İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ
ISSN: 1300‐3003Sayı: 39
Samsun – 2015
ISSN: 1300‐3003
2015 Sayı: 39 ISSN: 1300‐3003 2015 Number: 39
Ondokuz Mayıs Üniversitesi adına sahibi / Owner on behalf of Ondokuz Mayıs University Prof. Dr. Hüseyin AKAN Rektör / Rector Yazı İşleri Müdürü / Editor in Chief Prof. Dr. Yaşar KURT Dekan / Dean Editör / Editor Doç. Dr. Cengiz BATUK Editör Yrd. / Editorial Assistant Yrd. Doç. Dr. Hasan ATSIZ Sekreterya Arş. Gör. Asım DURAN Arş. Gör. Halil İbrahim DOĞRAMACI Arş. Gör. Tuğba BİLGİN Yayın Kurulu / Editorial Board Prof. Dr. Burhanettin TATAR Prof. Dr. Mahmut AYDIN Prof. Dr. Osman GÜNER Doç. Dr. Ali BOLAT Doç. Dr. Ahmet ÇAKIR Doç. Dr. Cengiz BATUK Doç. Dr. Recep GÜN Yrd. Doç. Dr. Hasan ATSIZ Yrd. Doç. Dr. Salih KESGİN Yrd. Doç. Dr. Rıza KORKMAZGÖZ Baskı Yeri ve Tarihi / Publication Place and Date Samsun, Mart 2016 Baskı / Printing Erol Ofset Ltd. Şti. (SN 18593) Pazar Mah. Necati Efendi Sok. No:43/A İlkadım/Samsun Tel: 362 431 98 96
Bu dergi uluslararası veri indeksi, TÜBİTAK‐ULAKBİM
Sosyal ve Beşeri Bilimler Veri Tabanı ve ASOS Index tarafından taranmaktadır. Yayın Danışma Kurulu / Advisory Board Prof. Dr. Abdullah AYDINLI; Prof. Dr. Abdullah ÖZBEK; Prof. Dr. Abdullah ÖZTÜRK; Prof. Dr. Abdurrahman ÇETİN; Prof. Dr. Abdurrahman HAÇKALI; Doç. Dr. Abdurrahman ÖZDEMİR; Prof. Dr. Abdülbaki GÜNEŞ; Prof. Dr. Abdulkadir DÜNDAR; Y. Doç. Dr. Abdullah ALPEREN; Doç. Dr. Adem KÖRÜKÇÜ; Doç. Dr. Ahmet ALBAYRAK; Prof. Dr. Ahmet Ali BAYHAN; Prof. Dr. Ahmet BULUT; Prof. Dr. Ahmet ÇAYCI; Prof. Dr. Ahmet ÇOŞKUN; Prof. Dr. Ahmet KOÇ; Prof. Dr. Ahmet ÖNKAL; Prof. Dr. Ahmet Saim ARITAN; Prof. Dr. Ali AKDOĞAN; Prof. Dr. Ali İhsan YİTİK; Prof. Dr. Ali BULUT; Prof. Dr. Ali Rıza GÜL; Doç. Dr. Ali Osman KURT; Prof. Dr. Ali SARIKOYUNLU; Prof. Dr. Ali TOKSARI; Prof. Dr. Ali YILMAZ; Prof. Dr. Ali Rıza AYDIN; Doç. Dr. Ayşe Zişan FURAT; Prof. Dr. Bahattin KÖK; Prof. Dr. Bahattin YAMAN; Prof. Dr. Bilal SAKLAN; Prof. Dr. Cafer Sadık YARAN; Prof. Dr. Cahit BALTACI; Prof. Dr. Cemal TOSUN; Prof. Dr. Cengiz GÜNDOĞDU; Prof. Dr. Dilaver GÜRER; Prof. Dr. Enbiya YILDIRIM; Doç. Dr. Erdoğan BAŞ; Prof. Dr. Ejder OKUMUŞ; Prof. Dr. Faruk KARACA; Y. Doç. Dr. Ferdi KOÇ; Prof. Dr. Ferhat KOCA; Prof. Dr. F.Kerim KAZANÇ; Prof. Dr. Gerald R. HAWTING; Prof. Dr. H. Yunus APAYDIN; Prof. Dr. Hakkı ÖNKAL; Prof. Dr. Hacı Ahmet ÖZDEMİR; Doç. Dr. Halil APAYDIN; Prof. Dr. H. İbrahim BULUT; Prof. Dr. H. İbrahim ŞİMŞEK; Prof. Dr. Harun YILDIZ; Prof. Dr. Hasan AYIK; Prof. Dr. Hasan ONAT; Prof. Dr. Hasan ŞAHİN; Y. Doç. Dr. Hüseyin AKPINAR; Prof. Dr. Hüseyin ALGÜN; Prof. Dr. Hüseyin AYDIN; Prof. Dr. Hüseyin ELMALI; Prof. Dr. Hüseyin KARAMAN; Prof. Dr. Hüseyin TURAL; Doç. Dr. Hüseyin AKPINAR; Prof. Dr. Hüseyin YILMAZ; Prof. Dr. İbrahim ÇALIŞKAN; Prof. Dr. İbrahim DÜZEN; Doç. Dr. Kadir GÜRLER; Prof. Dr. Kaşif Hamdi OKUR; Prof. Dr. İ. Hilmi KARSLI; Doç. Dr. İbrahim IŞITAN; Prof. Dr. İsmail YAKIT; Prof. Dr. İsmail YİĞİT; Prof. Dr. İsmet ERSÖZ; Doç. Dr. İhsan ARSLAN; Doç. Dr. Kadir GÜRLER; Prof. Dr. Kadir ALBAYRAK; Doç. Dr. Kemal ATAMAN; Doç. Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ; Prof. Dr. Kemal YILDIZ; Doç; Dr. Kenan AYAR; Prof. Dr. Latif TOKAT; Prof. Dr. Lütfullah CEBECİ; Prof. Dr. M. Akif KILAVUZ; Prof. Dr. M. Ali KAPAR; Prof. Dr. M.Doğan KARAÇOŞKUN; Prof. Dr. M. Faruk BAYRAKTAR; Prof. Dr. M. Zeki İŞCAN; Prof. Dr. M.Münir ATALAR; Yrd. Doç. Dr. M. Kâmil YAŞAROĞLU; Prof. Dr. Mehmet AKKUŞ; Prof. Dr. Mehmet ATALAY; Prof. Dr. Mehmet AYDIN; Prof. Dr. Mehmet DEMİRCİ; Prof. Dr. Mehmet ERKAL; Prof. Dr. Mehmet OKUYAN; Y. Doç. Dr. Mehmet TIRAŞCI; Prof. Dr. Mehmet ŞEKER; Prof. Dr. Mehmet EVKURAN; Prof. Dr. Mehmet Akif KILAVUZ; Prof. Dr. Mehmet Zeki İŞCAN; Prof. Dr. Mesut OKUMUŞ; Prof. Dr. Metin YURDAGÜR; Prof. Dr. Mevlüt GÜNGÖR; Prof. Dr. Michel REEBER; Prof. Dr. Muhammed ÇELİK; Prof. Dr. M. Hanefi PALABIYIK; Prof. Dr. Muhittin BAĞÇECİ; Prof. Dr. Muhittin SERİN; Prof. Dr. Musa K. YILMAZ; Prof. Dr. Musa YILDIZ; Prof. Dr. Mustafa ALICI; Prof. Dr. Mustafa BAKTIR; Prof. Dr. Mustafa BIYIK; Prof. Dr. Mustafa KARA; Prof. Dr. Mustafa ÖZTÜRK; Prof. Dr. Mustafa TAVUKÇUOĞLU; Prof. Dr. Münir KOÇTAŞ; Prof. Dr. Naci OKCU; Prof. Dr. Nebi GÜMÜŞ; Prof. Dr. Necmeddin GÖKKIR; Prof. Dr. Nesimi YAZICI; Prof. Dr. Nevzat AŞIKOĞLU; Prof. Dr. Nihat BOYTAŞ; Prof. Dr. Nihat DALGIN; Prof. Dr. Nurullah ALTAŞ; Prof. Dr. Niyazi USTA; Prof. Dr. Nusret ÇAM; Prof. Dr. Remzi KAYA; Doç. Dr. Osman ŞAHİN; Prof. Dr. Osman ÇETİN; Prof. Dr. Osman TÜRER; Doç. Dr. Ömer Faruk YAVUZ; Prof. Dr. Ramazan ALTINTAŞ; Prof. Dr. Ramazan AYVALI; Prof. Dr. Reşit ÖZBALIKÇI; Prof. Dr. Rıza SAVAŞ; Prof. Dr. Ruhattin YAZOĞLU; Prof. Dr. Sabri HİZMETLİ; Prof. Dr. Sadık KILIÇ; Prof. Dr. Salih Sabri YAVUZ; Prof. Dr. S. Leyla GÜRKAN; Prof. Dr. Samim AKGÖNÜL; Prof. Dr. Selahattin PARLADIR; Prof. Dr. Selahattin POLAT; Doç. Dr. Selim EREN; Prof. Dr. Soner GÜNDÜZÖZ; Doç. Dr. Süleyman AKYÜREK; Prof. Dr. Süleyman GEZER; Prof. Dr. Süleyman TOPRAK; Prof. Dr. Süleyman TÜLÜCÜ; Prof. Dr. Şerafettin GÖLCÜK; Doç. Dr. Şeref BOYRAZ; Prof. Dr. Şevket TOPAL; Prof. Dr. Şevket TÜYLÜOĞLU; Prof. Dr. Şevket YAVUZ; Prof. Dr. Şinasi GÜNDÜZ; Prof. Dr. Şuayip ÖZDEMİR; Prof. Dr. Üzeyir OK; Prof. Dr. Vejdi BİLGİN; Prof. Dr. Yavuz KÖKTAŞ; Prof. Dr. Yavuz ÜNAL; Prof. Dr. Yaşar KURT; Prof. Dr. Yavuz FIRAT; Prof. Dr. Y. Vehbi YAVUZ; Prof. Dr. Yunus MACİT; Prof. Dr. Yurdagül MEHMEDOĞLU; Prof. Dr. Yusuf IŞICIK; Prof. Dr. Yusuf KILIÇ; Prof. Dr. Şevki YAVUZ; Prof. Dr. Zafer ERGİNLİ; Prof. Dr. Zekeriyya GÜLER; Doç. Dr. Ziya ŞEN.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi OMÜİFD ; yılda iki kez yayımlanan hakemli bilimsel süreli bir yayın organıdır. Dergide yayınlanan yazıların her türlü içerik sorumluluğu yazarlara aittir. Yazılar; yayıncı kuruluşun izni olmadan kısmen veya tamamen bir başka yerde yayınlanamaz.
Yazışma Adresi / Corresponding Adress
Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergi Kurupelit / SAMSUN Tel: 0362 4576084 Fax: 0362 4576083
Doç. Dr. Selahattin YILDIRIM ﻥﻭﺛِّﺩﺣﻣﻟﺍ ﻲﻓ ﻥﻭﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻥﻣﺎﺛﻟﺍ ﺭﺷﻋ ﻡﻬﺗﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻭ Ottoman Muhaddiths in 18th Century and Their Works 5‐30 Yrd. Doç. Dr. Rıza KORKMAZGÖZ Gazâlî’de Hüsün‐Kubuh Meselesi The Problem of al‐Husn and al‐Qubh in al‐Ghazali 31‐60 Yrd. Doç. Dr. Salih KESGİN Hadis Usul Tarihindeki Yeri Bağlamında Kâdî İyâz’ın v.544/1149 el‐İlma' İla Ma'rifeti Usuli'r‐Rivaye ve Takyidi's‐Sema' Adlı Eseri Qādī ʿIyād’s d.544/1149 “al‐Ilma' ila ma'rifeti usuli'r‐riwaya wa taqyidi's‐sama'” in the Context of the History of Hadith Methodology 61‐81 Yrd. Doç. Dr. Hatice ŞAHİN AYNUR Hafız İlhan Tok Hocaefendi; Hayatı ve Kur’ân Eğitim Metodolojisi Hafız Master Hodja İlhan Tok; His Life and His Methodology for The Holy Qur’an 83‐120 Yrd. Doç. Dr. Recep ÖNAL İman ve Mahiyeti Konusunda Mu’tezîle ile Ehl‐i Sünnet Polemiği The Argument Between Ahl al‐Sunnah and Mu'tazila about Faith and Its Nature 121‐146 Yrd. Doç. Dr. Ayhan AK
Yetki Genişliği Tevsî‐i Mezûniyet Prensibinin
Mer’î Hukukla Mukayeseli Olarak İslam İdare Hukuku Ekseninde Analizi The Analysis of Deconcentration Principle in Axis of Islamic Administrative Law in Comparison with Positive Law 147‐180 Öğr. Gör. Dr. Münteha MAŞALI Makâsıd Konusu Bağlamında Fıkıh Usûlü – Ahlak Tedâhülü Üzerinden Bütünlükçü Bir Gelenek Okuması: Taha Abdurrahman Örneği In the context of the Maqāsid al‐Sarī‛a the Interpretation of the Islamic Tradition by means of Holistic Approach through Law‐Ethics Interpenetration: Sample of Tāhā Abdurrahman 181‐219
Arş. Gör. Rabia DOĞRU Kara Vâiz ve Mevlîd’i Qara Waiz and His Mawlid 221‐250 Dr. Omar Ibrahim ALSHALLAL ﺭﻳﺧﻻﺍ ﻲﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺩﻬﻌﻟﺍ ﻲﻓ ﻕﺍﺭﻌﻟﺍ ﻲﻓ ﺔﻳﻓﺎﻘﺛﻟﺍ ﺕﺍﺭﻭﻁﺗﻟﺍ : 1869 -1914 The Study of Cultural Developments in Iraq for the Period of 1869‐1914 in the Last Ottoman Era 251‐260 Kitap Tanıtım ve Değerlendirme 261‐272
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ YAYIN İLKELERİ
1. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (OMÜİFD); yılda iki kez yayımlanan bilim‐ sel hakemli bir yayın organıdır.
2. OMÜİFD her yıl Mart ve Eylül aylarında yayınlanır. 3. OMÜİFD’nin yayın dili Türkçe ve İngilizce’dir. Talep geldiği takdirde Arapça ve Fransızca maka‐ leler de yayınlanabilir.
4. OMÜİFD’nde telif; çeviri; sadeleştirme; edisyon kritik ve kitap değerlendirmesi çalışmaları yayım‐ lanır.
5. OMÜİFD’nde yayımlanmak üzere gönderilen telif makaleler; Yayın Kurulu tarafından incelendikten sonra konunun uzmanı en az iki hakeme gönderi‐ lir ve her iki hakemden de olumlu rapor gelmesi halinde yayımlanır.
6. Hakemlerden biri olumsuz görüş belirttiği takdir‐ de makalenin yayımlanıp yayımlanmamasına Ya‐ yın Kurulu karar verir.
7. Hakemlerden biri veya her ikisi; “düzeltmelerden sonra yayımlanabilir” görüşü belirtirse; gerekli düzeltmelerin yapılması için makale yazara iade edilir.
Düzeltme yapıldıktan sonra hakemlerin uyarılarının dikkate alınıp alınmadığı Yayın Kurulu tarafından değerlendirilir.
8. Çeviri ve sadeleştirme yazılarında gönderiye metinlerin orijinallerinin bir kopyası da taranarak (bilgisayar ortamına aktarılmak suretiyle) eklen‐ melidir.
9. Kitap değerlendirme yazılarının yayınına yayın kurulu karar verir.
10. Yayımlanmasına karar verilen yazılara; İngilizce başlık; 50‐200 kelime arasında İngilizce ve Türkçe özet yazar tarafından eklenir.
11. OMÜİFD yayınlanan yazıların dil; üslup ve içerik açısından yasal ve hukuki sorumluluğu yazara ait‐ tir.
12. Aşağıda açıklanan yazım ilkelerine ve biçimlen‐ dirmeye uyulmadan dergiye ulaştırılan yazılar; hakeme gönderilmeden önce düzeltilmesi için ya‐ zara iade edilir. OMÜİFD ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ YAZIM İLKELERİ
1. Yazılar; PC Microsoft Office Word Word 97 veya daha ileri bir versiyonu programında yazılmalı veya bu programa uyarlanarak gönderilmelidir. Metin sonuna bibliyografya eklenmelidir. Gönderi‐ len her yazının ekleriyle birlikte toplamı 30 sayfayı
8.000 kelimeyi aşmamalıdır.
2. Sayfa düzeni: A4 boyutunda olmalıdır. Kenar boşlukları soldan 3;5 cm; sağdan 3 cm; üstten 3;5 cm ve alttan 3 cm şeklinde ayarlanmalıdır. 3. Biçim: Metin kısmı Times New Roman yazı tipi; 12 puntoyla; başlıklar bold olarak; metnin tamamı 1;5 satır aralıkla; dipnotlar ise tek satır aralıkla ve 10 punto ile yazılmalıdır.
4. Dipnotlarda aşağıda belirtilen kaynak gösterme usullerine uyulması gerekir:
4.1. Kitap: Yazar adı soyadı; eser adı italik; çevi‐ ri ise çevirenin adı çev.: ; tahkikli ise tahk.: ; sadeleştirme ise sad.: ; edisyon ise ed.: veya haz.: ; yayınevi; baskı yeri ve tarihi örnek; İs‐ tanbul 2004 ; cildi örnek; c. IV ; sayfası s. ; sayfadan sayfaya ss. ; Yazma eser ise; Yazar adı; eser adı italik ; Kütüphanesi; numarası no: ; varak numarası örnek; vr. 10b . Hadis eserlerinde varsa hadis numarası belirtilme‐ lidir.
4.2. Makale; Yazar adı soyadı; makale adı tırnak içinde ; dergi veya eser adı italik ; çeviri ise çevi‐ renin adı çev.: ; yayınevi; baskı yeri ve tarihi; cil‐ di örnek; c. IV ; süreli yayın ise örnek; sayı: 3 ; sayfası s. .
4.3. Basılmış sempozyum bildirileri ve ansiklo‐ pedi maddeleri; makalenin referans veriliş düze‐ niyle aynı olmalıdır.
4.4. Dipnotlarda ikinci defa gösterilen aynı kay‐ naklar için; sadece yazarın soyadı veya meşhur adı; eserin kısa adı; cilt ve sayfa numarası yazılır. 4.5. Arapça eser isimlerinde; birinci kelimenin ve
özel isimlerin baş harfleri büyük; diğerleri küçük harflerle yazılmalıdır. Farsça; İngilizce; vb. diğer yabancı dillerdeki ve Osmanlı Türkçesi ile yazılan eser adlarının her kelimesinin baş harfleri büyük olmalıdır.
4.6. Ayetler sure adı; sure no / ayet no sırasına göre verilmeli örnek; el‐Bakara; 2/10 . 4.7. Dergimizde kullanılan bazı genel kısaltma‐
lar: bakınız bk. ; karşılaştırınız krş. ; adı geçen eser age; Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi DİA; MEB İslâm Ansiklopedisi İA; Kütüphane Ktp. ; numara no: ; ölümü ö. ; tarihsiz ts. ; aleyhi’s‐selam s .
Ondok u z May ıs Ü niver sitesi İlahiyat Fak ültesi D ergisi, 20 15 , sa yı : 3 9 , ss. 5 ‐3 0. do i: 1 0 .17 12 0/ omuifd.3 2 5 32
ﺍ
ﻥﻭﺛِّﺩﺣﻣﻟ
ﻥﻭﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ
ﻲﻓ
ﻥﺭﻘﻟﺍ
ﻥﻣﺎﺛﻟﺍ
ﺭﺷﻋ
ﻡﻬﺗﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻭ
S
ELAHATTİNY
ILDIRIM*Ottoman Muhaddiths in 18th Century and Their Works Abstract: The 18th century is crucial with regard to Ottoman history. Because in this period political and intellectual foziness gradually increased, on the other hand the westernization tendency in society is signally perceived. The scho‐ lars who are involved in Islamic sciences in general and hadith in private, are supposed to be influenced by these developments naturally. But the hadith books that are written in the period show that the effect which is mentioned above is less then expected. In this article, we have talked over the scholars who are working on hadith in 18th century in Ottoman country and their works. Besides we tried to demonstrate the status of this period with regard to the science of hadith by comparing the period with other centuries in gene‐ ral. * Doç. Dr., Kırklareli Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Hadis ABD. [[email protected]].
6 OMÜİFD Key Words:18th century, hadith, muhaddith.
XVIII. Asır Osmanlı Muhaddisleri ve Eserleri Öz: XVIII. asır Osmanlı tarihi açısından oldukça önemlidir. Zira bu dönemde siyasî ve ilmî durgunluk giderek artmış, öte yandan Batılılaşma eğilimi toplumda belirgin şekilde hissedilmeye başlanmıştı. Genelde İslami ilimler özelde ise hadisle meşgul olan âlimlerin bu gelişmelerden doğal olarak etkilenmesi beklenir. Ancak söz konusu dönemde özellikle hadis alanında yapılan çalışmalar söz konusu etkinin beklenenden az olduğunu göstermektedir. Bu makalede XVIII. asırda Osmanlı ülkesinde hadis alanında faaliyet gösteren muhaddisler ve eserlerinden bahsedilmektedir. Ayrıca, dönemin diğer asırlarla genel bir mukayesesi yapılarak hadis ilmi açısından konumu net bir şekilde ortaya konmaya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: XVIII. Asır, Osmanlı, Hadis, Muhaddis.
َﻣ ﻝَﺧْﺩ ﺭﺷﻋ ﻥﻣﺎﺛﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﻓ ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺔﻟﻭﺩﻟﺍ ﻲﻓ ﺔﻳﻣﻠﻌﻟﺍﻭ ﺔﻳﺳﺎﻳﺳﻟﺍ ﺓﺎﻳﺣﻟﺍ ﺩﻬﺷﻳ ﻥﺎﻛ ﻱﺫﻟﺍ ﻊﻗﺍﻭﻟﺍ ﻲﻓ ﺭﻳﻳﻐﺗ ﺙﺍﺩﺣﻹ ﺔﻳﻓﺎﻛ ﻥﻛﺗ ﻡﻟ ﻡﺎﻌﻟﺍ ﻡّﺩﻘﺗﻟﺍ ﻝﺟﺃ ﻥﻣ ﺕﻟِﺫُﺑ ﻲﺗﻟﺍ ﺩﻭﻬﺟﻟﺍ ﻊﻳﻣﺟ ّﻥﺇ ﻲﻓ ﺩﻳﺩﺟﺗﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓ ﺓﺭﻔﻁ ﺕﺎﻳﺍﺩﺑ ﻥﻣ ﺍ ًﺭﺎﺑﺗﻋﺍ ﺕﻻﺎﺟﻣﻟﺍ ﻊﻳﻣﺟ ﻲﻓ ﺩﻭﻣﺟﻟﺍ ﺩﻬﻋ ﺕﻠﺧﺩ ﻲﺗﻟﺍ ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺔﻟﻭﺩﻟﺍ ﺧﺩ ﺩﻗ ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺔﻟﻭﺩﻟﺍ ﻥﺈﻓ (ﺎﺟﻓﻭﻟﺭﺎﻛ) ﺔﻳﻗﺎﻔﺗﺍ ﻊﻣ ﺔﺻﺎﺧﻭ ،ﺭﺷﻋ ﻥﻣﺎﺛﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻠ ﺔﺟﻳﺗﻧﻭ ،ﺭﺎﻳﻬﻧﻻﺍ ﺩﻬﻋ ﺕ .ﻖﻁﺎﻧﻣﻟﺍ ﻥﻣ ﺭﻳﺛﻛ ﻲﻓ ﺭَﻬﻅَﺗ ﺕﺃﺩﺑ ﺩﻗ ﺏﻳﺭﻐﺗﻟﺍ ﺓﺭﻫﺎﻅ ﻥﺈﻓ ﻙﻟﺫﻟ ﻲﺳﺎﻳﺳﻟﺍ ﻕﻭﻔﺗﻟﺎﺑ ﻑﺍﺭﺗﻋﻻﺍ ﻊﻣﻭ ﺭﺎﻳﻬﻧﻻﺍ ﺩﻬﻋ ﺔﺻﺎﺧﻭ ﺩﻭﻣﺟﻟﺍ ﺩﻬﻋ ﻲﻓ ﺔﻳﺑﻭﺭﻭﻷﺍ ﻝﻭﺩﻠﻟ ﻱﺭﻛﺳﻌﻟﺍﻭ ﺭﻛﻔﻟﺎﺑ ﻡﺎﻣﺗﻫﻻﺍ ﺓﺩﺎﻳﺯ ﻲﻓ ًﺎﺑﺑﺳ ﻥﺎﻛ ﺍﺫﻫﻭ .ﻙﻟﺫﻛ ًﺎﻬﺑﺎﺷﺗﻣ ﺔﻳﺟﻭﻟﻭﻧﻛﺗﻟﺍﻭ ﺔﻳﻣﻠﻌﻟﺍ ﺔﻳﺣﺎﻧﻟﺍ ﻥﻣ ﻊﺿﻭﻟﺍ ﻥﺎﻛ ﺩﻘﻓ ﺍﺫﻫ ﺩﺍﺩﺯﺍﻭ ،ﺭﻳﻬﺷﻭﻧ ﻥﻣ ﺎﺷﺎﺑ ﻡﻳﻫﺍﺭﺑﺇ ﺕﺎﻣﺍﺩ ﺓﺩﺎﻳﻘﺑ ﺔﻣﺟﺭﺗﻟﺍ ﻁﺎﺷﻧ ﺃﺩﺑ ﻥﺃ ﻙﻟﺫ ﺔﺟﻳﺗﻧ ﻥﻣ ﻥﺎﻛ ﺩﻗﻭ .ﻲﺑﺭﻐﻟﺍ ﻝﺎﺟﺭ ﻥﻋ ﺔﻣﺟﺭﺗﻟﺍ ﺔﻛﺭﺣ ﺓﺩﺎﻳﻗ ﺕﻟﻭﺗ ﻲﺗﻟﺍ ﺕﺎﻳﺻﺧﺷﻟﺍ ﺔﻌﻳﻠﻁ ﻲﻓ ﻲﺗﺄﻳﻭ .ﺔﻋﺭﺎﺳﺗﻣ ﺓﺭﻳﺗﻭﺑ ﻙﻟﺫ ﺩﻌﺑ ﻁﺎﺷﻧﻟﺍ ﺔﻗﺭﻔﺗﻣ ﻡﻳﻫﺍﺭﺑﺇﻭ ﻲﺑﻠﺟ ﺩﻣﺣﻣ ﺯﻳﻛﺳ ﻲﻣﺭﻳ ﻥﻳﻳﺑﻭﺭﻭﻷﺍ ﻡﻠﻌﻟﺍ 1 . 1 ،ﻝﻋﺎﻔﺗﻟﺍ ﺕﺍﺭﻭﺷﻧﻣ ﻥﻣ ،ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ) ،ﻲﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﻲﻓ ﺎﻳﺟﻭﻟﻭﻧﻛﺗﻟﺍﻭ ﻡﻠﻌﻟﺍ ،ﻭﻠﻏﻭﺃ ﻲﺟﻧﺍﺯﺎﻛ ﺕﻭﻛﻳﺁ 2007 ﺹ ،( 210 ، 214 ، 216 ،ﺭﺷﻧﻠﻟ ﻝﺑﻭﻧ ﻊﻳﺯﻭﺗ ،ﺓﺭﻘﻧﺃ) .(ﺕﻻﺎﻘﻣ) ﻲﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﻲﻓ ﺎﻳﺟﻭﻟﻭﻧﻛﺗﻟﺍﻭ ﻡﻠﻌﻟﺍ ،ﺕﺎﻧﻭﺃ ﺯﻭﻓﺎﻳ 2010 ﺹ ،( 177 .7 OMÜİFD ﺯﻳﺯﻌﻟﺍ ﺩﺑﻋ ﻩﺩﺍﺯ ﻲﺣﺑﺻ ،ﻲﺷﻧﻣ ّﻲﻠﻋ ،ﻩَﺩَﺩ ﻲﺋﺎﻔﺷ ﺭﻣﻋ ﺏﻁﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻲﻓ ﺯﺭﺑ ﺩﻗﻭ ﻱﺩﻧﻓﺃ ، ﺣﺭﻟﺍ ﺩﺑﻋ ﻥﺑ ﻥﺎﻣﺛﻋ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﺳﺣ ﻩﺩﺍﺯ ﻙﻳﺭﻔﻳﻏﻭ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺱﺎﺑﻋ ﻡﻳﺳﻭ ،ﻥﻣ 2 ﺔﺳﺩﻧﻬﻟﺍ ﻡﻠﻋ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓﻭ . ﻱﻭﺑﻧﻼﺟ ﺕﺎﻳﺿﺎﻳﺭﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓﻭ .ﻱﺭﺎﻧﻳﺟ ﻝﻳﻋﺎﻣﺳﺇ ﻩﺩﺍﺯ ﺎﻔﻟﺎﻛ ﻙﻠﻔﻟﺍ ﻡﻠﻋ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓﻭ .ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﺎﻣﻌﻧ ﻲﺿﺎﻘﻟﺍ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻝﻳﻋﺎﻣﺳﺇ ) 1791 / 1205 ( ﻲﻧﻳﻁﻧﻁﺳﻘﻟﺍ ﻰﺳﻳﻋ ﻥﺑ ﻰﻔﻁﺻﻣ ،ﻩﺩﺍﺯ ﻲﺑﺎﺟ ﻥﺑ ﺯﺋﺎﻓ ﻝﻳﻠﺧ ﻝﺿﻔﻟﺍ ﻭﺑﺃ ، ﻥﻣ ﻪﻟﺎﺛﻣﺃﻭ ﺔﻣﺟﺭﺗﻣﻟﺍ ﺔﻳﻣﻠﻌﻟﺍ ﻝﺎﻣﻋﻷﺎﺑ ﺍ ْﻭَﻔﺗﻛﺍ ﺩﻗ ءﺎﻣﻠﻌﻟﺍ ءﻻﺅﻫ ﺔﻳﺑﻟﺎﻏ ّﻥﺃ ﺢﺿﺍﻭﻟﺍ ﻥﻣ ﻥﻛﻟﻭ .ﻡﻠﻌﻟﺍ ﻝﺎﺟﺭ ﺔﻳﺑﺭﻐﻟﺍ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﺩﻳﻠﻘﺗﺑ ﻡﻬﺳﻔﻧﺃ ﺍﻭﺭﺻﺣﻭ ،ﺔﻳﺑﻭﺭﻭﻷﺍ ﺩﻼﺑﻟﺍ ﻥﻣ 3 . ﻰﻠﻋ ﺓﺭﻁﻳﺳﻣ ﺕﻧﺎﻛ ،ﺔﺛﻳﺩﺣﻟﺍ ﺎﻳﺟﻭﻟﻭﻧﻛﺗﻟﺍﻭ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓ ﺔﻣﺟﺭﺗﻟﺍ ﺔﻛﺭﺣ ﻥﺃ ﻥﻣ ﻡﻏﺭﻟﺍ ﻰﻠﻋﻭ ﻥﻣ ﺔﻓﻭﺻﺗﻣ ءﺎﻣﻠﻋ ﺭﻬﻅ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻲﻔﻓ .ﻑ ّﻭﺻﺗﻟﺍ ﻲﻓ ﺔّﻣﻬﻣ ﺕﺎﻔّﻟﺅﻣﻭ ءﺎﻣﻠﻋ ﺩﻭﺟﻭ ﻅﺣﻭﻟ ﻪّﻧﺃ ّﻻﺇ ﻊﺿﻭﻟﺍ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﷲ ﺩﺑﻋ ﻝﺎﺛﻣﺃ ) 1705 / 1117 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻰﻔﻁﺻﻣ ﻲﺑﺯﻋ ، ) 1747 / 1160 ( ﻲﻗﺎﺷﻋ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻝﺎﻣﺟ ، ) 1750 / 1164 ( ﻲﺗﺎﻗﻭﻁ ﻥﻳﻣﺃ ﺩﻣﺣﻣ ) 1745 / 1158 ( ﻲﻣﻭﺭﺿﺭﻷﺍ ﻲﻘﺣ ﻡﻳﻫﺍﺭﺑﺇ ، ) 1772 / 1186 ( ﻝﻳﻋﺎﻣﺳﺇ ، ﻲﺗﻭﻠﺟ ﻲﻘﺣ ) 1724 / 1137 ( ﻲﻧﺎﻣﺭّﻛﺃ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣﻭ ، ) 1760 / 1174 .( ﻱﻭﺻﺭﻭﺑ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻱﺯﻭﻓ ﻝﺎﺛﻣﺃ ﻥﻣ ءﺎﺑﺩﻷﺍ ﻥﻣ ٌﺩﺩﻋ ﺎًﺿﻳﺃ ﺭﻬﻅ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﺱﻔﻧ ﻲﻓﻭ ) 1771 / 1185 ،( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺕﻣﺷﺣ ) 1768 / 1182 ( ﻣﺣﻣ ﻱﺭﻳﺧ ، ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩ ) 1789 / 1204 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻑﺳﻭﻳ ﻲﺑﺎﻧ ، ) 1712 / 1124 ( ﻡﻳﺩﻧﻭ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﺃ ) 1730 / 1143 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﺎﻣﻳﻠﺳ ﻲﻔﻳﺣﻧﻭ ، ) 1738 / 1151 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﺃ ﻲﻠﻳﻧ ، ) 1787 / 1201 ( ﻰﻟﺇﻭ ﻲﻳﺍﺭﺎﺳﻧﺍﻭﻳﺃ ﻥﻳﺳﺣ ﻝﺎﺛﻣﺃ ﻥﻣ ﻥﻳﺭﻭﻬﺷﻣﻟﺍ ﻥﻳﺧﺭﺅﻣﻟﺍ ﻥﻣ ٌﺩﺩﻋ ﺭﻬﻅ ﻯﺭﺧﻷﺍ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﻝﺎﺟﺭﻭ ءﺍﺭﻌﺷﻟﺍ ﺏﻧﺎﺟ ) 1787 / 1201 ( ﻡﻳﻫﺍﺭﺑﺇ ، ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻱﺩﺣﻭ ) 1714 / 1126 ،( ﺔﻗﺭﻔﺗﻣ ﻡﻳﻫﺍﺭﺑﺇ ) 1744 / 1157 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻰﻔﻁﺻﻣ ﻡﻳﻌﻧ ، ) 1716 / 1128 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣ ﺩﺷﺍﺭ ، ) 1735 / 1148 ،( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣ ﻲﺧﻳﺷ ) 1733 / 1145 .( ،ﺓﺭﻣﺗﺳﻣ ﺕﻧﺎﻛ ﺔﻳﺩﻳﻠﻘﺗﻟﺍ ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﻡﻳﻠﻌﺗﻟﺍﻭ ﺔﻳﺑﺭﺗﻟﺍ ﺞﻫﺎﻧﻣ ﺩﺟﻧ ﺭﺷﻋ ﻥﻣﺎﺛﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻰﻟﺇ ﺭﻅﻧﻟﺍ ﺩﻧﻋﻭ ﻠﺳﻟﺍ ﺽﻌﺑ ﻥﻣ ﻡﻏﺭﻟﺍ ﻰﻠﻋﻭ ﻥﻛﻟﻭ ،ﺔﻳﻭﻗ ﺔﻧﺎﻛﻣﺑ ﻊﺗﻣﺗﺗ ﻝﺍﺯﺗ ﺎﻣ ﺕﻧﺎﻛ ﺱﺭﺍﺩﻣﻟﺍ ّﻥﺈﻓ ﺓﺩﻭﺟﻭﻣ ﺕﻧﺎﻛ ﻲﺗﻟﺍ ﺕﺎﻳﺑ ّﻡﺗ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓﻭ ،ﺭﺻﻌﻟﺍ ﺕﺎﺑﻠﻁﺗﻣ ﻲﺑﻠﻳ ﻥﻛﻳ ﻡﻟ ﻡﻳﻠﻌﺗﻟﺍﻭ ﺔﻳﺑﺭﺗﻟﺍ ﺕﺎﺳﺳﺅﻣ ﻲﻓ ًﺍﺩﻭﺟﻭﻣ ﻥﺎﻛ ﻱﺫﻟﺍ ﻡﺎﻅﻧﻟﺍ ﺏﺭﺎﻘﻳ ﺎﻣ ﺕﺎﻁﺎﺷﻧ ﻝﻳﺟﺳﺗ 180 ﺎﻫﺩﺣﻭ ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ ﻲﻓ ﺔﺳﺭﺩﻣ 4 . ﺩﻳﺩﺟ ﺔﺳﺭﺩﻣ ﺓﺭﻭﻬﺷﻣﻟﺍ ﺱﺭﺍﺩﻣﻟﺍ ﻙﻠﺗ ﻥﻣ ﺔﺳﺭﺩﻣﻭ ،ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻱﻭﺭﻘﻧﻷﺍ ﺩﻣﺣﻣ ﺔﺳﺭﺩﻣﻭ ،ﺩﻣﺣﻣ ﺩﺑﻋ ﻥﺎﻁﻠﺳﻟﺍ ﺔﺳﺭﺩﻣﻭ ،ﺎﺷﺎﺑ ﻥﺳﺣ ﺩﻳﺳ ﺔﺳﺭﺩﻣﻭ ،ﺎﺷﺎﺑ ﻡﻳﻫﺍﺭﺑﺇ ﺩﻳﺩﺟ ﺩﺎﻣﺍﺩ ﺔﺳﺭﺩﻣﻭ ﺎﺷﺎﺑ ﻲﻠﻋ ﻭﻟﻭﻟﺭﻭﺟ ﺔﺳﺭﺩﻣﻭ ،ﻥﺎﺧ ﻥﺎﻣﺛﻋ ﻥﺎﻁﻠﺳﻟﺍ ﺔﺳﺭﺩﻣﻭ ،ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺎﻏﺁ ﺭﻳﺷﺑ ﺔﺳﺭﺩﻣﻭ ،ﺎﺷﺎﺑ ﻡﻳﻫﺍﺭﺑﺇ ﺔﺳﺭﺩﻣﻭ ،ﻥﺎﺧ ﺩﻳﻣﺣﻟﺍ ﻰﻔﻁﺻﻣ ﻥﺎﻁﻠﺳﻟﺍ 5 . 2 ﺹ ،ﺕﺎﻧﻭﺃ ﺯﻭﻓﺎﻳ 230 ، 232 ، 237 . 3 ﺹ ،ﻊﺑﺍﺭﻟﺍ ءﺯﺟﻟﺍ ،ﻲﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻧﺎﻳﺩﻟﺍ ﻑﻗﻭﻟ ﺔﻳﻣﻼﺳﻹﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣﻟﺍ ،(ﺭﺑﺟﻟﺍ) ،ﻭﻠﻏﻭﺃ ﻲﻠﺿﺎﻓ ﻥﺎﺳﺣﺇ 199 -201 ﺹ ،ﻭﻠﻏﻭﺃ ﻲﺟﻧﺍﺯﺎﻛ ، 240 -242 . 4 ،ﻲﻛﺭﺗﻟﺍ ﺦﻳﺭﺎﺗﻟﺍ ﺔﺳﺳﺅﻣ ﺔﻌﺑﻁﻣ ،ﺓﺭﻘﻧﺃ) ،ﻥﻳﺭﺷﻌﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻰﺗﺣ ﺔﻳﻗﺎﺑﻟﺍ ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ ﺱﺭﺍﺩﻣ ،ﻭﻠﻏﻭﺃ ﻙﻭﺗﻭﻛ 2000 ﺹ ،( 4 . 5 ،ﻭﻠﻏﻭﺃ ﻙﻭﺗﻭﻛ ،ﻩﺭﻛﺫ ﻖﺑﺎﺳﻟﺍ ﺭﺩﺻﻣﻟﺍ ﺹ 39 ، 52 ، 62 ، 65 ، 96 ، 106 ، 146 ، 150 ، 155 ، 164 .
8 OMÜİFD ﺅﻣ ﺱﺭﺍﺩﻣ ﻰﻠﻋ ﺓﻭﻼﻋﻭ ﺱﺭﺍﺩﻣﻟﺍ ﺱﻳﺳﺄﺗﺑ ﺉِﺩُﺑ ﺩﻘﻓ ،ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓ ﺔﻳﺩﻳﻠﻘﺗﻟﺍ ﻡﻳﻠﻌﺗﻟﺍﻭ ﺔﻳﺑﺭﺗﻟﺍ ﺕﺎﺳﺳ .ﺔﻳﻧﻭﻛﻟﺍ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓ ﺔﻁﺷﺎﻧﻟﺍ ﺔّﺻﺎﺧﻭ ﺏﺭﻐﻟﺎﺑ ﺭّﺛﺄﺗﻟﺍ ﺔﺟﻳﺗﻧ ﺕﻠﻛﺷﺗ ﻲﺗﻟﺍ ﻡﺎﻋ ﺔﺳﺩﻧﻬﻟﺍ ﺭﺍﺩ ﻝﺛﻣ ﺔﻔﻠﺗﺧﻣ ﻑﺍﺩﻫﻷ ﺱﺭﺍﺩﻣ ﺕﺳﺳﺄﺗ ﺍﺫﻛﻫﻭ 1734 ﺔﻳﺭﺣﺑﻟﺍ ﻲﺳﺩﻧﻬﻣ ﺭﺍﺩﻭ ، ﻡﺎﻋ ﺔﻳﺭﻭﻁﺍﺭﺑﻣﻹﺍ 1795 ﻲﺳﺩﻧﻬﻣ ﺭﺍﺩﻭ ، ﻡﺎﻋ ﺔﻳﺭﻭﻁﺍﺭﺑﻣﻹﺍ ﺔﻳﺭﺑﻟﺍ 1795 6 . 1 . ﺭﺷﻋ ﻥﻣﺎﺛﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﻓ ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺔﻳﺛﻳﺩﺣﻟﺍ ﺕﺎﺳﺍﺭﺩﻟﺍ ﺭﺻﻋ ًﺎﺿﻳﺃ ﻪﻧﻛﻟﻭ ﻱﺩﻳﻠﻘﺗﻟﺍ ﻡﻳﻠﻌﺗﻟﺍﻭ ﺭﻳﻛﻔﺗﻟﺍ ﺭﺍﺭﻣﺗﺳﺍ ﺭﺻﻋ ﻭﻫ ﻲﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺦﻳﺭﺎﺗﻟﺍ ﻲﻓ ﺭﺷﻋ ﻥﻣﺎﺛﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﺎﻬﻧﻋ ﺎﻧﺛﺩﺣﺗ ﻲﺗﻟﺍ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﺕﺭﻬﻅ ﻑﻭﺭﻅﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓﻭ .ﺔﻳﺑﺭﻐﻟﺍ ﺭﺎﻛﻓﻷﺍﻭ ﺕﺍﺩﺎﻌﻟﺍ ﺭﺎﺷﺗﻧﺍ ءﺩﺑ ﻲﻓ ﻝﻳﻠﻗ ﻝﺑﻗ ﺩﻗ ﺔﻳﺑﺭﻐﻟﺍ ﺭﺎﻛﻓﻷﺍﻭ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ّﻥﺄﺑ ﻝﻭﻘﻟﺍ ﻥﻛﻣﻳ ﻻ ﻪّﻧﺃ ّﻻﺇ .ًﺎﺣﻭﺿﻭ ﺭﺛﻛﺃ ﻝﻛﺷﺑ ﺎﻳﺟﻭﻟﻭﻧﻛﺗﻟﺍﻭ ﻡﻠﻌﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻙﻟﺫ ﻥﻣ ﺱﻛﻌﻟﺍ ﻰﻠﻋﻭ .ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺎﻳﻓﺍﺭﻐﺟﻟﺍ ﺩﺍﺩﺗﻣﺍ ﻰﻠﻋ ﻝﺎﺟﻣ ﻝﻛ ﻲﻓﻭ ﻥﺎﻛﻣ ﻝﻛ ﻲﻓ ﻝﻭﺑﻘﻟﺍ ﺕﻗﻻﻭ ﺕﺭﺷﺗﻧﺍ ﺎﻛ ﺩﻘﻓ ﻲﻧﻳﺩﻟﺍ ﻡﻳﻠﻌﺗﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓ ﺔﺻﺎﺧﻭ ﺕﻻﺎﺟﻣﻟﺍ ﺽﻌﺑ ﻲﻔﻓ ﺕﺍﺩﺎﻌﻟﺍ ﻩﺫﻬﻟ ﺔﻣﻭﺎﻘﻣﻭ ﺔﺿﺭﺎﻌﻣ ﻙﺎﻧﻫ ﺕﻧ .ﺭﺎﻛﻓﻷﺍﻭ ﻪﺟﻭ ﻰﻠﻋ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻡﻠﻋ ﻲﻓﻭ ًﺎﻣﻭﻣﻋ ﺔﻳﻣﻼﺳﻹﺍ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﻲﻓ ﻡﻳﻠﻌﺗﻟﺍ ﺞﻫﺎﻧﻣ ﺩﻬﺷﺗ ﻡﻟ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻲﻓﻭ ٍﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣ ﻥﺃ ﺔﻅﺣﻼﻣ ﻥﻛﻣﻳ ﺎﻣﻛ ،ﺔﻳﺩﻳﻠﻘﺗﻟﺍ ﺞﻫﺎﻧﻣﻟﺍ ﻖﻓﻭ ﻡﻳﻠﻌﺗﻟﺍ ﺭﻣﺗﺳﺍ ﻝﺑ ،ﻲﻘﻳﻘﺣ ﺭﻳﻳﻐﺗ ﱠﻱﺃ ﺹﻭﺻﺧﻟﺍ ﻰﺗﺣ ًﺍﺩﺟ ﺔﻣﻬﻣ ﺕﻟﺍﺯ ﺎﻣ ًﺔﻳﺛﻳﺩﺣ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓ ﻑﻳﻟﺄﺗﻟﺍ ﻲﻓ ًﺎﻋﺭﺎﺳﺗ ﺩﻬﺷ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﺍﺫﻫ .ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻙﻠﺗ ﻲﻓ ﺕﻔﻟﺃ ﺩﻗ ﻥﻵﺍ ،ﻲﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺦﻳﺭﺎﺗﻟﺍ ﺭﺍﺩﻣ ﻰﻠﻋ ﺓﺭﻣﺗﺳﻣ ﺕﻧﺎﻛ ﻲﺗﻟﺍﻭ ًﺎﻣﻭﻣﻋ ﺔﻳﻣﻼﺳﻹﺍ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﺕﺎﺳﺍﺭﺩ ﻲﻓﻭ ﻲﻧﻳﺩﻟﺍ ﻡﻳﻠﻌﺗﻟﺍ ﺕﺎﻔﻧﺻﻣ ﺕﺭﺛﻛﻭ ،ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﺏﺗﻛﻟ ﺔﻣﺟﺭﺗﻟﺍ ﺕﻁﺷﻧ ﻙﻟﺫﻛﻭ ،ﻲﺷﺍﻭﺣﻟﺍﻭ ﺡﻭﺭﺷﻟﺍ ﺔﺑﺎﺗﻛ ﺕﺭﻣﺗﺳﺍ ﺙﻳﺣ ﺑﺭﻷﺍ ﺕﺎﻋﻭﻣﺟﻣ ﺕﺎﻋﻭﺿﻭﻣﻟﺍ ﻲﻓ ﺕﺎﻔﻟﺅﻣﻟﺍ ﺕﺭﻣﺗﺳﺍ ﺎﻣﻛ .ﺎﻫﺭﻳﻏﻭ ،ﺩﺎﻬﺟﻟﺍﻭ ،ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻝﻭﺻﺃﻭ ،ًﺎﺛﻳﺩﺣ ﻥﻳﻌ .ﻲﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﻲﻓ ﺎﻬﻳﻠﻋ ﺕﻧﺎﻛ ﻲﺗﻟﺍ ﺔﻳﻋﻭﻧﻟﺍﻭ ﺓﺭﺛﻛﻟﺍ ﺱﻔﻧﺑ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻡﻭﻠﻋ ﻥﻣ ﻯﺭﺧﻷﺍ ﻉﺍﻭﻧﻷﺍﻭ ﺔﻳﺛﻳﺩﺣﻟﺍ ﻬﺷﺗ ﺔﻣﺟﺭﺗﻟﺍﻭ ﻲﺷﺍﻭﺣﻟﺍﻭ ﺡﻭﺭﺷﻟﺍ ﺭﺎﻁﺇ ﺝﺭﺎﺧ ﺔﻳﻠﺻﻷﺍ ﺔﻳﺛﻳﺩﺣﻟﺍ ﺕﺎﻔﻟﺅﻣﻟﺍ ّﻥﺈﻓ ﻙﻟﺫ ﻰﻠﻋ ﺓﻭﻼﻋﻭ .ﻙﻟﺫﺑ ﺩ ﺭﺷﻋ ﻥﻣﺎﺛﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﻓ ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺔﻟﻭﺩﻟﺍ ﻲﻓ ﻥﻳﺳﺩﻧﻬﻣﻟﺍ ﺩﺩﻋ ﻥﺎﻛ ﺩﻘﻓ ﻩَﺩﻳﺩﺣﺗ ﺎﻧﻌﻁﺗﺳﺍ ﺎﻣ ﺩﻭﺩﺣ ﻲﻓﻭ 53 ﻑﻠﺗﺧﻣ ﻲﻓ ﺔﻳﺩﻳﻠﻘﺗﻟﺍ ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺔﻳﻣﻠﻌﻟﺍ ﺔﻘﻳﺭﻁﻟﺍ ﻰﻟﺇ ﻩﻭﻣﺩﻗﻭ ءﺎﻣﻠﻌﻟﺍ ءﻻﺅﻫ ﻪﻔﻟﺃ ﺎﻣ ﻉﻭﻣﺟﻣ ﻥﺎﻛﻭ .ًﺎﺳﺩﻧﻬﻣ ﻑﻳﻧﺻﺗﻭ ﺔﻣﺟﺭﺗﻭ ﻑﻳﻟﺄﺗﻭ َﻲﺷﺍﻭﺣﻭ ٍﺕﺎﺣﻭﺭﺷ ﻥﻣ ﺔﻳﻣﻠﻌﻟﺍ ﺕﺎﺻﺻﺧﺗﻟﺍ ﺏﺭﺎﻘﻳ ﺎﻣ ﺎﻫﺭﻳﻏﻭ 1300 .ًﺎﺑﺎﺗﻛ ﻲﻟﺍﻭﺣ ﺎﻬﻧﻣ 850 ،ﺔﻳﺑﺭﻌﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﻭ 450 ّﻥﺃ ﺎﻧﻫ ﺭﻅﻧﻟﺍ ﺕﻔﻠﻳ ﺎّﻣﻣﻭ .ﺔﻳﺳﺭﺎﻔﻟﺎﺑ ﺔﻌﺑﺭﺃﻭ ،ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ًﺎﺿﻳﺃ ﺎﻧﻫ ﺎﻧﻟ ﺢﺿﺗﻳ ﺎﻣﻣﻭ .ﻯﺭﺧﻷﺍ ﺕﺎﻐﻠﻟﺎﺑ ﺎﻫﺭﻳﻏ ﻥﻣ ﺭﺛﻛﺃ ﺕﻧﺎﻛ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻲﻓ ﺔﻳﺑﺭﻌﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﺕﺎﻔﻟﺅﻣﻟﺍ ﻲﻓ ﻥﺎﻛ ﺎﻫﺭﺛﻛﺃ ﻥﺃ ﻥﻭﺗﻣﻟﺍ ﺔﻳﻋﻭﻧ ﺙﻳﺣ ﻥﻣ .ﺔﻣﺟﺭﺗﻟﺍﻭ ﻲﺷﺍﻭﺣﻟﺍﻭ ﺡﻭﺭﺷﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓ ﺱﻳﻟﻭ ﻑﻳﻟﺄﺗﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻟﺍﻭﺣ :ﺏﺎﺗﻛ ﻑﻟﻷﺍ ﺏﺭﺎﻘﻳ ﺎﻣ ﺩﺟﻧ ﺙﻳﺣ 140 ،ًﺎﺣﺭﺷ ﻭ 120 ،ﺔﻣﺟﺭﺗ ﻭ 10 ﻲﺷﺍﻭﺣ ﺔﺳﻣﺧﻭ ،ﺕﻼﻳﻳﺫﺗ ﺔﺳﻣﺧﻭ ، .ًﺍﺩﺣﺍﻭ ًﺎﺻﻳﺧﻠﺗﻭ ،ﺍًﺩﺣﺍﻭ ًﺎﻘﻳﻠﻌﺗﻭ ﻑﻳﻧﺎﺻﺗ ﺔﺛﻼﺛﻭ ﺕﺍﺭﺎﺻﺗﺧﺍ 6 ،ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ ﺔﻌﻣﺎﺟ ،ﺏﺍﺩﻵﺍ ﺔﻳﻠﻛ ﺕﺍﺭﻭﺷﻧﻣ) ،ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﺙﺎﺣﺑﺃ ،ﻥﻭﺟﺭﻳﻧﻭﺟ ﺎﺿﻓ 1995 ﺹ ،( 227 ﺹ ،ﻭﻠﻏﻭﺃ ﻲﺟﻧﺍﺯﺎﻛ . 255 .
9 OMÜİFD ﻝﻣﺷﺗ ﺕﻧﺎﻛ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻲﻓ ﺕﺎﻔﻟﺅﻣﻟﺍ ّﻥﺃ ﻅﺣﻼﻳﻭ 45 ﺍ ﻥﻣ ًﺎﻋﺭﻓ ﺕﺎﺻﺻﺧﺗﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﺔﻣﺩﻘﻣ ﻲﻓﻭ .ﻡﻭﻠﻌﻟ ﺔﻐﻠﻟﺍ ﻡﻠﻋ ،ﺦﻳﺭﺎﺗﻟﺍ ،ﻑﻭﺻﺗﻟﺍ ،ﻝﺋﺎﻣﺷﻟﺍ ،ﺭﻳّﺳﻟﺍ ،ﺭﻳﺳﻔﺗﻟﺍ ،ﻡﻼﻛﻟﺍ ﻡﻠﻋ ،ﻪﻘﻔﻟﺍ ﻝﻭﺻﺃ ،ﻪﻘﻔﻟﺍ ،ﻥﺁﺭﻘﻟﺍ ﻡﻭﻠﻋ ﺕﻧﺎﻛ ﻯﺩﻣ ﻥﻋ ﻑﺷﻛﺗ ﺙﺣﺑﻟﺍ ﻉﻭﺿﻭﻣ ﻥﻳﻭﺎﻧﻌﻟﺍ ﻥﺈﻓ ﺍﺫﻛﻫﻭ .ﺓﺭﺎﻣﻌﻟﺍ ،ﺔﻔﺳﻠﻔﻟﺍ ،ﻰﻘﻳﺳﻭﻣﻟﺍ ،ﺏﺩﻷﺍ ،ﺱﻳﻣﺍﻭﻘﻟﺍﻭ ﻣﻠﻌﻟﺍ ﺩﻳﻟﺎﻘﺗﻟﺍﻭ ﻡﻳﻠﻌﺗﻟﺍ ﻕﺎﻁﻧ ﻉﺎﺳّﺗﺍ .ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺔﻳ ﺔﻔﻠﺗﺧﻣﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻡﻠﻋ ﻉﻭﺭﻓ ﻲﻓ ﻪﻔﻳﻟﺄﺗ ّﻡﺗ ﺎﻣ ﻉﻭﻣﺟﻣ ﻥﺎﻛ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓﻭ 107 ﻥﻣ ﺢﺿﺗﻳﻭ ،ﺕﺎﻔّﻟﺅﻣ .ﻯﺭﺧﻷﺍ ﺭﻭﺻﻌﻟﺍ ﻊﻣ ﺔﻧﺭﺎﻘﻣﻟﺎﺑ ًﺍﺭﻳﺑﻛ ﻥﺎﻛ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻲﻓ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻡﻠﻋ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓ ﻑﻳﻟﺄﺗﻟﺍ ﻡﺟﺣ ّﻥﺃ ﻙﻟﺫ ﺭﻳﻏ ﻯﺭﺧﻷﺍ ﺕﺎﺻﺻﺧﺗﻟﺍ ﺔﻬﺟ ﻥﻣ ﺎﻧﺭﻅﻧ ﺍﺫﺇ ﺕﻗﻭﻟﺍ ﺕﺍﺫ ﻲﻓﻭ ﻙﻟﺫﻛ ﻡﻬﻔﻳﻭ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﺍﺫﻫ ّﻥﺃ ﺩﺟﻧ ﺔﻳﺛﻳﺩﺣﻟﺍ ﻥﻛﻳ ﻡﻟ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻲﻓ ﻡﺩﻘﺗﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻥﺃ ًﺎﺿﻳﺃ ﺭﻅﻧﻟﺍ ﺕﻔﻠﻳ ﺎﻣﻣﻭ .ﺭﻳﺑﻛ ﻝﻛﺷﺑ ﺭﻭﺻﻌﻟﺍ ﻥﻣ ﻩﺭﻳﻏ ﻰﻠﻋ ًﺎﻣﺩﻘﺗﻣ ﻥﺎﻛ ﻲﻓ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻲﻓ ﺍﻭﺭﻬﺗﺷﺍ ﻥﻳﺫﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻌﻟﺍ ﻥﻣﻭ .ًﺎﺿﻳﺃ ﺔﻳﻋﻭﻧﻟﺍ ﺙﻳﺣ ﻥﻣ ﻥﺎﻛ ﻝﺑ ﻁﻘﻓ ﺔﻳﻣﻛﻟﺍ ﺙﻳﺣ ﻥﻣ ﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﺃ ﻕﺎﺣﺳﺇ ﺔﻳﻣﻼﺳﻹﺍ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﻉﻭﺭﻓ ﻑﻠﺗﺧﻣ ﻱﺩ ﺕ) 1708 / 1120 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﺎﻣﻳﻠﺳ ﻝﺿﺎﻓ ﺕ) 1721 / 1134 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻱﺭﻁﻓ ﻡﻳﻫﺍﺭﺑﺇ ﺕ) 1723 / 1135 ( ﻱﻭﺻﺭﻭﺑ ﻲﻘﺣ ﻝﻳﻋﺎﻣﺳﺇ ﺕ) 1725 / 1137 ﻲﺳﻠﺑﺎﻧﻟﺍ ﻲﻧﻐﻟﺍ ﺩﺑﻋ ( ﺕ) 1731 / 1143 ( ﺩﻣﺣﺃ ﻥﺑ ﺩﻣﺣﻣ ﻲﺳﻭﺳﺭﻁ ﺕ) 1732 / 1145 ( ﻲﺻﺭﺎﻗ ﺩﻭﺍﺩ ﺕ) 174 / 1160 ( ﻩﺩﺍﺯ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻑﺳﻭﻳ ﻲﻣﻠﺣ ﷲ ﺩﺑﻋ ﺕ) 1753 / 1167 ( ﻥﺎﻣﺛﻋ ﻲﻫﺎﻣﻛﻟﺍ ﺏﻭﻘﻌﻳ ﻥﺑ ﺕ) 1757 / 1171 ﻲﻧﻳﻧﻣﻟﺍ ﺩﻣﺣﺃ ( ﺕ) 1761 / 1202 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣ ﻲﻧﺎﻣﺭّﻛﺃ ﺕ) 1795 / 1174 ( ﻥﺳﺣ ﻥﺑ ﺩﻣﺣﻣ ﻩﺩﺍﺯ ﺕﺎّﻣﻫ ﺕ) 1761 / 1175 ( ﻲﺑﻠﺣﻟﺍ ﻝﺎﻣﻛ ﻰﻔﻁﺻﻣ ﺕ) 1795 / 1210 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﺎﻣﻳﻠﺳ ﻩﺩﺍﺯ ﻡﻳﻘﺗﺳﻣ ﺕ) 1787 / 1202 ( .ﻡﻫﺭﻳﻏﻭ ﻩﺫﻫ ﺭﻬﺷﺃ ﻥﻣﻭ .ًﺍﺩﺟ ﺔﻣﻬﻣﻭ ﺓﺭﻳﺛﻛ ﺕﺎﻔﻟﺅﻣ ﺍﻭﻌﺿﻭ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻲﻓ ﻥﻭﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻋ ﺔﻳﻧﻏﻭ ﻡﻠﺳﻣﻟﺍ ﺔﻳﻐﺑ" ﻰﻣﺳﻣﻟﺍﻭ ﻡﻠﺳﻣ ﺢﻳﺣﺻ ﺡﺭﺷ ﻲﻓ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﺎﻣﻳﻠﺳ ﻝﺿﺎﻓ ﺏﺎﺗﻛ ﺭﻅﻧﻟﺍ ﺕﻔﻠﺗ ﻲﺗﻟﺍ ﺕﺎﻔﻟﺅﻣﻟﺍ ﺎﺗﻛﻭ ،" ﺭَﻛِﻔﻟﺍ ﺔﺑﺧﻧ ﺡﺭﺷ " ﻰﻣﺳﻣﻟﺍﻭ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻝﻭﺻﺃ ﻲﻓ ﻱﻭﺻﺭﻭﺑ ﻲﻘﺣ ﻝﻳﻋﺎﻣﺳﺇ ﺏﺎﺗﻛﻭ ،"ﻥﻣﺅﻣﻟﺍ ﺏ ﺏﺎﺗﻛﻭ ،ًﺍﺩﻠﺟﻣ ﻥﻳﺛﻼﺛ ﻲﻓ ﻊﻘﻳﻭ "ﻱﺭﺎﻘﻟﺍ ﺡﺎﺟﻧ" ﻰﻣﺳﻣﻟﺍ ﻱﺭﺎﺧﺑﻟﺍ ﺢﻳﺣﺻ ﺡﺭﺷ ﻲﻓ ﻩﺩﺍﺯ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻑﺳﻭﻳ ﺏﺎﺗﻛﻭ ،"ﺄﻁﻭﻣﻟﺍ ﺭﺍﺭﺳﺃ ﻑﺷﻛ ﻲﻓ ﺎّﻳﺣﻣﻟﺍ" ﻰﻣﺳﻣﻟﺍﻭ ﻙﻟﺎﻣ ﺄﻁﻭﻣ ﺡﺭﺷ ﻲﻓ ﻲﺧﺎﻣﻛﻟﺍ ﺏﻭﻘﻌﻳ ﻥﺑ ﻥﺎﻣﺛﻋ ."ﺭﺛﻷﺍ ﻡﻠﻋ ﻲﻓ ﺭﻅﻧﻟﺍ ﺞﺋﺎﺗﻧﻭ ﺭﻛﻔﻟﺍ ﺔﺑﺧﻧ ﺡﺭﺷ" ﻰﻣﺳﻣﻟﺍ ﻥﺳﺣ ﻥﺑ ﺩﻣﺣﻣ ﻩﺩﺍﺯ ﺕﺎﻣﻫ 2 . ﺑ ﺔﻧﺭﺎﻘﻣ .ﻪﻠﺑﻗ ﻲﺗّﻟﺍ ﻥﻭﺭﻘﻟﺍﻭ ﺭﺷﻋ ﻥﻣﺎﺛﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﻓ ﻥﻳﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻋ ﻥﻳ :ﺭﺷﻋ ﻊﺑﺍﺭﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﻓ ًﺎﺑﺗﻛ ﺍﻭﻔّﻟﺃ ءﺎﻣﻠﻋ ﺯﺭﺑ ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺔﻟﻭﺩﻟﺍ ﺭﻭﻁﺗﻭ ﺱﻳﺳﺄﺗ ﻥﺭﻗ ّﺩﻌﻳ ﻱﺫﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻲﻓ ﻲﻫ ءﺎﻣﻠﻌﻟﺍ ءﻻﺅﻬﻟ ﺔﻳﻣﻠﻌﻟﺍ ﺕﺎﺳﺍﺭﺩﻠﻟ ﺯﺭﺑﻷﺍ ﺓﺯﻳﻣﻟﺍ ّﻥﺃ ﺭﻳﻏ .ﺔﻔﻠﺗﺧﻣﻟﺍ ﺔﻳﻣﻼﺳﻹﺍ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻡﻟ ﻡﻬﻧﺃ ﺭﻳﻏ ﺭﻣﺃ ﺩﺩﺣﻣ ﻝﺎﺟﻣ ﻰﻠﻋ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﺍﺫﻫ ءﺎﻣﻠﻋ ﺭﺻﻗ ّﻥﺈﻓ ﺏﺑﺳﻟﺍ ﺍﺫﻬﻟﻭ .ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﻥﻣ ﺩﺣﺍﻭ ﻉﺭﻓ ﻰﻠﻋ ﺍﻭﺭﺻﺗﻘﻳ ﻲﻓ ﻭﻫ ﻥﺎﻳﺣﻷﺍ ﺏﻟﺎﻏ ﻲﻓ ﺙّﺩﺣﻣﻛ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻲﻓ ﻑﺭﻋ ﻱﺫﻟﺍ ﻡﻟﺎﻌﻟﺍ ّﻥﺃ ﺔﻘﻳﻘﺣ ﻝﻫﺎﺟﺗ ﻲﻐﺑﻧﻳ ﻻ ﺍﺫﻟﻭ .ﺏﺋﺎﺻ ﻋ ّﻥﺄﺑ ﺢﻳﺿﻭﺗﻟﺍ ﺏﺟﻳ ﺏﺑﺳﻟﺍ ﺍﺫﻬﻟﻭ .ﻡّﻠﻛﺗﻣ ﻭﺃ ﻑﻭﺻﺗﻣﻭ ﻪﻳﻘﻓ ﺕﻗﻭﻟﺍ ﺕﺍﺫ ﻥﻳّﺩﻟﺍ ﻪﻳﺟﻭ ﻝﺎﺛﻣﺃ ﻥﻣ ءﺎﻣﻠ ﻲﻧﺎﺟﻧﺯﺭﺃ ) 1342 / 743 ( ﻱﺭﺳﻳﻗ ﺩﻭﺍﺩ ) 1350 / 751 ( ﻱﺭﺳﻳﻗ ﻥﺳﺣﻣﻟﺍ ﺩﺑﻋ ) 1354 / 755 ( ﻱﺩﺭﻛﻟﺍ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺩﻳﺷﺭ ﺩﻌﺑ) 1373 / 775 ( ﻲﻣﺭﻘﻟﺍ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻥﻛﺭ ) 1381 / 783 ( ﻲﺗﺭَﺑﺎﺑ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻝﻣﻛﺃ ) 1384 / 786 ( ﻲﻳﺍﺭﺎﺻﻗﺃ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻝﺎﻣﺟ ) 1389 -1388 / 791 ( ﻲﺑﻠﺟ ﺩﻣﺣﻣ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻝﻼﺟ ) 1391 / 793 ( ﻥﺎﻔﻋ ﻥﺑ ﻰﺳﻭﻣ ﺩﻌﺑ) 1393 / 795 ( ﻰﻔﻁﺻﻣ
10 OMÜİFD ﺭﻳﺭﺿ ﺩﻌﺑ) 1393 / 795 ( ﺍﻭﻧﺎﻛ ﺔﻳﻣﻼﺳﻹﺍ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﻑﻠﺗﺧﻣ ﻲﻓ ﻡﻬﺻﺻﺧﺗﻟ ﺔﻓﺎﺿﺇ ﺍﻭﻧﺎﻛ ءﺎﻣﻠﻌﻟﺍ ﻥﻣ ﻡﻫﺭﻳﻏﻭ ﻲﻳﺍﺭﺎﺻﻗﺃ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻝﺎﻣﺟ ﺔﺻﺎﺧﻭ ءﺎﻣﻠﻌﻟﺍ ءﻻﺅﻫ ﻥﻣ ﺓﺭﺷﻋ ّﻥﺈﻓ ﺎﻧﻟ ﻥﻳﺑﺗ ﺎﻣ ﺏﺳﺣﻭ .ًﺎﺿﻳﺃ ﺙﻳﺩﺣ ءﺎﻣﻠﻋ ﻲﻓ ﺕﺎﻔﻟﺅﻣ ﺓﺩﻋ ﻡﻬﻟ ﺕﻧﺎﻛ ﻲﺗﺭَﺑﺎﺑ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻝﻣﻛﺃﻭ .ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻡﻭﻠﻋ ﻰﻟﺇ ﺔﻓﺎﺿﻹﺎﺑ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﺕﻻﺎﺟﻣ ﻑﻠﺗﺧﻣ ﻥﻭﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻋ ﻑّﻟﺃ ﺭﺷﻋ ﻊﺑﺍﺭﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﻓﻭ 58 ﺎﻬﻧﻣ ًﺎﺑﺎﺗﻛ 53 ًﺎﺑﺎﺗﻛ -ﺭﺑﻛﻷﺍ ﻡﺳﻘﻟﺍ ﻱﺃ ﺏﺗﻛﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻥﻣﻭ .ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺎﺑ ﺎﻬﻧﻣ ﺔﺳﻣﺧﻭ ،ﺔﻳﺑﺭﻌﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ 29 ،ًﺎﻔﻳﻟﺄﺗ 24 ﺩﺣﺍﻭ ﺭﻳﺭﻘﺗﻭ ،ﺓﺩﺣﺍﻭ ﺔﻣﺟﺭﺗﻭ ،ًﺎﺣﺭﺷ ﺗﻭ ،ﺓﺩﺣﺍﻭ ﺔﻳﺷﺎﺣﻭ ﻉﻭﺭﻓ ﺎّﻣﺃ .ﺔﺗﺳ ﺕﻧﺎﻛ ﺩﻘﻓ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓ ﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻟﺍ ﺎّﻣﺃ .ﺩﺣﺍﻭ ﺭﺎﺻﺗﺧﺍﻭ ،ﺩﺣﺍﻭ ﻑﻳﻧﺻ ﺭﻳﺳﻔﺗﻟﺍ ﻲﻓ :ﻲﺗﻵﺎﻛ ﺕﻧﺎﻛﻓ ﻯﺭﺧﻷﺍ ﺔﻳﻧﻳﺩﻟﺍ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ 13 ﻪﻘﻔﻟﺍ ﻲﻓ ، 16 ﻡﻼﻛﻟﺍ ﻡﻠﻋ ﻲﻓ ، 8 ﺔﻏﻼﺑﻟﺍ ﻲﻓ ﺎّﻣﺃ . ﻝﻭﺻﺃﻭ ،ﺽﺋﺍﺭﻔﻟﺍﻭ ،ﺭﻳّﺳﻟﺍﻭ ،ﻑﻭﺻﺗﻟﺍ ﻲﻓ ﺎّﻣﺃﻭ .ﺎﻬﻧﻣ ٍﻝﻛﻟ ﻥﺎﻧﺛﺍ ﺔﻐﻠﻟﺍ ﻡﻠﻋﻭ ﺦﻳﺭﺎﺗﻟﺍﻭ ﺔﻳﻧﻳﺩﻟﺍ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍﻭ ،ﻪﻘﻔﻟﺍ .ﻁﻘﻓ ًﺍﺩﺣﺍﻭ ًﺎﺑﺎﺗﻛ ﺎﻬﻧﻣ ٍﻝﻛ ﺏﻳﺻﻧ ﻥﺎﻛﻓ ﺏﻁﻟﺍﻭ ،ﺏﺩﻷﺍﻭ ،ﺏﻫﺍﺫﻣﻟﺍ ﺦﻳﺭﺎﺗﻭ ،ﺔﻣﺎﻌﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻌﻟﺍ ﻥﺎﻛ ﺙﻳﺣ ًﺎﻣﺍﺩﺧﺗﺳﺍ ﺭﺛﻛﻷﺍ ﺔﻐﻠﻟﺍ ﺕﻧﺎﻛﻭ ﻡﻠﻌﻟﺍ ﺔﻐﻟ ﻲﻫ ﺔﻳﺑﺭﻌﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺍ ﺕﻧﺎﻛ ﺓﺄﺷﻧﻟﺍ ﺓﺭﺗﻓ ﻲﻓ .ﻑﻳﻟﺄﺗﻠـﻟ ﺎﻬﻣﺍﺩﺧﺗﺳﺍ ﻥﻭﻠ ِّﺿﻔﻳ :ﺭﺷﻋ ﺱﻣﺎﺧﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﺗﻟﺍ ﺔﺳﺎﻳﺳﻟﺍ ﻝﺿﻔﺑ ﺩﻘﻓ ءﺎﻣﻠﻌﻟﺍﻭ ﻡﻠﻌﻟﺍ َﻩﺎﺟﺗ ﻥﻭﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﻥﻳﻁﻼﺳﻟﺍ ﺎﻬﻌﺑﺗﺍ ﻪﻋﻭﻣﺟﻣ ﺎﻣ ﺭﺟﺎﻫ ﺙﻳﺣ .ﻙﺎﻧﻫ ﺔﻳﻣﻠﻌﻟﺍ ﻡﻬﺗﺎﻳﺣ ﺍﻭﻠﺻﺍﻭﻭ ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ ﻰﻟﺇ ﻡﻠﻌﻟﺍ ﻝﺎﺟﺭ ﻥﻣ ﺭﻳﺑﻛ ﺩﺩﻋ ﺭﺟﺎﻫ 27 ﻱﺭﺎﻧﻓ ّﻼُﻣﻟﺍ ءﻻﺅﻫ ﻥﻣﻭ ،ﻙﺎﻧﻫ ﺍﻭﺷﺎﻋﻭ ﻥﻳﺛﺩﺣﻣﻟﺍﻭ ءﺎﻣﻠﻌﻟﺍ ﺭﺎﺑﻛ ﻥﻣ ًﺎﻣﻟﺎﻋ ) 1430 / 834 ( ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻥﺎﻧﺳﻭ ، ﻑﺳﻭﻳ ) 1486 / 891 ( ﻋ ﻭﺟﺷﻭﻛ ّﻲﻠ ) 1474 / 879 ( ﻭﺭﺳﺧ ّﻼﻣﻟﺍ ) 1480 / 885 ( ﻱﺭﺳﻳﻗ ﺩﻣﺎﺣ ) 1412 / 815 ( ﻲﻛﻳﻧﺯﺇ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺏﻁﻗ ) 1418 / 821 ( ﺏﻭﻘﻌﻳ ﺍﺭﺎﻗ ) 1430 / 833 ( ﻱﺩﻬﺷﻣﻟﺍ ﺩﺟﺍﻭﻟﺍ ﺩﺑﻋ ) 1434 / 838 ( ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺭﺧﻓ ﻲﻣﺟﻋ ) 61 -1460 / 865 ( ﻱﺭﺎﺟﻧﺳ ﺩﻣﺣﻣ ﻝﺿﻔﻟﺍ ﻭﺑﺃ ) 1467 / 871 ( ﻙﻔﻳّﻧﺎﺳﻭﻣﻭ ) 1470 / 875 ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺏﻁﻗﻭ ( ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻲﺣﻣ ﺩﻣﺣﻣ ﻩﺩﺍﺯ ) 1480 / 885 ( ﻱﺭﺎﺻﻳﺣﺍﺭﺎﻗ ﻡﻳﺣﺭﻟﺍ ﺩﺑﻋ ﻥﻳﺑ) 888 -900 ( ﻲﻧﺍﺭﻭﺟ ﻼُﻣﻟﺍ ) 1488 / 893 ( ﻲﻘﻳﻘﺣ ﻑﺳﻭﻳ ) 1488 / 894 ( ﻲﻬﻟﺇ ﷲ ﺩﺑﻋ ) 1491 / 896 ( ﻑﻁﻟ ﻼُﻣﻟﺍ ) ﷲ 1494 / 899 .( ﻪﻋﻭﻣﺟﻣ ﺎﻣ ﻥﻭﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻋ ﻑﱠﻟﺃ ﺭﺷﻋ ﺱﻣﺎﺧﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﻓﻭ 342 ﻬﻧﻣ .ًﺎﺑﺎﺗﻛ ﺎ 277 ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﺔﻳﺑﺭﻌﻟﺍ 56 ﻥﻭﺗﻣﻟﺍ ﻥﻣ ﻰﻣﻅﻌﻟﺍ ﺔﻳﺑﻟﺎﻐﻟﺍﻭ .ﺔﻳﺳﺭﺎﻔﻟﺎﺑ ﺔﻌﺳﺗﻭ ،ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﻲﻟﺍﻭﺣ ﺎﻬﻧﻣ ﺩﺟﻭ 225 ﺕﻧﺎﻛ ﺎﻬﻧﻣ ﻥﺎﻛﻓ ﻉﻭﻧﻟﺍ ﺙﻳﺣ ﻥﻣ ﺎّﻣﺃ .ﻑﻳﻟﺂﺗ ﻝﻛﺷ ﻰﻠﻋ 77 ،ﺡﺭﺷ ﺏﺎﺗﻛ ﻭ 17 ﻝﻳﻳﺫﺗﻭ ،ﺕﺍﺭﺎﺻﺗﺧﺍ ﺔﻌﺑﺭﺃﻭ ،ﺔﻳﺷﺎﺣ ﻭﺎﺟﺗﻓ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓ ﺔﻔﻟﺅﻣﻟﺍ ﺏﺗﻛﻟﺍ ﺎﻣﺃ .ﺩﺣﺍﻭ ﻑﻳﻧﺻﺗﻭ ﺩﺣﺍﻭ ﺕﺯ 50 .ًﺎﺑﺎﺗﻛ :ﺭﺷﻋ ﺱﺩﺎﺳﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﻓ ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺩﻼﺑﻟﺍ ﻲﻓ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻡﻠﻋ ﻲﻓ ﺍﻭﻔﻟﺃ ﻥﻳﺫﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻌﻟﺍ ﺯﺭﺑﺃ ﻲﺳﻳﻠﺗﺑ ﺱﻳﺭﺩﺇ :ﻡﻫ ﺭﺷﻋ ﺱﺩﺎﺳﻟﺍ ) 1520 / 926 ( ﻲﺑﻠﺟ ﺩﻣﺣﺃ ) 21 -11520 / 927 ( ﻲﺗﺳﺎﻣﺭﻛ ﻑﺳﻭﻳ ، ) 1521 / 920 ( ﻲﺳﻳﻟﺍﺭﻗ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺭﻭﻧ ) 1522 / 928 ،( ) (ﻲﺑﻠﺟ ﺩﻳﺳ) ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻲﺣﻣ 25 -1524 / 931 ( ﻲﺑﻠﺟ ﻲﺋﻣﻻ ، ) 1532 / 938 ،( ﻲﺑﻠﺟ ﻡﻳﺭﻛﻟﺍ ﺩﺑﻋ ) 1539 / 946 ( ﻲﻓﻭﻁﻟﺍ ﺭﺿﺧ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺭﻳﺧ ، ) 1541 / 948 ( ﺔﻔﻳﻠﺧ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺭﺩﺑ ) 1543 / 950 ( ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻲﺣﻣ ﺩﻣﺣﻣ ﻩﺩﺍﺯ ﻥﻳﺩﻟﺍ ءﺎﻬﺑ ، ) 1545 / 952 ( ﻩﺩﺍﺯ ﻲﻔﻳﺟ ، ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻲﺣﻣ ) 1547 / 954 ،( ﻲﺑﻠﺣ ﻡﻳﻫﺍﺭﺑﺇ ) 1549 / 956 ،( ﻲﺳﺎﺑﻋ ﻡﻳﺣﺭﻟﺍ ﺩﺑﻋ ) 1556 / 963 ( ﻥﻳﻣﺃ ،
11 OMÜİFD ﻲﺑﻠﺟ ﻰﻳﺣﻳ ﻩﺩﺍﺯ ) 1560 / 968 ( ) ﻰﻔﻁﺻﻣ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺢﻠﺻﻣ ﻱﺭﻭﺭﺳ ، 1561 / 963 ( ﻲﻣﻭﺩﺭﻣ ، ) 1564 / 971 ( ﻲﻔﻳﺭﻅ ﻥﺳﺣ ) 1569 / 977 ( ﻱﺭﻭﻓ ﺩﻣﺣﺃ ، ) 1571 / 978 ( ﻲﻧﺩﻳﺃ ﺓﺯﻣﺣ ، ) 1571 / 971 ،( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﺎﻧﺳ ﻡﻟﺎﻋ ) 1578 / 986 ،( ﺱﺎﻳﻟﺇ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻉﺎﺟﺷ ) 1574 / 982 ،( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﺎﻧﺳ ﻑﺳﻭﻳ ) 1581 / 989 ( ﻲﺑﻠﺟ ﻲﻔﻳﻁﻟ ، ) 1582 / 990 ( ﻲﺑﻠﺟ ﻝﻳﺿﻓ ﻩﺩﺍﺯ ﻲﻠﻳﺑﻧﺯ ، ) 1583 / 991 ( ﻱﺩﻳﺩ ﻲﻠﻋ ﻥﻳﺩﻟﺍ ءﻼﻋ ﻱﻭﻧﺳﻭﺑ ، ) 1598 / 1007 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣ ﺕﺭﻗ ) 1588 / 996 ﺡﻭﺻﻧ ﻥﺑ ﺩﻳﺟﻣﻟﺍ ﺩﺑﻋ ،( ) 1588 / 996 ( ﻥﻳﺫﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻋ ﺩﺩﻋ ﻎﻠﺑ ﺩﻗﻭ . ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓ ﺍﻭﺭﻬﺗﺷﺍ 98 .ًﺎﻣﻟﺎﻋ ﻲﻓﻭ ﻥﻳﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻌﻟ ﺕﺑﺳﻧ ﻲﺗﻟﺍ ﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻟﺍ ﺩﺩﻋ ﻎﻠﺑ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ 593 ﺎﻬﻧﻣ .ًﺎﻔﱠﻟﺅﻣ 317 ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﺔﻳﺑﺭﻌﻟﺍ ﻭ 237 ،ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺎﺑ ﻭ 39 ﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻟﺍ ﺩﺩﻋ ﻲﻓ ﺓﺩ ِﺭّﻁﻣﻟﺍ ﺓﺩﺎﻳﺯﻟﺍ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓ ﺭﻅﻧﻟﺍ ﺕﻔﻠﻳ ﺎّﻣﻣﻭ .ﺔﻳﺳﺭﺎﻔﻟﺎﺑ ﺎﻬﻧﻣ ﻥﺎﻛ ﺩﻘﻓ ﺎﻬﻋﻭﻧ ﺙﻳﺣ ﻥﻣ ﺎّﻣﺃ .ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ 419 ﻳﻟﺄﺗ ،ًﺎﻔ ﻭ 83 ،ًﺎﺣﺭﺷ ﻭ 46 ،ﺔﻣﺟﺭﺗ ﻭ 26 ،ﺔﻳﺷﺎﺣ ﺩﻗﻭ .ﺓﺩﺣﺍﻭ ﺓﺭﻅﺎﻧﻣﻭ ،ﺩﺣﺍﻭ ﻝﻳﻳﺫﺗﻭ ،ﺩﺣﺍﻭ ﺞﻳﺭﺧﺗﻭ ،ﺩﺣﺍﻭ ﻑﻳﻧﺻﺗﻭ ،ﺕﺎﺷﻗﺎﻧﻣ ﺙﻼﺛﻭ ،ﺕﺎﻘﻳﻠﻌﺗ ﺓﺭﺷﻋﻭ ﺏﺭﺎﻘﻳ ﺎﻣ ﺎﻬﻧﻣ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻡﻠﻋ ﻲﻓ ﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻟﺍ ﺩﺩﻋ ﻎﻠﺑ 60 .ًﺎﻔﱠﻟﺅﻣ :ﺭﺷﻋ ﻊﺑﺎﺳﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﺩﺍﺩﺗﻣﺍ ﻰﻠﻋ ﺭﺷﻋ ﻊﺑﺎﺳﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﻓ ﺔﻳﻣﻠﻌﻟﺍ ﺓﺎﻳﺣﻟﺍ ﺕﺭﻣﺗﺳﺍ ،ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺎﻳﻓﺍﺭﻐﺟﻟﺍ ﺯﺭﺑﺃ ﻥﻣ ﻥﺎﻛﻭ .ﻲﻣﻠﻌﻟﺍ ﻑﻳﻟﺄﺗﻟﺍ ﺔﻛﺭﺣ ﻲﻓ ﺍﻭﻣﻬﺳﺃ ﻥﻳﺫﻟﺍ ﺩﺩﺟﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻌﻟﺍ ﻥﻣ ﺭﻳﺑﻛ ﺩﺩﻋ ﺯﺭﺑ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓﻭ ﻱﺭﺎﻘﻟﺍ ّﻲﻠﻋ :ءﻻﺅﻫ ) 1605 / 1014 ( ﻲﺗﺎﻗﻭﻁ ﺩﻣﺣﻣ ﻥﺑ ﺩﻣﺣﺃ ، ) 1609 / 1018 ( ﻲﺿﻳﻓ ﷲ ﺩﺑﻋ ﻩﺩﺍﺯ ﻥﻭﺳﺭﻭﺩ ، ) 1610 / 1019 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻲﻓﺎﺻ ﻰﻔﻁﺻﻣ ، ) 1616 / 1025 ( ﻱﻭﻔﻛ ﻲﺿﻳﻓ ، ) 1616 / 1025 ( ﺩﻣﺣﻣ ﻙﺎﻣﺭﺎﺑﻳﺗﻟﺃ ، ﻱﺩﻧﻓﺃ ) 1622 / 1033 ،( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣ ﻩﺩﺍﺯ ﻭﺟﻛﻭﺃ ) 1629 / 1039 ( ﻱﺭﺎﺻﺣﻗﺃ ﻲﻣﻭﺭ ﺩﻣﺣﺃ ، ) 1631 / 1041 ( ، ﻱﻭﺭﻘﻧﺃ ﻝﻳﻋﺎﻣﺳﺇ ) 1631 / 1041 ،( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﺃ ﻱﺩﺟﻭ ) 1633 / 1043 ،( ﻲﺳﺍﻭﺳ ﺩﻳﺟﻣﻟﺍ ﺩﺑﻋ ) 1639 / 1049 ( ، ﻱﻭﺎﺟﻳﺑ ﻱﺭﺩﻗ ) 1655 / 1065 ( ﻓﺃ ﻥﻣﺣﺭﻟﺍ ﺩﺑﻋ ﻱﺭﺑﺣ ، ﻱﺩﻧ ) 1659 / 1069 ( ﻱﻭﻧﻭﻗ ﻰﻔﻁﺻﻣ ﻥﺑ ﺭﻭﻧ ) 1660 / 1070 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻰﻔﻁﺻﻣ ﻱﺯﻣﺭ ، ) 1688 / 1100 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﷲ ﺩﺑﻋ ﻱﺭﺎﺳ ، ) 1660 / 1071 ( ﻰﺳﻭﻣ ﻲﺑﻠﺟ ، ﻱﺩﻧﻓﺃ ) 1660 / 1070 ،( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻰﻔﻁﺻﻣ ﻩﺩﺍﺯ ﻲﻟﺎﺑ ) 1662 / 1072 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣ ﻩﺩﺍﺯ ﻲﻔﻧﺣ ، ) 1684 / 1096 ( ، ﻲﻧﺎﻳﻣﺭﻳﺟ ﻡﻳﻠﺣﻟﺍ ﺩﺑﻋ ﺩﻌﺑ) 1688 / 1078 ( ﻳﺭﻛﻟﺍ ﺩﺑﻋ ، ﻲﺗﻭﻠﺟ ﻡ ) 1688 / 1100 ،( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣ ﻩﺩﺍﺯ ﻍﺎﺑﺩ ) 1688 / 1100 ( ﻱﺭﻳﻣﺯﺇ ﻥﺎﻣﻳﻠﺳ ، ) 1691 / 1102 ( ﻲﻧﺎﻣﺍﺭﻗ ﻲﺣﺗﻓﻭ ، ) 1694 / 1106 .( ءﺎﻣﻠﻋ ﻉﻭﻣﺟﻣ ﻎﻠﺑ ﺩﻗﻭ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓ ﺍﻭﺭﻬﺗﺷﺍ ﻥﻳﺫﻟﺍ ﻥﻳﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ 79 .ًﺎﻣﻟﺎﻋ ﻡﻭﻠﻌﻟﺍ ﻉﻭﺭﻓ ﻑﻠﺗﺧﻣ ﻲﻓ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓ ْﺕَﻔِّﻟُﺃ ﻲﺗﻟﺍ ﺏﺗﻛﻟﺍ ﺩﺩﻋ ﻥﺎﻛﻭ 437 ﻛ ﺎﻬﻧﻣ ،ًﺎﺑﺎﺗ 197 ًﺎﺑﺎﺗﻛ ،ﺔﻳﺑﺭﻌﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﻭ 231 ﺕﺃﺩﺑ ﺩﻘﻓ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻥﻣ ًﺍﺭﺎﺑﺗﻋﺍ ﺎﻧﻳﺃﺭ ﺎﻣﻛﻭ .ﺔﻳﺳﺭﺎﻔﻟﺎﺑ ﺔﻌﺳﺗﻭ ،ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺎﺑ ًﺎﺑﺎﺗﻛ ﺍﺫﺇ ﺎّﻣﺃ .ﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻟﺍ َﺔﻳﺑﻠﻏﺃ ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻟﺍ ِﺕﻠﱠﻛﺷ ﺎﻣﻧﻳﺑ ،ﻅﻭﺣﻠﻣ ﻝﻛﺷﺑ ّﻝِﻘﺗ ﺔﻳﺑﺭﻌﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻟﺍ ﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻟﺍ ﻉﻭﻧ ﻰﻟﺇ ﺎﻧﺭﻅﻧ ﺎﻬﻧﻣ ﺩﺟﻧﻓ ﺕ 346 ،ًﺎﻔﻳﻟﺄﺗ ﻭ 34 ،ﺔﻣﺟﺭﺗ ﻭ 26 ،ًﺎﺣﺭﺷ ﻭ 20 ،ﻑﻳﻧﺎﺻﺗ ﺔﺛﻼﺛﻭ ،ﺔﻳﺷﺎﺣ ﺏﺭﺎﻘﻳ ﺎﻣ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻡﻭﻠﻌﺑ ﺔﻘﻠﻌﺗﻣﻟﺍ ﺏﺗﻛﻟﺍ ﺩﺩﻋ ﻎﻠﺑ ﺩﻗﻭ .ﺩﺣﺍﻭ ﻝﻳﻳﺫﺗﻭ 70 .ًﺎﺑﺎﺗﻛ
12 OMÜİFD 3 .ﻪﻳﻠﻳ ﻱﺫﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍﻭ ﺭﺷﻋ ﻥﻣﺎﺛﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﻓ ﻥﻳﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻋ ﻥﻳﺑ ﺔﻧﺭﺎﻘﻣ . :ﺭﺷﻋ ﻊﺳﺎﺗﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻡﻠﻋ ﻲﻓ ﺍﻭﻔﻟﺃ ﻥﻳﺫﻟﺍ ﻥﻳﺭﻭﻬﺷﻣﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻋ ﻥﺈﻓ ﻩﺩﻳﺩﺣﺗ ﺎﻧﻌﻁﺗﺳﺍ ﺎﻣ ﺩﻭﺩﺣ ﻲﻓ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻳﻔﻣ ﻝﻳﻋﺎﻣﺳﺇ :ﻡﻫ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻲﻓ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ) 1802 / 1217 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻡﻳﻫﺍﺭﺑﺇ ﻲﻔﻧﺣ ، ) 1802 / 1217 ،( ﻥﺎﻣﺛﻋ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺕﻫﺯﻧ ) 1805 / 1220 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻰﻔﻁﺻﻣ ﻩﺩﺍﺯ ﻍﺎﺑﺩ ، ) 1805 / 1220 ،( ﻱﻭﺎﻘﺻﻳﺧﺃ ﷲ ﺩﺑﻋ ) 1813 / 1229 ،( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﺎﻣﻳﻠﺳ ﻲﻠﻳﺩﻧﺎﺗﺳﻭﻛ ) 1816 / 1232 ( ﻱﺩﺍﺭﻳﺟﻠﺑ ﷲ ءﺎﻁﻋ ، ) 1818 / 1236 ( ﻑﺳﻭﻳ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻱﺭﺣﺑ ) 1827 / 1244 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻱﺩﻫﺯ ﷲ ﺩﺑﻋ ، ) 1833 / 1249 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻡﻳﻫﺍﺭﺑﺇ ﻩﺩﺍﺯ ﻙﻭﻳﻭﺑﻭﺯﻭﻏ ، ) 1837 / 1253 ( ﻱﺩﻳﺭﺋﺳ ﻝﻳﻠﺧ ﻼﻣﻟﺍ ، ) 1843 / 1259 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﺃ ﻡﺯﺎﺣ ، ) 1844 / 1260 ( ﺏﻏﺍﺭ ﺩﻣﺣﻣ ﻲﺟﺎﺣ ، ﻱﺩﻧﻓﺃ ) 1847 / 1264 ،( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﺳﺃ ﺩﻣﺣﻣ ﻩﺩﺍﺯ ﻡﺎﻣﺇ ) 1851 / 1267 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻝﻳﻠﺧ ﻭﻟﺭﻭﺩﺭﻭﺑ ، ) 1852 / 1269 ،( ﻲﻠﻳﺩﻧﺎﺗﺳﻭﻛ ﻲﻌﻣﺷ ﺩﻣﺣﺃ ) 1855 / 1272 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻲﻠﻋ ﻲﺣﺗﻓ ، ) 1857 / 1274 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻲﺑﻫﻭ ﻥﺎﻣﺛﻋ ﻲﺟﻛﺭﻳﺟﻭ ) 1860 / 1277 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﺳﺣ ﺩﻳﺳ ﻩﺩﺍﺯ ﻲﻓﻭﺻ ، ) 1862 / 1279 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﷲ ﺽﻳﻓ ﻅﻓﺎﺣ ، ) 1867 / 1284 ،( ﺩﺑﻋ ﻟﺍ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﺃ ﺯﻳﺯﻌ ﺩﻌﺑ) 1871 / 1288 ( ﻲﻁﻭﺑﺭﺧ ﻱﺭﻛﺷ ﻑﺳﻭﻳ ، ) 1875 / 1284 ( ﻲﺳﻭﺳﺭﻁ ﻱﺭﻳﺧ ﻥﺎﻣﺛﻋ ) 1881 / 1298 ( ) ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻝﺎﻣﻛ ﻩﺩﺍﺯ ﻱﺭﻳﺭﺣ ، 1881 / 1299 ( ﻲﻠﻳﻠﻟﺯﺎﻧ ، ﻲﻘﺣ ﺩﻣﺣﻣ ) 1884 / 1301 ،( ﻲﺳﺩﻗ ﺩﻣﺣﺃ ﻩﺩﺍﺯ ﺵﺎﺑﻭﻁ ) 1887 / 1305 ( ﻱﻭﺑﻳﻠﻳﻓ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺭﻳﺧ ، ﺩﻌﺑ) 1887 / 1305 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻱﺭﻛﺷ ﺩﻣﺣﻣ ﺩﻌﺑ) 1888 / 1305 ( ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺕﻔﻋ ﻊﻓﺎﻧﻟﺍ ﺩﺑﻋ ﻩﺩﺍﺯ ﻥﺎﺿﻣﺭ ، ) 1890 / 1308 ( ﻱﻭﻧﺎﻬﺷﻭﻣﻭﻏ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺩﺎﻳﺯ ﺩﻣﺣﺃ ، ) 1893 / 1311 ،( ﻱﺩﻳﺩ ﻲﻣﺯﻋ ﻥﻳﺳﺣ ) 1893 / 1311 ،( ﻙﻳﺑ ﻑﺭﺎﻋ ﺩﻣﺣﻣ ) 1897 / 1315 ( ﻙﻳﺑ ﺢﻟﺎﺻ ﻖﺋﺎﻓﻭ ، ) 1899 / 1317 .( ﺙﻳﺩﺣ ءﺎﻣﻠﻌﻛ ﺍﻭﺭﻬﺗﺷﺍ ﻥﻳﺫﻟﺍ ﻭﺃ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻡﻠﻋ ﻲﻓ ﺍﻭﻔﱠﻟﺃ ﻥﻳﺫﻟﺍ ءﺎﻣﻠﻌﻟﺍ ﺩﺩﻋ ﻎﻠﺑ ﺩﻗﻭ ﻩﺫﻫ ﻲﻓ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ 77 .ًﺎﻣﻟﺎﻋ ﻎﻠﺑ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓ ﻡﻠﻌﻟﺍ ﻉﻭﺭﻓ ﻊﻳﻣﺟ ﻲﻓ ﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻠﻟ ﱠﻲﻟﺎﻣﺟﻹﺍ ﺩﺩﻌﻟﺍ ﱠﻥﺇ 654 ﺎﻬﻧﻣ ،ًﺎﻔﻟﺅﻣ 277 ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﺔﻳﺑﺭﻌﻟﺍ ﻭ 372 ﻲﺗﻟﺍ ﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻟﺍ ﺔﻳﺑﻠﻏﺃ ﻥﺈﻓ ﺎﻧﻟ ﻥﻳﺑﺗﻳﺳ ﺎﻣﻛﻭ .ﺔﻳﺩﺭﻛﻟﺎﺑ ﺩﺣﺍﻭﻭ ،ﺔﻳﺳﺭﺎﻔﻟﺎﺑ ﺔﺳﻣﺧﻭ ،ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺎﺑ .ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺎﺑ ﺕﻧﺎﻛ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓ ﺕﺑﺗﻛ ﺩﻗ ﺔﻳﺳﺭﺎﻔﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻟﺍ ّﻥﺃ ﺩﺟﻧ ﺔﻘﺑﺎﺳﻟﺍ ﺭﻭﺻﻌﻟﺎﺑ ًﺔﻧﺭﺎﻘﻣﻭ ﻑﻳﻟﺄﺗﻟﺍ ﺩﺎﻳﺩﺯﺍ ﻝﺑﺎﻘﻣ ﻲﻓ ﺔﻳﺳﺭﺎﻔﻟﺍﻭ ﺔﻳﺑﺭﻌﻟﺍ ﻥﻳﺗﻐﻠﻟﺎﺑ ﻑﻳﻟﺄﺗﻟﺍ ﺽﻗﺎﻧﺗ ﻙﻟﺫﻛ ﺢﺿﺗﻳ ﺎﻣﻛ .ﺭﻳﺑﻛ ﻝﻛﺷﺑ ﺕﺻﻗﺎﻧﺗ ﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺎﻳﻓﺍﺭﻐﺟﻟﺍ ﺩﺍﺩﺗﻣﺍ ﻰﻠﻋ ﻥﻭﺷﻳﻌﻳ ﺍﻭﻧﺎﻛ ﻥﻳﺫﻟﺍ ﻥﻳﻣﻠﺳﻣﻟﺍ ﺕﺎﺟﺎﻳﺗﺣﺍ ﻊﻣ ًﺎﺑﻭﺎﺟﺗ ﻙﻟﺫ ﻭﺩﺑﻳﻭ ،ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺎﺑ .ﺔﻳﻧ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﻲﻓ ﻡﻠﻌﻟﺍ ﻲﺗﻐﻟ ﻡﻬﻔﺗﻟ ﻊﻣﺗﺟﻣﻟﺍ ﺏﺎﻌﺻﺗﺳﺍ ﺔﻳﺑﺭﻐﻟﺍ ﺕﺍﺩﺎﻌﻟﺍﻭ ﺭﻛﻔﻟﺍ ﻭﺣﻧ ﻪﱡﺟﻭﺗﻟﺍ ﺔﺟﻳﺗﻧ ﻥﻣ ﱠﻥﺇ ﺙﻳﺣ ﺕﺣﺑﺻﺃ ﺎﻣﻛ ،ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﺔﻔﻟﺅﻣﻟﺍ ﺏﺗﻛﻟﺍ ﻰﻠﻋ ﻝﺎﺑﻗﻹﺍ ﺩﺍﺩﺯﺍﻭ ،ﺔﻳﺳﺭﺎﻔﻟﺍﻭ ﺔﻳﺑﺭﻌﻟﺍ ﻥﻳﺗﻐﻠﻟﺍ ﺎﻣﻫﻭ ﻱﺩﻳﻠﻘﺗﻟﺍ ﻧﺭﺎﻘﻣﻭ .ًﺎﺿﻳﺃ ﺔﻳﺩﺭﻛﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﻑﻳﻟﺄﺗﻟﺍ ﻡﺎﻣﺃ ﺔﺣﻭﺗﻔﻣ ﻖﻳﺭﻁﻟﺍ ﻲﻓ ٍﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣ ﺭﻭﻬﻅ ﻅَﺣْﻠﻧ ﺔﻘﺑﺎﺳﻟﺍ ﺭﻭﺻﻌﻟﺎﺑ ﺔ .ﺎﻫﺭﻳﻏﻭ ﻩﺎﻳﻣﻟﺍ ﻡﻠﻋﻭ ،ﺕﺎﺑﻧﻟﺍ ﻡﻠﻋﻭ ،ﺽﺭﻷﺍ ﻡﻠﻋﻭ ،ءﺎﻳﺣﻷﺍ ﻡﻠﻋﻭ ،ﻉﺎﻣﺗﺟﻻﺍ ﻡﻠﻋ ﻝﺛﻣ ﺓﺩﻳﺩﺟ ﺔﻳﻣﻠﻋ ﻉﻭﺭﻓ ﻥﻳﺑ ﻥﻣ ﻥﺎﻛ ﺩﻘﻓ ﺭﺷﻋ ﻊﺳﺎﺗﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﻓ ﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻟﺍ ﻉﻭﻧ ﺙﻳﺣ ﻥﻣ ﺎّﻣﺃ 654 ًﺎﺑﺎﺗﻛ 516 ،ًﺎﻔﻳﻟﺄﺗ ﻭ 59 ،ﺔﻣﺟﺭﺗ ﻭ 57 ﺷﺍﻭﺣ ﻲﻧﺎﻣﺛﻭ ،ًﺎﺣﺭﺷ ﻥﺎﻛ ﺩﻗﻭ .ﺓﺩﺣﺍﻭ ﺔﻣﺗﺗﻭ ،ﺩﺣﺍﻭ ﻝﻳﻳﺫﺗﻭ ،ﺕﺍﺭﺎﺻﺗﺧﺍ ﺔﺛﻼﺛﻭ ،ﺕﺎﻘﻳﻠﻌﺗ ﺔﺗﺳﻭ ﻲ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻝﺎﺟﻣ ﻲﻓ ﺓﺭﺗﻔﻟﺍ ﻩﺫﻫ ﻲﻓ ﺕﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻟﺍ ﻉﻭﻣﺟﻣ 80 ًﺎﺑﺎﺗﻛ
13 OMÜİFD 4 .ﻡﻬﺗﺎﻔﱠﻟﺅﻣﻭ ﺭﺷﻋ ﻥﻣﺎﺛﻟﺍ ﻥﺭﻘﻟﺍ ﻲﻓ ﻥﻭﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﻥﻭﺛّﺩﺣﻣﻟﺍ . 1 ﻲﺗﻣﻛﺣ . ﻲﻓ) 1700 ( 7 ًﺎﺛﻳﺩﺣ ﻥﻳﻌﺑﺭﻷﺍ ﺔﻣﺟﺭﺗ 8 . 2 ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻊﺳﺍﻭﻟﺍ ﺩﺑﻋ. ﺩﻌﺑ) 1700 ( 9 ﺔﻳﺳﺩﻘﻟﺍ ﺙﻳﺩﺎﺣﻷﺍ ﻥﻣ ًﺎﺛﻳﺩﺣ ﻥﻳﻌﺑﺭﻷﺍ 10 3 ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣ ﻩﺩﺍﺯ ﻍﺎّﺑﺩ . ﺕ) 1702 / 1114 ( 11 ﺢﻳﺣﺻﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻥﻣ ﺢﻳﺻﻧﻟﺍ ﺔﺣﺷﺭ .ﺃ ــــ 12 .ﺏ ، ﺢﻳﺣﺻﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻥﻣ ﺢﻳﺻﻧﻟﺍ ﺕﺎﺣﺷﺭ 13 . 4 . ﻱﺩﻧﻓﺃ ﷲ ﺽﻳﻓ ﻡﻼﺳﻹﺍ ﺦﻳﺷ ﺕ) 1703 / 1115 ( 14 ﻩﺫﻬﻟ ﺙﻌﺑﻳ ﷲ ّﻥﺇ" ﺙﻳﺩﺣ ﺡﺎﺿﻳﺇ ﻲﻓ ﺔﻟﺎﺳﺭ "ﺔّﻣﻷﺍ 15 . 5 ﺩﺑﻋ . ﻩﺩﺍﺯ ﻥﺎﺑﻌﺷ ﺩﻣﺣﻣ ﻥﺑ ﷲ ﺕ) 1708 / 1120 ( 16 -ﺭﺷﺑﻟﺍ ﺩﻳﺳ ﻡﻼﻛ ﻥﻣ ﺭﺑﺧﻟﺍ ﻥﺳﺣﺃ 17 . 7 .ﻑﻟﺅﻣﻟﺍ ﺓﺎﻳﺣ ﻥﻋ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣ ﺔﻳﺃ ﻰﻟﺇ ﻝﻭﺻﻭﻟﺍ ﺭﺳﻳﺗﻳ ﻡﻟ 8 :ﻡﻗﺭ ،ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻳﺷﺭ ،ﺔﻳﻧﺎﻣﻳﻠﺳﻟﺍ ﺔﺑﺗﻛﻣ 135 ﺏﺎﺗﻛ . ﺣﺃ ﻡَﻅْﻌُﻣ ،ﺙﻟﺎﺛﻟﺍ ﺩﻣﺣﺃ ﻥﺎﻁﻠﺳﻟﺍ ﻰﻟﺇ ﻩﺅﺍﺩﻫﺇ ﻡﺗ ﺏﻁﻟﺍ ﺕﺎﻋﻭﺿﻭﻣﺑ ﺔﻘﻠﻌﺗﻣ ﻪﺛﻳﺩﺎ ﻲﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺩﻬﻌﻟﺍ ﻲﻓ ًﺎﺛﻳﺩﺣ ﻥﻳﻌﺑﺭﻷﺍ ﺕﺎﺳﺍﺭﺩ ،ﻡﺭﺩﻠﻳ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺡﻼﺻ :ﺭﻅﻧﺍ ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ ﻥﻋ ﺔﻳﻓﺎﺿﺇ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣ ﻰﻠﻋ ﻉﻼﻁﻼﻟﻭ .ﺔﺣﺻﻟﺍﻭ ،ﻲﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺩﻬﻌﻟﺍ ﻲﻓ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﺕﺎﺳﺍﺭﺩ ،ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ) 2000 ،( ﺹ 161 . 9 .ﻑﻟﺅﻣﻟﺍ ﺓﺎﻳﺣ ﻥﻋ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣ ﺔﻳﺃ ﺭﻓﻭﺗﺗ ﻡﻟ 10 ﺃ .ﺔﻳﻧﺎﻣﻳﻠﺳﻟﺍ ﺔﺑﺗﻛﻣ :ﻡﻗﺭ ،ﺎﺷﺎﺑ ﻥﻳﺳﺣ ﻩﺩﺍﺯ ﺎﺟﻣ 94 ﺹ) 36 ﻥﺎﻁﻠﺳﻟﺍ ﻲﻣﻠﻌﻣ ﺩﺣﺃ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻊﺳﺍﻭﻟﺍ ﺩﺑﻋ ﻪﻔﱠﻟﺃ ﺔﻳﺑﺭﻌﻟﺎﺑ ﻑﱠﻟﺅﻣ ﺏﺎﺗﻛ .( ﻥﻋ ﺔﻳﻓﺎﺿﺇ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣ ﻰﻠﻋ ﻉﻼﻁﻼﻟ .ﺎﺷﺎﺑ ﻥﻳﺳﺣ ﻩﺩﺍﺯ ﺎﺟﻣﺃ ﺭﺻﻌﻟﺍ ﻙﻟﺫ ﻲﻓ ﺭﻭﻬﺷﻣﻟﺍ ﻡﻅﻋﻷﺍ ﺭﺩﺻﻟﺍ ﻰﻟﺇ ﻡّﺩﻗ ﺩﻗﻭ .ﺙﻟﺎﺛﻟﺍ ﺩﻣﺣﺃ ،ﻡﺭﺩﻠﻳ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺡﻼﺻ :ﺭﻅﻧﺍ ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ ﺹ 64 . 11 ،ﻥﻳﻔﻟﺅﻣﻟﺍ ﻡﺟﻌﻣ ،ﺔﻟﺎّﺣﻛ :ﺭﻅﻧﺍ ﻪﺗﺎﻳﺣ ﻥﻋ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣ ﺔﻓﺭﻌﻣﻟ ﺝ 2 ، ﺹ 313 ،ﻥﻳﻓﺭﺎﻌﻟﺍ ﺔﻳﺩﻫ ،ﻱﺩﺍﺩﻐﺑﻟﺍ ﺎﺷﺎﺑ ﻝﻳﻋﺎﻣﺳﺇ ، ﺝ 2 ﺹ ، 307 ، ،ﻥﻭﻧﻛﻣﻟﺍ ﺡﺎﺿﻳﺇ ﺝ 1 ، ﺹ 573 ،ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣﻟﺍ ،(ﻩﺩﺍﺯ ﻍﺎﺑﺩ) ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣ) ﻲﻟﺭﻳﺷﺑﺇ ﺩﻣﺣﻣ . ﺝ 2 ، ﺹ 124 -125 ﺭﺩﺎﻘﻟﺍ ﺩﺑﻋ . ﺃ) ،ﻥﻭﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﻡﻼﺳﻹﺍ ﺥﻭﻳﺷ ،ﻭﺻﻧﺗﻟﺃ ،ﺯﺩﻠﻳﻳﺁ ﺔﻌﺑﻁﻣ ،ﺓﺭﻘﻧ 1972 ﺹ ،( 97 . 12 ﻡﻗﺭ ﺕﺣﺗ ﺔﻠﺟﺳﻣ ﺢﺗﺎﻔﻟﺍ ﺔﻋﻭﻣﺟﻣ ،ﺔﻳﻧﺎﻣﻳﻠﺳﻟﺍ ﺔﺑﺗﻛﻣ ﻲﻓ ﻑﻟﺅﻣﻟﺍ ﺔﺧﺳﻧﻭ ﻪﻧﻣ ﺦﺳﻧ ﺓﺩﻋ ﺩﺟﻭﻳ 2625 . 13 ﻡﻗﺭ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﻲﻟﻭ ﺩﻳﺯﻳﺎﺑ ﺔﺑﺗﻛﻣ :ﺭﻅﻧﺍ ﺕﺎﺑﺗﻛﻣﻟﺍ ﻲﻓ ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ ﻝﻳﺟﺳﺗ ﻥﻛﺎﻣﺃ ﺔﻓﺭﻌﻣﻟ 572 ، 548 ، 547 . " ﺙﻳﺩﺣ ﻑﻟﺅﻣﻟﺍ ﺡﺭﺷ ﺏﺎﺗﻛ ﻲﻓ "ﺔﺣﻳﺻﻧﻟﺍ ﻥﻳﺩﻟﺍ .ﺔﺿﻣﺎﻏ ﻪﻳﻓ ﻊﺿﺍﻭﻣﻟﺍ ﺽﻌﺑ ّﻥﺃ ﺩﺟﻭ ﻪﺗءﺍﺭﻗ ﺩﻌﺑﻭ ،" ﺢﻳﺣﺻﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻥﻣ ﺢﻳﺻﻧﻟﺍ ﺔﺣﺭﺷ " ﻡﺳﺎﺑ ﺱﻔﻧﺑ ًﺎﺑﺎﺗﻛ ّﻥﺃ ﻥﻣ ﻡﻏﺭﻟﺎﺑﻭ ." ﺢﻳﺣﺻﻟﺍ ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻥﻣ ﺢﻳﺻﻧﻟﺍ ﺔﺣﺍﺭﺷ " ﻩﺎّﻣﺳ ﺭﺧﺁ ًﺎﺣﺭﺷ ﺏﺗﻛ ﺔﺿﻣﺎﻐﻟﺍ ﻥﻛﺎﻣﻷﺍ ﻩﺫﻫ ﺢﻳﺿﻭﺗﻟﻭ ﻟﺍ ﺔﺑﺗﻛﻣ :ﺭﻅﻧﺍ) ﻱﺭﻳﻣﺯﻹﺍ ﻥﺎﺟ ﻲﻟﻭ ﻥﺑ ﺩﻣﺣﻣ ﻲﺷﺍﺭﻣ ﻰﻟﺇ ﺏﺳﻧ ﺩﻗ ﻡﺳﻻﺍ ﻡﻗﺭ ،ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻌﺳﺃ ،ﺔﻳﻧﺎﻣﻳﻠﺳ 329 ﻲﻓ ًﺎﺻﻘﻧ ﻙﺎﻧﻫ ّﻥﻷﻭ ( ﺔﻘﻠﻌﺗﻣ ﺕﺎﻋﻭﺿﻭﻣ ﻥﻣ ﻥﻭﻛﺗﻳ ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ ﻯﻭﺗﺣﻣ ﻥﻛﻟﻭ .ﻱﺭﻳﻣﺯﻺﻟ ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ ﺔﺑﺳﻧ ﻥﻛﻣﻣﻟﺍ ﺭﻳﻏ ﻥﻣ ﻪﻧﺈﻓ ،ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ ﺔﻳﺎﻬﻧﻭ ﺔﻳﺍﺩﺑ .ﻩﺩﺍﺯ ﻍﺎﺑﺩﻟ " ﺢﻳﺻﻧﻟﺍ ﺔﺣﺷﺭ " ﺏﺎﺗﻛ ﺱﻳﻟ ﻪّﻧﺃ ﺢﺿﺍﻭﻭ ﻕﻼﺧﻷﺎﺑ 14 ﺎﺣﺭﺳ ﺩﻣﺣﻣ :ﺭﻅﻧﺍ ﻪﺗﺎﻳﺣ ﻝﻳﺻﺎﻔﺗ ﻰﻠﻋ ﻉﻼﻁﻼﻟ ﻲﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻧﺎﻳﺩﻟﺍ ﻑﻗﻭ ،"ﺩﻳﺳ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﷲ ﺽﻳﻓ " ،ﻲﺷﻳﻁ ﻥ ﺔﻳﻣﻼﺳﻹﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣﻟﺍ ﺹ ،ﻲﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻧﺎﻳﺩﻟﺍ ﻑﻗﻭﻟ 527 -528 ،ﻲﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻧﺎﻳﺩﻟﺍ ﻑﻗﻭﻟ ﺔﻳﻣﻼﺳﻹﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣﻟﺍ " ﻱﺩﻧﻓﺃ ﷲ ﺽﻳﻓ " ،ﻭﻟﻭﺭﺑﻭﻛ ﻑ ﻥﺎﻫﺭﻭﺃ . ﺝ 4 ﺹ ، 593 ،ﻥﻳﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣ "(ﻲﺟﺎﺣ ،ﺩﻳﺳ) ﻱﺩﻧﻓﺃ ﷲ ﺽﻳﻓ " ،ﻥﺎﺟﺯﻭﺃ ﻲﻣﺯﻋ . ﺝ 1 ، ﺹ 459 -460 ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣ . ﺝ ،ﺎﻬﺑﺍﺩﺁﻭ 4 ، ﺹ 207 ،ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ) ،ﻥﻳﺭﺳﻔﻣﻟﺍ ﺕﺎﻘﺑﻁ ﻥﺎﻣﻠﺑ ﻲﺣﻭﺻﻧ ﺭﻣﻋ . 1974 ،( ﺝ 2 ، ﺹ 707 ﺹ ،ﻭﺳﻧﺗﻟﺃ ﺭﺩﺎﻘﻟﺍ ﺩﺑﻋ ، 98 . 15 ﻡﻗﺭ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻳﺷﺭ .ﺔﻳﻧﺎﻣﻳﻠﺳﻟﺍ ﺔﺑﺗﻛﻣ 1008 ﺹ) 133 -135 ﻪﻟ ﺔﻳﻣﻗﺭ ﺔﺧﺳﻧ ﺩﻭﺟﻭ ﻡﺩﻌﻟ ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻰﻠﻋ ﻉﻼﻁﻻﺍ ﻥﻣ ﻥّﻛﻣﺗﻧ ﻡﻟﻭ .( ﻰﺗﺣ .ﻥﻵﺍ 16 ،ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ) ،(ﻥﺎﺟﺯﻭﺃ ﺭﺩﺎﻘﻟﺍ ﺩﺑﻋ ﺭﺷﻧ) ،ءﻼﺿﻔﻟﺍ ﻊﺋﺎﻗﻭ ،ﻲﺧﻳﺷ :ﺭﻅﻧﺍ ﻪﺗﺎﻳﺣ ﻥﻋ ﻝﻳﺻﺎﻔﺗ ﺔﻓﺭﻌﻣﻟ 1988 ( ﺝ 1 ، ﺹ 146 ﺩﻣﺣﻣ . ﺝ ،ﻥﻭﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﻥﻭﻔﻟﺅﻣﻟﺍ ،ﺭﻫﺎﻁ 1 ﺹ ، 43 ،ﺔﻳﺭﻳﻣﻷﺍ ﺔﻌﺑﻁﻣﻟﺍ ،ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ) . 1333 ،ﻲﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﻝﺟﺳﻟﺍ ،ﺎﻳﺭﺛ ﺩﻣﺣﻣ ،( ﺝ 3 ، ﺹ 422 ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ) 1315 ( ﺝ 3 ، ﺹ 367 ﻭ ﻥﻳﺳﺣ . ،ﺭﺷﻧﻠﻟ ﺎﻬﺳ ،ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ) ،ءﺎﻳﻟﻭﻷﺍ ﺔﻧﻳﻔﺳ ،ﻑﺎﺻ 1990 ،( ﺝ 2 ، ﺹ 591 ﷲ ﺩﺑﻋ" ﻥﻳﺷﺇ ﻡﺭﻛﺃ ، ،ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣﻟﺍ "ﻱﻭﻧﺳﻭﺑ ﺝ 1 ، ﺹ 10 .
14 OMÜİFD 6 (ﺝﺭﻋﻷﺍ) ﻡﻳﻫﺍﺭﺑﺇ ﻥﺑ ﺩﻣﺣﺃ . ﺩﻌﺑ ﺕ) 1707 / 1119 ( 18 ﺙﻳﺩﺣﻟﺍ ﻲﻓ ﺔﻟﺎﺳﺭ . 19 . 7 ﻕﺎﺣﺳﺇ ﺫﺎﺗﺳﺃ ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﺃ . ﺕ) 1708 / 1120 ( 20 ًﺎﺛﻳﺩﺣ ﻥﻳﻌﺑﺭﻷﺍ ﺔﻣﺟﺭﺗ . 21 . 8 ﻱﺩﺎﺑﺎﻳﻭﺑ ﺩﻣﺣﻣ ﻥﺑ ﻥﺳﺣ ﻥﺑ ﻝﻳﻠﺧ ﺍﺭﺎﻗ . ﺕ) 1711 / 1123 ( 22 ﻰﻠﻋ ﻱﺩﺭﻛﻟﺍ ﺔﻳﺷﺎﺣ ﻰﻠﻋ ﺔﻳﺷﺎﺣ . ﺭﻛﻔﻟﺍ ﺔﺑﺧﻧ 23 . 9 ﺕﺑﺎﺛ ﻥﻳﺩﻟﺍ ءﻼﻋ ﻲﻠﻧﺳﻭﺑ . ﺕ) 1712 / 1124 ( 24 ًﺎﺣﺭﺷﻭ ًﺔﻣﺟﺭﺗ ًﺎﺛﻳﺩﺣ ﻥﻳﻌﺑﺭﻷﺍ 25 . 10 ﻑﺳﻭﻳ . ﻲﺑﺎﻧ ﺕ) 1712 / 1124 ( 26 – ﻥﻳﻌﺑﺭﻷﺍ ﺙﻳﺩﺎﺣﻷﺍ ﺔﻣﺟﺭﺗ 27 . 11 ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻑﺭﺎﻋ ﺭﺩﺎﻘﻟﺍ ﺩﺑﻋ . ﺕ) 1713 / 1125 ( 28 -ﺔﻣﺎﻧ ﺝﺍﺭﻌﻣ 29 . 12 ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﻣ ﻲﺣﻭﺻﻧ . ﺕ) 1717 / 1130 ( 30 -ﺙﻳﺩﺎﺣﻷﺍ ﻊﻣﺟ ﺔﻟﺎﺳﺭ .ﺃ 31 ﻲﻓ ﺭﺭﺩﻟﺍ ﻊﻣﺟﻣ .ﺏ . ﺭﺷﺑﻟﺍ ﺩﻳﺳ ﺙﻳﺩﺎﺣﺃ 32 . 17 ﻡﻗﺭ ،ﺎﻏﺁ ﺭﻳﺷﺑ ﻲﺟﺎﺣ ،ﺔﻳﻧﺎﻣﻳﻠﺳﻟﺍ ﺔﺑﺗﻛﻣ 112 ) ﺹ 73 ﺙﻟﺎﺛﻟﺍ ﺩﻣﺣﺃ ﻥﺎﻁﻠﺳﻟﺍ ﻝﻼﺟﺇﻭ ﻡﺍﺭﺗﺣﺍ ﻯﺩﻣ ﻑﻟﺅﻣﻟﺍ ﻪﻔﻟﺃ ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ ﺍﺫﻫ .( ﻲﺑﻧﻟﺍ ﺙﻳﺩﺎﺣﻷ -ﻠﻋ ﷲ ﻰﻠﺻ ﻡﻠﺳﻭ ﻪﻳ ﻥﻣ ﺩﻳﺯﻣﻠﻟ .ﺔﻧﺟﻟﺎﺑ ﻥﻳﺭﺷﺑﻣﻟﺍ ﺓﺭﺷﻌﻟﺍ ﻡﻬﻧﻣ ﻲﺑﺎﺣﺻ ﻥﻳﻌﺑﺭﺃ ﺙﻳﺩﺎﺣﺃ ﻲﻓ ﻑﻧﺻ ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ ﺍﺫﻫ . ﺹ ،ﻩﺭﻛﺫ ﻖﺑﺎﺳﻟﺍ ﺭﺩﺻﻣﻟﺍ ،ﻡﺭﺩﻠﻳ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺡﻼﺻ :ﺭﻅﻧﺍ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣﻟﺍ 143 -144 . 18 ،ﻩﺭﻛﺫ ﻖﺑﺎﺳﻟﺍ ﺭﺩﺻﻣﻟﺍ ،ﺭﻫﺎﻁ ﺩﻣﺣﻣ :ﺭﻅﻧﺍ ﻪﺗﺎﻳﺣ ﻥﻋ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣﻟﺍ ﻥﻣ ﺩﻳﺯﻣﻟ ﺝ 3 ﺹ ، 204 -205 . 19 ﺭﺩﺻﻣﻟﺍ ،ﺭﻫﺎﻁ ﺩﻣﺣﻣ ،ﻩﺭﻛﺫ ﻖﺑﺎﺳﻟﺍ ﺝ 3 ، ﺹ 204 .ﺔﺑﺗﻛﻣﻟﺍ ﻲﻓ ﻡﻗﺭ ﺕﺣﺗ ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ ﻝﻳﺟﺳﺗ ﻡﺗﻳ ﻡﻟﻭ . 20 ،ﻥﺩﻳﺁ ﺔﻳﻻﻭ ﻰﻟﺇ ﻥﻭﺑﻭﺳﻧﻣﻟﺍ ﺥﻭﻳﺷﻟﺍ ،ﻲﻠﺻﺭﻭﺑﻟﺍ ﺭﻫﺎﻁ ﺩﻣﺣﻣ :ﺭﻅﻧﺍ ﻪﺗﺎﻳﺣ ﻥﻋ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣﻟﺍ ﻥﻣ ﺩﻳﺯﻣﻟ ﺹ 20 " ،ﻥﺍﺭﻭﻐﻧﻭﺃ ﺩﺎﺷﺭ ، ،ﻲﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻧﺎﻳﺩﻟﺍ ﻑﻗﻭ ،ﻲﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻧﺎﻳﺩﻟﺍ ﻑﻗﻭﻟ ﺔﻳﻣﻼﺳﻹﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣﻟﺍ "ﻕﺎﺣﺳﺇ ﺫﺎﺗﺳﺃ ﺝ 22 ، ﺹ 333 -334 ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣ ، ﺝ ،ﺎﻬﺑﺍﺩﺁﻭ 1 ، ﺹ 61 ،ﺔﻳﻧﺎﻣﺛﻌﻟﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣﻟﺍ ،(ﻕﺎﺣﺳﺇ ﺫﺎﺗﺳﺃ) ﻱﺩﻧﻓﺃ ﺩﻣﺣﺃ " ،ﺯﻭﺩﻳﺁ ﻡﻟﺎﺳ ، ﺝ 1 ، ﺹ 119 -120 . 21 ﻡﻗﺭ ،ﻥﻭﺳﺍﺭﻳﻏ ،ﺔﻳﻧﺎﻣﻳﻠﺳﻟﺍ ﺔﺑﺗﻛﻣ 109 ﺹ) 44 ﺏ -71 ﺏ ﺎﺷﺎﺑ ﺩﻣﺣﺃ ﺭﻳﺯﻭﻟﺍ ﻥﻣ ﺭﻣﺄﺑ ﺙﻳﺩﺣ ﻥﻳﻌﺑﺭﻷﺍ ﻲﻓ ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻑﻳﻧﺻﺗ ﻡﺗ .( ﻻﻭ ﺎﻬﻅﻔﺣ ﻝﻬﺳﻳﻟ ﻙﻟﺫﻭ ﺎﻬﻌﻣﺟﻳ ﻻ ﺙﻳﺩﺎﺣﻷﺍ ﻩﺫﻫﻭ ،ﺓﺭﻳﺻﻗ ﺙﻳﺩﺎﺣﺃ ﺭﺎﻳﺗﺧﺍ ﻡﺗ ﺩﻘﻓ ﺏﻌﺗﻣ ﺭﻳﻏ ﺎﻫﺍﻭﺗﺣﻣ ﻥﻭﻛﻳﻟﻭ ﺏﻌﺻﻳ ﺭﺩﺻﻣﻟﺍ ،ﻡﺭﺩﻠﻳ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺡﻼﺻ :ﺭﻅﻧﺍ ﺔﻳﻓﺎﺿﺇ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣﻟ ،ﻕﻼﺧﻷﺍﻭ ﻥﺎﻣﻳﻹﺍ ﺕﺎﻋﻭﺿﻭﻣ ﻝﻭﺎﻧﺗﺗ ﻡﺎﻋ ﻝﻛﺷﺑﻭ ﺩﺣﺍﻭ ﻉﻭﺿﻭﻣ ،ﻩﺭﻛﺫ ﻖﺑﺎﺳﻟﺍ ﺹ 146 . 22 ﻣﻟﺍ ،ﺭﻫﺎﻁ ﺩﻣﺣﻣ :ﺭﻅﻧﺍ ﻪﺗﺎﻳﺣ ﻥﻋ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣﻟﺍ ﻥﻣ ﺩﻳﺯﻣﻠﻟ ،ﻩﺭﻛﺫ ﻖﺑﺎﺳﻟﺍ ﺭﺩﺻ ﺝ 1 ، ﺹ 403 ،ﻥﺎﻣﻠﺑ ﻲﺣﻭﺻﻧ ﺭﻣﻋ . ﺝ 2 ﺹ ، 710 . 23 ﻡﻗﺭ ،ﺕﺎﻁﻭﻁﺧﻣﻟﺍ ﺕﺎﻋﺭﺑﺗ ،ﺔﻳﻧﺎﻣﻳﻠﺳﻟﺍ ﺔﺑﺗﻛﻣ 23 ) ﺹ 10 .ﺔﻳﻣﻗﺭﻟﺍ ﺔﺑﺎﺗﻛﻠﻟ ﻪﻠﻘﻧ ﻡﺩﻌﻟ ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ ﺍﺫﻫ ﻰﻠﻋ ﻉﻼﻁﻻﺍ ﻥﻣ ﻥﻛﻣﺗﻧ ﻡﻟﻭ .( 24 ﻓﺃ ﺩﻌﺳﺃ ،ﺔﻳﻧﺎﻣﻳﻠﺳﻟﺍ ﺔﺑﺗﻛﻣ ،ﻲﺋﺎﻔﺻﻟﺍ ﺓﺭﻛﺫﺗ ،ﻲﺋﺎﻔﺻ :ﺭﻅﻧﺍ ﻪﺗﺎﻳﺣ ﻥﻋ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣﻟﺍ ﻥﻣ ﺩﻳﺯﻣﻟ ﻡﻗﺭ ،ﻱﺩﻧ 2549 ﻡﺣﻣ ، ،ﻩﺭﻛﺫ ﻖﺑﺎﺳﻟﺍ ﺭﺩﺻﻣﻟﺍ ،ﺭﻫﺎﻁ ﺝ 2 ﺹ ، 118 ،ﺎﻳﺭﺛ ﺩﻣﺣﻣ ، ﺝ 2 ، ﺹ 530 . 25 .ﺔﺑﺗﻛﻣ ﻲﻓ ﻪﻟ ﻝﻳﺟﺳﺗ ﻡﻗﺭ ﻭﺃ ﻪﺑ ﺔﻘﻠﻌﺗﻣ ﺭﺩﺎﺻﻣ ﺔﻳﺃ ﻰﻟﺇ ﻝﻭﺻﻭﻟﺍ ﻥﻣ ﻥﻛﻣﺗﻧ ﻡﻟ 26 ،ﻩﺭﻛﺫ ﻖﺑﺎﺳﻟﺍ ﺭﺩﺻﻣﻟﺍ ،ﻲﺧﻳﺷ :ﺭﻅﻧﺍ ﻪﺗﺎﻳﺣ ﻥﻋ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣﻟﺍ ﻥﻣ ﺩﻳﺯﻣﻟ ﺝ 2 -3 ، ﺹ 472 ﺝ ،ﺎﻳﺭﺛ ﺩﻣﺣﻣ ، 4 ، ﺹ 530 ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺱﻣﺷ ، ﻡﻟﺎﻌﻟﺍ ﺱﻭﻣﺎﻗ ،ﻲﻣﺎﺳ ﺝ 6 ، ﺹ 4534 ،ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ) 1915 ) 1308 ،ﺎﻬﺑﺍﺩﺁﻭ ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣ ،( ﺝ 6 ، ﺹ 492 ،ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣﻟﺍ ، ﺝ 25 ﺹ ، 58 . 27 ﻡﻗﺭ ،ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻑﻁﺎﻋ ﺔﺑﺗﻛﻣ 2282 ) ﺹ 1 ﺏ -5 .(ﺃ ﻥﻳﻌﺑﺭﺃ ﺏﺎﺗﻛ ﻥﻋ ﻊﻣﺎﺟ ﻥﻣﺣﺭﻟﺍ ﺩﺑﻋ ﺎﻧﻻﻭﻣﻟ ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﺡﺭﺷ ﻥﻋ ﺓﺭﺎﺑﻋ ﻭﻫﻭ ﺏﺗﻛ ًﺎﺛﻳﺩﺣ ،ﻩﺭﻛﺫ ﻖﺑﺎﺳﻟﺍ ﺭﺩﺻﻣﻟﺍ ،ﻡﺭﺩﻠﻳ ﻥﻳﺩﻟﺍ ﺡﻼﺻ :ﺭﻅﻧﺍ ﻪﻧﻋ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣﻟﺍ ﻥﻣ ﺩﻳﺯﻣﻟ .ﺔﻳﺳﺭﺎﻔﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﺹ 151 -152 . 28 ﻲﻓ ﺕﻧﺎﻛ ﻪﺗﺎﻓﻭ ّﻥﺃ ﺭﻛﺫﺗ ﺭﺩﺎﺻﻣﻟﺍ ﺽﻌﺑ 1642 / 1052 ﻡﻳﻠﺳﻟﺍ ﺓﺭﻛﺫﺗ ،ﻡﻳﻠﺳ :ﺭﻅﻧﺍ ﻪﺗﺎﻳﺣ ﻥﻋ ﺕﺎﻣﻭﻠﻌﻣﻟﺍ ﻥﻣ ﺩﻳﺯﻣﻟ . ،ﻝﻭﺑﻧﺎﺗﺳﺇ) 1315 ﺹ ،( 442 ،ﻩﺭﻛﺫ ﻖﺑﺎﺳﻟﺍ ﺭﺩﺻﻣﻟﺍ ،ﻲﺧﻳﺷ ، ﺝ 5 ، ﺹ 358 ،ﻥﻳﻓﺭﺎﻌﻟﺍ ﺔﻳﺩﻫ ،ﺎﺷﺎﺑ ﻝﻳﻋﺎﻣﺳﺇ ، ﺝ 1 ، ﺹ 496 ﻰﻔﻁﺻﻣ ، ،ﻲﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻧﺎﻳﺩﻟﺍ ﻑﻗﻭﻟ ﺔﻳﻣﻼﺳﻹﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣﻟﺍ ،"ﻱﺩﻧﻓﺃ ﻑﺭﺎﻋ ﺭﺩﺎﻘﻟﺍ ﺩﺑﻋ" ،ﻥﻭﺯﻭﺃ ﺝ 1 ، ﺹ 195 -198 ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺍ ﺔﻋﻭﺳﻭﻣ ، ،ﺎﻬﺑﺍﺩﺁﻭ ﺝ 1 ، ﺹ 18 . 29 ﻡﻗﺭ ،ﺔﻳﺩﻳﻣﺣ .ﺔﻳﻧﺎﻣﻳﻠﺳﻟﺍ ﺔﺑﺗﻛﻣ 1200 ﺹ) 112 ﺏ -120 ﺃ ﻣ ﻥﻭﻛﺗﺗ ﺔﻳﺭﻌﺷ ﺔﻣﻭﻅﻧﻣ ﻲﻓ ﺏﺎﺗﻛﻟﺍ .( ﻥ 315 ﺎﻣﻛﻭ .ﺔﻳﻛﺭﺗﻟﺍ ﺔﻐﻠﻟﺎﺑ ﺕﻳﺑ ﻲﺑﻧﻟﺍ ﺝﺍﺭﻌﻣ ﻭﻫ ﻪﻋﻭﺿﻭﻣ ّﻥﺈﻓ ﻪﻣﺳﺍ ﻥﻣ ﻡﻬﻔﻳ -ﻡﻠﺳﻭ ﻪﻳﻠﻋ ﷲ ﻰﻠﺻ .
![[Mahmutpaşa Çarşısı]]()