8. FUTBOLDA PROFESYONELLİK DÖNEMİ
1951 yılında, Futbol Federasyonunun yönetmelikte yaptığı bir
değişiklikle futbolda profesyonellik dönemi başlamıştır (Fişek, 1985). Bu başlangıç futbolun diğer branşların önüne geçmesinin ve toplumun her alanında baskısını hissettirmesinin ilk adımı olmuştur (Talimciler, 2005;
Fişek,1983).
1992 yılında kabul edilen 3813 Sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanun ile Futbol Federasyonu idari ve mali
yönden özerk hale gelmiştir (03.07.1992 tarih ve 21273 sayılı R. G.).
9.KALKINMA PLANLARINDA SPOR POLİTİKALARI
1960 yılında planlı kalkınma dönemine geçilmiştir. Devletin genel
politikasını beşer yıllık dönemler halinde hazırlama görevi, Devlet Planlama Teşkilatına (DPT) verilmiştir.
Spor politikaları da kalkınma planlarında yer almıştır. 2011 yılında ise DPT kapatılarak, kalkınma planlarının hazırlanması yeni kurulan Kalkınma Bakanlığı’na verilmiştir. 9 Temmuz 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemine geçilmesi ile kalkınma planlarının hazırlanması görevi Cumhurbaşkanlığı Strateji Ve Bütçe Başkanlığına verilmiştir.
Hükümetlerin görevi kalkınma planlarındaki politika ve hedefleri
gerçekleştirmektir. 1963 yılında yürürlüğe giren ve 1963-1967 yıllarını kapsayan Birinci Kalkınma Planında ve Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007 – 2013) döneminde spora yer verilmemiştir. Ülkemizde spor politika ve
hedeflerine ilk kez İkinci Kalkınma Planında yer verilmiştir.
Birinci Kalkınma Planı
Birinci Kalkınma Planında spor konusuna yer verilmemesine rağmen, bu dönemde seyirci ağırlıklı spor tesislerine öncelik verilmiştir (Acar,
1993). Kitle sporunu ihmal eden, onun yerine seyirci kapasitesini
artırmaya yönelik spor tesislerinin yapımı planlanmıştır. 1966 yılında
spor kulübü sayısı 1486, bu kulüplere kayıtlı sporcu sayısı ise yaklaşık
160.000 kişi olmuştur (Acar, 1993).
İkinci Kalkınma Planı (1968-1972)
İkinci Kalkınma Planı (1968-1972) döneminde spor, “sıhhatli ve sağlam bir kuşak yetiştirilmesinde spor ana eğitim araçları” arasında kabul edilmiştir. Bu dönemdeki spor politikası, “spor yapabilecek yaştaki kişileri seyirci durumundan kurtarmak, okul ve halk sporuna öncelik
vermek ve spor tesislerinin dağılımındaki ağırlığı seyir sporu yerine, kitle sporuna verecek bir yatırım politikası izlemek” olarak belirlenmiştir
(DPT, 1968).
İkinci Kalkınma Planı (1968-1972)
1969 yılında spor tesisi sayısı 1306, spor kulübü sayısı ise 1618
olmuştur. Aynı yıl sporcu sayısı ise yaklaşık 50.000 civarında iken spor
tesislerindeki seyirci kapasitesi ise 1,2 milyon kişi olmuştur. Seyirci
kapasitesinin % 81’ini futbol seyircisi oluşturmuştur (Acar, 1993). Halk
sporu, okul sporu ve amatör sporun geliştirilmesi hedeflenmiş ancak
uygulamada yeteri kadar başarılı olunamamıştır (MEGSB,1987)
Üçüncü Kalkınma Planı (1973- 1977)
Üçüncü Kalkınma Planı (1973-1977) döneminde, “spor faaliyetlerinin yaygınlaştırılmasında ve sporun geliştirilmesinde, eğitimin ve eğitim
kurumlarının kullanılması, okul içi beden eğitimi ve spor faaliyetlerine önem verilmesi ve okullarda beden eğitimi ders saatlerinin artırılması”
görüşleri benimsenmiştir.
“Spor tesislerinden yararlanmada geniş halk kitlelerinin, amatör
sporcuların ve öğrencilerin öncelikle yararlanması” önerilmiştir.
Üçüncü Kalkınma Planı (1973- 1977)
Bu plan döneminde çok sayıda kişinin katılabileceği spor dallarına öncelik verilmesi ve Devletin profesyonel spor yerine amatör sporu özendirmek için önlem alması” önerilmiştir (DPT, 1973).
1973 yılında, spor elemanı yetiştirmek amacı ile İstanbul’da bir Spor
Akademisi yapımına başlanmıştır (MEGSB, 1987).
Üçüncü Kalkınma Planı (1973- 1977)
1972 yılı verilerine göre kulüp sayısı 1759, lisanslı sporcu sayısı 64.650 kişi olmuştur. Bu sporcuların yarısını futbol branşındaki sporcular
oluştururken, diğer yarısını ise atletizm, basketbol, güreş, voleybol ve yüzme gibi branşlardaki sporcular oluşturmuştur (Acar, 1993).
Üçüncü plan döneminde, sporun kitlelere yaygınlaştırılması önerilmiş
ancak kitle sporunu artıracak tesislerin yapımı sınırlı kalmıştır. Futbol ve
seyir sporlarına öncelik verilmiş, amatör spor geliştirilememiştir (MEGSB,
1987).
Dördüncü Kalkınma Planı (1979- 1983)
