FELÇLİLER ve SAKATLAR
İÇİN
MÜŞTEREK
YERLEŞME SİTESİ
(Haringey) ingiltere ıDerleyen: Y. Müh. IVİimar Ömer Faruk BEŞKARDEŞ
Moira Close, Habinteg tarafından sa-katlar için iskân sorununu halletmek üze-re düşünülmüş düzenlemedir.
Bu projede sakat kimseler geniş an-lamda toplumla bir araya getirilerek sa-katlara serbestlik olduğu kadar kendi ge-leceğini tâyinde fırsat v e r i l m i ş t i r .
Mimarları: Roman Halter ve Ortakları 1, 17 hektarlık alan kuzeyde bir yer-leşme ve güneyde de harp sırasında ya-pılmış ve genellikle 2 katlı yapılardan o-luşmuş ikinci bir yerleşme ile çevrilmiş-tir. A burada mimarlardan istenen normal aileleriyle birlikte yaşantılarını sürdüre-cek kadar sakat kimseleri için konut üni-teleri plânlamaktı. Eldeki mevcut paraya göre bir düzenleme gerekiyordu, istenen konut birimi ile arazinin maliyetini opti-mum şekilde dengelebilmek için 235-247 kişi/ha'lık bir yoğunluk kabul etmek ge-rekmiştir. Bu durum en çok iki katlı yapı-lar düşünülerek sağlanmıştır. Araziyi çev-releyen doğa parçası ve üzerindeki yapı-ların ilginç görünümleri olmadığından, içe dönük bir düzenleme kabul edildi. Yerleş-me bir avlu etrafında yer alan birbirine yakın 5 gruptan meydana gelmiştir, vo her grup içinde sakatlar için belli bir kı-sım ünite ayrılmıştır.
Böylece eldeki 58 ünite, 5 gruba ay-rılarak 17 ünitelik sakatlar ve felçlilerin eşit dağılımı sağlanmıştır. Bu 58 üniteye 17 sakat ve felçli ünitesinin yerleştirilme-si oranına (DOE) bölgesel otoriteler ve Habinteg kuruluşu ile yapılan danışma so-nucu varılmıştır.
Bu düzenlemede 10 değişik boyut ve t i p t e konut düşünülmüştür ve katlar, ev-cikler, evler ve avlulu evler (patio) var-dır.. B-G. Yapının boyunun uzatılıp - kı-saltılması ile değişik plân alanları elde edilmiştir. Yapının eni, yani çatı makas kirişi ve döşeme açıklıkları hep aynı kal-maktadırlar. Yapı dışını teşkil eden malze-meler az bakım gerektiren t i p t e seçil-mişlerdir. Beş konut bloku arasında ba-şarılı bir birlik sağlanmıştır. Gruplar ara-sına, zemin katlarda sakatlar ve yaşlılar için 17 konut ünitesi serpiştirilmiştir. Bu üniteler konvansiyonel (geleneksel) ev-lerle üst veya yanyanadır. Tüm ünitelere anahtar, haçvarî duvarları olan 3.20 ge-nişliğindeki, uzunluğu, istenildiği gibi a-yarlanabilen dikdörtgendir. Tüm sitenin
H h H H H İ
Mahalledeki evlerin arasında felçlilerin sosyal temasını sağlayan serbest sahalar
10 f t
3m Felçliler için yapılmış özel bir daire
J — Sakatlar için özel olanaklar sağlayan A tipi daire;
1 — Çöp odası 2 - Ön kapılara uzanan tatlı meyilli rampa
3 — Üzerinde 106,7 c r r u y ü k s e k l i k t e elek-trik tüketim ünitesi olan 129,5 cm. yüksekliğindeki raf.
4 — Acil çağırma kordonu (tavana asılı) 5 — Kalkıp oturmayı sağlayan destek 6 — Yüksekliği ayarlanabilen duvar
dola-bı
7 — İçinde eviye ve ısıtma yeri olan a-yarlanabilir yükseklikli çalışma tez-gâhı
tasarlanması sırasında boyutların teker-lekli sandalye'de oturan sakat insanlar ve bunların mobilyaları için yeterli olması düşünülmüştür. Bu arada, sitedeki sakat-ların yoğunluğu 4G k i ş i / h a olarak kabul edilmiştir.
Arsanın L şeklinde olması otopark sorununu güçleştirmiştir. Otomatik kont-rollü garajları olan sakatlardan başka si-tede yaşıyanların otopark yerleri vardır. Konutlara uzanan bütün yollar rampa şeklindedir .
Sitedeki ergonometrik özellikler (ha-reketlilik) başta olmak üzere şöyledir: Esas iç kapılarda ray ve D tokmak kul-lanılmış olup banyo ve mutfak kapılan da kayar ve katlanabilen tipte düşünül-müştür. İçeride sakatlara sağlanan kolaylıklar, âcil çağrı ve iptal düğmeleri -yatak odasında emniyet ışığı ile, çalış-ma yüksekliği 787 mm. ile 914 mm.
ara-8 — İsıtma tezgâhı
g _ Altında üç özel depolama üniteli sa-bit tezgâh
10 — Dolap (rafları 61 ve 106 cm' ye ayarlı)
11 — Acil çağrı ve iptal düğmeleri 12 — Manevra yapma yeri 13 — D. tokmağı
14 — Çekme rayı 15 — A c i l çağrı düğmesi 16 — Raf
17 — Rahat görüş imkânı veren pence-reler
sında değiştirilebilen mutfak çalışma tez gâhı (gömme eviyeli), şişe depolama yeıi, çekme raflar, sürahi koymak için delikli çekme raf ve asma kapılı tezgâhta pişi-riciden ibarettir.
Siteye sağlam dış görünüşü kazan-dıran tuğla malzemesi ile kahverengi renkte birbirine kenetlenen beton çatı kiremitleri gerçekten de evlerin bakım ge-rektirmediği hissini vermektedir. Sitede gözün arayıp de bulamadığı şeyler ola-rak fiskiyeli çeşmeler s a n a t eserleri ve toplanma yerlerinin yokluğundan bahse-debiliriz. Sitede, ayrıca gerçek toplumsal faaliyetlerin yer alacağı kısım düşünül-memiştir. Site bugünkü haliyle sudan çık-mış bir balığa benzemekte ve bir grup de-ney evi gibi durmaktadır.
Not: Yazı ve resimler The Architects Journal 5 Eylül 1973 sayısından kısaltıla-rak derlenmiştir.
— Muhtelif iç mekânlardan görüntü-ler
Not: Yazı ve resimier The Architects Journal 5 Eylül 1973 sayısından kısaltıla-rak derlenmiştir.
