YENİCE İMAR PLANI
NAZIM İMAR PLANI
PLAN AÇIKLAMA RAPORU
TC
MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
TARSUS İLÇESİ, YENİCE MAHALLESİ
REVİZYON 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM VE 1/1000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANLARI İLAVE 1/5000 VE 1/1000 ÖLÇEKLİ HÂLİHAZIR HARİTA
İMAR PLAN ÇALIŞMALARINA ESAS İLAVE JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU HAZIRLANMASI İŞİ
1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI PLAN AÇIKLAMA RAPORU
YÜKLENİCİ
İsmail GÜNAL Şehir Plancısı
PLANLAMA SORUMLUSU
Seval DEMİRCİ Şehir Plancısı
PROJE EKİBİ
Gülşen ERCAN Şehir Plancısı
Turgut MESUTOL Şehir Plancısı
Ali Fuat BAŞMAN Y. Şehir Plancısı
Nihan BALKAN TURAN Şehir Plancısı
Emine Zeynep AZMAN Şehir Plancısı
Melis OĞUZ Şehir Plancısı/Sosyolog
Hale YİĞİT AKI Y. Mimar
Diler ÇİFTÇİ Orman Mühendisi/Peyzaj Mimarı
İÇİNDEKİLER
1 PLANLAMA YAKLAŞIMI ... 1
AMAÇ VE KAPSAM ... 1
İLKE VE HEDEFLER ... 2
POLİTİKA VE STRATEJİLER ... 3
MEKÂNSAL GELİŞME SENARYOLARI ... 3
1.3.1.1 MAKRO POLİTİKALAR ... 3
1.3.1.2 GELİŞME SENARYOLARI ... 4
1.3.1.3 SEKTÖREL ÖNGÖRÜLER ... 5
YENİLEME, SAĞLIKLAŞTIRMA, DÖNÜŞÜM BÖLGELERİ ... 7
2 PLANLAMA KARARLARI ... 11
NÜFUS KARARLARI ... 11
ULAŞIM KARARLARI ... 13
ARAZİ KULLANIM KARARLARI ... 15
KONUT ALANLARI... 17
KENTSEL ÇALIŞMA ALANLARI ... 19
SOSYAL ALTYAPI ALANLARI ... 24
AÇIK VE YEŞİL ALANLAR... 27
KENTSEL TEKNİK ALTYAPI ALANLARI ... 29
TARIM ALANI ... 31
KORUMA ALANLARI ... 33 3 PLAN NOTLARI ... Hata! Yer işareti tanımlanmamış.
ŞEKİL LİSTESİ
Şekil 1-1 Yenileme, Sağlıklaştırma ve Dönüşüm Bölgeleri Analizi, Konum ... 10
Şekil 2-1 Ulaşım Kararları ... 14
Şekil 2-2 Nazım İmar Planı ... 16
Şekil 2-3 Konut Alanları ... 18
Şekil 2-4 Kentsel Çalışma Alanları ... 20
Şekil 2-5 Sosyal Altyapı Alanları ... 25
Şekil 2-6 Açık ve Yeşil Alanlar ... 28
Şekil 2-7 Kentsel Teknik Altyapı Alanları ... 30
Şekil 2-8 Tarım Alanları ... 32
Şekil 2-9 Koruma Alanları ... 34
TABLO LİSTESİ
Tablo 2.1 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı 2035 Yılı Hedef Nüfusları ... 11Tablo 2.2 Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'ne Göre Yoğunluk Değerleri ve Kademeleri ... 12
Tablo 2.3 Yoğunluk-Yapılaşma Değerleri ... 12
Tablo 2.4 Ulaşım Kararları Alan Dağılımı ... 13
Tablo 2.5 Nazım İmar Planı Alan Dağılımı ... 15
Tablo 2.6 Konut Alanları Alan Dağılımı ... 17
Tablo 2.7 Kentsel Çalışma Alanları Alan Dağılımı ... 19
Tablo 2.8 Sosyal Altyapı Alanları Alan Dağılımı ... 24
Tablo 2.9 Açık ve Yeşil Alanlar Alan Dağılımı ... 27
Tablo 2.10 Kentsel Teknik Altyapı Alanları Alan Dağılımı ... 29
Tablo 2.11 Tarım Alanı Alan Dağılımı ... 31
GRAFİK LİSTESİ
Grafik 2-1 Kentsel Çalışma Alanları Alan Dağılım Grafiği ... 19Grafik 2-2 Sosyal Altyapı Alanları Alan Dağılım Grafiği ... 24
Grafik 2-3 Açık ve Yeşil Alanlar Alan Dağılım Grafiği ... 27
1 PLANLAMA YAKLAŞIMI
AMAÇ VE KAPSAM
İdari açıdan Yenice; belde belediyesi statüsünde iken, 6360 sayılı “On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” kapsamında 5216 sayılı “Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 5. maddesinde Büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırı olarak değiştirilmesiyle Mersin Büyükşehir Belediyesi sınırlarına dâhil olmuştur ve Tarsus İlçesine bağlı mahalleye dönüşmüştür.
Tarsus İlçesi Yenice Mahallesi Revizyon 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı’nın amacı; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun Büyükşehir Belediyesinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları başlıklı üçüncü bölümünün 7. maddesi (b) bendinde tarif edilmekte olan
"Büyükşehir Belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak" görevi doğrultusunda Büyükşehir Belediyesine bağlı Tarsus İlçesi, Yenice Mahallesi’nin yerleşim ve gelişme alanlarına ait 1/5000 ölçekli nazım imar planları ile bu plana uygun olarak hazırlatılacak ve öncelikle Tarsus İlçe Belediyesi onayına sunulacak 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarını birlikte yaptırmaktır.
Nazım imar planı çalışması; koruma-kullanma dengesini kuracak genel arazi kullanım kararlarının verildiği, planlama sınırları içinde hazırlanacak alt ölçekli uygulama imar planlarına esas olacak nazım planların hazırlanmasını, planlama çalışmalarına esas nitelikte analitik etüt ve araştırma çalışmalarını, yürürlükte bulunan imar planları ile bu planlar üzerinde gerçekleşen plan değişikliği işlemlerinin bütünleştirilmesi ve değerlendirilmesini, sosyal donatı alanları ile teknik altyapı alanları analizini, planlama alanı içerisinde hâlihazır haritası ve planlamaya esas nitelikli onaylı jeolojik - jeoteknik etüdü bulunmayan alanlardaki gerekli harita ve etüt eksikliklerin giderilmesini, İdare arşivinde bulunan mevcut hâlihazır haritalar ve onaylı jeolojik jeoteknik etütlerle bütünlüğünün sağlanması işlerini kapsar.
İLKE VE HEDEFLER
Nazım imar planının temel ilkeleri;
Sürdürülebilir mekânsal gelişme ilkelerinin esas alınması
Sürdürülebilir gelişme kapsamında, çevrenin ve doğal kaynakların korunarak kullanılması ve değerlendirilmesi
Planlama alanının tarihsel, kültürel ve doğal yapısının korunması ve geliştirilmesi
Kent kimlik ve karakterine uygun kararların geliştirilmesi
Alt ölçekli planları yönlendirici biçimde kentsel sorunlara planlı müdahaleye olanak verecek bir yaklaşımla ele alınması
Plan kademeleri arasındaki uyumun gözetilmesi
Temel ilkeler kapsamında belirlenen nazım imar planının temel hedefleri:
Doğal kaynakların rasyonel kullanımını sağlamak için, tarım, turizm, sanayi, konut, ulaşım gibi genel arazi kullanımlarının düzenli gelişmesini, çevrenin ve doğal kaynakların korunarak kullanılması ve değerlendirilmesini sağlamak
Yerleşim alanlarının, mekânsal, ekonomik ve sosyal problemlerine yönelik çözüm üretmek,
Planlama alanındaki kentsel sosyal altyapı alanlarının nicelik ve nitelik açısından geliştirmek,
Nüfusun ihtiyacı olan gerekli altyapının/donatının tüm nüfus için erişilebilir olmasını sağlamak,
Ulaşım bağlantı ve kademelenmesini dengeli ve entegre bir şekilde kurgulamak.
POLİTİKA VE STRATEJİLER
Bu bölümde Mekansal Gelişme Senaryoları kapsamında; makro politikalar, gelişme senaryoları ve sektörel öngörüler anlatılmış bunun yanı sıra yenileme, sağlıklaştırma ve dönüşüm alanlarını yönlendirici kararlara yer verilmiştir.
MEKÂNSAL GELİŞME SENARYOLARI
Mekansal Gelişme Senaryoları, üst ölçek planlarla getirilen makro politika kararlarını, bu planı yönlendiren gelişme senaryolarını ve sektörel öngörüleri kapsamaktadır.
1.3.1.1 MAKRO POLİTİKALAR
Çukurova Kalkınma Ajansı’nın hazırladığı 2014-2023 Çukurova Bölge Planı’nda Tarsus ve Çamlıyayla ilçeleri bölge adına bir alt merkez olarak gösterilmektedir. Bu alt bölgelerin belirlenmesinde Mersin ve Adana illeri sınırlarındaki yerleşim alanlarının sosyo- ekonomik benzerlikleri ve coğrafi yakınlıkları göz önünde bulundurulmuştur. Bu bakımdan Tarsus ilçesi, Adana ve Mersin kent merkezleri arasında kalan metropol;
merkezin bir parçası olması, mevcut ve gelişen çalışma alanları ile birlikte birinci derece alt merkez olarak öne çıkmaktadır.
Mersin ilinin bölgedeki lojistik merkez olma hedefi üst ölçek plan çalışmaları ile de desteklenmekte ve Mersin Limanı’nın yarattığı etki ve çevresinde gelişen sektörel faaliyetler ile Mersin ilinin uluslararası anlamda bölgedeki önemi giderek artmaktadır.
Mersin Limanı’nın kapasitesinin arttırılmasını hedefleyen ülke politikalarının yanısıra, yereldeki planlama çalışmaları özellikle Mersin kent merkezinin doğusunda kalan Tarsus ilçesi ve Yenice’yi de içine alan bölgelerde lojistik ve sanayi faaliyetlerinin gelişimini öngörmektedirler. Bu hedefler doğrultusunda üst ölçek ulaşım kararlarının Liman bölgesi ve çalışma alanları arasındaki taşımacılık faaliyetlerini destekleyecek bir takım öneriler getirdiği görülmektedir.
Ağırlıklı olarak demiryolu taşımacılığına yönelik olarak faaliyet gösteren Yenice lojistik merkezinin, Çukurova Havalimanı’nın kurulması ile birlikte daha fazla önem kazanacağı ve ilerleyen dönemlerde kapasitesinin arttırılması düşünülmektedir. Bu amaçla üst ölçek plan çalışmalarında önerilen lojistik alanın büyütülmesine yönelik kararların ilk aşaması planlama çalışmalarının bu dönemki hedefleri arasında yer almaktadır.
Ülke politikalarının bir sonucu olan Çukurova Havalimanı’nın tamamlanması sonrasında bölgedeki ziyaret trafiğinin giderek artması beklenirken, bunun bir sonucu olarak Yenice ve çevresinde ilerleyen dönemlerde öne çıkan sanayi sektörünün yanında hizmetler sektörünün de hızla gelişeceği öngörülmektedir.
1.3.1.2 GELİŞME SENARYOLARI
Kentler küreselleşme süreci dışında da coğrafi ve yerel faktörlerin etkisi, önemli siyasi ve tarihi aktörlerin müdahaleleri ile değişim, dönüşüm ve gelişim göstermiştir. Ticaretin gelişmesi, Sanayi Devrimi, bilgi-iletişim-ulaşım teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, ekonomik ve siyasi politikalar sonucu inşaat sektöründeki gelişmeler sonucunda kentler hızlı bir gelişme ve dönüşüm sürecine girmişlerdir. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde gözlemlenen ortak bir eğilim artık tek merkezli bir metropolleşmeden çok merkezli ve farklı sektörel kimliklerin yüklendiği alt merkezli bir metropolleşmeye geçmektedir.
Çukurova Kalkınma Ajansı’nın hazırladığı Bölge Planı ve üst ölçekli Çevre Düzeni Planları’nın Mersin kent merkezine yüklediği en önemli sektörel hedefin Liman ve çevresinde gelişen lojistik merkez kurgusudur. Bu hedef doğrultusunda bölgedeki karayolu, demiryolu ulaşım ağları, birbirleri ile entegre bir biçimde; Liman, lojistik ve diğer çalışma alanları üzerine yoğunlaşmıştır. Mersin kent merkezinde bulunan limanın üst ölçek projeler ile kapasitesinin arttırılması düşünülürken, üst ölçek planlama çalışmaları bölgenin gerisindeki alanlarda yeni gelişecek limanı destekleyecek çalışma alanı önerileri getirmiştir.
Mersin kent merkezi fiziki olarak yapay bir eşik olarak kabul edilebilecek Çevreyolu Liman Bağlantısı ile iki ayrı özellik taşıyan bölgeye ayrılmaktadır. Kent merkezinin batısında yerleşme alanları gelişirken, kentin doğusunda Akdeniz-Tarsus ilçeleri arasında ve Tarsus-Yenice-Adana arasında çalışma alanları dahilinde sanayi ve lojistik faaliyetlerinin geliştiği görülmektedir. Bölgede yer alan mevcut sanayi faaliyetleri dışında yeni önerilen organize ve D-400 karayolu hattı boyunca devam eden çalışma alanları ile birlikte önemli nüfus hareketi yaşanacağı öngörülmektedir. Bu bağlamda bölgedeki yerleşimlerin çeperlerinde, topoğrafya ve doğal eşikler dikkate alınarak, üst ölçek planlarda hedeflenen nüfus projeksiyonları doğrultusunda yeni gelişme alanlarının önerildiği görülmektedir.
Mersin İli Çevre Düzeni Planı 2035 yılı plan hedeflerinde Yenice bölgesinin Çukurova Havalimanı ile karayolu bağlantılarının güçlendirileceği ve bunun sonucunda bölgedeki mevcut lojistik faaliyetinin geliştirileceği öngörülmektedir. Yenice kent merkezinin güneyinde dağınık bir biçimde gelişen sanayi sektörünün ise kentsel servis alanları ile desteklendiği görülmektedir. D-400 otoyolu boyunca yolun sağında ve solunda devam eden çalışma alanları ise korunmuştur.
Lojistik, sanayi ve kentsel servis alanlarının geliştirildiği bölgede, Çukurova Havalimanı’nın yaratacağı ziyaretlerin ve Tarsus-Adana merkezlerine olan yakınlığın etkileri ile birlikte yerleşim alanlarının doğal eşiklerin el verdiği ölçüde bölgenin kuzeyine doğru geliştirildiği görülmektedir. Yenice yerleşiminin en önemli eşiklerinin başında kenti çevreleyen verimli tarım arazilerinin olduğu görülmektedir. Kent birçok farklı sektör ve güçlü ulaşım altyapısı ile desteklense de, kentin çeperleri doğrultusunda genişlemesinin önünde önemli doğal eşiklerin olduğu görülmektedir.
Kentin mevcut makroformu itibariyle güneyinde ve batısında sanayi, doğusunda lojistik ve kuzeyinde yerleşim alanları yer almaktadır. Üst ölçekli plan kararları ve merkezi projeler bağlamında gelişimin mevcut makroform doğrultusunda devam ettiği görülmektedir.
1.3.1.3 SEKTÖREL ÖNGÖRÜLER
Mersin ili ve çevresindeki ekonomik yapı özellikle ticaret ve liman arkasında gelişen lojistik, sanayi ve depolama ağırlıklıdır. Mersin kentinin tüm ilçe merkezleri ve çevresinde mevcut ve gelişen hizmetler sektöründeki çalışanlar ticaret ile uğraşmaktadır. Kentin üst ölçek plan kararlarında önerilen merkezi iş alanı bölgesi liman arkasındaki geleneksel merkez olarak tanımlanabilecek bölgedir. Bu bölgedeki dönüşüm alanları alt ölçekli planlarda belirlenmiş ve planlama çalışmaları devam etmektedir. Hizmetler sektörü ağırlıklı dönüşmesi planlanan proje alanları dışında Mersin ili sınırlarındaki tüm hizmetler sektörü faaliyetleri kent içinde bölgesel olarak dağılmış yada yol boyu devam eden ticaret alanlarından oluşmaktadır.
Sanayi sektörü gelişimi ise bölgede özellikle 1860’lı yıllarda gelişmeye başlamış olup, 1950’li yıllarda limanında gelişimi ile birlikte büyük çapta depolama ve sanayi firmaları ile devam etmiştir. Mersin’in ekonomik gelişiminde önemli bir yeri olan ve 1954 yılında temeli atılan modern Mersin Limanı 1962 yılında hizmete açılmıştır.
Bölgedeki tarım faaliyeti özellikle Çukurova Havzası’nda devam etmekte olup, günümüzde Mersin ilindeki en geniş tarımsal arazileri turunçgil bahçeleri oluşturmaktadır. Üretilen tarımsal ürünlerin işlenmesi büyük oranda bölgedeki fabrikalar tarafından sağlanmaktadır. Bölgede özellikle Akdeniz ilçesinin doğusunda kalan depolama alanlarının birçoğu tarımsal ürünlerin saklanması ve dağıtılması amaçlı kullanılmaktadır. Tarım, sanayi ve lojistik faaliyetlerin kent merkezi ve çeperlerinde gelişmesi, Mersin ilinin merkezini teşkil eden Akdeniz, Toroslar, Mezitli, Yenişehir ve Tarsus ilçelerinin hızla göç almasına ve gelişmesine sebep olmuştur.
Mersin kent merkezinin ve Tarsus ilçesinin gelişimine yön veren bir diğer etken ise, ulaşım ağlarıdır. Karayolu ve demiryolu hatları sektörlerin yer seçiminde önem arz etmektedir. Bu bakımdan Akdeniz ilçe merkezi ve Yenice-Adana sınırına kadar olan bölgede sanayi ve depolama faaliyetlerinin demiryolu ve karayolları boyunca lineer geliştiği görülmektedir. Bu lineer gelişmenin bir diğer nedeni ise bölgenin gelişimini sınırlandıran yapay eşiklerdir. Üst ölçek plan kararları doğrultusunda güneyde Çukurova Havzası’nın mutlak tarım arazileri, kuzeyde ise orman alanları ve dik yamaçlı topoğrafyanın sınırladığı hat boyunca sanayi ve kentsel servis alanlarının önerildiği görülmektedir.
Bu bakımdan Tarsus-Yenice yerleşimleri arasında önerilen lineer çalışma alanlarını takiben Yenice’nin doğusunda TCDD’nin lojistik tesisleri ile devam etmektedir. Çukurova Havalimanı gibi büyük ölçekli devlet yatırımları, Yenice’nin sektörel gelişimini yönlendirecek önemli etkenler arasındadır. Havalimanı inşaası sonrasında bölgenin çok sayıda ziyaretçi alacağı varsayıldığında, hizmetler sektöründe önemli bir artışın yaşanacağı düşünülmekte ve bu artışı destekleyecek kentsel servis alanları Yenice kent merkezinin güneyinde önerilmektedir.
Bunun yanısıra Yenice’nin doğusunda bulunan lojistik alanın kapasitesinin arttırılarak, havalimanının desteklenmesi önerilmektedir. Bölgedeki önemli sanayi yatırımlarının korunduğu ve yeni alanlar ile geliştirildiği plan kararları ile birlikte yerleşimin kuzey kesimlere doğru genişletilmesi önerilmektedir. Bu bağlamda Yenice kent merkezinde hizmetler, lojistik ve sanayi sektörlerinin, havalimanı, demiryolları hızlı tren hattı ve karayolu gibi büyük devlet projeleri kapsamında gelişerek ön plana çıkacağı öngörülmekte ve alt ölçek plan çalışmalarına yön verilmektedir.
YENİLEME, SAĞLIKLAŞTIRMA, DÖNÜŞÜM BÖLGELERİ
Yerleşik alanlarda, özellikle konut bölgelerinde, ekonomik, sosyal veya fiziksel sebeplerle yapılarda köhneme, sosyal ve kültürel ihtiyaçların günün koşullarına göre değişmesi ya da afet riskleri gibi nedenlerle yeniden tasarlanması gereken alanlar ortaya çıkmaktadır.
Fiziksel eskime / işlevsel eskime / ekonomik eskime düzeyi bölgede yapılacak müdahalenin niteliğini belirler. (Dinçer, İ.)
Aşağıda sözü edilen uygulamalarda, “hak sahipleri”, “özel sektör” ve “kamu” konuya ilişkin paydaşları oluşturmaktadır. Hak sahipleri ve özel sektör projenin uygulanması için karar alma sürecinde olması gereken en önemli faktörler olmakla beraber; projelerin iç dinamikleri ve özelliklerinden dolayı kamuya önemli bir rol düşmektedir. Kamu böyle bir model önerisinde hem proje ve uygulamalarını yapılarak alanının kente kazandırılması, hem de ulaşım ve altyapı yatırımlarını yapılarak değişim sürecinin başlatılması ve sağlıklı şekilde ilerlemesi ile ilgili önemli bir rolü bulunmaktadır. Bu açıdan bakıldığında yol gösterici, uzlaştırıcı, hızlandırıcı bir konumdadır. Dolayısıyla kamu çalışma alanındaki dönüşüm sürecinde herhangi bir zorlama, zaman kısıtı belirleme vb. yaptırımlar işlevi üstlenmemektedir. Hak sahipleri tercih ettiği zaman diliminde, tercih ettikleri ekonomik yaklaşım çerçevesinde yapılarını dönüştürebilme özgürlüğüne sahiptir. Bununla birlikte kamu altyapı, sosyal donatı vb. yatırımları ivedilikle gerçekleştirmesi, alanda önerilen müdahale sürecini ivmelendiren lokomotif bir güç olacaktır.
Kentsel Sağlıklaştırma;
“Bozulmanın, deformasyonun yeni başladığı, ancak özgün niteliğini henüz kaybetmemiş olan eski kent mekanlarının eski haline kavuşturulmasıdır. Fiziki olarak sağlıklaştırma eylemi; alt yapı ve üstyapının esaslı onarım yapılarak (sağlamlaştırılarak / bütünlenerek / yenilenerek temizlenerek) tekrar kullanılabilir hale getirilmesi” (Dinçer, İ.) şeklinde tarif edilmektedir. Bu alanlarda;
• Yolların kaplama malzemelerinin onarılması
• Su, kanalizasyon sistemlerinin, elektrik hatlarının yeni malzeme kullanılarak yenilenmesi / onarılması
• Bölgedeki yapıların basit / esaslı onarımlarının yapılması, vb.
Basit düzenlemelerle kentsel çevrenin yaşam kalitesinin arttırılmasıdır.
Planlama alanında, kent merkezinin çevresinde yer alan, gelişme eğilimi göstermeyen ve kırsal yerleşme niteliği taşıyan; “Yunacık”, “Günyurdu” ve “Kanberhüyüğü” köyleri Kentsel Sağlıklaştırma projesi kapsamında yukarıda belirtilen düzenlemelerle nispeten sağlıklı bir çevreye ulaşabilir.
Kentsel Yenileme;
“Sosyo-kültürel, ekonomik ya da fiziksel olarak çöküntü süreci yaşamakta olan kent mekanlarının, çöküntüye neden olan faktörlerinin ortadan kaldırılması ile o alanın tekrar hayata döndürülmesi, canlandırılması” (Dinçer, İ.) olarak tarif edilmektedir. “Kentsel Sağlıklaştırma”dan daha geniş kapsamlı ve daha yüksek düzeyde müdahale gerektirmektedir. Bu alanlarda;
Tarihi çevreyi bozucu unsurlardan arındırılması
Korunacak yapıların restorasyonun yapılması
Alt yapı ve üstyapının yeniden düzenlenmesi, vb.
Özellikle tarihi kent merkezlerinde, sit ve koruma alanlarında hazırlanan Yenileme ve Sağlıklaştırma Projeleri “Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği” ile yasal bir zemine oturtulmuştur.
Bu Yönetmeliğin amacı, yıpranan ve özelliğini kaybetmeye yüz tutmuş; kültür varlıklarını koruma kurullarınca sit alanı olarak tescil ve ilan edilen bölgeler ile bu bölgelere ait koruma alanlarının, bölgenin gelişimine uygun olarak yeniden inşa ve restore edilerek, bu bölgelerde konut, ticaret, kültür, turizm ve sosyal donatı alanları oluşturulması, tabii afet risklerine karşı tedbirler alınması, tarihi ve kültürel taşınmaz varlıkların yenilenerek korunması ve yaşatılarak kullanılması ile ilgili esas ve usulleri düzenlemektir.
Planlama alanında tarihi unsurlar içeren “Yenice Gar Binası ve Çevresi Koruma Alanı”
ve “Park Koruma Alanı” Kentsel Yenileme projesi kapsamında kamu desteği ile kentin ihtiyacı olan kültürel aktivitelerin gerçekleşebileceği alanlar olarak değerlendirilebilir.
Kentsel Dönüşüm;
Kentlerdeki nüfus atışının yoğun bir yapılaşma baskısını yarattığı dönemde barınma ihtiyacının mühendislik/mimarlık hizmeti alınmadan, sosyal ve teknik altyapı alanları yetersiz, plansız gelişen yerleşmelerde; zemin yapısının veya sağlıksız yapılaşmadan
kaynaklanan harap durumdaki yapı stoğunun insan sağlığını tehdit eden riskleri ortadan kaldırarak, alanda potansiyeli bulunan her türlü dinamiğin işlevsel olarak ortaya çıkarılmasıdır. Bu bağlamda; altyapısı tamamlanmış, gerekli sosyal donatısı bulunan sağlıklı, güvenli yaşam alanı oluşturulmasına yönelik uygulama çalışmalarının “Kentsel Dönüşüm Projesi” kapsamında ele alınmasıdır.
Altyapı ve üstyapının tümüyle / büyük oranda kaldırılarak bölgenin yeniden düzenlenmesini içerir
Kent merkezlerinde, talebin ve dolayısıyla değer artışının yüksek olduğu alanlarda uygulama kolaylığı sağlayan bu müdahale biçimi 6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” ile yasal bir zemine oturmuştur.
Bu Kanunun amacı; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemektir.
Gelişme potansiyeli bulunan ancak sağlıksız yapı stoğuna sahip “Yenice Merkezi” Kentsel Dönüşüm projeleri kapsamında, 6306 sayılı yasanın sağladığı olanaklar kullanılarak yeniden düzenlenebilir.
Şekil 1-1 Yenileme, Sağlıklaştırma ve Dönüşüm Bölgeleri Analizi, Konum
Kaynak: Promer Planlama Tarafından Üretilmiştir, 2018
2 PLANLAMA KARARLARI
NÜFUS KARARLARI
Çevre Düzeni Planı’nın nüfus önerilerine göre; Tarsus ilçesine ait 2035 yılı nüfus önerisi 790.000 kişidir. Bunun 718.000’i kentsel, 72.000’i ise kırsal alan nüfusundan oluşmaktadır.
Tablo 2.1 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı 2035 Yılı Hedef Nüfusları
İLÇE HEDEF NÜFUSU
(2035) HEDEF KENTSEL
NÜFUS (2035) HEDEF KIRSAL NÜFUS (2035)
AKDENİZ 410.000 400.000 10.000
MEZİTLİ 400.000 380.000 20.000
TOROSLAR 600.000 555.000 45.000
YENİŞEHİR 540.000 530.000 10.000
ANAMUR 150.000 127.000 23.000
AYDINCIK 25.000 20.000 5.000
BOZYAZI 50.000 40.000 10.000
ÇAMLIYAYLA 40.000 30.000 10.000
ERDEMLİ 450.000 395.000 55.000
GÜLNAR 75.000 55.000 20.000
MUT 160.000 110.000 50.000
SİLİFKE 400.000 330.000 70.000
TARSUS 790.000 718.000 72.000
TOPLAM 4.090.000 3.690.000 400.000
Tarsus Merkez Kentsel Alan’da hazırlanan 1/5000 Ölçekli Revizyon-İlave Nazım İmar Planı’nın nüfusu 535.000 kişi öngörülmüştür. Plan sınırları itibari ile gelişme alanlarını kapsamayan bu plana gelişme alanlarındaki nüfus eklendiğinde, Çevre Düzeni Planı’nda kentsel alan olarak gösterilen Tarsus merkezinin nüfusu 680.000 kişi değerine ulaşılmaktadır. Ancak bu nüfus nazım imar planının kapasite nüfusunu ifade etmektedir.
Bu değerlere göre, Yenice’nin Çevre Düzeni Planı 2035 yılı hedef nüfusu yaklaşık 38.000 kişi olarak hesaplanmaktadır. (Tarsus ilçesinde Tarsus merkez ile birlikte kentsel yerleşme olarak Yenice, Kanberhüyüğü, Arıklı ve Günyurdu dışında bir kentsel yerleşme bulunmamaktadır.) Bu değer en fazla nüfusu belirtmektedir. Planlama alanı genelinde nüfus kabulleri Çevre Düzeni Planı’nda belirtilen değeri aşmayacak şekilde hesaplanmıştır.
Nazım plan nüfus hesaplaması; brüt yoğunluk değerlerinden yola çıkılarak yapılmıştır.
Mekânsal planlar yapım yönetmeliğinde belirtilen yoğunluk değerlerine göre konut adalarının yoğunluk kademeleri belirlenmiştir.
Tablo 2.2 Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'ne Göre Yoğunluk Değerleri ve Kademeleri MEVCUT KONUT ALANI GELİŞME KONUT ALANI SEYREK YOĞUNLUK 50- kişi/ha 50- kişi/ha
DÜŞÜK YOĞUNLUK 51-150 kişi/ha 51-120 kişi/ha ORTA YOĞUNLUK 151-300 kişi/ha 121-250 kişi/ha YÜKSEK YOĞUNLUK 301-600 kişi/ha 251-400 kişi/ha
ÇOK YÜKSEK 601+ kişi/ha 401+ kişi/ha
Planlama alanı genelinde, kişi başına düşen inşaat alanı 40 m2 olarak kabul edilmiştir.
Buna göre planda belirlenen yoğunluk değerlerine karşılık gelen yapılaşma değerleri aşağıdaki gibidir. Konut ve konut+ticaret alanlarındaki yoğunluklar plan paftası üzerinde belirtilmiştir.
Tablo 2.3 Yoğunluk-Yapılaşma Değerleri
YOĞUNLUK DEĞERİ YAPILAŞMA DEĞERİ EMSAL
200 KİŞİ/HA A-3 E=0.80
300 KİŞİ/HA A-5 E=1.20
450 KİŞİ/HA B-5 E=1.80
Konut alanlarında, 200 ki/ha ve 300 ki/ha olmak üzere iki ayrı yoğunluk değeri bulunmaktadır. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’ne göre konut alanları, orta yoğunluklu konut alanlarıdır. Konut+ticaret alanlarında en fazla konut alanı %80 olarak belirlenmiştir. Bu alanlarda yaşayacak nüfus, en fazla konut değeri üzerinden hesaplanarak planlama alanı nüfusuna dâhil edilmiştir. Buna göre planlama alanı nüfusu 2040 yılı için 30.000 kişi olarak hesaplanmaktadır.
ULAŞIM KARARLARI
Yenice, ulaşım ilişkileri açısından oldukça avantajlı bir konumdadır. Adana ile Mersin sınırında yer alan planlama alanı, D-400 Karayolu ve Mersin-Adana-Hatay Demiryolu ile Niğde Karaman bağlantısı gibi güçlü ulaşım bağlantılara sahiptir.
Planlama alanında karayolu ve demiryoluna yönelik ulaşım kararları bulunmaktadır.
Bununla birlikte, planlama alanı Çukurova Havalimanı’nın Mania Planı sınırları içerisinde kalmaktadır. Mânia planı sınırları içinde kalan alan için kurum görüşüyle belirtilen genelge hükümleri ile ilgili kanun ve yönetmelikler dikkate alınacaktır.
Plandaki karayolu ulaşım kararlarına göre yol kademelenmesi incelendiğinde; en önemli ulaşım aksının D-400 Karayolu olduğu görülmektedir. Bu güzergâh devlet yolu niteliğinde olup yerleşmeyi ulaşım açısından besleyen öncelikli akstır. Adana-Mersin arasında ulaşımı sağlayan yol mevcutta üzerindeki sanayi alanları ile Mersin Limanı’nı bağlamanın yanı sıra gelecekte kurulacak olan lojistik merkez için de son derece önemli bir ulaşım aksı haline gelecektir. Atatürk Bulvarı ve Uğur Mumcu Bulvarı ise kentin ana arterleri olup toplayıcı dağıtıcı yol özelliğindedir.
Planlama alanında mevcut demiryolu hatları korunmuştur. Bununla birlikte demiryolu hatlarının çevresinde 59.07 hektarlık bir alana sahip demiryolu koruma kuşağı bulunmaktadır.
Tablo 2.4 Ulaşım Kararları Alan Dağılımı
FONKSİYON ALAN BÜYÜKLÜĞÜ
(M2)
ALAN BÜYÜKLÜĞÜ
(HA)
PLANLAMA ALANI İÇİNDEKİ
ORAN (%)
DEMİRYOLU 590734.0 59.07 27.47
YOL ALANI 1558098.0 156.0 73.53
TOPLAM 2139466.4 215.07 100.00
Şekil 2-1 Ulaşım Kararları
ARAZİ KULLANIM KARARLARI
Planlama alanında arazi kullanım kararları; konut alanları, kentsel çalışma alanları, açık ve yeşil alanlar, sosyal altyapı alanları, ulaşım ve kentsel teknik altyapı alanları ve tarımsal nitelikli alan olmak üzere 7 grupta değerlendirilmiştir. Nazım imar planı doğrultusunda belirlenen fonksiyon alanları dağılımı Tablo 2.5’te detaylı olarak incelenmiştir.
Tablo 2.5 Nazım İmar Planı Alan Dağılımı
FONKSİYON ADET ALAN
BÜYÜKLÜĞÜ (M2)
ALAN BÜYÜKLÜĞÜ
(HA)
ORAN (%) KONUT MEVCUT KONUT ALANI
(ORTA YOĞUNLUKLU) 47 1299726.0 129.97 11.58
KENTSEL ÇALIŞMA ALANLARI
KONUT+TİCARET ALANI 7 190314.8 19.03 1.70
TİCARET ALANI (T1) 10 82704.6 8.27 0.74
TİCARET ALANI (T2) 31 793267.6 79.33 7.06
PAZAR ALANI 1 3207.6 0.32 0.03
BELEDİYE HİZMET ALANI 7 32260.0 3.23 0.29
KAMU HİZMET ALANI 12 144806.0 14.48 1.29
ASKERİ ALAN 1 5467.0 0.55 0.05
BAKIM-AKARYAKIT ALANI 12 57667.0 5.77 0.51
KÜÇÜK SANAYİ ALANI 2 73574.7 7.36 0.66
SANAYİ ALANI 25 888305.3 88.83 8.80
LOJİSTİK TESİS ALANI 1 744674.5 74.47 6.61
SOSYAL ALTYAPI ALANLARI
EĞİTİM ALANI 21 169150.0 16.92 1.51
ÖZEL EĞİTİM ALANI 1 38202.8 3.82 0.34
YÜKSEKÖĞRETİM ALANI 1 59909.2 5.99 0.53
SAĞLIK ALANI 12 44429.2 4.44 0.40
KÜLTÜREL TESİS ALANI 3 24026.4 2.40 0.26
SOSYAL TESİS ALANI 5 13895.4 1.39 0.12
İBADET ALANI 12 29870.0 2.99 0.23
AÇIK VE YEŞİL ALANLAR
PARK ALANI 111 655364.3 65,54 5.76
SPOR ALANI 5 54819.7 7.25 0.65
MEYDAN 1 2969.0 0.30 0.03
MEZARLIK ALANI 5 60364.7 6.04 0.54
KENTSEL TEKNİK ALTYAPI ALANLARI
TEKNİK ALTYAPI ALANI - 11584.4 1.16 0.10
GENEL OTOPARK - 3186.6 0.32 0.03
SU YUZEYI - 235374.4 23.54 2.10
ULAŞIM DEMİRYOLU - 590734.0 59.07 5.26
YOL ALANI 1558098 165.52 13.80
TARIMSAL ALAN TARIM ALANI - 3260760.4 326.07 29.04
PLANLAMA ALANI - 11225853.7 1122.59 100
Şekil 2-2 Nazım İmar Planı
KONUT ALANLARI
Planlama alanında, konut alanları gelişme ve mevcut konut alanları olarak ikiye ayrılmıştır. Bununla birlikte plan bütününde konut+ticaret alanlarında, zemin katların ana yola cepheli kısımları ticaret olarak kullanılacak olup, üst katlar konut veya ticaret olarak kullanılabilir.
Planlama alanının % 11.58’sini konut alanları oluşturmaktadır. Konut alanları yoğunluk değerlerine göre 200 kişi/ha ve 300 kişi/ha olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. 200 kişi/ha yoğunluktaki konut alanının büyüklüğü 112.02 hektar, 300 kişi/ha yoğunluktaki konut alanının büyüklüğü ise 17.95 hektardır. Toplamda 129.97 hektar orta yoğunluklu mevcut konut alanı düzenlenmiştir. Konut alanlarındaki yoğunluklar plan paftası üzerinde belirtilmiştir.
Tablo 2.6 Konut Alanları Alan Dağılımı
FONKSİYON ADET
ALAN BÜYÜKLÜĞÜ
(M2)
ALAN BÜYÜKLÜĞÜ
(HA)
ORAN (%)
Konut Alanı (200 kişi/ha) 43 1120246.39 112.02 86.19
Konut Alanı (300 kişi/ha) 4 179479.63 17.95 13.81
TOPLAM 47 1299726.02 129.97 100.00
Şekil 2-3 Konut Alanları
KENTSEL ÇALIŞMA ALANLARI
Kentsel çalışma alanları; ticaret (T1, T2), konut+ticaret, pazar, belediye hizmet, idari hizmet, bakım-akaryakıt, küçük sanayi, sanayi, lojistik tesis alanı ve askeri alan fonksiyonlarını kapsamaktadır.
Tablo 2.7 Kentsel Çalışma Alanları Alan Dağılımı
FONKSİYON ADET
ALAN ALAN PLANLAMA ALANI İÇİNDEKİ ORAN (%)
KENTSEL ÇALIŞMA ALANI İÇİNDEKİ ORAN (%) BÜYÜKLÜĞÜ BÜYÜKLÜĞÜ
(M2) (HA)
KONUT+TİCARET ALANI 7 190314.8 19.03 1.7 6.31%
TİCARET ALANI (T1) 10 82704.6 8.27 0.74 2.74%
TİCARET ALANI (T2) 31 793267.6 79.33 7.06 26.30%
PAZAR ALANI 1 3207.6 0.32 0.03 0.11%
BELEDİYE HİZMET ALANI 7 32260 3.23 0.29 1.07%
KAMU HİZMET ALANI 12 144806 14.48 1.29 4.80%
ASKERİ ALAN 1 5467 0.55 0.05 0.18%
BAKIM-AKARYAKIT ALANI 12 57667 5.77 0.51 1.91%
KÜÇÜK SANAYİ ALANI 2 73574.7 7.36 0.66 2.44%
SANAYİ ALANI 25 888305.3 88.83 8.8 29.45%
LOJİSTİK TESİS ALANI 1 744674.5 74.47 6.61 24.69%
TOPLAM 111 3016249 301.64 27.72 100.00%
Grafik 2-1 Kentsel Çalışma Alanları Alan Dağılım KONUT+TİCARET
ALANI 6%
TİCARET ALANI (T1)
3%
TİCARET ALANI 25%(T2)
PAZAR ALANI 0%
BELEDİYE HİZMET ALANI
1%
KAMU HİZMET ALANI
5%
ASKERİ ALAN 0%
BAKIM- AKARYAKIT
ALANI 2%
KÜÇÜK SANAYİ ALANI
2%
SANAYİ ALANI 32%
LOJİSTİK TESİS ALANI
24%
Şekil 2-4 Kentsel Çalışma Alanları
Konut+Ticaret Alanları
Konut+Ticaret alanlarında zemin katların ana yola cepheli kısımları ticaret olarak kullanılacak olup, üst katlar konut veya ticaret olarak kullanılabilir. Konut+Ticaret alanları, önemli ulaşım aksları üzerinde yol boyunca gelişmektedir. Planlama alanında bulunan Konut+Ticaret alanları, doğu batı eksenli olarak D-400 Mersin-Adana yolunun kuzeyinde ve demiryolunun güneyinde bulunan Atatürk Bulvarı üzerinde, kuzey güney eksenli olarak ise Uğur Mumcu Bulvarı üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Planlama alanında toplam 19.03 hektar Konut+Ticaret alanı önerilmiştir. Konut+Ticaret alanları planlama alanının %1.70’ini, kentsel çalışma alanlarının ise %6.12’sini oluşturmaktadır.
Ticaret Alanları
Ticaret alanları, T1 ve T2 olmak üzere iki grupta değerlendirilmiştir. T1 ve T2 alanları D- 400 Karayolu’nun güneyinde bulunmaktadır. Toplamda 87.55 hektar büyüklüğe sahiptir.
T1 Alanları
T1 ticaret alanları, planlama alanının %0.74’ünü, kentsel çalışma alanlarının %2.66’sını kapsamaktadır. Bu alanlarda; iş merkezleri, ofis-büro, çarşı, çok katlı mağazalar, alışveriş merkezleri, bakım-akaryakıt istasyonları, otel ve diğer konaklama tesisleri, sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonu gibi sosyal ve kültürel tesisler, lokanta, restoran, gazino, düğün salonu gibi eğlenceye yönelik birimler, yönetim binaları, banka, finans kurumları, yurt, kurs, dershane, gibi ticaret ve hizmetler sektörüne ilişkin yapılar yer alabilir.
T2 Alanları
T2 ticaret alanları, planlama alanının %7.06’sını, kentsel çalışma alanlarının %25.47’sini kapsamaktadır. Bu alanlar nazım imar planında konut dışı kentsel çalışma alanları olarak işaretlenen bölgelerdir. Bu alanlarda; ticari işletmeler, bakım-akaryakıt istasyonları, konaklama tesisleri, lokanta, resmi ve sosyal ve kültürel tesisler, , inşaat malzemesi, oto galeri, tarımsal üretim pazarlama, nakliyat ambarı, toptancı hali, toptan ticaret, pazarlama alanları, tır ve kamyon parkı ve benzeri tesisler ile çevre sağlığı yönünden tehlike oluşturmayan imalathaneler ile patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddeler içermeyen depolar yapılabilir.
Pazar Alanı
Planlama alanında, 1 adet toplam 3207.6 m2’lik alan pazar alanı olarak ayrılmıştır. Pazar alanı, kapalı ya da açık pazar olarak yapılabilir.
Belediye Hizmet Alanı
Bu alanlara, itfaiye, acil yardım ve kurtarma, ulaşıma yönelik transfer istasyonları, bakım ve ikmal istasyonu, garaj ve triyaj alanları, belediye depoları, zabıta birimleri, ekmek üretim tesisi, pazar yeri, idari, sosyal ve kültürel merkezler gibi mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçları karşılamak üzere kurulan tesisler ile sermayesinin yarıdan fazlası belediyeye ait olan şirketlerin sahip olduğu tesisler yapılabilir.
Planlama alanına 7 adet toplam 3.21 ha büyüklüğü sahip belediye hizmet alanı önerilmiştir. Planlama alanının %0.29‘unu, kentsel çalışma alanlarının %1.03’ünü oluşturmaktadır.
Kamu Hizmet Alanı
Kamu hizmet alanları; kamu kurum ve kuruluşu alanı, resmi kurum alanı ve idari tesis alanını içerir. Planlama alanında 14.48 hektar büyüklüğe sahip kamu hizmet alanı ayrılmıştır. Planlama alanının %1.29’unu, kentsel çalışma alanlarının %4.65’ini oluşturmaktadır.
Askeri Alan
Askeri alanlarda, Türk Silahlı Kuvvetleri’ni oluşturan kara, deniz, hava kuvvetleri komutanlıkları ile jandarma genel komutanlığı, kışla, ordugah, karargah, birlik, karakol, askerlik şubesi, sosyal, teknik ve lojistik gibi askeri veya güvenlik amaçlı ihtiyaçlara yönelik tesisleri ile Türk Silahlı Kuvvetleri’nin ihtiyacına yönelik idari, eğitim, sağlık, lojman, orduevi gibi diğer sosyal tesisler yer alabilir.
Askeri alanlar ve güvenlik bölgeleri, 2565 Sayılı “Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu” ve bu kanuna ilişkin yönetmelik hükümleri çerçevesinde korunan alanlardır. Planlama alanında 1 adet askeri alan (jandarma) bulunmaktadır. Bu askeri alan Yenice Jandarma Karakolu Komutanlığı’dır.
Bakım-Akaryakıt Alanı
Bu alanlarda, akaryakıt ve servis istasyonları, CNG otogaz istasyonları, LPG otogaz istasyonları, hidrojen üretim ve dolum istasyonları yapılabilir. Bakım akaryakıt alanları genellikle D-400 Karayolu üzerinde yer almaktadır ve toplam 12 adet bakım-akaryakıt alanı önerilmiştir.
Küçük Sanayi Alanı
Planda D-400 Karayolu üzerindeki mevcut küçük sanayi alanı korunmuş ve çevresine yeni küçük sanayi alanı önerilmiştir. Toplamda önerilen küçük sanayi alanı 7.36 hektar olup, planlama alanının %.0.66’sını, kentsel çalışma alanlarının %2.36’sını oluşturmaktadır.
Sanayi Alanı
Planlama alnındaki sanayi alanları demiryolunun güneyinde yoğunlaşmaktadır.
Toplamda 98.81 hektar sanayi alanı önerilmiştir ve planlama alanının %8.80’ini, kentsel çalışma alanlarının %31.75’ini oluşturmaktadır.
Lojistik Tesis Alanı
Lojistik tesis alanı; kara, demir, deniz ve hava yollarıyla taşımacılık faaliyetlerine yönelik tüm depolama, dağıtım ve destek hizmetlerinin yürütüldüğü alanlardır. Bu alanlarda;
taşımalık (konteyner) alanları, antrepo ve depo, yükleme ve boşaltma gibi tüm lojistik ve taşımacılık ile ilgili özel ve kamuya ait kuruluşların yönetim birimleri ile konaklamayı da içeren lojistik faaliyetleri destekleyici hizmetler yer alabilir.
Planlama alanının Mersin ve Adana gibi Akdeniz Bölgesi’nin iki önemli üretim şehri arasında bulunması nedeni ile alanda Devlet Demiryolları tarafından lojistik merkez kurulması kararı alınmıştır.
Lojistik tesis alanları demiryolunun kuzeyinde Yenice ile Arıklı Mahallesi arasında kalan bölgede yer almaktadır. Toplamda 74.15 hektar büyüklüğe sahip olup, planlama alanının
%6.61’ini, kentsel çalışma alanlarının %23.82’sini oluşturmaktadır.
SOSYAL ALTYAPI ALANLARI
Sosyal altyapı alanları başlığı altında eğitim, özel eğitim, yükseköğretim, sağlık, sosyal ve kültürel tesis, ibadet alanları yer almakta olup, planlama alanı bütününde planlama standartları ve mevcut altyapı alanları değerlendirilerek toplam 38.12 hektar sosyal altyapı alanı önerilmiştir.
Tablo 2.8 Sosyal Altyapı Alanları Alan Dağılımı
FONKSİYON ADET ALAN
BÜYÜKLÜĞÜ (M2)
ALAN BÜYÜKLÜĞÜ
(HA)
PLANLAMA ALANI İÇİNDEKİ ORAN (%)
SOSYAL ALTYAPI ALANLARI
İÇİNDEKİ ORAN (%)
EĞİTİM ALANI 21 169150 16.92 1.51 44.54%
ÖZEL EĞİTİM ALANI 1 38202.8 3.82 0.34 10.03%
YÜKSEKÖĞRETİM ALANI 1 59909.2 5.99 0.53 15.63%
SAĞLIK ALANI 12 44429.2 4.44 0.4 11.80%
KÜLTÜREL TESİS ALANI 3 24026.4 2.4 0.26 7.67%
SOSYAL TESİS ALANI 5 13895.4 1.39 0.12 3.54%
İBADET ALANI 12 29870 2.99 0.23 6.78%
TOPLAM 55 379483 37.95 3.39 100.00%
Grafik 2-2 Sosyal Altyapı Alanları Alan Dağılım Grafiği
EĞİTİM ALANI 44%
ÖZEL EĞİTİM ALANI
10%
YÜKSEKÖĞRETİM ALANI
16%
SAĞLIK ALANI 12%
KÜLTÜREL TESİS ALANI
8%
SOSYAL TESİS ALANI
3%
İBADET ALANI 7%
Şekil 2-5 Sosyal Altyapı Alanları
Eğitim Tesisi Alanları
Eğitim tesisi alanı, anaokulu, ilkokul, ortaokul, lise, meslek lisesi, özel eğitim tesisleri ve yükseköğretim tesisleri olarak belirlenen alanları ifade etmektedir. Planlama alanında toplamda 26.71 hektar eğitim alanı önerilmiş olup, bunun 3.82 hektarı özel eğitim alanına aittir.
Sağlık Tesisi Alanı
Sağlık tesisleri alanlarında; hastane, sağlık ocağı, aile sağlık merkezi, doğumevi, dispanser ve poliklinik, ağız ve diş sağlığı merkezi, fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezi, entegre sağlık kampüsü gibi fonksiyonlarda hizmet veren tesisler yer alabilir. Planlama alanında toplamda 4.53 hektar sağlık tesisi alanı önerilmiştir.
Sosyal ve Kültürel Tesis Alanı
Bu alanlarda; kütüphane, sergi salonu, müze, sinema ve tiyatro, kreş, kurs, yurt, çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, yaşlı ve engelli bakımevi, rehabilitasyon merkezi, kadın ve çocuk sığınma evi, şefkat evleri gibi kullanımlar ayrı ayrı ya da bir arada yer alabilir. Planlama alanında 2.93 hektar kültürel tesis alanı, 1.39 hektar sosyal tesis alanı olmak üzere toplamda 4.32 hektar sosyal ve kültürel tesis alanı önerilmiştir.
İbadet Alanı
Dini hizmetlerden faydalanmak amacıyla dinî tesise ait; lojman, kütüphane, aşevi, dinlenme salonu, yurt ve kurs yapısı ile gasilhane, şadırvan ve hela gibi müştemilatlar yapılabilir. Planlama alanında mevcut ibadet alanları korunmuş olup toplamda 2.56 hektar ibadet alanı düzenlenmiştir.
AÇIK VE YEŞİL ALANLAR
Açık ve yeşil alanlar; park, meydan, spor tesisi ve mezarlık fonksiyonlarını kapsamaktadır.
Planlama alanında 64.70 ha park alanı önerilmiştir ve planlama alanının %5.76’sını oluşturmaktadır. Küçük ölçekli mahalle parklarının yanı sıra, bir aks boyunca uzanan parklar dere ve kanalların çevresinde yoğunlaşmaktadır. Planlama alanında 1 adet meydan önerilmiştir. 2969.01 m2’lik bir büyüklüğe sahip olan meydan Arıklı mahallesinde bulunmaktadır.
Spor tesisleri içerisinde futbol, basketbol, tenis, yüzme, atletizm, buz pateni, atış poligonu gibi sportif faaliyetlere yönelik tesisler bulunabilir. Planlama alanında 6 adet olmak üzere toplamda 7.25 hektar spor tesisi alanı önerilmiştir.
Planlama alanında toplam 6.04 hektar mezarlık alanı bulunmaktadır. Kanberhüyüğü mahallesinde demiryolunun kuzeyinde 1 adet, Yenice mahallesinde kanalın güneyinde 1 adet, Yunacık mahallesinin güneyinde kanalın doğusunda 1 adet ve Arıklı mahallesinde demiryolunun kuzeyinde 1 adet olmak üzere toplamda 4 adet mezarlık alanı planlanmıştır. Bununla birlikte planlama alanında 1 adet türbe alanı bulunmaktadır.
Türbe alanı plan hesabında mezarlık alanına dâhil edilmiştir.
Tablo 2.9 Açık ve Yeşil Alanlar Alan Dağılımı
FONKSİYON ADET ALAN
BÜYÜKLÜĞÜ (M2)
ALAN BÜYÜKLÜĞÜ
(HA)
PLANLAMA ALANI İÇİNDEKİ ORAN (%)
AÇIK VE YEŞİL ALANLAR İÇİNDEKİ ORAN (%)
PARK ALANI 111 655364.3 65,54 5.76 82.52%
SPOR ALANI 5 54819.7 7.25 0.65 9.31%
MEYDAN 1 2969 0.3 0.03 0.43%
MEZARLIK ALANI 5 60364.7 6.04 0.54 7.74%
TOPLAM 122 773518 13.59 6.98 100.00%
Grafik 2-3 Açık ve Yeşil Alanlar Alan Dağılım Grafiği
PARK ALANI 83%
SPOR ALANI 9%
MEYDAN 0%
MEZARLIK ALANI 8%
Şekil 2-6 Açık ve Yeşil Alanlar
KENTSEL TEKNİK ALTYAPI ALANLARI
Planlama alanında 1.16 hektar alan teknik altyapı alanı önerilmiştir. Planlama alanında su yüzeyi alanları, kanal ve derelerden oluşmaktadır. Planlama alanının batısında kuzey- güney aksı boyunca devam eden Hamamkurpu Deresi bulunmaktadır ve derenin iki tarafında park alanı önerilmiştir. Planlama alanının kuzeyinde doğu batı aksı boyunca devam eden su kanalının ise sağ ve solunda su kanalı koruma kuşağının bulunması sebebiyle yapılaşma yasağı getirilmiş olup, koruma kuşağı içinde kalan alanlar park alanı olarak düzenlenmiştir.
Tablo 2.10 Kentsel Teknik Altyapı Alanları Alan Dağılımı
FONKSİYON ALAN
BÜYÜKLÜĞÜ (M2)
ALAN BÜYÜKLÜĞÜ
(HA)
PLANLAMA ALANI İÇİNDEKİ
ORAN (%)
KENTSEL TEKNİK ALTYAPI ALANI İÇİNDEKİ ORAN
(%)
TEKNİK ALTYAPI ALANI 11584.41 1.16 0.10 4.69
SU YUZEYI 235374.41 23.54 2.10 95.31
TOPLAM 246958.82 24.70 2.20 100.00
Şekil 2-7 Kentsel Teknik Altyapı Alanları
TARIM ALANI
Mersin Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü’nün 24.04.2018 tarihli görüşünde tarım dışı arazi kullanımı ile ilgili kararı bulunmaktadır. Gelen görüş ekinde, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında belirlenen tarım dışı alanlar (yol, kanal vb.) ile Bakanlıkça uygun görülen alanlar (Çukurova büyük ova koruma alanı içerisinde kalan 333,32 hektar arazinin yaklaşık 296,36 hektarlık kısmı) belirtilmiştir.
Plandaki tarımsal niteliği korunacak alanlar bu karara uygun bir biçimde düzenlenmiştir.
Planlama alanında 326.08 hektar tarım alanı bulunmakta olup, planlama alanının
%29.04’ünü oluşturmaktadır.
Tablo 2.11 Tarım Alanı Alan Dağılımı
FONKSİYON
ALAN BÜYÜKLÜĞÜ
(M2)
ALAN BÜYÜKLÜĞÜ
(HA)
PLANLAMA ALANI İÇİNDEKİ ORAN
(%)
TARIM ALANI 3260760 326.08 29.04
Şekil 2-8 Tarım Alanları
KORUMA ALANLARI
Planlama alanında iki adet koruma alanı bulunmaktadır. Bunlar; “Yenice Gar Binası ve Çevresi Koruma Alanı” ve Barış Parkı’nda İnönü-Churchill görüşmesinin yapıldığı vagonun bulunduğu “Vagon Koruma Alanı”dır.
Yenice Gar Binası ve Çevresi Koruma Alanı, Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Müdürlüğü 28.08.2003 tarih ve 5255 sayılı kararı ile koruma alanı ilan edilmiş ve gar içindeki tamamlayıcı binalar tescillenmiştir. Yenice gar binası, lojistik şefliği, lojman binaları, malzeme deposu binasının lojman kısmı; Osmanlı dönemi mimarisine ait kültür varlığı yapılarıdır.
İnönü-Churchill görüşmesinin yapıldığı ve Cumhuriyet tarihi için önem arz eden tarihi vagon, Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Müdürlüğü tarafından 16.12.1993 tarih ve 1634 sayılı kararı ile kültür varlığı olarak tescillenmiştir. Kararın eki olan haritada sınırları belirtilen alan ise “Vagon Koruma Alanı” olarak kabul edilmiştir.
Şekil 2-9 Koruma Alanları
Park (Vagon) Koruma Alanı
Yenice Gar Binası ve Çevresi Koruma Alanı
