KPSS 2017
30.
Eğitimde
yıl
önce bİz sorduk
30 50 Soruda soru
SORU BANKASI
ÖABT
TAMAMI ÇÖZÜMLÜ
KİMYA
KOMİSYON ÖABT Kimya Öğretmenliği Soru Bankası
ISBN 978-605-318-699-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.
© Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti.ne aittir.
Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri, kapak tasarımı; mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz.
Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır.
Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları satın almamasını diliyoruz.
3. Baskı: Kasım 2016, Ankara Proje-Yayın: Seher Reyhani Türkçe Redaksiyon: Seher Reyhani Dizgi-Grafik Tasarım: Hilal Sultan Coşkun Kapak Tasarımı: Gürsel AVCI
Baskı: Vadi Grup Ciltevi A.Ş.
İvedik Organize Sanayi 28. Cadde 2284 Sokak No:105 Yenimahalle/ANKARA (0312 394 55 91) Yayıncı Sertifika No: 14749 Matbaa Sertifika No: 26687
İletişim
Karanfil 2 Sokak No: 45 Kızılay / ANKARA
Yayınevi: 0312 430 67 50 - 430 67 51
Yayınevi Belgeç: 0312 435 44 60
Dağıtım: 0312 434 54 24 - 434 54 08
Dağıtım Belgeç: 0312 431 37 38
Hazırlık Kursları: 0312 419 05 60
İnternet: www.pegem.net
E-ileti: [email protected]
ÖN SÖZ
Sevgili Öğretmen Adayları,
Bu kitap, Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) Kimya Öğretmenliği Alan Bilgisi ve Alan Eğitimi Testi kapsamındaki soruları çözmek için gerekli bilgi, beceri ve teknikleri edinmeniz ve soruları kolaylıkla çözebilmeniz amacıyla farklı soru çeşitleri ile kendinizi geliştirmeniz sürecinde siz değerli öğretmen adaylarımıza kılavuzluk etmek için hazırlanmıştır.
Kitabın hazırlık aşamasında, sınav kapsamındaki temel alanlarda kapsamlı alanyazın taraması yapılmış, bu kitabın gerek ÖABT’de gerekse gelecekteki meslek hayatınızda ihtiyacınızı maksimum derecede karşılayacak şekilde ve ÖABT’de çıkan ve çıkacak sorularla paralel sorular içerecek nitelikte olması hedefl enmiştir. 29 bölümden oluşan kitabımızda, her biri ayrı konu başlığı altında 99 Test ve 10 Denemeden oluşan 2215 soru bulunmaktadır.
Detaylı, güncel ve anlaşılır bir dilde yazılan çözümlü anlatımları ve açıklamaları ile bu özgün sorular ÖABT’de çıkacak sorularla konu ve tarz itibarıyla bire bir örtüşmektedir.
Ayrıca kitabımızda, Testlerin karışık değil de konu başlıklarıyla ayrı ayrı verilmiş olması, hangi konuda eksikliğiniz olduğunu görmenizi ve konu anlatımlı kitabımıza başvurarak bu eksikliklerinizi tamamlamanızı sağlayacak ve size yol gösterecektir.
Yoğun bir araştırma ve çalışma süreci ile hazırlanmış olan bu kitapla ilgili görüşlerinizi ve önerilerinizi bizimle [email protected] aracılığı ile paylaşabilirsiniz.
Geleceğimizi güvenle emanet ettiğimiz siz değerli öğretmenlerimizin hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlerinde katkıda bulunabilmek ümidiyle…
Başarılar…
İÇİNDEKİLER
ALAN BİLGİSİ
MADDENİN ÖZELLİKLERİ VE ÖLÇÜMÜ
Test - 1 ... 3
Çözümler ... 6
Test - 2 ... 8
Çözümler ... 11
ATOMLARIN ELEKTRON YAPISI - MOLEKÜLLER VE İYONLAR
Test - 1 ... 15Çözümler ... 17
Test - 2 ... 19
Çözümler ... 21
Test - 3 ... 23
Çözümler ... 25
Test - 4 ... 27
Çözümler ... 29
Test - 5 ... 31
Çözümler ... 33
Test - 6 ... 35
Çözümler ... 37
PERİYODİK ÇİZELGE
Test - 1 ... 41Çözümler ... 43
Test - 2 ... 45
Çözümler ... 48
Test - 3 ... 49
Çözümler ... 52
Test - 4 ... 54
Çözümler ... 57
vi
ELEMENTLER KİMYASI
Test - 1 ... 61
Çözümler ... 63
Test - 2 ... 65
Çözümler ... 67
Test - 3 ... 69
Çözümler ... 71
KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER
Test - 1 ... 75Çözümler ... 77
Test - 2 ... 79
Çözümler ... 81
Test - 3 ... 82
Çözümler ... 85
GAZLAR, KATILAR VE SIVILAR
Test - 1 ... 89Çözümler ... 91
Test - 2 ... 93
Çözümler ... 96
Test - 3 ... 98
Çözümler ... 101
Test - 4 ... 103
Çözümler ... 109
ÇÖZELTİLER VE FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
Test - 1 ... 115Çözümler ... 117
Test - 2 ... 119
Çözümler ... 121
Test - 3 ... 124
Çözümler ... 127
vii
TERMOKİMYA
Test - 1 ... 131
Çözümler ... 133
Test - 2 ... 135
Çözümler ... 137
Test - 3 ... 139
Çözümler ... 142
Test - 4 ... 144
Çözümler ... 146
KİMYASAL KİNETİK
Test - 1 ... 151Çözümler ... 154
Test - 2 ... 156
Çözümler ... 159
Test - 3 ... 161
Çözümler ... 164
KİMYASAL DENGE
Test - 1 ... 169Çözümler ... 172
Test - 2 ... 174
Çözümler ... 177
Test - 3 ... 179
viii
ASİTLER VE BAZLAR
Test - 1 ... 187
Çözümler ... 189
Test - 2 ... 191
Çözümler ... 194
Test - 3 ... 196
Çözümler ... 198
Test - 4 ... 200
Çözümler ... 202
Test - 5 ... 204
Çözümler ... 206
ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ
Test - 1 ... 211Çözümler ... 213
Test - 2 ... 215
Çözümler ... 218
Test - 3 ... 220
Çözümler ... 223
REDOKS TEPKİMELERİ VE ELEKTROKİMYA
Test - 1 ... 227Çözümler ... 229
Test - 2 ... 231
Çözümler ... 234
Test - 3 ... 236
Çözümler ... 239
Test - 4 ... 241
Çözümler ... 243
ix
ORGANİK KİMYAYA GİRİŞ
Test - 1 ... 247
Çözümler ... 249
Test - 2 ... 251
Çözümler ... 253
Test - 3 ... 255
Çözümler ... 258
Test - 4 ... 260
Çözümler ... 263
ORGANİK BİLEŞİK SINIFLARI
Test - 1 ... 267Çözümler ... 270
Test - 2 ... 272
Çözümler ... 277
Test - 3 ... 279
Çözümler ... 283
Test - 4 ... 285
Çözümler ... 289
Test - 5 ... 291
Çözümler ... 295
ORGANİK REAKSİYON MEKANİZMALARI VE SPEKTROSKOPİ
Test - 1 ... 299Çözümler ... 306
Test - 2 ... 309
Çözümler ... 315
STEREOKİMYA
Test - 1 ... 321Çözümler ... 325
x
KOORDİNASYON KİMYASI
Test - 1 ... 329
Çözümler ... 333
ÇEKİRDEK KİMYASI
Test - 1 ... 339Çözümler ... 342
Test - 2 ... 344
Çözümler ... 347
TARAMA SORULARI
Test - 1 ... 351Çözümler ... 354
CEVAP ANAHTARI ... 357
xi ALAN EĞİTİMİ
BİLİMSEL YÖNTEM, BİLİMSEL BİLGİ VE KİMYA EĞİTİMİ
Test - 1 ... 365
Çözümler ... 368
Test - 2 ... 370
Çözümler ... 372
Test - 3 ... 373
Çözümler ... 376
Test - 4 ... 378
Çözümler ... 381
BİLİMSEL SÜREÇ BECERİLERİ (BSB)
Test - 1 ... 385Çözümler ... 388
Test - 2 ... 390
Çözümler ... 393
Test - 3 ... 395
Çözümler ... 398
Test - 4 ... 399
Çözümler ... 402
xii
KİMYA DERSİNİN AMAÇLARI VE KAZANIMLARI
Test - 1 ... 407
Çözümler ... 409
Test - 2 ... 410
Çözümler ... 412
ÖĞRENME KURAMLARININ KİMYA ÖĞRETİMİNDEKİ UYGULAMALARI
Test - 1 ... 415Çözümler ... 418
Test - 2 ... 420
Çözümler ... 424
Test - 3 ... 427
Çözümler ... 431
Test - 4 ... 433
Çözümler ... 436
Test - 5 ... 438
Çözümler ... 441
Test - 6 ... 442
Çözümler ... 444
xiii
KİMYA ÖĞRETİMİNDE LABORATUVAR YAKLAŞIMLARI
Test - 1 ... 447
Çözümler ... 450
Test - 2 ... 452
Çözümler ... 455
Test - 3 ... 457
Çözümler ... 461
Test - 4 ... 463
Çözümler ... 466
KİMYA ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ
Test - 1 ... 471Çözümler ... 473
Test - 2 ... 474
Çözümler ... 477
Test - 3 ... 479
Çözümler ... 482
Test - 4 ... 483
Çözümler ... 486
Test - 5 ... 488
Çözümler ... 491
Test - 6 ... 493
xiv
KAVRAM ÖĞRETİMİ VE KAVRAM YANILGILARININ TESPİTİ
Test - 1 ... 499
Çözümler ... 502
Test - 2 ... 504
Çözümler ... 507
Test - 3 ... 509
Çözümler ... 512
Test - 4 ... 514
Çözümler ... 516
ÖLÇME TÜRLERİ, KİMYA ÖĞRETİMİNDE KULLANILAN ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE BLOOM TAKSONOMİSİ
Test - 1 ... 519Çözümler ... 522
Test - 2 ... 524
Çözümler ... 526
Test - 3 ... 527
Çözümler ... 530
Test - 4 ... 532
Çözümler ... 535
xv
KİMYA ÖĞRETİMİNDE LABORATUVAR GÜVENLİĞİ
Test - 1 ... 539
Çözümler ... 541
Test - 2 ... 542
Çözümler ... 544
CEVAP ANAHTARI ... 545
ALAN EĞİTİMİ
BİLİMSEL YÖNTEM, BİLİMSEL BİLGİ VE
KİMYA EĞİTİMİ
365
TEST - 1
1. Lise öğrencisi olan Merve, ilgisini çeken bir kimya konusu üzerine laboratuvarda araştırma yapmak için öğretmeninden izin isterken bu alanda araştırmayı yapabilmek için hangi kurumlardan izin alması gerektiğini sormuştur. Öğretmeni, bilimin herkese açık olduğunu, araştırma yapmak isteyen herkesin özgürce, kimseden izin almadan çalışmalarını yapabileceğini belirtmiştir.
Merve’nin öğretmeni bilimin hangi özelliğini vurgulamıştır?
A) Süreklilik B) Çeşitlilik C) Yenilik
D) Nesnellik E) Birikimsellik
2. 17. yy. İngiltere’sinde kilisenin onaylamadığı mekanik bilimlerin tartışılması yasaktı. Newton ve Boyle gibi bilim insanları, bilimin üretme sürecindeki devamlılığı sürdürme adına bu anlayışla mücadele etmiş ve bilimin kesintiye uğramasına engel olmaya çalışmışlardır.
Newton ve Boyle, bilimin hangi özelliğini hayata geçirmek için uğraş vermişlerdir?
A) Ayıklanma B) Çeşitlilik C) Süreklilik
D) Yenilik E) Gerçeklik
3. Aşağıdaki özelliklerden hangisi bilimsel bilginin özellikleri arasında yer almaz?
A) Toplumdan topluma farklılık gösterir.
B) Uygulanabilir olmalıdır.
C) Değişebilme ve yenilenebilmeye açık olmalıdır.
D) Akıl ve mantık ilkelerini kullanır.
E) Olgusaldır.
4. 16. yüzyıldan itibaren birçok bilim insanının keşfettikleri kanunlar, hiçbir zaman değişmez ve her koşulda etkili gibi gözükmekteydi. İlerleyen yıllarda sözü edilen kanun ve teorilerin bazı koşullarda yetersiz kaldığı tespit edilerek ya tamamen değiştirilmek zorunda kalınmış ya da eksikleri ve hataları düzeltilmeye çalışılmıştır.
Bu süreç bize bilimin doğasıyla ilgili hangi durumu ortaya koymaktadır?
A) Bilimsel bilginin akıl ve mantık ürünü olması B) Bilimsel bilginin sosyal ve kültürel yapısı C) Bilimsel bilginin sübjektif olması D) Bilimsel bilginin teori kökenli olması E) Bilimsel bilginin değişebilir doğası
5.
I. Eleştirel düşünme becerisi gelişmiştir.
II. Bilimde genel olarak kabul edilen teorileri kullanma kabiliyetine sahiptir.
III. Tüm alanlarda yayımlanmış bilimsel araştırmaları takip eder.
Bilim okuryazarı bireyler için aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II
D) I ve III E) I, II ve III
6.
I. Verilere dayanarak hipotezin kurulması II. Hipotezin sınanması
III. Değerlendirme ve sonuç çıkarma IV. Verilerin toplanması
V. Problemin belirlenmesi
VI. Hipotezle ilgili olan diğer gözlenebilir olayları test etmede yardımcı olabilecek durumları belirleme Yukarıda genel olarak uygulanan bilimsel yöntem basamakları karışık bir şekilde verilmiştir.
Doğru sıralama aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) I - V - IV - VI - III - II B) IV - V - I - II - VI - III C) IV - V - VI - II - I - III D) V - I - IV - VI - II - III E) V - IV - I - VI - II - III
7. Aşağıdaki gözlem sonuçlarına bakılarak yapılan gözlem türü değerlendirmeleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Nicel Gözlem Nitel Gözlem
A) Masanın uzun olması Masanın boyunun
65 cm olması
B) Havanın sıcak olması Hava sıcaklığının
12 °C olması
C) Derslerin zor olması Not ortalamasının
24 olması D) Kitabın 2,5 kg olması Kitabın ağır olması E) Arabanın hızlı olması Arabanın tehlikeli
kullanılması
366
8. Tuzun suda çözünmesinin sıcaklıkla ilişkisini incelemek amacıyla yapılan bir deneyde, çeşitli sıcaklıklarda eşit hacimde su içerisinde çözünebilen tuz miktarı kaydedilmektedir.
Bu deneyde bağımlı ve bağımsız değişkenler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Bağımlı Değişken Bağımsız Değişken
A) Su miktarı Sıcaklık
B) Sıcaklık Çözünen Tuz miktarı
C) Çözünen tuz miktarı Sıcaklık
D) Sıcaklık Su miktarı
E) Çözünen tuz miktarı Su miktarı
9. Problemin çözümüne ilişkin oluşturulan hipotez, gözlem ve deneylerle sürekli olarak desteklenir ve bilim dünyasında doğruluğu kabul edilirse teori hâlini alır.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi teorilerin özellikleri arasında sayılamaz?
A) Verileri anlamlandırmaya yarar.
B) Zamanla değişebilir.
C) Konu ile ilgili kavramları ve bunlar arasındaki ilişkileri içerir.
D) Söz konusu konuya nasıl bakılacağını gösterir.
E) Gerçek teoriler çürütülemez.
10.
I. Sorgulama II. Eleştirel düşünme III. İletişim kurabilme IV. Olasılıklı düşünme
Bilimsel yöntemin öğrencilere kazandırılması öğrencilerin yukarıdaki yeteneklerinin hangilerinin gelişimine neden olur?
A) II ve IV B) III ve IV C) I, II ve III
D) I, II ve IV E) I, III ve IV
11.
I. Gözlem ve araştırma, bilim insanlarına problem ve soruların çözümünde, teorik bakış açısının oluşması için rehberlik eder.
II. Bilim, uygulandığı toplum ve kültür tarafından etkilenen bir insan aktivitesidir.
III. Bilim ve bilimsel bilgi doğanın gözlenmesine dayalıdır.
IV. Bilim, gözlemler sonucu elde edilen verilerin sayılara dökülmesi ile oluşur.
Bilimin doğası ile ilgili yukarıda verilen cümlelerden hangileri doğrudur?
A) I, III ve IV B) II, III ve IV C) I, II ve III
D) I ve IV E) III ve IV
12. “Bilim herkese açık olup bilimle uğraşmak için herhangi bir kişiden ya da kurumdan izin almasına gerek yoktur.” diyen bir kişi bilimin hangi özelliğinden bahsetmektedir?
A) Çeşitlilik B) Süreklilik C) Ayıklanma
D Yenilik E) Özgürlük
13. Bireyin, sadece bilimsel kavramları sözlük anlamı olarak kullanması değil, konuşurken ve okurken de bilimsel kavramlardan yararlanması hangi bilim okuryazarlığı kapsamına girer?
A) Gerçek B) Kültürel C) Sosyal
D) Fonksiyonel E) Edebi
14.
I. Problemin çözümü şüpheye yer bırakmayacak ölçüde kesin olmalı
II. Probleme ilişkin verilere ters düşmemeli III. Yeni tahminlere açık olmalı
Kimya öğretiminde geçerli bir hipotez için yukarıdaki önermelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II
367
15. “Bilimsel bilginin geçerliği ve kesinliği her an, isteyen herkes tarafından denetlenebilir. Bu denetim sürecinde, yanlış olduğu anlaşılan bilgiler kendiliğinden yenileriyle değiştirilir.”
Yukarıdaki cümlede bilimin hangi özelliğinden bahsedilmektedir?
A Süreklilik B) Çeşitlilik C) Yenilik
D) Ayıklanma E) Seçicilik
16. Murat: Doğadaki olgunun algılanan ya da gözlenen ilişkilerinin tanımlanmasıdır.
Serap: Doğal olgular arasındaki ilişkinin mekaniksel açıklamalarından sonuç çıkarmadır.
Yukarıda Murat ve Serap’ın sözünü ettiği kavramlar aşağıdaki hangi seçenekte sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
A) Kuram - Hipotez B) Yasa - Hipotez C) Kanun - Teori D) Teori - Kanun E) Hipotez - Prensip
17. Bilimsel bilginin bir özelliği de, insanın hayalindeki ve doğadaki olayların mantıklı nedenlerini araştırması ile ortaya çıkmasıdır.
Bu açıdan ele alındığında bilim insanının hangi özelliği ön plana çıkmaktadır?
A) Eleştirel bakış açısı B) Yaratıcılık
C) Çalışkanlık D) Dürüstlük E) Kararlılık
18. Bilim ile ilgili aşağıdaki cümlelerden hangisi yanlıştır?
A) Doğruluğu herkesçe kabul edilmiş yöntemler içerir.
B) Ön yargılardan tamamen uzak olmalıdır.
C) Bilim insanlarının sübjektifliği bilime zenginlik kazandırır.
D) Yaratıcı düşünce yeni fikirler için vazgeçilmezdir.
E) Bilim, uygulandığı toplum ve kültürden etkilenir.
19. Aşağıdakilerden hangisi bilimsel bilginin özellikleri arasında sayılamaz?
A) Akıl ve mantık ilkelerini kullanır.
B) Uygulanabilir olmalıdır.
C) Olgusaldır.
D) Faydalı olmalıdır.
E) Tekrarlanabilme özelliğine sahiptir.
20. Aşağıdakilerden hangisi, Ulusal Fen Eğitimi Standartlarına (NRC, National Researh Council, 1996; National Science Education Standarts) göre bilim okuryazarı bireylerin özellikleri arasında sayılamaz?
A) Problem çözme becerisine sahip olma B) Bilimsel süreç becerilerine sahip olma C) FTTÇ ilişkisini algılayabilme
D) Her türlü teknolojik gelişime açık olma E) Karar verme becerisi gelişmiş olma
368
1. Bilimin çeşitlilik özelliğine göre bilim herkese açıktır, herhangi bir kişiden ya da kurumdan izin almaya gerek yoktur. Yani, bilimsel çalışma hiç kimsenin tekelinde de- ğildir. İsteyen herkes (kişi ya da kurum) bilimsel çalışma yapabilir. Bilimsel çalışma için dil, din, ırk, ülke sınırla- ması da yoktur.
Cevap B
2. Bilimsel bilgi üretme sürecinde devamlılık vardır, hiçbir zaman durmaz. Dinler, krallar, imparatorlar bilimsel ça- lışmaları yasaklamış bile olsalar, bilgi üretimi hiç durma- mıştır; bundan sonra da durmayacaktır.
Cevap C
3. Bilimsel bilginin özellikleri; uygulanabilir olması, değişik- liklere ve yeniliklere açık olması, akıl ve mantık ilkeleri- nin kullanılması ve olgusal olmasıdır.
Cevap A
4. Bilimsel bilgi yeni gözlemler ve var olan gözlemlerin ye- niden yorumlanması ile değişebilir. Bilimsel bilgi güve- nilir ve uzun süreli olmasına rağmen tam doğru ya da kesin değildir. Bu bilginin içerdiği gerçekler, teoriler ve kanunlar yeni kanıtlarla yeniden yorumlanıp değişebilir.
Cevap E
5. Ulusal Fen Eğitimi Standartlarına (NRC, National Rese- arch Council, 1996; National Science Education Stan- dards) göre bilim okuryazarı bireylerde; eleştirel dü- şünme becerisi gelişmiş kavramları bilen ve kavrayan, bilimde genel olarak kabul edilen teorileri kullanma kabi- liyetine sahip olabilme özelliği bulunmalıdır.
Cevap C
6. Doğruluğu herkesçe kabul edilmiş tek bir bilimsel yön- tem olmamasına karşın genel olarak uygulanan bilimsel yöntem basamakları şöyledir:
• Problemin belirlenmesi
• Problem ile ilgili verilerin toplanması
• Verilere dayanarak hipotezin kurulması
• Hipotezle ilgili olan diğer gözlenebilir olayları test etmede yardımcı olabilecek durumları belirleme
• Hipotezin sınanması
• Değerlendirme ve sonuç çıkarma: Hipotezleri kabul etme, red etme veya değiştirme
Cevap E
7. Kitabın ağırlığının ölçülerek sayılara dökülmesi nicel bir gözlem, kitabın ağır olduğunun ifade edilmesi ise nitel bir gözlemdir.
Cevap D
8. Yapılan deneyde suda çözülen tuz miktarı sıcaklığa bağ- lıdır. Sıcaklık ise tuz miktarından bağımsız bir şekilde değişmektedir.
Cevap C
9. Hiçbir teori yanlışlığı kanıtlanamaz değildir. Bilimin do- ğasında yanlışlanabilirlik ilkesi önemli yer tutmaktadır.
Cevap E
10. Bilimsel yöntemin öğrencilerin eğitiminde uygulanması öğrencilere sorgulama, eleştirel düşünme ve olasılıklı düşünme yeteneklerini kazandırır. Ayrıca bireyler ara- sında olumlu davranışlar gelişmesini de sağlar.
Cevap D
ÇÖZÜMLER
369
11. IV. öncülde yer alan önerme yanlıştır. Çünkü bilim sade- ce gözlemler sonucu elde edilen verilerin sayılara dökül- mesi ile oluşmaz.
Cevap C
12. Bilim herkese açıktır, herhangi bir kişiden ya da kurum- dan izin almaya gerek yoktur. Yani, bilimsel çalışma hiç kimsenin tekelinde değildir. İsteyen herkes (kişi ya da kurum) bilimsel çalışma yapabilir. Bilimsel çalışma için dil, din, ırk, ülke sınırlaması da yoktur. Burada bilimin çeşitlilik özelliğinden bahsedilmektedir.
Cevap A
13. Bireyin sadece sözlük anlamı olarak bilimdeki kavramla- rı yerinde kullanması değil, bireyin konuşabilmesi, oku- yabilmesi ve anlamlı, fakat teknik dışı metinler yazabil- mesidir. Diğer formdan farkı, ilkinin pasif, bu formun ise aktif olmasıdır.
Cevap D
14. Hipotez, bir önermedir, bir tahmindir. Kesin olması dü- şünülemez.
Cevap D
15. Bilimsel bilginin geçerliği ve kesinliği her an, isteyen her- kes tarafından denetlenebilir. Zaman içerisinde yanlış olduğu anlaşılan bilgiler kendiliğinden ayıklanır; yanlış bilgilerin yerine yenisi konulur. Burada bilimin ayıklanma özelliğinden bahsedilmektedir.
Cevap D
16. Teoriler ve kanunlar bilimsel bilgiden farklıdır. Kanunlar;
doğadaki olgunun algılanan ya da gözlenen ilişkilerinin tanımlanmasıdır. Teori ise doğal olgular arasındaki iliş- kinin mekaniksel açıklamalarından sonuç çıkarımlarıdır.
Cevap C
17. Yaratıcılık, alan yazında problem çözme becerisi olarak görülmekle beraber; gerçekte yaratıcı performansı, prob- lemi fark etmeyi, farklı düşünmeyi ve çözüm geliştirmeyi gerektirmektedir. Özellikle de problemi fark edebilme, yaratıcı süreçte son derece önemli rol oynamaktadır.
Birey açısından yaratıcılık, bireyin mevcut bilgilerinden yeni bilgiler üreterek yeni bileşenlere erişmesi, yaratıcı ürünler üretmesi anlamı taşımaktadır.
Cevap B
18. Bazı durumlarda bilim insanları arasında belirli problem- lerin çözümünde veya araştırılmasında farklı yöntemler izlenebilir. Bu farklılık, yapılan çalışmaların bilimselliğine gölge düşürmez. Aksine çeşitliliği artırır.
Cevap A
19. Bilimsel bilginin faydalı olma gibi bir kaygısı bulunma- maktadır. Bilimin en önemli motivasyon kaynağı merak- tır. Elde edilen bilgiler daha sonra faydalı uygulamalara kapı açabilir.
Cevap D
20. Diğer seçeneklerdeki özellikler Ulusal Fen Eğitimi Stan- dartları arasında bulunmakla birlikte D seçeneğinde bu- lunan “Her türlü teknolojik gelişime açık olma” özelliği bu standartların arasında bulunmamaktadır.
Cevap D
370
1.
I. Çeşitlilik II. Süreklilik III. Ayıklama
Yukarıda verilenlerden hangileri çağdaş bilim özelliklerindendir?
A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III
D) II ve III E) I, II ve III
2. Aşağıdakilerden hangisi bilimsel bilginin özelliklerinden değildir?
A) Evrenseldir.
B) Uygulanabilirdir.
C) Olgusaldır.
D) Değişmezdir.
E) Nesneldir.
3.
I. Bilimsel bilginin doğası deneye dayalıdır.
II. Bilimsel bilgi teori kökenlidir.
III. Bilimsel bilgi kesin bilgidir.
Bilimsel bilgi ile ilgili yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III
D) II ve III E) I, II ve III
4. Bilim insanlarının aynı verilerle aynı yöntemle çalışmalarına rağmen farklı sonuçlar elde etmesi bilimsel bilginin hangi özelliğini ifade etmektedir?
A) Olgusal B) Sübjektiflik C) Evrensellik D) Tekrarlanabilirlik E) Değişebilirlik
5.
I. Zaman içinde değişir, farklılaşır, yetersiz görülerek ortadan kaldırılabilir.
II. Tüm dünyada kabul edilen kurallardır.
III. Gözlenen olaylar arasındaki ilişkiyi betimleyici örneklerdir.
Yukarıdakilerden hangileri teorilerin özelliklerinden değildir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II
D) II ve III E) I, II ve III
6. Denenmeye, doğru ya da yanlışlığı açısından kanıtlanmaya muhtaç olan genelleme veya önermelerdir.
Yukarıda ifade edilen özellik bilimsel açıklamanın ögelerinden hangisine aittir?
A) Hipotez B) Olgu C) Teori
D) Kanun E) Kavram
7.
I. Probleme çözüm önermelidir.
II. Deney ve gözlemlere açık olmalıdır.
III. Literatüre uygun olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri hipotezin özelliklerindendir?
A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III
D) II ve III E) I, II ve III
8. “Periyodik cetvelde 120’ye yakın element olduğu bilinmektedir. Yaklaşık olarak 100 element yeryüzünde, geriye kalanlar ise laboratuvar ortamında elde edilmiştir. Bunlara ilave olarak bilimsel çalışmalar sonucunda yeni elementler bulunabilir.”
Dersinde yukarıdaki ifadeleri kullanan bir öğretmen, bilimsel bilginin hangi özelliğinden bahsetmektedir?
A) Doğrulanabilme B) Uygulanabilirlik
C) Değişebilme ve kendini yenileyebilme D) Tekrarlanma
E) Evrensellik
9. “Periyodik tabloda bütün elementler sembollerle ifade edilir.” ifadesi ile bilimsel bilginin hangi özelliğine vurgu yapılmıştır?
A) Doğrulanabilme B) Uygulanabilirlik
C) Değişebilme ve kendini yenileyebilme D) Tekrarlanma