düzenlenen Batman-Kozluk Karayolu’na bağlanan 40 metre genişliğinde olacak şekilde çevre yolu niteliğinde bir taşıt yolu planlanmıştır.

Plan kapsamında planlama alanının kent merkezi ile bağlantısını sağlayan ve çevre yolu niteliğinde planlanan 40 metrelik taşıt yolu ile alanın batı sınırını oluşturan 50 metrelik taşıt yolunun birbirleri ile olan bağlantıları 25 ve 20 metrelik taşıt yolları ile kurgulanmıştır.

Alanın güneydoğusunda Batman (Merkez) İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı kapsamında 30 metre genişliğinde düzenlenen Körük Caddesi plan kapsamında da 30 metre genişliğinde düzenlenmiş olup, söz konusu taşıt yolu Diyarbakır-Kurtalan Demiryolu’nun geçtiği bölgeden itibaren iki adet 20 metre genişliğinde taşıt yoluna ayrılarak alanın batısındaki 50 metre genişliğindeki taşıt yoluna bağlanmaktadır.

Aynı zamanda plan kapsamında planlama alanının batısında ticaret alanları, ticaret ve konut alanları ile sosyal donatı alanlarının 50 metre genişliğinde planlanan Batman-Kozluk Karayolu’na cepheli olan kısmında servis yolu niteliğinde taşıt yolu düzenlenmiştir.

5. NÜFUS VE YOĞUNLUK KARARLARI

Mardin-Siirt-Batman-Şırnak-Hakkâri Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda planlama alanında yaşayacak nüfusun yaklaşık 50.019 kişi olacağı hesaplanmıştır. Bu kapsamda İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı nüfus kararları da Mardin- Siirt-Batman-Şırnak-Hakkâri Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı ile uyumlu olacaktır.

Bu kapsamda Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi) nüfus ve yoğunluk kararları Mardin-Siirt-Batman-Şırnak-Hakkâri Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planında belirlenen nüfus kabulleri ile planlama alanında planlı alanların yürürlükteki imar planı nüfus hesapları üzerinden verilmiştir.

Mardin-Siirt-Batman-Şırnak-Hakkâri Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planında planlama planlamaya konu alanın büyük kısmı “Kentsel Gelişme Alanı”

olarak, alanın kuzey ve doğusunda mevcut yerleşim alanlarının bulunduğu bölgeler “Kentsel Yerleşik Alan” planlanmıştır. Alanın güneydoğusunda yer alan Demiryol yerleşimi ise “Kırsal Yerleşim Alanı” olarak gösterilmiştir.

Çevre düzeni planında Merkez İlçe sınırları içerisinde toplam 3.213 ha büyüklüğünde yerleşik alan, toplam 3.494 ha büyüklüğünde ise gelişme alanı planlanmıştır. 2040 yılı için çevre düzeni planında Merkez İlçe için öngörülen nüfus 851.028 kişidir.

Tablo 1: Mardin-Siirt-Batman-Şırnak-Hakkâri Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Merkez İlçe 2040 Yılı Kabulleri

MERKEZ İLÇE ALAN (ha) NÜFUS

YERLEŞİK ALAN 3.213 313.355

GELİŞME ALANI 3.494 537.673

TOPLAM 6.707 851.028

Kaynak: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü, 2021

Söz konusu yerleşik alanların %3’ü (90 ha) ile gelişme alanlarının %8’i (268 ha) planlama alanı sınırları dahilinde kalmaktadır. Bu oranlar üzerinden yapılan hesaplamalar sonucunda planlama alanı sınırları dahilinde; yerleşik alanlarda toplam 8.778 kişi ve gelişme alanlarında ise toplam 41.241 kişi olmak üzere toplam 50.019 kişi nüfus kapasitesi bulunmaktadır.

Tablo 2: Mardin-Siirt-Batman-Şırnak-Hakkâri Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Planlama Alanı 2040 Yılı Kabulleri

PLANLAMA ALANI ORAN (%) ALAN (ha) NÜFUS

YERLEŞİK ALAN 3 90 8.778

GELİŞME ALANI 8 268 41.241

TOPLAM 358 50.019

Kaynak: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü, Ofis çalışmaları, 2020

Şekil 1: Planlama Alanı Sınırları İçinde Kalan Yerleşik ve Gelişme Alanları

Kaynak: Ofis Çalışmaları, 2021

İlave ve revizyon imar planı sınırı ve yürürlükte bulunan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planları çevre düzeni planı ile çakıştırıldığında; çevre düzeni planında kentsel yerleşik alan olarak işaretli alanlarda imar planı bulunmayan alanlar olduğu gibi, kentsel gelişme alanı olarak belirlenmiş alanlarda ise imar planı olan alanlar bulunduğu görülmüştür. Dolayısıyla çevre düzeni planında; kentsel yerleşik ve kentsel gelişme alanları belirlenirken imar planı bulunan veya bulunmayan alan gösterimi yapılmadığı tespit edilmiştir. Çevre düzeni planı ile imar planı sınırları çakıştırılmış, Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi) sınırlarını kapsayan toplam nüfus yukarıda da belirtildiği üzere 50.019 kişi olarak hesaplanmıştır. İlave ve revizyon nazım imar planı kapsamında planlama alanının ilave nüfusu ise onaylı imar planı nüfusu olan 26.738 kişi çıkarıldıktan sonra 23.281 kişi olarak bulunmuştur. İlave ve revizyon nazım imar planı kapsamında tüm nüfus hesapları bu yöntem uyarınca hesaplanmıştır.

Böylece ilave ve revizyon nazım imar planı nüfus öngörülerinin Mardin-Siirt-Batman-Şırnak- Hakkâri Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı ile uyumu sağlanmıştır.

Ancak yukarıdaki hesaplamalar doğrultusunda planlama alanının ilave nüfusu 23.281 kişi olarak hesaplanmışsa da bu ilave nüfusun tamamı kullanılmamış, ilave ve revizyon nazım imar planı ilave nüfusu 4.350 kişi, planlama alanının toplam nüfusu ise 31.088 kişi olarak belirlenmiştir.

Aşağıdaki tabloda planlama alanının nüfus dağılımına ilişkin bilgiler sunulmaktadır.

Tablo 3: Batman Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Nüfus Dağılımı

NÜFUS

PLANLI ALAN NÜFUSU (REVİZYON) 26.738

PLANSIZ ALAN NÜFUSU (İLAVE) 23.281

TOPLAM 50.019

Kaynak: Ofis Çalışmaları, 2020

Öngörülen nüfus kapasitesi doğrultusunda Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi)’nda ilave alanların fazla olmaması, planın ilave ve revizyon nazım imar planı olmasına rağmen yeni konut alanlarının açılmamış olması ve yürürlükteki imar planı nüfusuna ek olarak 4.350 kişilik bir ilave yapılmış olması nedeniyle nazım imar planında konut alanları mevcut konut alanları olarak değerlendirilmiştir. Mevcut konut alanları ile

ticaret-konut alanlarındaki brüt yoğunluklar Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirlenen yoğunluk aralıklarına göre gruplandırılmış ve renklendirilmiştir.

Nazım imar planı üzerine aşağıdaki tabloda sunulan yoğunluk bölgelemesi yapılarak belirlenen brüt yoğunluklar işaretlenmiştir.

1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planında mevcut konut alanlarında düşük, orta ve yüksek yoğunluk gruplarında olmak üzere üç farklı, konut ve ticaret alanlarında ise orta ve yüksek olmak üzere iki farklı brüt yoğunluk değeri belirlenmiştir.

1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planında brüt nüfus yoğunluğu değerleri bölgeleme doğrultusunda yapılmıştır.

Mevcut ve gelişme konut alanları ile ticaret-konut alanlarında yapı yoğunluğu ve nüfus kararlarına ilişkin bilgiler aşağıdaki tablolarda sunulmaktadır.

Tablo 4: Mevcut Konut Alanlarında Yapı ve Nüfus Yoğunluğu

YOĞUNLUK

GRUPLARI BRÜT YOĞUNLUK

(KİŞİ/ha) EMSAL DEĞERİ ALAN

BÜYÜKLÜĞÜ (ha) NÜFUS

DÜŞÜK 120 0.60 11,82 1.419

ORTA 180 0.90 2,93 527

ORTA 240 1.20 74,91 17.978

ORTA 270 1.37 0,30 81

ORTA 280 1.50 9,22 2.580

YÜKSEK 340 1.70 7,42 2.521

YÜKSEK 400 2.00 0,18 72

Kaynak: Ofis Çalışmaları, 2021

Tablo 5: Mevcut Konut ve Ticaret Alanlarında Yapı ve Nüfus Yoğunluğu

YOĞUNLUK

GRUPLARI BRÜT YOĞUNLUK

(KİŞİ/ha) EMSAL DEĞERİ ALAN

BÜYÜKLÜĞÜ (ha) NÜFUS*

ORTA 240 1.20 10,37 3.556

ORTA 280 1.50 1,13 452

YÜKSEK 360 1.85 0,92 462

YÜKSEK 400 2.00 2,52 1.441

Kaynak: Ofis Çalışmaları, 2021

*Konut ve Ticaret Alanlarında nüfus hesaplanırken konut kullanım oranı %70 olarak kabul edilmiştir.

Tablo 6: 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Nüfus Kabulleri

KONUT VE KONUT-TİCARET ALANLARI NÜFUS

MEVCUT KONUT ALANLARI 25.178

MEVCUT KONUT VE TİCARET ALANLARI 5.910

TOPLAM 31.088

Kaynak: Ofis Çalışmaları, 2021

1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planında belirlenen brüt yoğunluklar doğrultusunda mevcut konut alanlarındaki nüfus 25.718 kişi, konut ve ticaret alanlarındaki nüfus 5.910 kişi olmak üzere planlama alanının toplam nüfusu 31.088 kişi olarak hesaplanmıştır. Bu kapsamda nazım imar planında sosyal ve teknik altyapı alanları gelişme konut alanları ile konut ve ticaret alanları nüfusu olan 31.088 kişiye göre planlanmıştır.

Yukarıdaki tablolarda mevcut ve gelişme konut alanlarındaki brüt ve net yoğunluklar verilmiştir. 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planında brüt yoğunluklar plan üzerine yazılmış olup, 1/1000 Ölçekli İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planında yapı ve nüfus yoğunluğu net yoğunluklar üzerinden belirlenecektir.

1/1000 Ölçekli İlave-Revizyon Uygulama İmar Planında ayrılacak yol ile sosyal ve teknik altyapı alanlarının mevcut konut ile konut ve ticaret alanlarında mevcut donatıların kısıtlı olması nedeniyle %25 oranında olacağı, söz konusu alanlarda kişi başına düşen konut alanı miktarının ise yapı taban alanlarının dar ve kat yüksekliklerinin düşük olması nedeniyle 40 m² olacağı öngörülmüş ve net yoğunluklar bu oranlar uyarınca belirlenmiştir.

6. ALAN KULLANIM KARARLARI

Planlama çalışmaları kapsamında alanla ilgili kurum ve kuruluşlardan alınan veriler, yerinde yapılan arazi çalışmaları, araştırma, analiz ve değerlendirme çalışmaları ışığında mevcut durum, potansiyeller, eşikler ve ihtiyaçlar, planlama ilkeleri ve gereklilikleri neticesinde değerlendirilerek planlama kararları oluşturulmuştur.

Batman İli, Merkez İlçesinde Yaklaşık 1150 Hektarlık Alanda 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı (Kuzey Çevre Yolu ve Çevresi) toplam 339,02 ha’lık alanı kapsamaktadır.

1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planında konut yerleşme alanları mevcut konut alanları olarak ele alınmıştır.

Aynı zamanda plan çalışması kapsamında kentsel çalışma alanları, açık ve yeşil alanlar, planlama bölgesinin ihtiyaçlarına cevap verebilecek nitelikte yaşayacak nüfus büyüklüğü ve yapısı da dikkate alınarak uygun konumlarda sosyal ve teknik altyapı alanları planlanmıştır.

Planlama alanı içerisinde mevcut imar planı bulunan ve imar uygulaması görmüş alanlardaki plan kararları korunmuş ve hazırlanan uygulama imar planı ile entegrasyonu sağlanmıştır.

Planlama alanı içerisinde ulaşım sistemine yönelik plan kararları oluşturulurken mevcut ulaşım aksları ve ulaşım problemleri göz önünde bulundurulmuş, belirlenen yeni ulaşım güzergâhları ile mevcut ulaşım sisteminin ilişkisi sistematik ve güvenli bir yapıya sahip bir ulaşım sisteminin oluşturulması amaçlanmıştır. Ulaşım bağlantıları düzenlenirken kent içi bağlantıların yanı sıra yakın çevre yerleşmelerle ulaşım bağlantıları ve devamlılıklar dikkate alınmıştır.

1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planının alan kullanımlarına ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.

Tablo 7: 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Alan Kullanımları

KULLANIM ALAN (HA) ORAN (%) M²/KİŞİ* MEKÂNSAL STANDARTLAR

(KİŞİ/M²)

MEVCUT KONUT ALANI 106,77 31,49 34,34

KONUT VE TİCARET ALANI 14,95 4,41 4,81

TİCARET ALANI 5,69 1,68 1,83

TİCARET- TURİZM ALANI 0,93 0,27 0,30

TURİZM ALANI 0,10 0,03 0,03

PAZAR ALANI 0,78 0,23 0,25

SANAYİ ALANI 2,64 0,78 0,85

KÜÇÜK SANAYİ ALANI 7,02 2,07 2,26

AKARYAKIT VE SERVİS İSTASYONU ALANI 0,51 0,15 0,16

BELEDİYE HİZMET ALANI 0,52 0,15 0,17

KAMU HİZMET ALANI 38,31 11,30 12,32

EĞİTİM ALANI 21,10 6,22 6,79 6,50

KÜLTÜREL TESİS ALANI 1,11 0,33 0,36

0,75

SOSYAL TESİS ALANI 1,08 0,32 0,35

YURT ALANI 0,22 0,06 0,07

SAĞLIK TESİSİ ALANI 4,81 1,42 1,55 1,50

İBADET ALANI 1,58 0,47 0,51 0,50

PARK 39,96 11,79 12,85

10,00

SPOR ALANI 3,74 1,10 1,20

DERE-KANAL 3,89 1,15 1,25

AĞAÇLANDIRILACAK ALAN 0,30 0,09 0,10

MERA ALANI 10,60 3,13 3,41

YOLLAR, MEYDAN VE OTOPARKLAR 70,17 20,70 22,57

TCDD ALANI VE HATTI 2,24 0,66 0,72

TOPLAM 339,02 100,00 109,05

Kaynak: Ofis Çalışmalar, 2021

*kişi/m² değerleri toplam nüfus kabulü olan 31.088 kişi üzerinden hesaplanmıştır.

6.1. KONUT YERLEŞME ALANLARI

Plan çalışmaları kapsamında mevcut yapılaşma durumları, yoğunlukları, doğal eşikler, mevcut imar planları, alanın gelişme eğilimleri ile plan bütünlüğü kapsamında değerlendirilerek irdelenmiş bu doğrultuda konut yerleşme alanları ile yoğunlukları belirlenmiştir.

Planlama alanının bulunduğu bölgenin çok büyük bir kısmında onaylı imar planı bulunmaktadır.

Onaylı imar planı kapsamındaki konut alanlarında mevcut yapılaşmalar genellikle Aşık Veysel Bulvarı, Beşikçi Caddesi ve çevresindeki alanlar ile Demiryol köyü ile köyün kuzeyindeki toplu konutların bulunduğu bölgelerde yoğunlaşmaktadır.

1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planında 106,77 ha mevcut konut alanı planlanmıştır. Belirlenen brüt yoğunluklar doğrultusunda mevcut konut alanları ile konut ve ticaret alanlarının nüfusu 31.088 kişi olarak hesaplanmıştır.

6.2. KENTSEL ÇALIŞMA ALANLARI 6.2.1. Ticaret Alanları

Plan kapsamında mahalle ölçeğinde belirlenen alt merkezlerin bulunduğu bölgeler ile Batman-Kozluk Karayolu’na cepheli alanlarda ticaret alanları planlanmıştır.

Nazım imar planı kapsamında ticaret alanları 5,69 ha alan kaplamakta olup, alan kullanımının %1,68’ini oluşturmaktadır.

6.2.2. Ticaret-Konut Alanları

Plan kapsamında alt merkez olarak belirlenen ve sosyal donatı alanlarının yoğunlaştığı alanlarda ticaret-konut alanlar, Batman-Kozluk Karayolu’na cepheli alanlar ile yürürlükteki imar planında konut ve ticaret alanı olarak belirlenen alanlar nazım imar planında konut ve ticaret alanı olarak planlanmıştır.

Ticaret ve konut alanlarında zemin katlar ticaret olarak kullanılacak olup, zemin katların ticaret olarak ve istenmesi durumunda üst katların da ticaret olarak kullanılmasına ilişkin plan hükümleri geliştirilmiştir. Ticaret ve konut alanlarının toplam inşaat alanının en çok %70’i konut kullanımına ayrılacaktır.

Nazım imar planı kapsamında 14,95 ha konut ve ticaret alanı planlanmış olup, alan kullanımının %4,41’ini oluşturmaktadır.

6.2.3. Ticaret-Turizm Alanları

Plan kapsamında planlama alanının kuzeyinde Batman-Kozluk Karayolu kenarında ticaret – turizm alanı planlanmıştır.

Nazım imar planı kapsamında ticaret – turizm alanı 0,93 ha alan kaplamakta olup, alan kullanımının %0,27’sini oluşturmaktadır.

6.2.4. Kamu Hizmet Alanları

Plan kapsamında kamu hizmetlerinin görülmesi ve bölgede yaşayanların ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak Atış Poligonu ile Özel Harekat Lojmanlarının bulunduğu alan, Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ile lojmanlarının bulunduğu alan ile yürürlükteki imar planında kamu hizmet alanı olarak belirlenen alanlar kamu hizmet alanı olarak planlanmıştır.

Nazım imar planı kapsamında 38,31 ha kamu hizmet alanı planlanmış olup, bu alanlar alan kullanımının %11,30’unu oluşturmaktadır.

6.2.5. Belediye Hizmet Alanları

Plan kapsamında belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamındaki hizmetlerinin götürülebilmesi ve bölgede yaşayanların ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak belediye hizmet alanları planlanmıştır.

Nazım imar planı kapsamında 0,52 ha belediye hizmet alanı planlanmış olup, bu alanlar alan kullanımının %0,15’ini oluşturmaktadır.

6.2.6. Akaryakıt ve Servis İstasyonu Alanları

Plan kapsamında bölgenin ihtiyacını karşılamaya yönelik olarak planlama alanının güneyinde karayoluna cepheli olacak şekilde akaryakıt ve servis istasyonu alanı planlanmıştır.

Nazım imar planı kapsamında 0,51 ha akaryakıt ve servis istasyonu alanı planlanmış olup, bu alan, alan kullanımının %0,15’ini oluşturmaktadır.

6.2.7. Sanayi Alanları

Plan kapsamında planlama alanının kuzeyinde bulunan alanda mevcut plan kararları ile uygulamalar da göz önünde bulundurularak sanayi alanı planlanmıştır.

Nazım imar planı kapsamında 2,64 ha sanayi alanı planlanmış olup, bu alan alan kullanımının %0,78’ini oluşturmaktadır.

6.2.8. Küçük Sanayi Alanları

Plan kapsamında planlama alanının kuzeyinde mevcut küçük sanayii sitesinin bulunduğu alan küçük sanayi alanı olarak planlanmıştır. Küçük sanayi alanları 7,02 ha alan kaplamakta olup, alan kullanımının %2,07’sini oluşturmaktadır.

6.2.9. Pazar Alanları

Plan kapsamında açık veya kapalı pazar yeri niteliğindeki kullanımların yer alabileceği ve bölgede yaşayanların ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak planlama alanının doğusunda 40 metrelik yola cepheli olacak şekilde bir adet pazar alanı planlanmıştır.

Nazım imar planı kapsamında 0,78 ha pazar alanı planlanmış olup, alan kullanımının

%0,23’ünü oluşturmaktadır.

6.3. TURİZM ALANLARI

Plan kapsamında planlama alanının güneyinde Batman-Kozluk Karayolu kenarında turizm alanı planlanmıştır.

Nazım imar planı kapsamında turizm alanı 0,10 ha alan kaplamakta olup, alan kullanımının %0,03’ünü oluşturmaktadır.

6.4. AÇIK VE YEŞİL ALANLAR 6.4.1. Park ve Yeşil Alanlar

Plan kapsamında bölgede yaşayanların ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak planlama alanı sınırları içerisinde yürürlükteki onaylı imar planında park alanı ile çocuk bahçesi ve oyun alanı olarak planlanmış alanlar korunmuş olup, plan kapsamında kalan diğer bölgelerde ise belirlenen alt merkezler ve çevresinde, konut alanları içerisinde, 40 metrelik taşıt yoluna cepheli alanlarda ve planlama alanı sınırları içerisinde geçen derelerin çevresinde park alanları planlanmıştır.

Nazım imar planı kapsamında park alanları 39,96 ha alan kaplamakta olup, toplam alanın %11,79’unu oluşturmaktadır.

İlave ve revizyon nazım imar planı sınırları içerisinde toplam nüfus olarak belirlenen 31.088 kişinin açık ve yeşil alan ihtiyacını karşılamaya yönelik olarak toplam 43,70 ha park ve spor alanları planlanmıştır. Kişi başına düşen yeşil alan miktarı ise 14,06 kişi/m²’dir.

6.4.2. Ağaçlandırılacak Alanlar

Nazım imar planı kapsamında 0,30 ha ağaçlandırılacak alan planlanmış olup, alan kullanımının %0,09’unu oluşturmaktadır.

6.5. SOSYAL ALTYAPI ALANLARI

Nazım imar planına konu olan alan içinde toplam nüfus 31.088 kişi olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda İlave ve revizyon nazım imar planı kapsamında 31.088 kişilik nüfusun ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik sosyal ve teknik altyapı alanları planlanmıştır.

6.5.1. Eğitim Alanları

Plan kapsamında belirlenen alt merkezler ve çevresinde, mevcutta bulunan eğitim alanlarının bulunduğu bölgeler ile birlikte bölgede yaşayanların ihtiyacını karşılamaya yönelik olmak çeşitli bölgelerde eğitim alanları planlanmıştır.

Plan kapsamında mevcutta bulunan eğitim alanları ile birlikte bölgede yaşayanların ihtiyacını karşılamaya yönelik olmak üzere toplam 21,10 ha büyüklüğünde eğitim alanı planlanmıştır. İlave ve revizyon nazım imar planı sınırları içerisinde kişi başına düşen eğitim alanı miktarı ise 6,79 kişi/m²’dir.

6.5.2. Sosyal Tesis Alanları

Plan kapsamında bölgede yaşayanların ihtiyacını karşılamaya yönelik olmak üzere planda belirlenen alt merkezlerde sosyal tesis alanı planlanmıştır.

İlave ve revizyon nazım imar planı kapsamında sosyal tesis alanları 1,08 ha alan kaplamakta olup, toplam alanın %0,32’sini oluşturmaktadır. Ayrıca nazım imar planı kapsamında 0,22 ha yurt alanı planlanmıştır.

İlave ve revizyon nazım imar planı sınırları içerisinde kişi başına düşen sosyal ve kültürel tesis alanı miktarı ise 0,78 kişi/m²’dir.

6.5.3. Kültürel Tesis Alanları

Plan kapsamında bölgede yaşayanların ihtiyacını karşılamaya yönelik olmak üzere planda belirlenen alt merkezlerde toplam 1,11 ha kültürel tesis alanları planlanmış olup, bu alanlar toplam alanın %0,33’ünü oluşturmaktadır.

İlave ve revizyon nazım imar planı sınırları içerisinde kişi başına düşen sosyal ve kültürel tesis alanı miktarı ise 0,78 kişi/m²’dir.

6.5.4. Spor Alanları

Plan kapsamında bölgede yaşayanların ihtiyacını karşılamaya yönelik olmak üzere 3,74 ha spor alanı planlanmış olup, spor alanları alan kullanımının %1,10’unu oluşturmaktadır.

6.5.5. Sağlık Alanları

Plan kapsamında bölgede yaşayanların ihtiyacını karşılamaya yönelik sağlık alanları planlanmıştır.

Nazım imar planı kapsamında sağlık alanları 4,81 ha alan kaplamakta olup, toplam alanın %1,42’sini oluşturmaktadır. İlave ve revizyon nazım imar planı sınırları içerisinde kişi başına düşen sağlık tesis alanı miktarı ise 1,55 kişi/m²’dir.

6.5.6. İbadet Alanları

Plan kapsamında bölgede yaşayanların ihtiyacını karşılamaya yönelik toplam 1,58 ha ibadet alanı planlanmış olup, bu alanlar toplam alanın %0,47’sini oluşturmaktadır. İlave ve revizyon nazım imar planı sınırları içerisinde kişi başına düşen ibadet alanı miktarı ise 0,51 kişi/m²’dir.

6.6. ULAŞIM VE TEKNİK ALTYAPI 6.6.1. Dere-Kanal

Planlama alanı sınırları içerisinde sulama kanalı geçmektedir. Plan kapsamında sulama kanalları korunmuştur.

Planlama alanı içerisinde yer alan dere ve kanallar toplam 3,89 ha alan kaplamakta ve toplam alanın %1,15’ini oluşturmaktadır.

6.6.2. Karayolları

Planlama alanındaki en önemli ulaşım bağlantılarını Demokrasi Bulvarı (D-955 Batman-Kozluk Karayolu) oluşturmaktadır. Batman kent merkezinden planlama alanına ulaşımı sağlayan diğer önemli ulaşım aksları ise Beşikçi, Yeniçağ Caddeleri ile Aşık Veysel Bulvarı’dır.

1/5000 Ölçekli İlave – Revizyon Nazım İmar Planı kapsamında Batman kent bütününün ihtiyacını karşılamaya ve kentin kuzeyi ile güneyini birbirine bağlamaya ve mevcut taşıt akslarındaki trafik yoğunluğunu azaltmaya yönelik planlama alanının ana aksı / omurgası niteliğinde bir ulaşım aksı planlanmıştır. Söz konusu taşıt yolu planlama alanının kuzeyinde Batman Havalimanı Kavşağı’ndan başlayarak alanın doğusundan kentin güneyine doğru devam etmekte ve Diyarbakır-Beşiri Karayoluna bağlanmaktadır.

1/5000 Ölçekli İlave – Revizyon Nazım İmar Planı kapsamında planlama alanının batısından geçen ve 50 metre genişliğinde planlanan Batman-Kozluk Karayolu ile 40 metre olarak planlanan ana taşıt yolunun bağlantısı doğu – batı doğrultulu planlanan 30, 25 ve 20 metrelik taşıt yolları ile sağlanmıştır.

Söz konusu ana taşıt akslarını birbirine bağlayan taşıt yollarından Beşikçi Caddesi 20 metre genişliğinde planlanmış olup, bu caddenin sulama kanalından sonra devamı olan Körük Caddesi ise çevredeki onaylı imar planı ile uyumu sağlamak amacıyla 30 metre olarak planlanmıştır.

Planlama alanının kent bütünü ile bağlantısını sağlayan ve planlama alanından kuzey – güney doğrultulu geçen Aşık Veysel Bulvarı ise 25 metre olarak planlanmıştır.

Plan kapsamında ana taşıt akslarını birbirine bağlayan taşıt yolları ise 15, 12 ve 10 metre olarak planlanmıştır.