HUN214 Macar
Edebiyatına Giriş
Ezgisel Geçmiş
• Aynı zamanda ünlü birer kompozitör olan Zoltán Kodály ve Bela Bartók'un geçtiğimiz yüzyılın ilk yarısında Balkanlar ve Anadolu'da yaptığı halk müziği derleme çalışmaları sonucunda elde edilen veriler Macar halk müziğindeki kimi tarihsel katmanlar üzerinde Türk müziği etkileri olduğunu göstermiştir. Macar etnomüzikologları özellikle
pentatonik ezgi grubunun eski Türk müziği etkisi taşıdığını
göstermişlerdir.
Pentaton
Macar etnomüzikologları özellikle pentatonik ezgi grubunun eski Türk müziği etkisi taşıdığını göstermişlerdir. Bu alandaki yeni
araştırmacılardan biri olan Katalin Paksa Macar halk müziğindeki
Türk etkilerini şöyle açıklıyor: "Macarlar, bir Fin-Ugor ve Türk kavmi olarak, anadil olarak Karpatlar havzasına Doğu müzik kültürünü
getirmiştir, burada ise daha değişik türde -Slav, Alman, Latin- bir ezgi
dünyasıyla ilişkiye girmiştir".
Şamanizm
Macarların eski inanç sisteminin şamanizm olduğunu biliyoruz; ilginç bir tesadüf eseri Macarlar hem Türk kavimleriylekarışmadan önceki hayatlarında, yani daha Fin-Ugor kavim birliği içinde yaşarken, hem de daha sonraki hayatlarında, yani Türk kavimleriyle ilişkiye
girdiklerinde, söz konusu inanç sistemini korumuşlardır; zira hem Fin-
Ugorlar şamanist inanç sistemine bağlıydılar, hem de Türk kavimleri.
Eski İnançlar
Macarların Hristiyanlığı benimsemelerinden sonra kilise bilinçli ve sistematik bir şekilde Macarlar arasındaki eski inanç izlerini ve
bunların kültür alanındaki yansımalarını yok etmeye uğraşmıştır; fakat
halk kültürü kendi iç dinamikleri dolayısıyla bu etkileri hemen hemen
günümüze kadar muhafaza etmiştir; tabii yazılı olmadığından dolayı
çeşitli biçimlerde ve çeşitli kisveler altında.
Etnomüzikoloji
Son yıllarda Çin'in kuzeyindeki çeşitli Türk ve Moğol kökenli kavimler arasında araştırmalar yapan Çinli etnomüzikolog Du
Yaxiong burada hâlâ şamanist inançlarını sürdüren bu toplulukların müziğiyle Macar halk müziği arasında kimi paralellikler bulmuştur;
Yaxiong bu hususta şunları naklediyor: "Kadim Macar şarkılarının
Kuzey Çin'deki azınlıkların en önemli şamanist şarkılarına benzediğini zikretmiştik. Bu olgu da gösteriyor ki hem Macarlar, hem de Kuzey
Çin'deki azınlıklar oldukça özel bir müzik geleneğine dahildiler ve her
ikisi de bu geleneği binlerce yıl boyunca muhafaza etmişti.
Etnomüzikoloji
