Ba§anh Penetran ve Non-Penetran Glokom Cerrahilerine E§lik Eden Aksiel Uzunluk Degi§iklikleri•

(1)

T. Oft. Gaz. 32, 674-679,2002

Ba§anh Penetran ve Non-Penetran Glokom Cerrahilerine E§lik Eden Aksiel Uzunluk Degi§iklikleri•

Onder Uretmen (*),Be/gin Deli(**), Halil Ate§(*), Kutay Andar; (***)

OZET

Ama~: Penetran ve non- penetran glokom cerrahisinden sonra ortaya 91kan aksiyel uzunluk degi§ikliklerini degerlendirmek ve bunlara etki eden fak!Orleri saptamak.

Yiintem: Prospektif 9ah§mam1za non- penetran glokom cerrahisi ge9iren 24 olgu ile penet- ran glokom cerrahisi ge9iren 14 olgu dahil edildi. Tiim olgulara operasyon oncesi ve sonras1 1.

ayda aksiyel uzunluk ve refraksiyon iil9iimii yapild1. Her olgunun operasyon oncesi ve sonras1 goz i9i basm9 diizeyleri ve kulland1klan glokom ila9lan kaydedildi. · ·

Sonu~lar: Non- penetran glokom cerrahisi ge9iren olgularda pre- operatif ortalama aksiyel uzunluk 23.25±1.14 mm idi, operasyon sonras1 23.07±1.10 mm'ye geriledi (p= 0.008). Penetran glokom cerrahisi ge9iren olgularda operasyon oncesi ortalama aksiyel uzunluluk 23.06±1.28 mm idi, post- operatif donemde 22.87±1.13 mm'ye geriledi (p= 0.006). Gen9 olgularda, ortalama pre- operatif GiB- post- operatif GiB farki fazla olanlarda ve ortalama pre- operatif GiB degeri yiiksek olanlarda aksiyel uzunluk azalmasmm daha belirgin oldugu tespit edildi (Sll'aSI ile p= 0.001, p=0.013 ve p= 0.011). Penetran cerrahi grubundaki olgular ile non- penetran cerrahi grubundaki olgular aksiyel uzunluk degi§imi a9Ismdan kar§Ila§tmldigmda, bu iki grupta saptanan aksiyel. uzunluk degi§im miktarlanmn birbirinden farkli olmad1g1 tespit edildi (p>0.05).

Tarti§ma: Gerek penetran gerekse non- penetran glokom cerrahisi sonrasmda opere olan gozlerde aksiyel uzunluk degi§imleri olmaktad1r. Bu olgular katarakt operasyonu ge9irdiklerin- de, saptami§ oldugumuz bu degi§imlerin intraokiiler lens giicii hesaplamasma etkisi olabilir.

Anahtar Kelimeler: trabekiilektomi, aksiyel uzunluk, non- penetran cerrahi

SUMMARY

Axial Length Change Accompanying Successful Penetrating and Non-Penetrating

Glaucoma Surgery ·

Purpose: To evaluate change in axial length measurement after successful penetrating and nonpenetrating glaucoma surgery and to determine the factors affecting these changes.

Methods: Fourteen cases who underwenttrabeculei:tomy and twenty- four cases who un- derwent nonpenetrating glaucoma surgery were included in this prospective study. Refraction and axial length measurements were performed in all cases pre- operatively and post- operati- vely at 1st month. IOP levels and the number of anti- glaucomatous medications were recorded for each case both pre- operatively and post- operatively.

(*) Uz. Dr., Ege Dniversitesi Trp Faki.iltesi GOz Hastahklan Anabilim Dah, izmir (**) Asis. Dr., Ege Dniversitesi Ttp Fakliltesi GOz Hastahklan Anabilim Dah, izmir (***) Prof. Dr., Ege Dniversitesi Trp Faktiltesi GOz Hastahklan Anabilim Dab, izmir + Bu ~ah§ma 35. TUrk Oftalmoloji Dernegi Ulusal Kongresi'nde (2001, izmir) suntilmu§tur.

Mecmuaya Geli§ Tarihi: 14.11.2001 Duzeltmeden Geli§ Tarihi: 21.03.2002 Kabul Tarihi: 22.06.2002

(2)

Ba§anh Penetran ve Non-Penetran Glokom Cerrahilerine E§lik Eden Aksiel Uzunluk Degi§iklikleri 675

Results: In cases underwent nonpenetrating glaucoma surgery, mean axial length measurement was 23.25±1.14 mm pre- operatively and decreased to 23.07±1.10 mm post- operatively (p=0.008). In cases underwent penetrating glaucoma surgery, mean pre- operatively axial length measurement was 23.06±1.28 mm and decreased to 22.87±1.13 mm mm post- operatively (p=0.006). In younger cases, in cases with greater mean pre- operative lOP levels and in cases in whom pre and post- operative lOP difference was greater axial length decrease was more sig- nificant (p=O.OOl, p=O.Oll ari.d p=0.013 respectively). When we compare the changes in axial length measurements between cases underwent penetrating surgery and cases underwent nonpenetrating surgery, we determined that these two groups were not different regarding changes in axial length measurements (p>0.05).

Discussion: Axial length changes were determined in cases who underwent successful penetrating and nonpenetrating surgery. These axial length changes may have an influence on intraocular lens calculations when these patients undergo cataract extraction.

Key Words: trabeculectomy, axial length, nonpenetrating surgery

GiRi~

Glokom tedavisinde antiglokomatoz ila9lar ile he- def goz i9i basmca (GiB) ula§Ilamadigmda cerrahi tecta- vi giindeme gelmektedir. Trabekiilektomi (TE), ilk uy- guland1g1 1960' lardan bu yana glokomun cerrahi tedavi- sinin altm standartl olmu§tur (1). TE sonras1 geli§ebilen hiferna, On kamara sigla§rnasi, On segment enflamasyo- nu ve hipotoni gibi komplikasyonlardan ka9mmak ama-

Cl ile viskokanalostomi ve derin sklerektorni gibi non- penetran cerrahi teknikler geli§tirilmi§tir (2).

Katarakt ve glokomun kombine birlikteliginde tecta- vi her birinin ayn ayn tedavisinden daha karma§Ik bir durum yaratmaktad1r (3). Kombine katarakt ekstraksiyo- nu, goz i9i lens implantasyonu ve TE kontrol edilemeyen glokomlu ve katarakth olgularm tedavisinde 90k iyi sonu9lar vermektedir. Ancak baz1 olgularda once glo- ko_m cerrahisinin yapllmas1 sonra katarakt cerrahisine ge9ilmesi uygun olmaktad1r. Kimi olgularda ise gloko- ma e§lik eden lens kesafeti TE s1rasmda miidahale ge- rektirmeyecek dlizeydedir (4).

Glokomun progresyonu TE ile bliylik oranda kontrol altma ahnabilmektedir. Ancak bu olgularda cerrahi sonras1 komeal kurvatur ve aksiyel uzunluk degi§iklikleri ortaya ('Ikmaktad1r. Bu degi§iklikler ileride katarakt cerrahisi sonras1 psOdofakik refraksiyon degi§ikliklerine yo! a9makta ve olgular istenmeyen miyopi ile kar§Ila§- maktadlr (1,4). Non- penetran cerrahilerin bu yondeki etkileri konusunda elimizde bilgi bulunmamaktad1r.

Bu 9ah§mamizda, penetran ve non- penetran glokom cerrahileri sonrasmda aksiyel uzunlukta meydana gelen degi§iklikleri ve bunlara etki eden faktorleri ara§- tmnayl planladik.

GEREC:: ve YONTEM

Ege Universitesi T1p Fakiiltesi Goz Hastahklan kli-

nigine non- penetran veya penetran glokorn cerrahisi ge- 9irmek iizere kabul edilen toplam 38 olgu prospektif olarak incelendi. Olgulara maksimum tibbi tedavi veya laser tedavisine ragmen kontrol edilemeyen GiB ve op- tik sinir hasan veya anti- glokomat5z ila~lara sistemik ya da lokal yan etkilerinden dolay1 olan intolerans nede- ni ile cerrahi tedavi endikasyonu konuldu. Non- penetran cerrahi olaran derin sklerektomi + SK Gel (9apraz baglanm1§ sodyom hyaluronat) implantasyonu veya vis- kokanalaostomi uygulamrken, penetran cerrahi olarak tlim olgulara Cairns trabekiilektomi yap1ld1.

Cerrahi oncesi tlim olgulara gene! fiziksel ve labo- ratuar muayenenin yam s1ra refraksiyon, tonornetri, slit- lamp biomikroskopi ve oftalmoskopi bakrlan yap1ld1.

Aksiyel uzunluk (AU) 619limli aym cerrah (BD) tarafmdan kontakt teknik kullamlarak aplanasyon biometri probu (Sonogage Eye Scan, Cleveland, USA) ile yap1l- d1. Alt fornikse bir damla %0.5 proparacaine damlatii- masim takiben tekrarlamr sonu('lar elde edilinceye kadar ('Ok say1da aksiyeJ uzunluk 6J('timJeri yaplld1, OJ9lim ya- pan hekimin ve biometri cihazmm gi.ivenilirligini test et- mek amac1 ile ti.im olgulann opere olmayan g6zlerine de aym i§lemler uygulandl. Goz i>i baSlll\' m,umleri aksiyel uzunluk ol9limlinden yakla§Ik 10 dakika once ger-

>ekle§tirildi.

Trabekiilektomi cerrahileri aym cerrahi ekip (HA, KA) tarafmdan yaplld1. Olgularda list kadrandan fomiks tabanh konjonktival flep a91larak standart Cairns TE ya- plldl. Hi9 bir olguda intra- operatif veya post- operatif anti- metabolit uygulanmad1. TE sonrasmda 6 hafta siire ile giinde dort kez topikal steroid damla (prednizolon asetat %1) ve 10 giin siire ile glinde dort kez topikal antibiotik damla (tobramisin %0.3) kullamld1. Bu rejime ilk iii' glin topikal sikloplejik damla (siklopentolat %1) da eklendi. Gerek gortilen olgularda erken donemde la- ser ile siiti.irolizis yap1ld1.

(3)

676 Onder Dretmen, Bel gin Deli, Halil Ate§, Kutay Anday

Non penetran cerrahilerde list kadrandan forniks tabanh konjonktival flep a('rlmasrm takiben limbus tabanh dikdartgen parsiyel kalmhkta bir skleral flep hazrrlandr.

Ardmdan ikinci kez daha derin bir skleral flep kaldmldr ve bu flep eksize edildi. Schlemm kanalma ula§rldrktan sonra kanalm 9atrsr a('rldr. Viskokanalostomi tekniginde Schlemm kanalmm kesik u('lan yliksek viskoziteli viskoelastik madde ile geni§letildi. <;:rkanlan sleral flep balgesine de viskoelastik enjekte edildi ve dr§ skleral flep 10.0 naylon siitiirlerle srkrca kapatrldr. Derin skle- rektomi de ise Schlemm kanahmn s:atismm c,;:Ikanlmasi- m takiben kalan skleral yataga zamanla eriyebilen bir materyal olan SK Gel implante edildi ve dr§ skleral flep skleral flep 10.0 naylon siitiirler1e srkrca kapatrldr. Cer- rahi sonrasmda 6 hafta siire ile giinde dart kez topika1 steroid damla (prednizo1on asetat % 1) ve 10 giin siire ile giinde dart kez topikal antibiotik damla (tobramisin

%0.3) kullamldr.

Cerrahi Oncesi uygulanan muayene protokolti cerra- hi sonrasr I. ayda tekrarlandr. Post- operatif aksiyel uzunluk Dlc,;:timti srrasmda yine her iki g6ztin Olc,;:i.imi.i ya- prldr ve al('iim yapan hekime hangi gaziin opere oldugu belirtilmedi.

Olgular ya§, cinsiyet, cerrahi teknigi, cerrahi Oncesi ve sonrast GiB, GiB degi§imi, cerrahi Oncesi ve sonras1 refraksiyon, refraksion degi§imi, en iyi diizeltilmi§ gar- me keskinligi, cerrahi Oncesi ve sonras1 aksiel uzunluk degerleri, aksiyel uzunluk deger degi§imi ve bu degi§i- me etki eden faktarler a('rsmdan degerlendirildi.

istatistiksel analizler e§le§tirilmi§ Student t- testi, korelasyon analizi ve 90klu regresyon analizi ile ger('ekle§tirildi.

BULGULAR

<;:ah§maya dahil edilen 38 olgudan 24'tine non-penetran, 14'iine ise penetran (Cairns trabekiilektomi) glokom cerrahisi uygulandr: Non-penetran cerrahi ge('iren

olgulardan 15'ine derin sklerektomi + SK Gel implantas- yonu, 9'una ise viskokanalostomi yaplld1.

Non- penetran cerrahi grubundaki olgulann lO'u kadm, 14'li erkek, penetran cerrahi grubundaki olgula- nn ise 7'si kadm, 7'si erkek idi. Ortalama ya§m non- penetran cerrahi grubunda 63.20±13.02 (26-79 y!l), penetran cerrahi grubunda ise 52.30±18.26 (15-69 yrl) oldugu saptandr. iki grup arasmda ya§ ve cinsiyet 3('1- smdan istatistiksel olarak anlamh fark bulunmadr (p>0.05).

Non- penetran cerrahi grubundaki olgulann 14'ti primer a91k a91h glokom tamsr almr§ken, 8'i psadoeksfoliatif glokom, kalan 2'si de pigmenter glokom idi. Penet- ran cerrahi grubundaki olgulardan lO'u primer a('rk 3('lh glokom, 3'ii pigmenter glokom ve 1 'ide psadoeksfoliatif glokom tamlan almi§ti.

Olgulann gruplara gOre cerrahi Oncesi ve sonras1 GiB ve AU degerleri, GiB ve AU farklan Tablo 1 'de gOsterilmi§tir. Cerrahi sonrasmda her iki grupta da GiB'de cerrahi oncesindeki degerlere gore istatistiksel olarak anlamh bir azalma saptandr (p=0.03 ve p=O.OOOl). iki grup arasmda cerrahi ancesi ve sonrasr GiB ve GiB degi§imi a91smdan fark bulunmadr (p>0.05). Hi(' bir olgumuzda cerrahi sonrasr hipotoni geli§medi.

Refraksiyon kusuru a91Smdan non- penetran cerrahi grubunda 7 olguda degi§iklik olmazken, 11 olguda hiperopik (0.25-2.75 D arasr), 6 olguda da miyopik (0.25- 2.5 D arasr) degi§im izlendi. Penetran cerrahi grubunda 4 olguda degi§im saptanmazken, 5 olguda hiperopik (0.25-2.25 D arasr), 5 olguda da miyopik (0.25-1 D) de- gi§im saptand1. Her iki grupta da cerrahi tedavinin cerra- hi oncesindeki refraksiyon degerini anlamh bi9imde et- kilemedigi saptandr (p>0.05). Gruplar arasmda cerrahi Oncesi ve sonrast refraksiyon degeri ve refraktif degi§im a('rsmdan fark bulunmadr (p>0.05). Olgulann cerrahi Oncesi ve sonras1 refraksiyon degerleri ile refraksiyon farklan Tablo 2'de gosterilmi§tir.

Tablo 1. 0/gularm gruplara gore cerrahi oncesi ve sonras1 GiB ve AU degerleri ile GiB ve AU farklan

....

Pre· GiB Post- GiB P degeri GiB Fark Pre- AU Post- AU P degeri AUFark

(mmHg) (mmHg) (mmHg) (mm) (mm) (mm)

Penetran 23.53±6.72 12.53±4.64 P=O.OOl -10.07±6.76 23.06±1.28 22.87±1.13 P=0.006 -0.19±0.20 cerrahisi (14-34) (7-19) (-1- -20) (21.52-26.27) (21.5±25.57) (-0.02- -0.57) Non penetran 20.41±7.96 15.45±6.66 P=0.039 -4.95±11.15 23.25±1.14 23.07±1.10 P=0.008 -0.18±0.29

cerrahi (14-42) (7-32) (+15--35) (21.3-27) (21.25±26.78) (+0.12- -1.37)

P degeri P>0.05 P>0.05 P>0.05 P>0.05 P>0.05 P>0.05

Pre: cerrahi Oncesi, post: cerrahi sonrast, GiB: gOz iri basmq, AU: aksiyeluzunluk

(4)

Ba§anh Penetran ve Non-Penetran Glokom Cerrahilerine E§lik Eden Aksiel Uzunluk Degi§iklikleri 677

Tablo 2. Olgularm cerrahi Oncesi ve sonrasr refraksiyon degerleri ile refraksiyon farklan

TARTI~MA

Gtintimiizde gerek penetran gerekse non- penetran cerrahi y6ntemlerle glokomun progresyonu onlenebilmek- tedir. Ancak glokom cerrahisinin ka- tarakt ilerlemesini arttlnct etkisi nede- ni ile bu olgulann ileride katarakt cer- rahisi ge9irme riskleri artmaktad1r (5- 7). Olgulann katarakt cerrahisinden azami fayda saglamalan ancak goz i9i lens gliclinlin dogru olarak hesaplan- mast ile mtimktin olmaktadtr. Glokom Pre- Ref Post- Ref P degeri

(d) (d)

Penetran -0.26±3.79 -0.21±3.19 p>0.05 cerrahisi (+1.5- -7.75) (+3- -7) I

Non penetran -1.12±2.37 -0.98±2.42 p>0.05 cerrahi (+2- -12.5) (+2.25- -10.25)

P degeri p>0.05 p>0.05

Pre: cerrahi Oncesi, post: cerrahi som·asl, ref" refraksiyon, d: diyoptri

Cerrahi sol)ras! 6l9iilen AU degerlerinde non- pe- netran cerrahi grubunda da, penetran cerrahi grubunda da cerrahi Oncesindeki degerlere gOre istatistiksel olarak anlamh bir azalma tespit edildi (p~0.008 ve p~ 0.006).

iki grup arasmda cerrahi Oncesi ve sonrast AU degerleri ve AU degi§imi a91Smdan farkhhk saptanmad1 (p>0.05).

Penetran cerrahi grubundaki 14 olguda da cerrahi soma- S! AU degerleri 0.02-0.7 mm arasmda azahrken, non- penetran cerrahi gruliunda 18 gozde 0.02-1.37 mm azalma, 6 gozde de 0.02- 0.12 mm artma saptand1. Art!§ saptanan g5z1erin detayh ana1izinde, bu olgularda glokom cerrahisi Oncesi ve sonrast elde edilen GiB degerleri ara- smda istatistiksel olarak anlamh bir fark olmadtgl izlen- di (p>0.05).

Kontrol amact ile Ol<;tilen opere olmayan gOzlerde cerrahi oncesi 23.14±1.15 mm olarak saptanan aksiel uzunhk, cerrahi sonras1 ise yine 23.15±1.15 mm olarak saptand1. Bu iki deger arasmda istatistiksel o1arak fark bulunamad1 (p~0.85). Kontro1 grubundaki gozlerde ref- raktif deger ve GiB a<_;:Ismdan da cerrahi Oncesi ve son- ras! arasmda fark saptanmad1 (p>0.05).

Cerrahi ge9iren g5z1erdeki aksiel uzunluk degi§imine etki edebilecek faktorlerin istatistiksel in- celemesi yap!ld1. Yap1lan korelasyon analizleri sonu- cunda, gen9 olgularda, GiB degi§imi faz1a alan olgularda ve cerrahi oncesi GiB yliksek alan o1gularda aksiel uzun1uk aza1masmm daha be1irgin oldugu tespit edildi..

(mas1 ile r~ 0.531, P~0.001, r~0.405 P~ 0.013, r~0.412 P~O.Oll).

<;oklu regresyon analiz1eri verilerine gore cerrahi sonras1 saptanan AU azalmasma en fazla etkiyi ya§m yapt1g1 saptand1 (r'~ 0.28, P~0.0007). Cerrahi sonrasmdaki GiB ve refraksiyon degi§imlerinin de AU degerleri- ni istatistiksel olarak anlamh §ekilde etkiledigi izlendi (p<0.05). Bu ii9 fakt5riin birlikte1iginin AU degi§im var- yansmm %48.9'undan sorumlu olduklan belirlendi (r'~

0.489, p~0.169).

RefFark (d) 0.05±0.79 ( +2.25- -0.25)

0.05±0.86 (+2.75- -2.5)

p>0.05

cerrahisinin korneal kurvattir ve AU degi§ikliklerine neden olmas1 hem gOz i<;i cerrahiyi hem de cerrahi sonras1 gOrsel sonu<;lan etkileyebilmektedir (1,4). Bu nedenle, goz i9i lens he- saplamalannda ozellikle SRK gibi regresyon analizi for- mlilleri kullamld1gmda korneal kurvatlir ve AU 5l('lim- lerinin Onemi daha da artmaktadtr.

Cashwell ve ark. (4), ba§anh trabekiilektomi cerrahisi ge9irmi§ 62 gozlin 32'sinde cerrahi sonras1 AU azal- mast saptamt§lardu. Ortalama AU azalmasmm 0.423mm (-2.8mm-+ 0.5 mm aras1) oldugu bildirilmi§- 1erdir. Yazarlar gen9 olgularda, antifibrotik kullamlan- Jarda, koroid dekolmam veya hipoton maku1opati geli-

§enlerde, miyoplarda ve cerrahi sonras1 dli§iik GiB'ye sahip olanlarda aksiyel uzunluk azalmasmm daha belir- gin oldugunu belirtmi§lerdir. Kook ve ark da mitomisin C kulland1klan trabekiilektomi olgulannda, cerrahi sonras! aksiyel uzunlugun azald1gm1 ve bu azalmanm GiB degi§imini fazla oldugu oldularda belirgin oldugunu bildirmi§lerdir.

Trabektilektomi sonras1 AU degi§iminin, akOz hti- morlin cerrahi fistlilden a§m filtrasyonu ile GiB'nm azalmas1 sonucu geli§tigi belirtilmi§tir (1). Skuta (8) da bu gorli§e kat!lmaktad1r.

Non -penetran cerrahiler trabeklilektominin hifema, On kamara stghgl, On segment enflamasyonu ve hipotoni gibi komplikasyonlanm azaltmak amac1 ile ortaya attl- ffil§lar ve bu konularda ba§anh olmu§lard1r. Ozellikle GiB'nda daha kontrollli bir azalma saglad1klan i('in cerrahi sonras1 hipotoni ile kar§!la§!lmamaktad!r (9-12). Bu nedenle glokom cerrahilerinin AU lizerine alan etkisini ara§tumayi planlarken hem penetran hem de non- penet- ran glokom cerrahisi ge9iren olgulan ('Uh§ma grubumu- za dahil ettik.

<;ah§mam1zda cerrahi sonras1 619lilen AU degerle- rinde non- penetran cerrahi grubunda da, penetran ceiTa- hi grubunda da cerrahi Oncesindeki degerlere gOre ista- tistiksel olarak anlamh bir azalma tespit edildi (p~0.008

ve p~ 0.006). Non- penetran cerrahi ge9iren grupta orta-

(5)

678 Onder Dretmen, Belgin Deli, Halil Ate§, Kutay Andas:

lama 0.177±0.29 mm, penetran cerrahi ge9iren grupta ise 0.19±0.20 mm AU azalmas1 saptad1k. Penetran cerrahi grubundaki 14 olguda da cerrahi sonras1 AU deger- leri 0.02-0.7 mm arasmda azahrken, non- penetran cer- rahi grubunda 18 gozde 0.02-1.37 mm azalma, 6 gozde de 0.02-0.12 mm artma saptand1. Sonuylanm1z Cashwell ve ark. ( 4) sonuylan ile uyum gostermekte, ancak bu grubun ttim olgulan hesaba kat!ld1gmda, bizim olgulan- mlzdaki ortalama AU degi§im miktanmn daha az oldu- gu g6rtilmektedir. Diger c;ah~madan cerrahi strasmda antifibrotik kullamlan olgular y1kanld1gmda ortalama AU azalma miktanmn 0.211 mm'ye geriledigi gorlile- cektir. Aym yah§mada hipotoni maklilopati geli§iminin daha belirgin AU azalmasma neden oldugu da bildirilmi§tir. Bizim olgulanm1zda hipotoni veya koroid dekolmam geli§memi§ ve hi9 bir olguda antifibrotik ajan kul- lamlmaml§tlr. Aynca olgulanmlZln AU olytimti masm- daki ortalama GiB'lan diger 9ah§maya gore daha ytiksek degerlerdedir. Kamm1zca, ttirn bu farkhhklar iki 10•- h§ma arasmdaki AU degi§im farkm1 aylklayabilmekte- dir.

<;:ah~mam1zda cerrahi sonras1 AU olytimleri I. ayda yapllml§llr. Kook ve ark. (I) benzer yah§malarmda en belirgin AU degi~imini cerrahi sonras1 I. ayda oldugunu ve I. y1lda da degi§imin devam ettigini saptam1§t1r. I.

aydaki degi§iklikler bizlere fikir verse de, AU degi§iminin zaman i9erisinde ozellikle GiB degerlerine bagh na- s!l farkhhk gostefdiginin daha detayh saptanmas1 olaym nedenini anlamami-Za yard1mCI olacaktlr.

Aksiyel uzunluk'degi§iminin genylerde, GiB degi~i

mi fazla olanlarda ve cenahi oncesi GiB ytiksek alan olgularda daha belirgin oldugunu saptad1k. Bunlann ya- mnda, non- penetran glokom cerrahisi sonrasmda AU artt§I saptanan olgularda cerrahi sonras1 elde edilen GiB degerinin cerrahi Oncesi ile benzer olmas1, istatistiksel olarak anlamh bir azalmanm ger~ekle§memesi de dikkat 9ekicidir. Cashwell ve ark. da (4) ya§, miyopi ve cerrahi sonras1 dti§tik GiB'nin daha bariz AU azalmasma neden oldugunu belirtmi§lerdir. Kook ve ark. (I) ise GiB degi-

§iminin Onemine dikkat c;ekerken ya§ ve miyopinin etki- si olmad1gm1 savunmu§tur. <;:ah§malann fikir birligine vard1klan sonuy cerrahi Oncesi ve sonras1 GiB degi§imi- ni fazla oldugu olgularda daha belirgin AU degi§imi iz- lenecegidir.

Goz iyi basmcma bagh m1aya 91kan aksiyel uzunluk degi§imlerinde skleral elastisitenin onemli rol oynad1g1 savunulmaktad1r (1,13). Brown (13) goz i9i lens hesap- lamalarma skleral elastisitenin de katllmas1 gerektigini belirtmektedir. Byrne ve ark (14) ise filtran cerrahi son- rasl AU azalmasmm koroidal kalmla§maya bagh oldugunu bildirmi§tir. Cashwell ve ark (4) da, I mm AU

azalmas1 saptad1klan bir olgulannm B- scan ultrasonog- rafik analizinde belirgin koroidal kahnla§ma te§his et- mi§lerdir. Brown (13) da filtran cerrahi sonras1 saptanan AU degi§imlerinin nedenini saptamak i9in yap1lacak cerrahi Oncesi ve sonras1 koroidal ve retinal kalmhk 61- t;i.imlerinin Dnemine dikkat r;,:ekmektedir.

Penetran glokom cerrahisi sonras1 azalan AU dege- rinin katarakt cerrahisi sonras1 arttigi bildirilmi§tir. Ya- zarlar, g6z ic;i lens gtictinli hesaplarken cerrahi Oncesi saptanan AU degerinin daha gtivenilir oldugunu bildir- mi§ler ve glokom cerrahisi Oncesi ve sonras1 AU deger- lerinin ortalamasm1 almay1 Onermi§lerdir ( 4 ). Kammtz- ca, Brown (13) tarafmdan ortaya atllan goz i9i lens he- saplamalanna skleral elastisitenin de katdmast gereklili- gi daha dogru bir yakla§!ffidlr. Cerrahi sonras1 AU azal- masmda onemli rol oynayan GiB degi§iklikleri ancak skleral elastisiteye bagh olarak etkili olacaklard1r. Yine normale gore daha elastik skleraya sahip miyoplarda daha bariz AU degi§imleri saptanmas1 tesadtif degildir (4).

Non- penetran ve penetran c~rrahi ger;,:iren iki grup arasmda cerrahi Oncesi ve sonrasi AU ctegerleri ve AU degi§imi ay!Slndan istatistiksel olarak anlamh farkhhk saptamad1k. Her iki grup arasmda AU degi§imine etkisi oldugunu gosterdigimiz ya§, miyopi, GiB degi§imi, operasyon oncesi GiB degerleri ay1smdan fark bulunma- makta idi. Aynca hi9 bir olgumuzda hipotoni geli§medi.

Bu nedenlerden dolay1 iki grup arasmdaki AU degi§imi ac;tsmdan benzerligin dogal oldugunu dti§linmekteyiz.

Saptad1g1mlz ortalama 0.18 mm lik AU azalmas1 tek ba§ma ele almd1gmda regresyon analizli forrntillerde bile 90k belirgin goz i9i lens gticti hesap hatalanna yo!

ac;mayacaksa da gtintimtizde mtikemmeli yakalayan ka- tarakt cerrahisinde cerrahi sonras1 kar~da~1lan ktic;tik ref- raktif hatalar zaman zaman can stktct sonuc;lar dogura- bilmektedir. Aynca bu degi§iklik diger yaymlarda belir- tilen korneal kurvattir farkhhklan gibi sonuylarla birle§- tiginde daha onemli hatalara yo! ayabilecektir. Olgunun glokom cerrahisi Oncesi ve sonras1 saptanan GiB deger- lerine bagh olarak onemli degi§iklik gosterebilen AU degerleri katarakt cerrahisi oncesindeki GiB degeri tize- rinde ciddiyetle durmam1z gerektigini dti~tindtirmekte

dir.

Sonuy olarak, hem penetran hem de non- penetran glokom cerrahisi sonrasmda AU degerlerinde degi§iklikler olmaktad1r. ileride yap!lacak alan katarakt cerrahisi masmda problem yaratabilecek bu degi§ikliklere yo!

a~an faktiirlerin saptanmas1 ve bu faktorlere goz i9i lens hesaplama formtillerinde olabildigince yer verilmesi daha mtikemmel sonu~lar doguracakt1r. Glokom cerrahisi planlanan olgulann cerrahi Oncesinde_ ve sonrasmdaki kontrol protokollerine AU olytimtintinde eklenmesi ileri-

(6)

Ba§anh Penetran ve Non-Penetran Glokom Cerrahilerine E§lik Eden Aksiel Uzunluk De!1;i§iklikleri 679

de kar§tla§abilecegimiz problemlerin ciddiyetini azalt- maya yardtmct olacaktlr.

KAYNAKLAR

I. Kook MS, Kim HB, Lee SU: Short-term effect of mi- tomycin-C augmented trabeculectomy on axial length and corneal astigmatism. J Cataract Refract Surg 2000; 27:

518-523.

2. Johnson DH, Johnson M: How does nonpenetrating glaucoma surgery work? Aqueous outflow resistance and glaucoma surgery. J Glaucoma 2001; 10:1-3.

3. El - Sayyad F, Helal M, El - Maghraby A, Khalil M, El - Hamzawey H: One- site versus 2 - site phacotrabeculec- tomy: A randomized study. J Cataract Refract Surg 1999;

25: 77-82.

4. Cashwell LF, Martin CA: Axia11ength decrease accompanying successful glaucoma filtration surgery. Ophthal- mology 1999; 106:2307-2311.

5. D'ermo F, Bonomi L, Doro D: A critical analysis of the long-term results of trabeculectomy. Am J Ophthalmol

1979; 88: 829-835.

6. Keroub C, Hyams SW, RathE: Study of cataract formati- on following trabeculectomy. Glaucoma 1984; 6: 117- 118,121-126.

7. Clarke MP, Vernon SA, Sheldrick JH: The development of cataract following trabeculectomy. Eye 1990; 4: 577- 583.

8. Skuta GL: Author's reply (letter). Ophtalmology 1997;

104: 1367.

9. Stegmann R, Pienaar A, Miller D: Viscocanalastomy for open-angle glaucoma in black African patients. J Cataract Refract surg 1999; 25: 316-322.

10. Drusedau MU, von Wolff K, Bull H, von Barsewisch B:

Viscocanalostomy for primary open-angle glaucoma:

Gross Pankow experience. J Cataract Refract Surg 2000;

26: 1367-1373.

11. Dnlii K, Aksiinger A, Ta§kuan A: Viskokanalostomide erken dOnem sonu~lanmtz. MN Oftalmoloji 2001; 8:69- 71.

12. Bayer A, Akm T, Bilge AH: Viskokanalostomi sonw;lan- mrz. MN Oftalmoloji 2001;8: 244-246.

13. Brown SV: Discussion of Cashwell LF, Martin CA. Axial length decrease accompanying successful glaucoma filtration surgery. Ophthalmology 1999; 106: 2311.

14. Byrne SF, Green RL: Ultrasound of the eye and orbit.

St.Louis: Mosby- Year Book, 1992; 79-80.