Erken Öğrenme Devinsel Beceriler ve Algısal Yetenekler
BEBEKLİK
DÖNEMİ
Yenidoğan dünyaya örgütlü davranış kalıplarıyla yani refleksler ile gelir.
Bazı refleksler yaşamda kalmayı desteklerken bazı refleksler de evrimsel geçmişimiz süresince bebeklerin hayatta kalmalarına yardım etmiştir.
Reflekslerin bazıları daha sonra gelişecek olan karmaşık psikomotor davranışlar için temel
oluştururlar.
Belli başlı refleksler
Kökseme Refleksi (3 hafta)
Emme Refleksi (4 ay)
Yüzme Refleksi (4-6ayda ortadan kalkar)
Moro Refleksi (6 ayda ortadan kalkar)
Tonik Boyun Refleksi (4ay )
Yakalama Refleksi (3-4 ay)
Babinski Refleksi (8-12 ay)
Yürüme Refleksi (2 ay)
Babinski Refleksi
Yeni Doğanın Öğrenme Yeterlikleri
Bebekler doğumdan çok kısa bir süre sonra öğrenme davranışları göstermektedirler. Bu ilk öğrenmeler klasik koşullanma ve edimsel koşullanma öğrenmeleridir.
Bebeklerin dünyayı nasıl öğrendiklerini inceleyen araştırmacılar alışma ve yenilenmeden
yararlanmaktadırlar
Alışma: yineleyen uyarılmalar nedeniyle bir
tepkinin gücünde zamanla gözlenen azalmaya denir. Yeni doğanın bakma süresi, kalp ve
solunum hızı azalabilir. Alışma gebeliğin son 3 haftasında ortaya çıkar.
Yenilenme: alışmadan sonra yeni bir uyarıcı
alışılmış tepkinin yüksek düzeyde geri dönmesine neden olur ve tepkinin gücü artar.
Bebeklerin dikkat, algı ve bellekleri bu yöntemler ile araştırılır.
Yeni doğan bebekler, görsel uyarıcılara alışma ve yenileme için yaklaşık 4-5 dakika zamana ihtiyaç duyarlar. Ancak 4 ya da 5 haftalık bebeklere 5-10 saniye yetmektedir.
Peki ya bebek 2 ayık olduğunda ?
Yeni doğandan bile daha uzun zamana ihtiyaç duyarlar!
2 ay görsel algıda önemli kazanımların olduğu bir dönemdir
Ayrıca küçük bebekler dikkatlerini bir uyarıcıdan ayırmakta güçlük çekerler.
Araştırma bulguları bebeklerin hareketi dikkat çekici bulduklarını göstermektedir.
Hareket bebeklere o kadar ilginç
gelmektedir ki onu sergileyen kişinin
özelliklerinden daha fazla, daha iyi dikkat etmekte ve tanımaktadırlar.
Ayrıca, bebekler tanıdık olan ve olmayan yüzleri ayırt etmekte de oldukça
başarılıdırlar. Ancak bu bilgileri tutmak için bellekleri çok kısıtlıdır. Görüntüleri bellekte tutma süresi 3 aylık bebeklerde 24 saat, 12 aylık bebeklerde ise birkaç gün ile birkaç
hafta arasında değişmektedir.
Bebeklik döneminde alışma ve yenileme hızı kişinin ilerleyen yıllardaki zekası ile ilişkili bulunmuştur.
Bebeklerde taklit ve Ayna Nöronlar
Yeni doğan bebekler ilkel bir taklit yeteneği ile dünyaya gelirler ve başkalarının davranışlarını kopyalayarak öğrenirler.
Yeni doğan, baş hareketlerini, parmak
hareketlerini, belirli el kol ve yüz hareketlerini taklit edebilir.
Taklit yeteneğinin nörolojik temelinde “Ayna Nöronlar” vardır
Ayna nöron, bir canlının herhangi bir
hareketi kendisi yaptığında ve aynı hareketi yapan birini gözlemlediği durumların her
ikisinde de ateşlenen nöronlar için
kullanılan terimdir. Bu nöronlar, gözlemci sanki karşısındakinin hareketini kendisi
yapıyormuş gibi etkinleşirler. Bu nöronların beynin çeşitli bölgelerine yerleştiği
varsayılmaktadır.
Bebeklikte Devinsel (Motor)Gelişim
Kaba motor gelişim, bebeklerin çevrede dolaşmalarını sağlayan emekleme ayağa
kalkma ve yürüme gibi davranışlar üzerinde denetim kurma anlamındadır.
İnce motor gelişim ise uzanma ve kavrama gibi daha daha küçük hareketlerle ilgilidir.
İlk 2 yılda Kaba ve İnce Motor
Gelişim
Devinsel Beceri Kazanıldığı
Ortalama Yaş Bebeklerinin
%90’ının ulaştığı yaş aralığı
Dik tutulduğunda başını dik
tutabilir 6 hafta 3 hafta-4 ay
Eğim olduğunda kendisini kolları üzerinde kaldırabilir
2 ay 3 hafta-4 ay
Geriye doğru yuvarlanma 2 ay 3 hafta-4 ay
Küpü kavrar 3 ay, 3 hafta 2-7 ay
Sırt üstü iken yana
yuvarlanır 4.5 ay 2-7 ay
Emekler 7 ay 5-11 ay
Ayağa kalkmak için toplanır 8 ay 5-12 ay Yalnız başına ayağa kalkar 11 ay 9-16 ay Yalnız başına yürür 11 ay 3 hafta 9-17 ay
Karalama yapar 14 ay 20-21 ay
Merdiveni yardımla çıkar 16 ay 12-23 ay
Yerinde zıplar 23 ay, 2 hafta 17-30 ay
Devinsel Bir Beceri;
1- Merkezi sinir sisteminin gelişimi 2- Bedenin hareket etme yetenekleri 3-Çocuğun amaçları
4- Çocuk için çevresel destek ile kararlı bir şekilde ortaya çıkar
İnce Motor Gelişim
Bütün motor gelişimler içersinde uzanma ve kavrama bebeğin bilişsel gelişiminde en önemli rolü oynar.
Uzanma ve kavramanın gelişimi
Yeni doğan bebek ellerini kendi görsel
alanına getirmek için yoğun çaba harcar.
Önünde duran bir nesneye erişmek için
“çırpınma” adı verilen davranışı sergiler.
3-4 aylık bebek göz baş ve omuz denetimi gelişir ve uzanma amaçlı öne doğru kol
hareketleri ortaya çıkar. Kavrama el ayası ile gerçekleşir.
4-5 aylık bebek nesneyi bir elinden diğerine aktarabilir, karanlıkta parlayan bir nesneye uzanabilir.
9 aylık bebekler iyi eşgüdümlenmiş kıskaç kavramasını yapabilirler
Bebekte Algısal Gelişim
GÖRME:
