HUN214 Macar
Edebiyatına Giriş
Tarihsel Geriplan
Roma hâkimiyeti döneminde bu bölgenin ismi Pannonia’dır ve ismini, esasen İllirler ile akraba olduğu düşünülen Pannonlar’dan alır; Romalılar bu topraklara Octavianus’un M.Ö. 35 yılındaki seferiyle girerler. Milattan sonraki 4. yüzyılda Macaristan toprakları Gotlar, Vandallar ve Gepidler gibi çeşitli Cermen kavimlerinin elindedir.
Tarihsel Geriplan
Miladi 5. yüzyılın başından itibaren Nagyalföld (Büyük Macar Ovası) Hun idaresine geçer ve bu durum 567 yılında Avarların Karpatlar Havzası’na girişine kadar devam eder. 803 yılında Frank imparatoru Şarlman bölgedeki Avar hâkimiyetine son verir. 830’lu yıllarda bu topraklarda iki Slav prensliği kurulur (Vásáry 2007:210) ve 896 yılında Macarların Peçenek saldırılarından kaçarak Árpád önderliğinde Karpatlar Havzası’na girişlerine kadar bölge çok sayıda ve çok çeşitli etnik unsurun vatanı olur.
Tarihsel Geriplan
Bu tarihten sonra da Macar toprakları Asya bozkırlarından gelen kavim dalgalarının hedefi olmuştur: Peçeneklerin, Kumanların Macaristan’a girmeleri ve en nihayet 1240’lı yılların başında Moğolların Macaristan’ı istila etmesi bu kabildendir.
Tarihsel Geriplan
Bu son gelen bozkır unsurlarını da kendi bünyelerinde eriten Macarlar, Osmanlıların 1526’da Mohaç’da Macaristan’ı ele geçirmesine kadar bölgenin en kudretli devletini kurarlar; öyle ki bu devletin sınırları 1091’de Hırvatistan’ın, 1102’de Dalmaçya’nın ilhakı ve Büyük Lajos (1342-1382) zamanında Lehistan ile birleşme neticesinde Kuzey Denizi’nden Adriyatik’e kadar genişlemiştir.
Tarihsel Geriplan
Osmanlı hâkimiyeti döneminde Macaristan üç kısma bölünür:
Habsburg hanedanından seçilen kralların yönetimindeki kuzeybatı, Osmanlıların elindeki orta kısım ve yine Osmanlı himayesindeki Erdel Prensliği. 1686 yılında Budin’in Osmanlıların elinden çıkmasından sonra Habsburglar ülkede tedricen hâkimiyeti ele geçirirler; 1867 yılında Avusturya ile Macaristan birleşir (kiegyezés = Uzlaşma = Düalizm Dönemi) ve bu durum I. Dünya Savaşı sonunda İmparatorluğun dağılışına kadar sürer.
