TELEVİZYON ÜRÜN E-EĞİTİMİ ÖZETİ
PLAZMA VE LCD TV’LER
Plazma Televizyonlar Nasıl Çalışır?
• 3 adet transistör (akım denetleyiciler) hücreye (piksele) elektrik akımı verir.
• Elektrikle tepkimeye giren xenon gazı belirli bir oranda ışıma yapar.
• Zenon gazı ile elektrik tepkimesi sonucu oluşan ışın demetleri pikselin içerisinde bulunan RGB fosfor tabakalarına çarparak renklerin oluşumunu sağlar.
• RGB fosfor tabakasında oluşan renkler karışarak ön panelde istenilen rengin oluşumunu sağlar. Milyonlarca piksel aynı anda ve çok hızlı bir şekilde çalışarak gelen yayının ön panelde görüntüye dönüştürülmesini sağlarlar.
LCD Televizyonlar Nasıl Çalışır?
• LCD televizyonlarda da plazma panellerde olduğu gibi pikseller bulunmaktadır. Bu piksellerin içinde sıvı kristal bulunur.
• Kristallerin arkasında elektrik akımı yaratan transistörler ve ışık kaynağı olan ampuller bulunmaktadır. LCD televizyonlarda ışık sıvı kristaller tarafından üretilmez, panelin arkasında bulunan bir ışık kaynağı yardımıyla görüntü oluşumu sağlanır.
• Görüntü işlemcisi kristallerin arkasındaki transistörlere komut verir.
• Aldığı komutlar doğrultusunda likit kristaller belirli açılarla sabitlenir.
• Arkadan gelen ışık, renk paleti üzerinde bulunan piksellere iletilir.
• Böylece ön panelde görüntü oluşur.
PLAZMA VE LCD TV’LER HAKKINDA GENEL BİLGİLER Tepki Süresi Nedir?
Televizyonların tepki süresi bir cihazın kaynaktan aldığı yayını ne kadar hızlı olarak panelde yineleyebildiğinin ve özellikle hareketli görüntülerdeki performansının ne kadar iyi olduğunun bir göstergesidir.
LCD Tepiki Süreleri: Birkaç yıl önce üretilen LCD TV’lerde tepki süresi 25 milisaniye civarında iken cihaz kaynaktan aldığı yayına çok hızlı tepki gösteremediği için görüntü üzerinde görüntü oluşmaktaydı. Bu görüntü aynı anda ekranda iken gölge görüntüler görülmekteydi. Bu tepki hızındaki görüntü de kullanıcılar tarafından iyi karşılanmamaktaydı. Fakat yeni jenerasyon ürünlerde tepki süresi 2 milisaniye’ye kadar indirildiğinden, gölgelenme problemi hiç yaşanmamaktadır diyebiliriz.
Plazma Tepki Süreleri: Zenon gazı çok çabuk tepkimeye girdiğinden dolayı plazma televizyonlarda tepki süresi ile ilgili bir problem karşımıza çıkmamaktadır. Plazma televizyonlarda tepki süresi ilk üretildikleri dönemlerde 1,3 milisaniye iken şu an 0,01 milisaniye’ye indirilmiştir.
TV’lerdeki Kontrast Oranı Ne demektir?
Kontrast; görüntüdeki en parlak bölüm ile en karanlık bölüm arasındaki farktır. Siyahın beyaza zıtlığı olarak ifade edilen kontrast, renklerin en doğru tonlarda algılanabilmesi için gereken önemli bir unsurdur. Siyah ve beyaz arasındaki kontrast aralığı genişledikçe, iki uç arasındaki gri tonlar ya da ara seviyeler daha rahat görülür.
Cihazların kontrast oranları 1.000.000’e 1, 3.000.000’e 1 gibi değerlerle ifade edilir. Bu oranlar ne kadar yüksek olursa rengin detayı da o kadar çok fazla olur.
Plazma ve LCD TV’lerin Yaşam Süreleri
2008 yılı sonrasında üretilen LCD ve Plazma TV’ler yaklaşık 100.000 saatlik yaşam süresine sahiptirler. 2008 yılından önce üretilmiş olan LCD ve Plazma TV’ler ise yaklaşık 60.000 saatlik yaşam süresine sahiptirler.
Diğer bir deyişle 100.00 saatlik yaşam süresi günde ortalama 8 saatlik çalışmayla 34 yıla tekabül etmektedir.
LCD ve Plazma TV’lerin Sağladığı Avantajlar
1- Daha yüksek çözünürlük: LCD ve plazma TV’ler klasik tüplü televizyonlara göre daha yüksek çözünürlüğe sahiptir. Dolayısıyla yüksek çözünürlüklü yayınlar ve içerikler uyumlu LCD ve plazma televizyonlarla rahatlıkla izlenebilir.
2- Sinema keyfi: Sinemada izlerken aldıkları keyfi evde de almak isteyen sinema tutkunları için LCD ya da plazma TV almak iyi bir tercihtir. 16’ya 9 geniş ekran formatı LCD ve plazma TV’lerden keyif alınmasını sağlayan en önemli özelliklerden biridir.
3- Enerjiden tasarruf: LCD ve plazma TV’ler eski tip CRT televizyonlara göre neredeyse yarı oranda (hatta bazı modellerde daha da fazla) daha az elektrik harcıyorlar. Gün içinde televizyon izleme saatleri düşünüldüğünde LCD ya da plazma televizyon kullanmak, kullanıcıların faturalarında önemli bir kazanç sağlayacaktır.
4- Yerden kazanç: LCD veya Plazma TV’ler, yapılarından dolayı eski tip TV’lere göre çok daha az yer kaplamaktadır. İnce ve zarif düz ekran televizyonlar duvarınıza monte edilebildiği için tüplü televizyonlara göre büyük aranda daha az yer kaplamaktadır.
5- Bağlantı çeşitliliği: LCD ve Plazma TV’lere DVD oynatıcı, uydu alıcı, dijital yayın çözücü, DVD kaydedici ve dijital video kamera gibi cihazların aynı anda bağlanabilmeleri kullanıcıya büyük kolaylık sunmaktadır.
Birden Çok Kanal İzleme
LCD ve Plazma televizyonlarda mevcut olan bir başka özellik ise aynı anda birden fazla kanalın izlenebilmesidir.
Bu özelliği kullanabilmesi için cihazın üzerinde birden fazla alıcı (Tuner) olması ya da birden fazla yayın olması gerekmektedir. İki farklı kanal izlendiğinde, iki kanalda sesli izlenmek isteniyorsa kullanıcılar kanalın birinin sesini kulaklıktan almalıdır. Özellik LCD ve plazma televizyonlarda birkaç farklı şekilde karşımıza çıkmaktadır.
P.I.P (Picture in Picture): Bu özellik kullanılırken izlenilen ana kanalın dışında ekranın herhangi bir bölümünde açılan küçük ikinci ekran aracılığıyla istenilen farklı bir kanal izlenebilmektedir.
P.A.P (Picture and Picture): Bu özellik ekran ortadan ikiye bölünerek izlenilen ana kanalın dışında ikinci bir yayının izlenmesine olanak vermektedir. Ancak izlenilen iki yayının da görüntüleri ekranda sıkıştığından görüntü beklenen kaliteyi vermeyebilir. Bu özelliğin kullanılabilmesi için anten bağlantısı haricinde bir de video bağlantısının olması gerekmektedir.
P.A.T (Picture and Teletext): Bu özellikte ekran tıpkı P.A.P özelliğinde olduğu gibi ortadan ikiye bölünür ancak ikinci bir kanalın görüntüsünü değil bu defa izlenen ana kanalın desteklediği teletext yayınının alınmasını sağlar.
P.O.P (Picture on Picture): Bu özelliğin çalışma prensibi yukarıda anlatmış olduğumuz özelliklerden daha farklı bir şekilde işlemektedir. Ekranın 3 bölü 4’lük kısmında ana kanalın görüntüsü yer alırken kalan kısımda açılan küçük pencerelerde ise diğer kanalların izlenilmesi sağlanmaktadır. Ancak açılan pencerelerde görüntüler sırayla aktifleşmektedir.
Plazma ve LCD TV’lerde Leke-Gölge Oluşumu ve Çözümleri
Leke-gölge, plazma televizyonlarda uzun süre seyredilen görüntülerdeki yazı, logo ya da sabit görüntünün ekrana yapışarak kalıcı hale gelmesine denir. Örneğin; TV izlerken kanal logosunun uzun bir süre ekranda sabit kalışı o noktada görünen şeklin piksellere yapışarak sabit kalmasına neden olur. Üretici firmaların bu soruna yönelik çözümler geliştirilmişlerdir.
Leke-Gölge Oluşumunu Engelleyen Özellikler
ISM Modu: Kullanıcı tarafından 10 dakika içerisinde herhangi bir eylem gerçekleştirilmez ise parlaklığı azaltılıp yükseltilerek leke – gölge oluşumu engellenir.
Orbiter (LG): Pikseller üzerindeki görüntü belirli zaman aralıklarıyla hareket ettirilerek leke – gölge oluşumu engellenir.
Inversion (LG): Leke – gölge oluşumu başladığında paneldeki renkler ters çevrilerek sorun engellenir.
Ekran Koruyucu: Televizyonlara ve DVD Player’lara eklenen ekran koruyucu özelliği sayesinde, kullanıcılar görüntüyü dondurup bu şekilde unutsalar da leke-gölge oluşumu engellenir.
Hücre Hatası
Panel üzerinde mevcut olan piksellerden bir veya birkaç tanesinin aktif, yarı aktif ve kararsız olması gibi durumlarda ortaya çıkan bir unsurdur. "Ölü Piksel" olarak da adlandırılmaktadır.
Dünya standartlarında cihaz panelinde aynı bölge çevresinde bulunan ve çalışmayan 5 piksel olduğu takdirde ürün ayıplı ürün olarak görülmektedir.
Karanlık (Siyah) Piksel: Pikselin içerisindeki transistörlerin çalışmaması durumunda oluşur.
Renkli Pikseller: Pikselin içerisindeki transistörlerin aldıkları komuta göre çalışmaması durumunda oluşur.
Aydınlık Piksel: Pikselin içerisindeki transistörlerin sürekli açık kalması durumunda oluşur.
PLAZMA ve LCD TV’LERDE KULLANILAN GÖRÜNTÜ İYİLEŞTİRME TEKNOLOJİLERİ
Pixel Plus (Philips)
Standart görüntüde 625 satır olan çizgi sayısını %33 oranında artırarak 833 satıra yükseltir. Ayrıca Pixel Plus ihtiyaç duyulan yerlere piksel ve renk tonlaması ekleyerek görüntü çözünürlüğünün daha yüksek hale gelmesini sağlayan bir teknolojidir. Doğal, keskin ve detaylı bir görüntü oluşturulmuş olur.
Pixel Plus2 (Philips)
Pixel Plus’a göre görüntüde daha fazla renk tonlaması yapar ve filmlerde çekilirken oluşan titreme etkilerini ortadan kaldırarak daha keskin ve bozulmayan bir görüntü oluşturur.
Renk detaylarını ve geçişlerini en iyi bir şekilde sergileyerek sadece insan gözünün algılayabildiği ten rengi tonlarını ve pastel renkleri gerçeğe yakın bir şekilde görebilmemizi sağlar.
DNIe 3 (Samsung)
DNIe (Digital Natural Image engine) özelliği, tepki süresinden oluşan gölgelenmeyi %33 oranında azaltır. Renk sayısı yükseltme, piksel yoğunluğunu yükseltme, daha fazla kontrast oranı sayesinde doğal, keskin ve detaylı bir görüntü oluşturulmasını sağlar.
XD Engine (LG)
Tamamen gerçekçi ve yüksek çözünürlüklü görüntü almamızı sağlar. XD Engine şu altı özelliği barındırmaktadır:
CrystalVue: Daha net ve yüksek tanımlamalı resimler PurePalette: Doğal ve duyarlı renk ifadeleri
ContrastPro: Daha hassas netlik ve tanımlılık VistaBright: Daha parlak ve gelişmiş resimler OptiGrade: Yeniden detaylı renkli resim üretimi RealCinema: Düzgün ve doğal hareketli görüntüler
PureBlack (Pioneer)
Yüksek kontrast oranı ile beraber derin siyah renk ve artırılmış parlaklık elde edilir.
Deep Waffle Rib (Pioneer)
Daha az enerji tüketerek görüntü parlaklığını koruyup gerçekçi renkler elde edilmesi sağlanır.
Direct Colour Filter (Pioneer)
Işık yansımaları azaltılarak daha gerçekçi resimler elde edilir.
Pure Drive 2 (Pioneer)
Yüksek kontrast, daha az gürültü ve doğal renkler elde edilmesini sağlar.
PLAZMA VE LCD TV’LERİN BAĞLANTILARI Bağlantı Türleri
LCD ve plazma TV türlerinin arka panelinde çeşitli cihazları (PC, DVD Player, Amfilikatör vb.) bağlayabilmek için kullanılan bazı bağlantı noktaları bulunmaktadır. Bu bağlantı noktaları bir süre önce birkaç tane ile sınırlıyken şu an mevcut olan tüm bağlantı türlerini içermektedir.
Anten: Yerel vericiler aracılığıyla aldığımız yayınların TV’ye aktarılmasını sağlayan bağlantı noktasıdır.
Dijital Ses: Gelen dijital yayının sesini home sinemaya dijital olarak aktarmaya yarayan bağlantı noktasıdır.
Ethernet (Lan): Teknik servislerin cihaz üzerindeki yazılımsal sorunlar ve güncellemeler için kullanmış olduğu bağlantı noktasıdır.
Scart: Analog bir bağlantı türüdür. Görüntü ve 2 kanallı stereo ses aktarımı için kullanılan bağlantı noktasıdır.
Ses Girişi: Harici ses çıkışı olan cihazların seslerinin TV hoparlöründen alınabilmesi için gerekli bağlantı noktasıdır.
S-Video: Analog bir bağlantı türüdür. Sadece görüntü aktarabilmektedir. DVD Player, kamera, uydu, ev sinema sistemleri, oyun konsolları ve VCR bağlantılarında kullanılır.
Composite: Analog bir bağlantı türüdür. Görüntü ve 2 kanallı stereo ses aktarımı için kullanılan bağlantı noktasıdır. DVD Player, kamera, uydu, ev sinema sistemleri, oyun konsolları ve VCR bağlantılarında kullanılır.
Kulaklık: Cihazımızdan gelen sesi hoparlörlerden değil de bir kulaklık aracılığı ile almak istiyorsak kullanacağımız bağlantı noktasıdır.
USB: İçerisinde video ve fotoğraf dosyalarının bulunduğu bir Flash Memory’e sahipsek ve bu verileri TV’de izlemek istiyorsak kullanacağımız bağlantı noktasıdır.
Hafıza Kartı Slotu: Cep telefonu ve fotoğraf makinemizin içerisindeki fotoğraf ve video dosyalarını TV’de görüntülemek istiyorsak kullanacağımız bağlantı noktasıdır.
Ses Çıkışı (Aux): Cihazımızdan aldığımız sesi bir Amfilikatör’e aktarmak istediğimiz zaman kullanacağımız bağlantı noktasıdır.
Component: Kırmızı, yeşil ve mavi (RGB) renkten oluşur. Renkleri ayrı kanallardan görüntü kaybı olmadan aktarmaya yarayan en iyi analog bağlantı türüdür. Sadece görüntü aktarabilmektedir.
DVI (Digital Visual Interface): Görüntüyü kayıpsız olarak aktarabilen bir dijital bağlantı türüdür. Bir zamanlar sadece ekran kartlarının üzerinde bulunan bu bağlantı türü şu an kullanmakta olduğumuz birçok cihazla birlikte karşımıza çıkmaktadır. Bunlar yeni nesil LCD monitörler, LCD ve Plazma TV’ler, Uydu Receiver’lar,
Amfilikatörler ve 2008 yılında satışa giren DVD ve DivX Player’lardır. Bu bağlantı türü de tıpkı “component”
bağlantı türü gibi sadece görüntü aktarabilmektedir.
HDMI (High Definition Multimedia Interface): Geleceğin bağlantı noktası olarak adlandırılan HDMI aktarım türleri arasında en geliştirilmiş olandır. Bu bağlantı noktasıyla 1920’e 1080 çözünürlükte Full HD yayınları ve çok kanallı ses olarak bilinen 5.1, 6.1 ve 7.1 ses formatlarını görüntüyle eş zamanlı olarak ve kayıpsız bir şekilde aktarabilmektedir.
YAYIN TÜRLERİ VE ÇÖZÜNÜRLÜKLER
Karasal yayın
Yayın vericiler ile bölgesel olarak gönderilmektedir.
Kablolu yayın
Yayın kablo TV için çekilen hat üzerinden aktarılmaktadır.
Uydu yayını
Yayın uydu üzerinden hava yolu ile alıcısına ulaşabilir.
DVB-T (Digital Video Broadcasting – Terrestrial)
Yüksek çözünürlükteki (HD) yayın, anten vericileri ile bölgesel olarak gönderilmektedir.
DVB- C (Digital Video Broadcasting – Cable)
Yüksek çözünürlükteki (HD) yayın, kablolardan oluşturulan hatlar ile dağıtılmaktadır.
DVB- S (Digital Video Broadcasting – Sattelite)
Yüksek çözünürlükteki (HD) yayın, uydu aracılığı ile alıcılara gönderilmektedir.
High Definition Yayınlar ve HD Uyumlu TV’ler (HDTV)
High Definition (HD), yani yüksek çözünürlüklü yayın ve içerikler, yüksek kalitede görüntü deneyimini kullanıcılara sunmaktadır. HDTV uyumlu bir televizyonla mevcut standart televizyonlarda aldığımız yayının beş katı kadar bir yayın bilgisi alınabilir. Daha fazla pikseli ekrana sığdırarak ve sıkıştırılmamış dijital video ile elde edilen yüksek çözünürlüklü görüntüler sayesinde, ekranda ciddi bir derinlik, keskinlik ve olağanüstü renkler elde edilebilir.
Geleceğin yayın formatı olan High Definition, birçok Avrupa ülkesinde, Japonya ve Amerika’da kullanılmakla birlikte ülkemizde de yerel kanalların uydu aracılığıyla yaptığı yayınlarda Digitürk ve D-Smart gibi dijital yayın platformlarında da kullanılmaya başlanmıştır.
Ekran görüntüsü, yüksek çözünürlüklü bir televizyonda 1920 piksel x 1080 satır veya 1280 piksel x 720 satır olabilir. Bu görüntüde çözünürlük standart bir DVD veya analog TV görüntüsüne göre en az beş kat daha yüksek detaya sahiptir.
Görüntü Tarama Türleri
Televizyonlarımıza gelen yayınlar iki farklı yöntem sayesinde taranmaktadır. Bunlar Interlace (Kademeli Tarama) ve Progressive Scan (Bütünleşik Tarama) olarak adlandırılmaktadır.
Interlace olarak adlandırılan kademeli tarama yönteminde, kaynaktan alınan 625 satırlık yayın tek satırlara öncelik tanınarak bir defa tarandıktan sonra çift satırları tarayarak görüntünün ekran üzerinde izlenebilmesini sağlar. Fakat bu yöntemde ekrana gelen görüntü titreşimler içerdiğinden dolayı bir süre sonra izleyiciye keyifli
bir izleme sağlayamamaktadır. Çözünürlük tanımında satır sayısının arkasına eklenen “i” harfi ile ifade edilmektedir. (Örneğin 1080i )
Progressive olarak adlandırılan bütünleşik tarama yönteminde ilk satırdan başlayan tarama 625. satıra gelindiğinde görüntüyü oluşturmaktadır. Bu yöntem titreşimsiz olarak görüntüyü oluşturduğundan kullanıcılara keyifli bir izleme ortamı sağlamaktadır. Satır sayısının sonuna eklenen “p” harfi ile ifade edilmektedir. (Örneğin 1080p, 720p )
1080p, 720p gibi ifadeler televizyonların yayın çözünürlükleri ve görüntü tarama türleri hakkında bilgi vermektedir. Bu ifadelerdeki rakamlar ekrandaki satır sayısını belirtirken “i” ve ”p” harfi de görüntü tarama türünü belirtmektedir.
Yayın Çözünürlükleri
HD Ready TV
HD Ready televizyonlar HD teknolojisine ait 1080i ve 720p çözünürlüğünde yayınları görüntüleyebilirler. Ancak gösterilen yayınlar yüksek HD kalitesinde değil, TV’nin kendi çözünürlüğünde izlenebilir. HD Ready televizyonlarda High Definition görüntüler için entegre bir alıcı yoktur, bu görüntüleri televizyonun alabilmesi için özel bir decoder veya anten gerekmektedir.
Full HD TV
Gerçek anlamda HD yayınları dikeyde 1080 adet çizgi olacak şekilde gerçekleşir. Full HD televizyonların en büyük özelliği size bu yayın netliğini tam olarak sağlayabilmesidir. Full HD logolu televizyonlar 1920 x 1080 gerçek çözünürlüğe sahiptir. Kısacası gelen HD yayın kalitesinde herhangi bir bozulma, azalma ve değişme olmadan aynen iletilebilmektedir.
