13. HAFTA Menkul Kıymet Analizi ve Portföy Yönetimi

(1)

13. HAFTA

Menkul Kıymet Analizi ve

Portföy Yönetimi

(2)

Portföy ?

 “Menkul Kıymetler Topluluğu”

 “Cüzdan”

(3)

Menkul Kıymet ?

 Ortaklılık veya alacaklılık hakkı sağlayan, belirli bir meblağı temsil eden,

yatırım aracı olarak kullanılan, dönemsel gelir getiren, seri halinde

çıkarılan, ibareleri aynı olan ve şartları Kurul’ca belirlenen kıymetli evrak.

(4)

Menkul Kıymetler

 Hukuken kıymetli evrak niteliğindedir,

 Ortaklık yada alacaklılık hakkı sağlar,

 Bir finansal birikimi yada güç aktarımını temsil ederler,

 Dönemsel gelir getiren, uzun süreli yatırım araçlarıdırlar,

 Belirli şekil şartlarına sahiptirler,

 Her birinin bir nominal değeri ve piyasada oluşmuş bir piyasa değeri vardır,

 Nama yada hamiline yazılı olabilirler.

(5)

Portföy?

 Menkul kıymetler açısından portföy, bir yatırımcının sahip olduğu tüm menkul kıymetlere verilen addır.

 Diğer bir ifadeyle portföy, riski azaltmak ve üstlenilen riskten en yüksek

getiriyi sağlamak amacıyla, aynı veya farklı özelliklere sahip en az iki

yatırım aracının bir araya getirilmesiyle oluşan toplam değeri ifade

etmektedir.

(6)

Portföy?

 “Belirli amaçları gerçekleştirmek isteyen yatırımcıların sahip olduğu, birbirleriyle ilişkileri olan ve kendine özgü ölçülebilir nitelikleri olan yeni bir varlık.”

PORTFÖY

NASIL OLUŞTURULUR?

NASIL YÖNETİLİR?

(7)

Portföy

1. Riskten kaçan yatırımcı,

2. Riske karşı kayıtsız yatırımcı ve

3. Riski seven yatırımcı

 Portföy yönetimi açısından, yatırımcı tiplerinin belirlenmesi son derece

önemlidir.

(8)

Risk ve Yatırımcı Tipleri Fayda

0

Verimlilik

1 Riskten Kaçan Yatırımcı 2 Risk Karşısında Kayıtsız Yatırımcı

3 Riskten Kaçmayan Yatırımcı

Risk karşısında yatırımcı tipleri

(9)

1- Riskten Kaçan Yatırımcı

 Riski sevmezler ve riskten korkarlar.

 Getirileri önceden tahminen iki yatırımdan daha az riskli olanını tercih ederler.

 Riskten kaçan yatırımcının sağlayacağı verimlilik yada sağlayacağı

paranın marjinal faydası negatiftir.

(10)

Riskten Kaçınan Bir Yatırımcı İçin Marjinal Fayda Grafiği Fayda

Verimlilik

0

Marjinal Fayda Negatif

Eğimli (1’den küçük)

(11)

1- Riskten Kaçan Yatırımcı

 Yatırımcı için başlangıçta portföyüne dahil etmiş olduğu menkul

kıymetler fayda düzeyini artırırken; daha sonra az risk taşıyan menkul

kıymetler portföye dahil edilmeye devam edileceğinden, verimlilikle

birlikte sağlanan fayda düzeyi de azalmaya başlayacaktır.

(12)

2- Riske Karşı Kayıtsız Yatırımcı

 Riskle ilgilenmezler.

 Hangi yatırımın seçileceği önemli değildir. Bu nedenle risk-getiri arasında kayıtsız kalırlar.

 Paranın marjinal faydası 1’dir.

(13)

Riske Karşı Kayıtsız Kalan Bir Yatırımcı İçin “Marjinal Fayda” Grafiği

Fayda

Verimlilik

0

Marjinal fayda=1

(14)

3- Riski Seven Yatırımcı

 Yatırımın beklenen faydası, yatırım yapmamanın beklenen faydasından daha büyüktür.

 Risk alan bir yatırımcının, her ek ünitede kazanacağı verimliliğin

sağlayacağı fayda da giderek artar.

(15)

Risk Seven Yatırımcıya Ait “Marjinal Fayda” Grafiği

Fayda

0

Verimlilik

Marjinal Fayda Pozitif Eğimli 1’den Büyük

(16)

Uygulamada

 Yatırımcının serveti arttığı zaman, riskli varlıklara yaptığı yatırım miktarı artıyorsa, bu yatırımcının “risk almayı seven bir yatırımcı” olduğu söylenebilir.

 Yatırımcının serveti arttığı zaman, riskli varlıklara yaptığı

yatırım miktarı değişmiyorsa, bu yatırımcının mutlak

riskten kaçınma konusunda mevcut durumunu koruduğu

söylenebilir. “Riske karşı kayıtsız yatırımcı”

(17)

Uygulamada;

 Öte yandan yatırımcının serveti arttığı zaman, riskli varlıklara yaptığı

yatırım miktarı azalıyorsa, bu yatırımcı tipinin “risk almaktan kaçan bir

yatırımcı” olduğu söylenebilir.

(18)

Portföy Çeşitleri?

 Farklı menkul kıymetler bir araya getirilerek çok sayıda portföy alternatifi oluşturulabilir. Ancak olaya hisse senedi ve tahvil gibi geleneksel menkul kıymetler açısından bakıldığında 3 farklı portföyden söz edebiliriz;

 Yalnızca tahvillerden oluşan portföyler,

 Yalnızca hisse senetlerinden oluşan portföyler ve

 Karma portföyler.

 Bunların dışında diğer yatırım araçlarından da oluşan portföyler

bulunmaktadır.

(19)

Oluşumlarına Göre Portföy Çeşitleri

1. Tamamı Tahvillerden Oluşturulan Portföyler

2. Tamamı Hisse Senetlerinden Oluşturulan Portföyler

3. Hisse Senedi ve Tahvillerden Oluşturulan Portföyler

4. Diğer Yatırım Araçlarından Oluşturulan Portföyler

5. Yatırımcıların Tercihlerine Göre Portföy Çeşitleri

(20)

1- Tahviller

 Tahvil, devletin ya da özel sektör şirketlerinin borçlanarak orta ve uzun vadeli fon sağlamak üzere çıkarttıkları borç senetleridir.

 Tahviller halka arz edilerek veya halka arz edilmeksizin satılabilir. Kamu borçlanma aracı dışındaki tahvillerin ihraç ve halka arzı için Sermaye Piyasası Kurulu’na kaydettirilmesi gereklidir.

 Tahviller sahiplerine herhangi bir ortaklık hakkı vermez, sadece ihraççıya

karşı alacaklılık hakkı sağlar.

(21)

 Nominal Değer: Tahvil ve bononun vadesinde yatırımcının eline geçecek olan para miktarıdır.

 Kupon Oranı: Nominal değer üzerinden, yüzde olarak belirtilen, tahvil sahibinin alacağı faiz miktarıdır. Tahvil ve bonolarda ayrıca faizin ne zaman ödeneceği de belirtilmektedir.

 Vade: Ana paranın ve son faiz ödemesinin yapılacağı tarihtir.

Tahvillerle İlgili Temel Kavramlar

(22)

 Tahvil sahibi şirketin aktifi üzerinde alacağından başka herhangi bir hakka sahip değildir.

 Tahvil sahibi ile şirket arasındaki hukuki ilişki vade bitiminde sona erer.

 Tahvil sahibi şirketin yönetimine katılamaz.

 Tahviller çoğu zaman sabit getirili menkul kıymetlerdir. Dolayısıyla enflasyon halinde tahvilden elde edilecek getiri enflasyon oranında azalacaktır.

Tahvilin Dezavantajları

(23)

 Şirketin brüt karından, önce tahvil sahiplerinin faizleri ödenir.

 Şirketin iflası ya da tasfiyesi durumunda da önce borçlar ödendiği için, tahvil sahipleri, şirket ortaklarından (hisse senedi sahipleri) önce alacaklarını alırlar.

Tahvilin Avantajları

(24)

2- Hisse Senetleri

 Anonim ortaklıklar tarafından çıkarılan,

 Şirket sermayesine katılımı temsil eden

 Yasal şekil şartlarına uygun olarak düzenlenmiş

kıymetli evraklardır.

(25)

 Hisse senetleri sahiplerine,

 Ortaklık hakkı,

 Yönetime katılma (oy) hakkı,

 Kar payı (temettü) alma hakkı,

 Rüçhan hakkı (yeni pay alma hakkı),

 Bedelsiz pay alma hakkı,

 Tasfiyeden pay alma hakkı,

 Bilgi edinme hakkı sağlar.

2- Hisse Senetleri

(26)

 Kar Payı (Temettü) Geliri: Anonim ortaklıkların yıl sonunda elde ettikleri karın ortaklara dağıtılmasından elde edilen gelirdir. Anonim ortaklıklar karını, her yıl Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kamuya açıklanan oran ve esaslar çerçevesinde nakden veya temettüen sermayeye ilavesi suretiyle hisse ihraç ederek dağıtabilir.