HABER BÜLTENİ
25 Temmuz 2007
Haber Özetleri
Irak
ABD, Irak ve İran'ın, Irak'ın güvenliği konusundaki görüşmeleri ileri götürmek amacıyla alt komite oluşturacakları açıklandı. Amerikalı büyükelçi Ryan Crocker, ABD ile İran arasında, Irak'ta büyükelçilikler düzeyinde yapılan görüşmelerin ardından düzenlenen basın toplantısında, süreci ileriye götürmenin yollarını görüştüklerini, tarafların bu çerçevede alt komite kurulması konusunda uzlaşmaya vardıklarını söyledi. İran'ın Irak'taki militanlara verdiği desteğin, taraflar arasındaki ilk tur görüşmelerinin yapıldığı mayıs ayından bu yana arttığını ifade eden Crocker, üçüncü tur görüşmelerin olup olmayacağı konusuna açıklık getirmedi. İki ülke arasında Irak konusundaki görüşmenin ilk turu 28 Mayısta yapılmıştı. (AA)
Irak Parlamentosu yabancı şirketlere ülkede petrol rafinerisi kurma ve işletme izni veren yasayı kabul etti. Irak Parlamentosunda, "Hampetrol Yatırım ve Arıtım Yasası" başlığıyla kabul edilen yasaya göre, gerek merkezi gerek bölgesel hükümetler yabancı şirketlerle rafineri kurma ve işletme konusunda sözleşme yapmaya yetkili olacak. Yasayla, Irak Petrol Bakanlığı Irak topraklarında yabancı şirketlerce kurulacak rafinerilerine ihraç fiyatından yüzde 1 iskontoyla ham petrol sağlamayı taahhüt ediyor. Rafineri yasasının kabul edilmesine rağmen, yabancı şirketlerin çıkmasını sabırsızlıkla beklediği, Irak petrollerinin işletilmesinin şartlarını düzenleyen hidrokarbon yasa tasarısı ise parlamento gündemine alınmayı bekliyor. (TRT)(EL-HAYAT GAZETESİ)
Amerikan Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Operasyonlar Komutan Yardımcısı Tuğgeneral Robert H. Holmes, Türkiye'nin Irak’ın kuzeyinde Türkiye'ye saldıran PKK teröristleriyle mücadelesiyle ilgili olarak, ''tek başına askeri çözümün işe yaramayacağını, diplomatik çaba da gösterilmesi gerektiğini'' söyledi. Tuğgeneral Holmes, New York'ta Yabancı Basın Merkezi'nde Türk gazetecilerin terör örgütü PKK'nın Irak sınırını geçerek Türkiye'ye saldırması ve Türkiye'nin buna karşı sınır ötesi harekât düzenlemesi olasılığıyla ilgili sorularını yanıtladı. "Bölgede terör ve şiddete başvuran gruplarla bu mücadeleyi tek bir ülkenin değil, çok sayıda ülkenin bir araya gelerek, bölgesel bir güvenlik anlayışıyla yapmaları gerektiği" görüşünü savunan Holmes, "Öncelikle diplomatik yollara başvurmamız gerek", diye konuştu. Tuğgeneral Holmes, "sorunların çözümünde sadece askeri değil siyasi, mali, sosyo-ekonomik araçların da kullanılabileceğini" söyledi.
Tuğgeneral Holmes, Türkiye'nin olası sınır ötesi operasyonuna ABD'nin nasıl
bakacağının sorulması üzerine, "böyle bir durumun Irak ve ABD için sıkıntı doğuracağını ve kolay olmayacağını" belirtti. Holmes, "bu kapsamda ABD'nin diplomatik çabaların önemine inandığını" ifade ederek, ''Bizler Amerikan askerleri olarak tüm siyasi ve diplomatik yolları tüketmeden askeri çözüme başvurmayı hiç düşünmeyiz. Askeri çözüme başvurunca bu başka sorunları ve sonuçları beraberinde getiriyor", dedi. (AA)
Irak'taki Amerikan komutanlığının, Savunma Bakanlığına (Pentagon) Amerikan birliklerinin 2009 yazına kadar kalmalarını öngören plan sunduğu öne sürüldü. New York Times gazetesinin yazdığına göre, planda Amerikan birliklerinin Bağdat ve bazı bölgelerde 2008 yazına kadar asayiş ve güvenliği tesis edebileceği, bütün ülkede kalıcı güvenliğin sağlanabilmesi için de ondan sonra bir yıl daha gerekeceği görüşü savunuluyor. Gazete, planın Irak'taki Amerikalı komutan General David Petraeus ve Büyükelçi Ryan Crocker tarafından hazırlandığını yazdı. (AA)(AFP)
Irak Çalışma Grubu Başkanı Baker Hamilton BBC Televizyonuna yaptığı açıklamada; Irak güvenlik güçleri ve Iraklı siyasi liderlerin Irak’ı yönetmeye hazır olmadıklarını söyledi.(www.badhdad-newspaper.com)
Erbil’de dün sözde Kürt parlamentosunda petrol ve doğal gaz yasası görüşüldü. Sözde Kürt parlamentosundaki görüşmelerde KDP ve KYB arasında yoğun tartışmalar yaşandı. Tartışmalar sonucunda KYB’li üyeler parlamento salonunu terk etti. Birlikte hareket etme kararı alan iki Kürt grubunun arasında fikir ayrılıklarının yeniden su yüzüne çıktığı belirtiliyor.
(www.azzaman.com) (www.radiosawa.com)
Kerkük’e Irak hükümeti tarafından gönderilen kriz heyetinin, kentte meydana gelen son patlamalarda ölen ve yaralanan kişilerin ailelerine para dağıttığı belirtildi. Kerkük’e gönderilen heyete Irak İçişleri Bakan Vekili Ahmet El-Hafaci ve birçok Iraklı yetkilinin katıldığı kaydedildi. Ancak Irak hükümeti, Emirli’de 154 Türkmen’in hayatını kaybettiği saldırıyla ilgili henüz bir girişimde bulunmamıştır. (www.almadapaper.com)
Irak'ın başkenti Bağdat'ın doğu kesiminde, Amerikan ve Irak askerlerinin ortak düzenlediği operasyonda en az 6 kişinin öldüğü, 10'unun yaralandığı bildirildi.
Öte yandan ABD, Bağdat'ın kuzeyinde El Kaide'ye karşı düzenlenen 3 operasyonda 20 teröristin yakalandığını bildirdi. (AA)
Ortadoğu
ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice’ın, 30 Temmuzda başlayacağı Ortadoğu gezisinde, Mısır, Suudi Arabistan, İsrail ve Filistin'de temaslarda bulunacağı bildirildi. (AA)
İsrail Başbakanı Ehud Olmert'in, Filistin Başbakanı Mahmut Abbas'a, Filistin devleti kurulması için bir ön görüşme önerdiği ileri sürüldü. Haaretz gazetesinin haberine göre, Batı Şeria ve Gazze'deki toprakların yüzde 90'ı üzerinde bir Filistin Devleti kurulması için taraflar önce bir "İlkeler Anlaşması"
hazırlayacak. İlkeler Anlaşması, Filistin Devletinin kurumları, ekonomisi, İsrail ile gümrük ilişkilerini çizecek. Bu anlaşmanın ardından, Filistin devletinin sınırları, Batı Şeria ile Gazze arasındaki geçişin nasıl sağlanacağı gibi konular üzerinde pazarlık yapılacak. Haaretz, öneriye Filistin tarafından henüz bir cevap gelmediğini duyurdu. Mısır ile Ürdün dışişleri bakanlığı da İsrail'e giderek, Olmert'e Arap Birliği'nin barış önerisini anlatacak. (TRT)
Ortadoğu Dörtlüsü'nün yeni temsilcisi İngiltere eski Başbakanı Tony Blair, bölgeye gerçekleştirdiği ilk ziyareti sürdürüyor. Blair, Amman'dan sonra geçtiği Kudüs'te, Pazartesi gününden bu yana İsrailli ve Filistinli liderlerle bir araya geliyor. Dün sabah önce İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Perez'le görüşen Blair, daha sonra Ramallah'a geçerek, Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas ve Başbakan Selam Feyyad'la görüştü. Blair, hem Perez, hem de Feyyad'la yaptığı görüşmelerin ardından düzenlenen ortak basın toplantılarında, barış için bir şans olduğu umudunu dile getirdi. Bu çerçevede, İsrail Başbakanı Ehud Olmert ile de görüşmesi beklenen Blair, bugün bölgeden ayrılacak. (TRT)
ABD Başkanı George W. Bush ve Ürdün Kralı Abdullah, dün Washington'da Orta Doğu barış sürecini görüştü. Kral Abdullah, Beyaz Saray'da dün akşam katıldığı yemekte Bush'tan İsrailliler ile Filistinliler arasındaki barış görüşmelerinin yeniden başlatılması çabalarını artırmasını istedi. Ürdün'ün Washington Büyükelçiliğinden yapılan açıklamada, Kral Abdullah'ın, özellikle Bush'un barış sürecini ilerletmek için uluslararası toplantı yapılmasına yönelik yakın zamandaki çağrısından sonra, ABD'den gelecek haftalarda ve aylarda çabalarını artırmasını istediği kaydedildi. Abdullah'ın yemekte ayrıca, İsrail'in de barış için çok ciddi bir konu olan güven ortamını yaratmak için önlemler almasını istediği belirtilen açıklamada, Kralın adil ve kapsamlı barışın, taraflar arasındaki tüm sorunlara değinen bir çözümden çıkması gerektiğini ifade ettiği bildirildi. Açıklamada, Abdullah'ın Bush ile Irak ve ikili ekonomik ilişkileri de ele aldığı belirtildi. ABD Ulusal Güvenlik Konseyi Sözcüsü Gordon Johndroe de Bush'un Kral Abdullah ile bir araya geldiği yemekten sonra yaptığı açıklamada, Bush'un barış ve güvenlik içinde de yan yana yaşayan bir İsrail ve Filistin devletinin kurulmasına ilişkin tutumunun değişmediğini söyledi. (AA)(REUTERS)
Batı Şeria'nın Nablus kentindeki El Neceh Üniversitesi'nde, Hamas ve El Fetih yandaşları arasında çatışma çıktı. Tarafları ayırmaya çalışan Filistin güvenlik güçlerinin ateş açması sonucu 3 öğrenci yaralandı. Hastane kaynakları, biri başından vurulan 3 öğrencilerin, gerçek mermiyle yaralandığını kaydetti.
Çatışmaların, kampüste oturma eylemi yapan Hamas yandaşlarının örgütün bayraklarını açması ve El Fetihlilerin de bunların kaldırılmasını istemesi üzerine başladığı belirtildi. Görgü tanıkları, olayın çatışmaya dönüşmesi üzerine, güvenlik güçlerinin üniversiteye girerek ateş açtığını söyledi. Rektör Rami Hamdallah, Hamas'ın Gazze'nin kontrolünü ele geçirmesinden sonra, üniversitedeki siyasi yasağa uymadığını söyledi. (TRT)
İran Milli Güvenlik Yüksek Konsey Sekreteri Ali Laricani’nin yardımcısı Cevad Vaidi, AB Dış Siyaset Komisyon Sorumlusu Solana’nın yardımcısı Olli Heinonen’le bugün yaptığı görüşmenin neticesini olumlu olarak değerlendirdi.
Viyana'da Heinonen’le gerçekleşen ikinci tur görüşmeleri değerlendiren Vaidi, söz konusu görüşmede, daha önce Tahran’da gerçekleşen 1.tur görüşmelerde
giderilemeyen konuların ele alındığını belirterek, görüşmelerin yapıcı geçtiğini söyledi. Görüşmelerde İran’ın barışçıl nükleer çalışmaları konusunda uzlaşmaya varıldığını belirten Vaidi, görüşmelerde başta İran’ın Arak ağır su reaktörlerinin denetiminin zamanı konusunda olmak üzere nükleer tesislerle ilgili birçok değişik konusunda anlaşmaya varıldığını söyledi. Vaidi açıklamasında, Arak ağır su reaktörlerinin 30 Temmuz tarihinde denetleneceğini söyledi. (MNA)
Kafkasya ve Orta Asya
Gürcistan'dan bağımsızlık ilan eden Güney Osetya'nın alacağı statünün belirlenmesi amacıyla oluşturulan komisyonun ilk toplantısını yaptığı belirtildi.
Başbakan Zurab Noğaydeli'nin başkanlık ettiği komisyon çalışmalarında, Oset temsilciler, muhalefet milletvekilleri, sivil toplum kuruluşları ve hükümet üyelerinin yer aldığı kaydedildi. Gürcistan'ın ayrılıkçı bölgelerden sorumlu Devlet Bakanı David Bakradze, yaptığı açıklamada, Güney Osetya'ya verilecek statüde üç ana kriter belirlediklerini, bunları ülkenin toprak bütünlüğünün korunması, insan haklarının güvence altına alınması, siyasi ve kültürel hayatın korunması olarak sıraladı. Bakradze, komisyon çalışmalarının yararlı olduğunu; ancak önlerinde uzun ve zorlu bir yol bulunduğunu kaydetti.
Öte yandan, bölgedeki sorunlara barışçıl çözüm üretmek amacıyla oluşturulan ve Gürcistan hükümetinin desteklediği "geçici idari birimin" yetkilisi Vladimir Sanakoyev, yaptığı açıklamada, ayrılıkçı rejimin lideri Eduard Kokoeti'nin bölge halkı tarafından artık istenmediğini ve görevini bırakması için aleyhinde kampanya başlatıldığını ifade etti. Vladimir Sanakoyev, Kokoeti rejiminin bölge barışının sağlanmasında ve ekonomik kalkınmanın önünde çok ciddi engel teşkil ettiğini kaydetti. Güney Osetya bölgesindeki sorunların barışçıl çözümü için çalışan Gürcü-Oset Karma Komisyonundaki Rus temsilci Yuri Popov'un, komisyon toplantılarının 1-3 Ağustosta Tiflis'te yapılmasını önerdiği bildirildi.
(AA)
Avrupa Birliği
Ankara, Fransa Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Denis Simonneau'nun Türkiye için kullandığı "imtiyazlı ortaklık" ifadesine itiraz ederek, AB sürecinin hedefinin tam üyelik olduğunu vurguladı. Dışişleri Bakanlığının konuya ilişkin soruya verdiği yanıtta, Simonneau'nun önceki günkü basın toplantısı sırasında genel seçimle ilgili soruya cevaben, "AB çerçevesindeki siyasi, ekonomik ve toplumsal reformların sürdürülmesinin Türkiye ile gerçekleştirmeyi amaçladıkları ayrıcalıklı ortaklık açısından önemli olduğu" yönünde bir ifade kullandığının öğrenildiği bildirildi. "Türkiye'nin AB sürecinin hedefi tam üyeliktir"
denilen açıklamada, bu hedefin AB Konseyi'nin 1999 Helsinki, 2002 Kopenhag, 2004 Brüksel zirvelerinde aldığı ortak kararlarda belirlendiği ve Türkiye'nin müzakere sürecinin de bu hedef doğrultusunda ilerlediği belirtildi.
Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Denis Simonneau, Türkiye'deki seçim sonuçlarıyla ilgili yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin, Türkiye için önerdiği "imtiyazlı ortaklık" teklifini bir kez daha gündeme getirerek, "Bizim bu ülke ile yapmak istediğimiz imtiyazlı ortaklık için reformların devam etmesi çok önemli" demişti. (AA)
Diğer Haberler
Pakistan'ın Kuzeybatı Sınır Eyaleti'ne bağlı Bannu kentinde kimliği belirlenemeyen saldırganlarca düzenlenen füze saldırısında en az 9 kişinin öldüğü, 35 kişinin yaralandığı bildirildi. (AA)
Afganistan'ın güneyinde son üç günde düzenlenen hava akınları ve çıkan çatışmalarda 75'ten fazla militanın öldüğü bildirildi. Koalisyon birliklerinin Helmand eyaletinde yeni bir operasyon başlattığı bildirildi. (AA)
Hindistan hükümetinin, ABD ile sivil nükleer işbirliğini öngören anlaşmayı onayladığı bildirildi. Dışişleri Bakanı Pranab Mukherjee, güvenlik ve siyasi işler komisyonlarının ortak toplantısından sonra gazetecilere, anlaşmanın onaylandığını söyledi. ABD ile Hindistan arasında anlaşmanın teknik detaylarına ilişkin görüşmeler geçen hafta Washington'da yapılmıştı.
Anlaşmanın detayları hakkında henüz açıklama yapılmamış, ancak Washington'daki görüşmelerden sonra yayımlanan ortak açıklamada, "önemli ilerleme" kaydedildiği bildirilmişti. Anlaşmanın şimdi ABD Kongresi tarafından onaylanması gerekiyor. İki ülke arasında 2 yıl önce ilke olarak varılan anlaşma ABD'nin, Hindistan'a sivil nükleer yakıt ve bilgi vermesine olanak sağlıyor.
Anlaşma, buna karşılık, Hindistan'ın sivil nükleer programını kısmen uluslararası denetime açmasını öngörüyor. (AA)(REUTERS)
Libya Dışişleri Bakanı Muhammed Abdürrahman Şalgam, HIV davasından mahkûm olan Bulgar hemşirelerle Filistinli doktoru, Avrupa Birliği ile iş birliği anlaşması imzaladıktan sonra ülkelerine gönderdiklerini söyledi. Şalgam, gazetecilere yaptığı açıklamada, "Libya ile AB arasında, aralarındaki işbirliğini artırmak ve geliştirmek için bir iş birliği anlaşması imzalanmıştır. Anlaşma Libya ile Avrupa Birliği arasında tam işbirliği ve ortaklığı ihtiva etmektedir", dedi. Libyalı Bakan, AB Komisyonunun dış ilişkilerden sorumlu üyesi Benita Ferrero-Waldner ile imzalanan anlaşmada, HIV kapan çocukların Avrupa hastanelerinde ömürleri boyunca tedavilerinin üstlenilmesi ve çocukların virüsü kaptıkları Bingazi hastanesiyle kentteki bir başka hastane ve tıp merkezinin geliştirilmesi için yardımı içerdiğini söyledi. Dışişleri Bakanı, anlaşmada, AB'nin eğitim ve tarihi eserler için yardımının yanı sıra yasa dışı göçle mücadele için ülkenin kuzey ve güney sınırlarındaki güvenliğin sağlanmasına desteğinin de öngörüldüğünü açıkladı. (AA)
Pew Araştırma Merkezi adlı Amerikan kuruluşunun yayımladığı yeni "küresel eğilimler" raporunda, Türk halkının yüzde 77'sinin, ABD'yi potansiyel askeri tehdit olarak gördüğü belirtildi. Nisan-Mayıs aylarında 47 ülkede yapılan anketin verilerinden yararlanılarak hazırlanan raporda, Türk halkının yüzde 64'ünün de ABD'yi Türkiye'ye yönelen en büyük tehdit kaynağı olarak değerlendirdiğine işaret edildi. Türklerin tehditler listesinde ABD'yi, yüzde 13 ile Irak, yüzde 9 ile Rusya ve yüzde 6 ile İran izledi. (AA)
Dünya Basını
Daily Telegraph'ın yer verdiği habere göre, İngiltere Başbakanı Gordon Brown, bugün milletvekillerini bu sürenin uzatılması yolunda ikna etmeye çalışacak. Hükümet, bu sürenin artırılmasını gündeme getirmekle beraber ne kadar artırılmasını istediği yolunda bir öneri dile getirmiyor, daha çok yeni bir terörle mücadele stratejisi kapsamında, yeni seçenekler belirleme amacında.
Önerilerden biri bu süreyi belirleme yetkisinin yargıçlara verilmesi. Hükümetin, 2005 yılında 90 gün gözaltı süresi teklifinin reddedilmesinden bu yana, 28 gün sınırının yetersiz olduğu yolunda kaygılar bulunuyor. Gordon Brown'un bugün ayrıca dinlenen telefon kayıtlarının mahkemeye kanıt olarak sunulmasına ilişkin kuralı da yeniden gözden geçirmeyi önermesi bekleniyor.
Guardian gazetesi ise manşetten Muhafazakâr Parti üyelerinin parti başkanı David Cameron'a sırt döndükleri haberini duyuruyor. Gazetenin haberine göre ICM şirketinin kamuoyu anketi, İşçi Partisi'nin Muhafazakâr Parti'nin altı puan önünde olduğunu gösteriyor. Guardian ve ICM'in ortaklaşa yaptıkları ankete göre, David Cameron, partisi içindeki popülaritesini kaybetmiş görünüyor.
Anket, Cameron'ın partiye artık yeni destek de toplayamadığını gösteriyor.
Hem İşçi hem de Muhafazakâr Partililer, Gordon Brown'un hükümete değişim getirdiği konusunda hemfikirler. Ankete göre ayrıca halkın büyük bölümü seçimlerin sonbaharda ya da gelecek baharda düzenlenmesinden yana, yüzde 57'si de bir yıl içinde yapılmasını istiyor.
Financial Times'a baktığımızda ise 22 Temmuz seçimlerindeki yenilgiye rağmen, Cumhuriyet Halk Partisi lideri Deniz Baykal'ın istifa etmeyeceğine ilişkin bir haber göze çarpıyor. CHP lideri Baykal 36 saat süren suskunluğunu bozarak istifa etmeyeceğini açıkladı. Baykal partisine asıl şimdiki meclis içinde ihtiyaç olduğunu vurguladı ve "CHP, bu ülkenin siyasi güvencesidir", diye konuştu. Temel olarak sosyal demokrat bir parti olan CHP, son yıllarda Kemalizme daha çok yaklaştı ve daha otoriter, esneklikten uzak bir yapıya büründü. Bazı yorumculara göre CHP'nin seçimdeki kayıplarının temelinde kısmen de olsa, orduya yakın durması yatıyor. İngiltere gazetelerinde bu sabah tüm gündemi meşgul eden bir konu öne çıkıyor, Libya'da yüzlerce çocuğa kasten HİV virüsü bulaştırmaktan suçlu bulunan ve sekiz yıl süren hapis hayatının altından özgürlüklerine kavuşan sağlık çalışanları. Karar, Avrupa Birliği'nin dış ilişkilerden sorumlu üyesi Benito Ferrero Waldner ile Fransa Cumhurbaşkanı'nın eşi Cecilia Sarkozy'nin bizzat Libya'ya gitmeleri ardından açıklanmıştı.
Financial Times, "Tutsaklar serbest kaldı ama Avrupa Birliği, Libya'ya daha fazla reform için bastırmalı" yorumunu yapıyor. Bu olay, Avrupa Birliği'nin ortak dış politikası açısından gerçek bir başarıdır, üstelik bu başarı yıllar süren çabaların ardından geldi. Sağlık çalışanlarının serbest kalmaları, Avrupa Birliği'nin yoksul ve daha güçsüz üyeleri için nasıl bir anlam taşıdığını da gösterdi. Bulgaristan'ın Avrupa Birliği'nin yaptığını tek başına başarması mümkün değildi. Varılan anlaşmayla Avrupa Birliği, Libya'ya sağlık harcamalarında kullanılmak üzere 2, 5 milyon avro yardımda bulunacak.
Ancak anlaşmada Libya'da ülke içi reformlar yapılması yolunda bir madde bulunmuyor. Avrupa Birliği, üyelik müzakerelerine katılmayan ülkelerle de ilişkisini geliştirecek adımlar atmalı. Yine Financial Times'ta dikkat çeken bir diğer habere göre ise "İran ile Amerika Birleşik Devletleri, 1979'dan bu yana
sınırlı olan ilişkilerin daha da ilerletilebilmesine olanak verebilecek bir hazırlık içinde." İran ve Amerika Irak'ın güvenliğini tartışmak üzere ortak bir komite oluşturmayı planlıyor. Bağdat'ta yedi saat süren görüşmelerin ardından İranlı ve Amerikalı yetkililer, kararı ilan ettiler. Ancak Amerikalı yetkililer, İran'ın Şii milislere desteğini artırdığına dikkat çekerek Tahran'ın Irak'ta istikrarın sağlanması için çalıştığını bekleyip görmekten yana olduklarını dile getirdiler.
