HUN214 Macar Edebiyatına Giriş
Macar Edebiyatının Kökenleri
Macaristan Nerededir?
• Herhangi bir milletin veya etnisitenin edebiyatı, o milletin/etnisitenin tarihsel yolculuğu ve halihazırda içerisinde bulunduğu coğrafi bölge ve medeni/kültürel çevre ile doğrudan ilişkilidir.
• Macarlar bugün Macaristan olarak bildiğimiz topraklara uzun bir tarihsel yolculuğun ardından, milattan sonra 896 tarihinde gelmiştir.
• Dolayısıyla Macar edebiyatını anlayabilmek için öncelikle
Macaristan’ın içerisinde bulunduğu medeni/kültürel çevreyi bilmek gerekir.
Macaristan Nerededir?
• Macaristan ve Macarlar söz konusu olduğunda ortalama insanın
kafasında bu ülkenin bir Doğu Avrupa veya Balkan ülkesi ve Macarların da Türklerle akraba bir kavim olduğu yanlış inancı mevcuttur. Üstelik buna bir de Hollywood filmlerindeki Karpat Dağları ve Transilvanya
şablonları, ayrıca Çigan müziği ve Çingene obaları görüntüleri eklenince insanın kafasındaki Macaristan ve Macar imajı hayli egzotik bir hal alır.
• Macarların Türklerle akraba olmadığı ve fakat aralarında geçmişi çok eski tarihlere giden bir birliktelik ve ilişkiler bütünü olduğu artık bilim tarafından iyi kanıtlanmış bir olgudur ve bu mesele hakkında sayısız yayın yapılmıştır.
Macarların Hıristiyan Olması
• Macar-Türk akrabalığı inancının kaynağı daha ziyade Macarların 9.
yüzyılın sonunda bugünkü Macaristan’a yerleşmelerinden önceki tarihsel verilerdir ve Macar tarihinin bu evresi en nihayet Avrasya bozkırları
tarihinin bir parçasıdır.
• Macarların 11. yüzyılın hemen başında Kral Aziz István eliyle
Hıristiyanlaşması ile birlikte artık Macar tarihi Avrupa tarihinin organik bir parçası haline gelmiştir.
• Fakat bununla birlikte bu topraklara yönelik Peçenek, Kuman akınları ve yerleşimleri, hatta Moğol istilası örneklerinde görüldüğü üzere
Macaristan’ın Avrasya bozkırları ile olan ilişkisi coğrafi konumu dolayısıyla devam edecektir.
Batı Hıristiyanlığı
• Yaşadıkları coğrafya ve mensup oldukları din, insan topluluklarının kültürel-medeni ve hatta gündelik ilişkilerini de belirleyici şekilde etkiler; dolayısıyla Macarların Roma Kilisesi’nin öğretisini
benimsemesi, onların Batı Medeniyetinin bir parçası haline gelmesini sağlamış ve bu tarihten sonraki bütün toplumsal yapılanmayı bu yönde değiştirmiş ve dönüştürmüştür.
Macar Nüfusu
• Öncelikle bu ülkeye ismini veren Macarların, adına Karpatlar Havzası denilen bu topraklarda nerelerde ve hangi sayıda yaşadıkları
önemlidir; çünkü bu, Macaristan’ın günümüzdeki siyasi-stratejik durumunun en büyük belirleyicisidir.
• 1980 yılı verilerine göre dünya üzerinde toplam olarak 14.450.000
Macar yaşıyor. Macaristan’ı aynı zamanda tarihsel bir varlık olarak da düşünürsek, sadece Macaristan’daki ve ona komşu ülkelerdeki Macar nüfusu bizim için daha anlamlı olacaktır, zira bu bölgenin ötesindeki Macar varlığı olsa olsa diaspora kavramıyla açıklanabilir.
Macar Nüfusu
Dolayısıyla, anılan yılın verilerine göre Macar nüfusun dağılımı şu şekildedir:
• Macaristan 10.000.000
• Avusturya 70.000
• Eski Çekoslovakya 750.000
• Eski Sovyetler 200.000
• Romanya 2.000.000
• Eski Yugoslavya 450.000
