VAN ġebeke BAĞLANTILI FOTOVOLTAĠK SĠSTEMLERĠN ÜLKEMĠZ ĠÇĠN OLUġTURDUĞU YENĠ DÜZEN VE FIRSATLAR

(1)

1

2011 - VAN

ġEBEKE BAĞLANTILI

FOTOVOLTAĠK SĠSTEMLERĠN ÜLKEMĠZ ĠÇĠN OLUġTURDUĞU YENĠ DÜZEN VE FIRSATLAR

DENĠZ SELKAN POLATKAN [email protected]

(2)

01.05.2011 2

QUA VADIS ?

ekonomik ve ekolojik bir enerji devrimine doğru ...

Günün sözü : güneşe sırtını dönen gölgesini izler …

(3)

3

İhracat %0 - %2

Hidro

%18,5- 35.905 GWh

Doğal Gaz

%48,52 - 94.174 GWh

Diğer: %4,84 - 9.392 GWh

(Rüzgar %0,1, Jeot %0,24 )

Taş K. +İthal Kömür

%8,14 - 15.809GWh Linyit

%20,01 – 38.833 GWh

MW

(%45-55) Yıl

(%15-25) Yıl

(%3-7) Yıl (%5-10) Yıl

(%15-25) Yıl

Karşılanabilir Max. Puant ~33.000 MW

Türkiye’nin Klasik Elektrik Üretim Eğrisi

Saatler

2010 Sonu:

Kurulu Güç > 50 GW

11000 12000 13000 14000 15000 16000 17000 18000 19000 20000 21000 22000 23000 24000 25000 26000 27000 28000 29000 30000

1 3 5 7 9 11131517192123

MW

18 HAZİRAN 2008

ANĠ PUANT : 27.358,3 TÜKETĠM :

Türkiye’nin ENERJİ ARZ

GÜVENLİĞİ ???

(4)

Talep

²⁰⁰¹ ²⁰⁰⁸

KRİZLER

Çin’den sonra 1980’lerden beri

tüketimi her yıl en çok artan ülkeyiz ( ~ %8 / Yıl) -0,05

0 0,05 0,1 0,15

1980 1984 1985 1990 1995 2000 2001 2005 2006 2007

2008 2009

Yıllık Talep Artışı (%)

0 25 50 75 100 125 150 175 200 225

1980 1984 1985 1990 1995 2000 2001 2005 2006 2007 2008 2009

Yıllık Talep Artışı TWh/Yıl (Annual Demand -TWh/Year)

Krizlerden doğan boşluklar sebebiyle d.gaz take-or-

pay’de PAY durumu….

(5)

Türkiye Enerji Sektörü Fırsatları

• 2010 yılı sonunda kurulu güç > 50 GW,

• 2020 yılına kadar ulaşılması beklenen kurulu güç 96.000 MW,

•Yaklaşık 120 Milyar $ yatırım gerekiyor,

• 5 yıl içinde 17.000 MW kapasite arttırımı yapılacak ve bunun maliyeti 25-35 Milyar $ olacak,

• 16.382 MW kurulu güç özelleştirilecek (34 HES ve diğer 3788 MW)

(6)

01.05.2011 6

• pv uygulamalarının ülkelere göre dağılımı

kaynak : IEA ( uluslar arası enerji ajansı )

(7)

01.05.2011 7

(8)

01.05.2011 8

PV de bir başarı hikayesi ; Almanya örneği ..

Installed capacity and energy supply from photovoltaic installations in Germany 1990 - 2009

6,578

4,420

313

556 1,282 2,220 3,075

1 2 3 6 8 11 16 26 32 42 64 76 162

0 500 1,000 1,500 2,000 2,500 3,000 3,500 4,000 4,500 5,000 5,500 6,000 6,500 7,000

1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009

[MWp ]

0 1,000 2,000 3,000 4,000 5,000 6,000 7,000 8,000 9,000 10,000 11,000 12,000 13,000 14,000

[GWh]

Electricity supply [GWh]

installed capacity [MWp]

Source: BMU-KI III 1 according to Working Group on Renewable Energies-Statistics (AGEE-Stat); Image: BMU / Bernd Müller; as at: September 2010; all figures provisional

(9)

Alman PV pazarının yapısı

Workshop: Advantages of and possible issues surrounding grid-connected PV power systems, Istanbul 16th February 2010 9 Dr. Lothar Wissing, Projektträger Jülich PTJ-EEN

(10)

10

Pv uygulama alanları

TAŞIYICI SİSTEMLER Eğimli çatılar

Çatı entegrasyonu

Düz çatılar

Açık alanlar

Güneş takip sistemleri

BIPV

(11)

01.05.2011 11

NELER

YAPABİLİRİZ ? : ŞEBEKE

BAĞLANTILI SİSTEMLERİN

PROJELENDİRMESİ, ÜRÜN TEDARİĞİ , KURULUMU VE İŞLETİMİ.

(12)

Potansiyel gelişme

alanları;

sulama

sistemleri

5/1/2011 12

(13)

Potansiyel gelişme

alanları;

konutlar

5/1/2011 13

(14)

Potansiyel gelişme

alanları;

oteller ve ticari

tesisler

5/1/2011 14

(15)

PV Yatırımları Parametreleri

 Uygulama maliyeti ( euro / wp )

 Bakım ve işletme maliyeti ( yıllık )

 Kredi borcu yıllık faizi ( yıllık )

 Işınım ve net üretim kWh / kWp

 Şebeke elektrik fiyatı / destek mekanizmaları

 Politik riskler

(16)

FOTOVOLTAĠK SĠSTEMLERDE TEMEL PARAMETRELER ;

- Teknoloji tipi - Gerekli alan - Birim fiyat - Kurulu güç

- Sistem bağlantı tipi

- Gerekli günlük enerji

(17)

ELEKTRİK PİYASASI (AĞUSTOS 2006 SONRASI)

EÜAŞ

Yİ, YİD, İHD

ÖZEL ŞİRKETLER TETAŞ

EDAŞ lar

Özel Müşteri Son Kullanıcı ÜRETİCİ OLURSA

TÜM DENGELER DEĞİŞİR.

TEİAŞ PMUM

İkili Anlaşmalar PMUM (Dengeleme)

KAYNAK : TEİAŞ (TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. )

MEVCUT PİYASA YAPISI ve

DEĞİŞMESİ GEREKEN DENGELER …

(18)

FOTOVOLTAĠK

SĠSTEMLERĠN OLUġTURDUKLARI

TEHDĠT VE FIRSATLAR

 Çok küçük sistemlerden, megawatt

mertebesine kadar geniĢ bir enerji tedarik kapasiteleri vardır.

 GüneĢ enerjisi dıĢındaki tüm enerji

kaynakları coğrafya’ya ve fiziksel mekan’a bağımlıdır. Hayatın ve varoluĢun temel

kaynağı niteliğindeki güneĢ ıĢığı ise, stratejik ve jeopolitik olarak

bağımsız, temiz ve sürdürülebilir olan tek enerji kaynağıdır.

14 MAYIS 2010

Deniz Selkan POLATKAN 18

(19)

FOTOVOLTAĠK

SĠSTEMLERĠN OLUġTURDUKLARI

TEHDĠT VE FIRSATLAR

 PV sistemler mevcut enerji dağıtım düzenine alternatif değil destek oluĢturmaktadır.

 Merkezi ve tekelleĢmiĢ enerji tedariği

karĢısında alternatif olarak dağıtık enerji üretim kaynaklarını oluĢturmaktadır.

 GüneĢ enerji kaynağı, yerel

yönetimlere, yerelleĢme giriĢimlerine ve enerji bağımsızlığı çabalarına fırsatlar sunmaktadır.

 Fotovoltaik sistemler artık pahalı değildir.

14 MAYIS 2010

Deniz Selkan POLATKAN 19

(20)

güneş elektriği neden cazip ?

Workshop: Advantages of and possible issues surrounding grid-connected PV power systems, Istanbul 16th February 2010 20 Dr. Lothar Wissing, Projektträger Jülich PTJ-EEN

PV performance Elec. price

Spot market price

Time

(21)

21

Alman pv destek mekanizması fiyatları ve

tüketici şebeke elektriği fiyatları

(22)

Germany Turkey

Consumer Price

Consumer Price Turkey FiT: 10 €ct/kWh

Roof-top FiT 2011

2012

2013

2014

Workshop: Advantages of and possible issues surrounding grid-connected PV power systems, Istanbul 16th February 2010 Dr. Lothar Wissing, Projektträger Jülich PTJ-EEN

Uzun vadeli kredi temin etmeniz durumunda, elektrik faturası öder gibi, kendi pv tesisinize sahip olabilirsiniz.

(23)

23

1-YATIRIM ODAKLI DESTEKLER ( ÖRNEK ÜLKE : JAPONYA ) 1-1- ÖN ÖDEMELİ DESTEKLER

1-1-1- VERGİ İNDİRİMLERİ VE FİNANSAL DESTEKLER 1-2- ÇOKLU ÖDEMELİ DESTEKLER

1-2-1- ŞEBEKE BESLEME TARİFELİ SATIN ALMALAR

2- İŞLETME ODAKLI DESTEKLER ( ÖRNEK ÜLKE : ALMANYA ) 2-1- ÖN ÖDEMELİ DESTEKLER

2-1-1- KURULACAK GÜCE GÖRE (PERFORMANS TAKİPLİ) 2-2- ÇOKLU ÖDEMELİ DESTEKLER

2-2-1- ŞEBEKE BESLEME TARİFELİ SATIN ALMALAR

-Yapı ruhsatlarına, temiz enerji, çevre ve enerji verimliliği kriterleri getirilmelidir.

-Yenilenebilir enerji konusunda bir veri tabanı oluşturmalıdır.

-Yerel ekonomiye destek olabilecek, üretim ve istihdam sağlayabilecek konular teşvik edilmelidir.

-Yerel yönetimler, yerel yatırımların finansmanı için, yatırımcı ve finans kaynakları arasında etkin ve aracı rol üstlenmelidirler.

- Uygulama öncesindeki İmar planlama süreci ve yapılaşma koşulları yeniden

düzenlenmeli, Güneşe Yer Açılmalı, güney yönü ve gölgeleme riskleri önemli planlama kriterleri olmalıdır.

- Cepheler, çatılar, açık alanlar, yollar ve binalar, güneş yönüne göre dizayn edilmelidir.

- Bina karbon ayak izi benzeri kavramlar ve yeni modeller gelişirilmelidir.

- Güneş elektriğinin sunduğu fırsatlar ve olanaklar topluma iyi anlatılmalıdır.

(24)

24

Başta, Almanya ve Japonya, bu noktadan hareketle 1970’li yıllarda Güneş Enerjisi ile ilgilenmeye başlamışlar, 1990’lı yıllardan itibaren, Mikro Şebeke bağlantıları için çatı programları uygulamışlar, Günümüzde ise istihdam yaratmış ve teknoloji transfer eden konuma gelmişlerdir.

Sınırlı Güneş enerjisi potansiyellerine rağmen bu ülkelerin kat ettiği mesafe, büyük bir potansiyele sahip Türkiye’deki BÜYÜK EKSİĞİ ortaya koymaktadır.

Bu eksiğin kapatılması için, hükümet, bürokrat ve sektör olarak herkesin sorumluluğu vardır.

NEREDEN

BAŞLAMALI ?

ÖNCELİKLE ŞEBEKE MİKRO BAĞLANTILARINA İZİN VERİLMELİDİR.

ELEKTRİK DAĞITIM ŞİRKETLERİ BU GÖREVİ ÜSTLENMELİDİR.

TÜM DÜNYADA OLDUĞU GİBİ BU SEKTÖRÜN TEMELİNİN,

ŞEBEKE YÜKÜNÜ HAFİFLETMEK OLDUĞU İYİ ANLAŞILMALIDIR.

KANUNİ DÜZENLEMELERLE, TEŞVİKLERİN YANISIRA,

KDV ve VERGİ İNDİRİMLERİ UYGULANMALIDIR,

DESTEK SÜRESİ ve KADEMELENMESİ ESNEK OLMALIDIR.

FİNANSAL DESTEKLER, HEM ÜRETİMİ, HEM DE YATIRIMI HEDEF ALMALIDIR.

YEŞİL TARİFELER VE VERGİ AVANTAJLARI OLUŞTURULMALIDIR.

YEŞİL KREDİLER SAĞLANMALIDIR.

(25)

25

SONUCA DOĞRU ;

Ülkemizin gerçeği ve esas konusu son 10 yıldır Ģudur ; teĢviksiz olarak ve kendi mecrasında,

güneĢin doğuĢu ne zaman ve nasıl olacaktır ?

Bu basit sorunun karmaĢık cevaplarının ana baĢlıkları ise aĢağıda özetlenmiĢtir ;

• Pv teknolojileri, ( know-how transferi ve yerli rekabet imkanları )

• Pv sistem kurulumu, (mühendisliği, malzeme seçimi ve iĢçiliği ) ve

• Tesislerin iĢletme ve bakım süreçleri …

(26)

26

SONUÇ : 2010 yılında dünyada pv sektörü üretim kapasitesi %118 oranında büyüdü, grafikler ve tablolar sürekli parabolik eğriler çiziyor . Diğer taraftan bu büyüme sayesinde fiyatlar geriliyor ve teşvikler de azalıyor, dünyadaki pv

sektörü büyümesi dengeli ve kontrollü gidiyor.

Ülkemizde ise teşvik sözkonusu olmadı, aslında teşvik verildi ancak ROİ açısından güneş için 10 yılın üzerinde çıktı. Bu kanun tarafı idi.

Yönetmeliğe bakacak olur isek, son taslakda çok vahim bir öneri yapıldı, 50-500 kwp kurulu güçler arası için %50 kısıtlama öngörüldü.

Üretilen temiz elektriğin tamamının şebekeye verilecek olmasından endişe ediliyor ancak bu çok anlamsız bir endişedir, çünkü bu elektriğin satış fiyatı zaten yek kanunu ile sabitlenmiştir.

Olabilecek ve mantıklı tek kısıt, trafo kapasite kısıtıdır, o da yine yönetmelikle belirlenmiştir.

Çok önemli son bir husus, kanunda zorunlu tutulmuş olan temiz enerji bağlantı önceliğinin, yönetmelikte belirtilmemiş ve dağıtım şirketinin keyfine bırakılmış olmasıdır.

yerli ve temiz enerjinin önüne çıkarılmak istenen her engel, ülkemizin enerji bağımsızlığı yoluna örülen bir duvardır.

(27)

HERŞEYE RAĞMEN !!! ...GÜNEŞLİ BİR GELECEK

BEKLİYOR BİZİ …

(28)

MOTİF PROJE SANAYI VE TICARET LTD. ŞTI.

* FOTOVOLTAIK SISTEM KURULUMU,

* ALMAN IBC SOLAR AG PARTNERI,

* EĞITIM HIZMETLERI, FOTOVOLTAIK SISTEMLER AKADEMISI,

* IEC SERTIFIKALı, AKREDITE ÜRÜNLER TEDARIĞI,

* PV YATıRıMLARı DD, RAPORLAMA VE DANıŞMANLıĞı

(29)

29