Meslek edinilmemiş ödünç iş ilişkisi, koşulları ve sonuçları

Meslek edinilmemiş ödünç iş ilişkisi, koşulları ve sonuçları

Meslek edinilmemiş ödünç iş ilişkisi

4857 sayılı İş Kanunu md.7, 2016 yılında değiştirilmeden önce ilgili maddenin tamamında meslek edinilmemiş ödünç iş ilişkisi düzenlenmekteydi.

Söz konusu maddenin değiştirilmesiyle birlikte, meslek edinilmiş ödünç iş ilişkisi sadece İş Kanunu md.7/son’da düzenleme konusu yapılmıştır.

Meslek edinilmemiş ödünç iş ilişk isinin kurulma koşulları

I. Devir esnasında işçinin yazılı onayı

II. Süre sınırı (ilk defa altı ay için, gerektiğinde en fazla iki defa daha yenilenebilme = üst sınır 18 ay)

 !! Tartışılması gereken hususlardan biri, ödünç iş ilişkisinin uzatılmasında da işçinin yazılı onayı aranacak mıdır?

 18 aylık süre dolduktan sonra işçi tekrar yeni bir ödünç ile aynı işveren yanında görevlendirilebilir mi?

 Bekleme müddeti var mıdır?

III. Benzer iş koşulu (2016 yılındaki değişiklikten önce mevcuttu, şimdi ise yapılan değişiklik gereği mevcut değil)

Meslek edinilmemiş ödünç iş

ilişkisinin kurulabilmesine ilişkin tartışma

Meslek edinilmemiş ödünç iş ilişkisi ya holdingleri ve şirket

topluluklarını oluşturan şirketler arasında kurulabilir. Yahut alelade farklı iş kolunda ya da aynı iş kolunda yer alan işverenler arasında kurulabilir. Holding ve şirket toplulukları arasında kurulacak ödünç iş ilişkilerinde benzer iş koşulu zaten aranmıyordu, ancak alelade

işverenler arasında kurulacak olan ödünç iş ilişkilerinde aranmaktaydı.

Bununla birlikte kanun 2016 yılında değiştirildiğinde, meslek

edinilmemiş ödünç iş ilişkisinin kurulması sadece holding ve şirketler topluluklarında yer alan şirketlere özgülenmiş gibi bir sonuca ulaşmak olası oldu. Zira 6715 sayılı kanun ile İş Kanununa eklenen Geçici

Madde 7 uyarınca, «Bu maddeyi ihdas eden Kanunun yayımı tarihinden önce 7 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca bir işçinin yapmakta olduğ u işe benzer işlerde çalıştırılması koşuluyla başka bir işverene iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak devredilmesi suretiyle

kurulmuş bulunan geçici iş ilişkileri, sözleşmelerinin süresince devam eder.» Acaba artık alelade işverenler arasında meslek edinilmiş ödünç iş ilişkisi kurulamayacak mıdır?

Meslek edinilmemiş ödünç iş ilişkisinde taraflar arasındaki ilişki ve doğan borçlar

Meslek edinilmemiş ödünç iş ilişkisinde de taraflar arasında

meslek edinilmiş ödünç iş ilişkisindeki hukuki ilişkiler ağı mevcut bulunmaktadır. Bunlar;

 Ödünç veren işveren ile ödünç işçi arasında iş sözleşmesi

 Ödünç veren işveren ile ödünç alan işveren arasında işçi sağlama sözleşmesi

 Ödünç alan işveren ile ödünç işçi arasında iş sözleşmesi benzer i hukuki ilişki

Borçlar bakımından büyük ölçüde meslek edinilmiş ödünç iş ilişkisindeki açıklamalar geçerlidir. Ancak en önemli fark; ücret ödeme borcu ve gözetme borcu bakımından ödünç veren ve ödünç alan işverenler, ödünç işçi karşısında müteselsilen sorumludur.

Meslek edinilmemiş ödünç iş ilişkisi ve toplu iş hukuku

Bu konuda ele alınması gereken konular;

 Ödünç işçi, hangi işçi sendikasına üye olabilir?

 Ödünç işçi, ödünç alan işveren taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanabilir mi?

 Ödünç işçi, ödünç veren işveren işyerinde yapılmakta olan bir greve katılabilir mi? Lokavta maruz kalabilir mi?

 Ödünç alan işveren işyerinde grev yapılmaktayken, ödünç işçi çalıştırılabilir mi?

Meslek edinilmemiş ödünç iş

ilişkisi ve sosyal güvenlik hukuku açısından sonuçları

Sosyal güvenlik hukuku bakımından bir sigortalının geçici olarak bir başka işverene ödünç verilmesi, ödünç işçinin sigortalılığını ortadan

kaldırmayacaktır. Zira işçinin geçici olarak ödünç alan işverenin yanında çalışmasıyla birlikte ödünç alan işveren ile ödünç işçi arasında iş sözleşmesi kurulmuş olmayacaktır. Nitekim Yargıtay vermiş olduğu bir kararında ödün ç alan işverene karşı açılmış olan sigortalı hizmet tespiti davasını kabul etmemiş, ödünç alan işverenle ödünç işçi arasında bir sosyal sigorta ilişkisi kurulmadığını ortaya koymuştur (Y9HD, 12.10.1998, 11704/14289).

Ödünç işçi hala ödünç veren işverenin iş sözleşmesine bağlı olarak çalışan işçisi olduğundan, sosyal güvenlik mevzuatına dair tüm yükümlülüklerden ödünç veren işveren sorumluymuş gibi bir sonuca ulaşmak ilk başta olasıdır.

Bununla birlikte meslek edinilmemiş ödünç iş ilişkisinin taşıdığı hususiyet gereği ödünç alan işvereninde ödünç işçinin sosyal güvenliği ile ilgili

sorumluluğuna gidilebilmesi gerekmektedir. Nitekim 506 sayılı kanunda yer verildiği gibi 5510 sayılı kanunda da ödünç veren ve ödünç alan işverenlerin sorumluluğuna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.

Meslek edinilmemiş ödünç iş ilişkisinin sona ereceği haller

I. Tarafların anlaşması II. Ölüm

III. Geçersizlik

IV. İşyerinin kapatılması V. Fesih

VI. Sürenin dolması