10. SINIFLAR İNGİLİZCE ÖZET KONU VE ÇALIŞMA NOTLARI
Simple Present Tense, Geniş Zamanın karşılığıdır ve çok yaygın olarak kullanılır. Bu zamanın kullanımıyla ilgili aşağıdaki tabloyu inceleyiniz.
("He, she ve it" üçüncü tekil şahıs oldukları için olumlu cümlede görüldüğü gibi fiilin sonuna
"s" takısı gelmiştir. Ama olumsuz ve soru cümlelerinde yardımcı fiil kullanıldığı için "s"
kullanılmamıştır.)
(+) AFFIRMATIVE (OLUMLU) (-) NEGATIVE
(OLUMSUZ) (?) QUESTION (SORU)
I play (Oynarım) I don’t play (Oynamam) Do I play? (Oynar mıyım?) You play (Oynarsın) You don’t play
(Oynamazsın)
Do you play? (Oynar mısın?)
He plays (O -erkek- oynar) He doesn’t play
(O Oynamaz) Does he play? (Oynar mı?) She plays (O -kadın- oynar) She doesn’t play
(O Oynamaz) Does she play? (Oynar mı?) It plays (O -cansız, hayvan-
oynar)
It doesn’t play
(O Oynamaz) Does it play? (Oynar mı?) We play (Oynarız) We don’t play
(Oynamayız) Do we play? (Oynar mıyız?) They play (Oynarlar) They don’t play
(Oynamazlar)
Do they play? (Oynarlar mı?)
YAPI
► Geniş zamanın olumlu şekli özneden sonra fiilin yalın hali getirilerek yapılır.
- I work in a school. (Ben bir okulda çalışırım.) - You live in New York. (Sen New York’ta yaşarsın.)
Ancak üçüncü tekil şahıslarda (Ali, Ayşe, he,she,it) olumlu cümlelerde fiilin sonuna "s" takısı gelir.
- She works in a bank. (O bir bankada çalışır.) - He lives in Paris. (O Paris’te yaşar.)
DİKKAT: Olumsuz ve soru cümlelerinde “does” veya “doesn’t” kullanıldığı için fiilin sonuna
"s" takısı gelmez.
► Geniş zamanın olumsuz şekli yine öznenin 3. tekil şahıs veya diğerleri olmasına bağlı olarak özneden don’t veya doesn’t getirilerek yapılır. 3. tekil şahıslarda doesn’t
getirildiğinde fiilin sonundaki -s takısı yine kalkar.
- I like ice-cream. (Dondurma severim.) - olumlu cümle
- I don’t like ice-cream. (Dondurma sevmem.) - olumsuz cümle - She plays tennis. (O tennis oynar.) - olumlu cümle
- She doesn’t play tennis. (O tenis oynamaz.) - olumsuz cümle
► Geniş zamanın soru şekli, öznenin 3. tekil şahıs veya diğerleri olması durumuna bağlı olarak, cümlenin başına “do” veya “does” getirilerek yapılır. Yani olumlu cümleyi aynen alıp, başına “do” veya “does” getirdiğimizde cümle soru olur.
- I go to school. (Ben okula giderim.) - olumlu cümle
- Do I go to school? (Ben okula gider miyim?) -soru cümlesi - You go to school. (Sen okula gidersin.) - olumlu cümle - Do you go to school? (Sen okula gider misin?) - soru cümlesi
Tekil şahıslarda cümlenin başına “do” yerine “does” getirilir ve olumlu cümlede fiilin sonuna getirilen –s takısı kaldırılır.
- He goes to school. (O, okula gider.) - olumlu cümle - Does he go to school? (O, okula gider mi?) - soru cümlesi - He writes an e-mail. (O e-mail yazar.) - olumlu cümle
- Does he write an email? (O, e-mail yazar mı?) - soru cümlesi
USE (KULLANIM)
► USE 1 Repeated Actions (Tekrarlanan eylemler)
(Simple Present Tense bir eylemin sürekli tekrarlandığı veya alışılagelmiş olduğu fikrini verir. Bu eylem bir alışkanlık, hobi, günlük bir olay, planlanmış bir olay veya sık sık tekrar eden bir olay olabilir.)
EXAMPLES:
- I play tennis. (Tenis oynarım)
- She does not play tennis. (O teniz oynamaz.)
- The train leaves every morning at 8 am. (Tren her sabah saat 8’de hareket eder.)
- The train does not leave at 9am. (Tren saat 9’da hareket etmez.)
- She always forgets her purse. (O hep cüzdanını unutur.)
- He never forgets his wallet. (O hiç cüzdanını unutmaz.)
- Every twelve months, the Earth circles the sun. (Her oniki ayda bir dünya güneşin etrafında bir tur atar.)
- The sun does not circle the Earth. (Güneş dünyanın çevresinde dönmez.)
► USE 2 Facts or Generalizations (Gerçekler veya genellemeler)
(Geçmişte, bugün ve gelecekte konuşan kişinin açısından doğruluğunu hiç kaybetmeyen şeyler için kullanılır. Aynı zamanda insanlar veya diğer şeylerle ilgili genelleme yaparken bu zaman kullanılır.)
EXAMPLES:
- Cats like milk. (Kediler sütü sever.)
- Birds do not like milk. (Kuşlar süt sevmez.)
- A Teacher teaches students. (Öğretmen ders anlatır) GENİŞ ZAMANDA ZAMAN BELİRTEN KELİMELER
Time expressions zaman belirten ifadelerdir ve İngilizce’de her zaman için farklı ifadeler kullanılır. Özellikle sınavlarda cümlenin hangi tense olduğunu anlamak için time
expression’ların bilinmesi çok önemlidir.
Geniş zamanla en çok kullanılan zaman ifadeleri "adverbs of frequency" (sıklık zarfları) dır.
- always (daima)
She always listens to classical music. (O hep klasik müzik dinler.) - usually (genellikle)
I usually go to cinema at weekends. (Genellikle haftasonları sinemaya giderim.) - often (sık sık)
They often visit us. (Bizi sık sık ziyaret ederler.) - sometimes (ara sıra/bazen)
She sometimes writes me a letter. (Bana ara sıra mektup yazar.) - rarely (nadiren)
I rarely see Jack. (Nadiren Jack’i görürüm.) - never (hiç, asla)
I never go to school late. (Okula asla geç gitmem.) - every (her)
I go fishing every Sunday. (Her pazar balık tutmaya giderim.)
Quiz:
1. She usually (walk)…………walks………… to school.
2. Every Sunday we (go)………go……….. to see my grandparents.
3. He often (visit) …………visits………. his friends at the weekend.
4. The child seldom (cry) ………cries……… .
5. (watch / he) ………Does he watch………. the news regularly?
6. He (wear) …………wears..………. a t-shirt and shorts.
7. Marc (like) ………doesn’t like…… fruits and vegetables. (negative)
Özne, 3. Tekil şahıs ise şu eklerle (o, x, sh, ch, ss) biten fiillere -es eklenir.
Go>goes, do > does, mix > mixes, fix > fixes, brush > brushes, wash > washes Watch > watches, match > matches, miss > misses
-y ile biten fiillerde -y den önceki harf ünsüz ise y, i’ye dönüşür ve -es eklenir.
Play > y den önce ünlü var sadece -s ekle. >> plays
Try > y den önce r ünsüzü var, y yerine i yaz ve es ekle….tries
Quiz 2: Aşağıdak fiillerden en uygun olanlarını kullanarak boşlukları doldurunuz.
(ÖZNE, 3. TEKİL ŞAHIS İSE FİİLE -S GETİRİN)
Cevap: 1 have, 2 wears, 3 stands, 4 brushes, 5 buy, 6 has, 7 eats, 8 …..9…10….
FUTURE TENSE (Gelecek Zaman: Will)
Positive Sentence: Olumlu cümle Subject + will + verb + object
Ahmet will write a book next month.
Students will take exams next week.
I will go on a picnic.
Negative Sentence: Olumsuz cümle Subject+will not (won’t)+verb+object Ahmet will not write a book next month.
Students won’t take exams next week.
I won’t go on a picnic.
Question Sentence: Soru cümlesi…
Will+subject+verb+object?
Will Ahmet write a book next month? Yes, he will. No, he won’t.
Will students take exams next week? Yes, they will. No, they won’t.
Will you go on a picnic? Yes, I will. No, I won’t.
(rain/tomorrow)
Olumlu: It will rain tomorrow.
(Yarın yağmur yağacak)
Olumsuz: It won’t rain tomorrow.
(Yarın yağmur yağmayacak.) Soru: Will it rain tomorrow?
(Yarın yağmur yağacak mı?)
Kısa cevaplar: Yes, it will. No, it won’t.
Uzun cevaplar:
Yes, it will rain tomorrow (olumlu) No, it won’t rain tomorrow (olumsuz)
Ayşe will write her project in the library tomorrow.
S + WILL + VERB + OBJECT + PLACE + TIME
Kullanım Yerleri:
1. Geleceğe yönelik tahminlerde, özellikle I think, I guess, she hopes, we expect gibi kalıplarla….
We hope she will come on time.(Vaktinde geleceğini umarız) 2. Konuşma anında bir şeye karar verip yapacaksak.
Örnek: A: The phone is ringing (Telefon çalıyor)
B: I will answer it. (Ben açarım/cevap vereceğim)
Anlamca uygun olacak şekilde eşleştiriniz..(Konuşma anında karar verilip kısa süre içinde yapılacak işler…)
Cevaplar: 1d, 2g, 3c, 4a, 5e, 6…. 7…..
Aşağıdaki konuşmada boş bırakılan yerlere gelecek cümleleri yayzınız.
Olası cevaplar:
1. I will close the window.
2. I will help you carry it.
3. I will wash them.
4. I will take you to another one.
5. I will lend you some money.
6. I will buy some sugar from the market.
Be going to (Yakın Gelecek: -ecek, -acak)
Subject+ be going to + verb1 +object + time (be: am/is/are)
1. I am going to buy a new car next week.
Ben gelecek hafta yeni bir araba alacağım.
2. Joe is going to buy a new car next week.
Joe gelecek hafta yeni bir araba alacak.
3. They are going to buy a new car next week.
Onlar gelecek hafta yeni bir araba alacak.
4. It is going to rain tomorrow.
Yarın yağmur yağacak.
5. Osman is going to come to Van tomorrow.
Osman yarın Van’a gelecek.
Olumsuzlar..
-1. I am not going to buy a new car next week.
-2. Joe isn’t going to buy a new car next week.
-4. It isn’t going to rain ……. tomorrow.
-5. Osman isn’t going to come to Van tomorrow.
KULLANIM YERİ…
1. Konuşma anından önce karar verilmişse, planlanmışsa..
Joe has won the lottery. He says he is going to buy a Porsche.
Joe piyangodan para kazandı. Bir Porsche araba satın alacak.
2. Gelecekle ilgili kuvvetli tahminlerde
Şimdi var olan bir durum veya kanıta dayalı olarak geleceğe yönelik kuvvetli tahminlerde “be going to” kullanılır.
• The sky is very black. It is going to rain.
Gökyüzü karanlık (kanıt). Yağmur yağacak (tahmin).
You do not study at all. You are going to fail in the test.
Calışmıyorsun. Sınavdan kalacaksın.
• I crashed the company car. My boss isn't going to be very happy!
Şirketin arabasını çarptım. Patron pek memnun olmayacak.
Olumlu, olumsuz, soru cümlesi örnekleri..
Meryem gelecek hafta Ankara’ya uçacak.
+ Meryem is going to fly to Ankara next week.
- Meryem isn’t going to fly to Ankara next week.
? Is Meryem going to fly to Ankara next week?
Çarşamba günü İngilizce sınavına gireceğiz.
(+) We are going to take the English exam on Wednesday.
(-) We aren’t going to take the English exam on Wednesday.
(?) Are we going to take the English exam on Wednesday?
Wh- Soruları:
Projeni ne zaman bitireceksin?
When are you going to complete your project?
I am going to complete my project tomorrow.
Sınav saat kaçta başlayacak?
What time is the exam going to start?
It is going to start at 10:30 tomorrow.
Aşağıdaki metni iyi inceleyiniz. Gelecek zaman ifadelerini bulunuz.
Making Suggestions (Öneride Bulunma Kalıpları)
Bir sorun veya probleme çözüm önerisi getirirken kullanılır. Hangi kalıplarda fiil yalın, hangilerinde ing takısı var…dikkat edin..
1. Why don’t you/we verb ….?
2. How/What about verbing …?
3. Let’s verb … 4. Shall we verb …?
Örnek cümleler…
A: It is very sunny today. (Hava çok sıcak)
B: Why don’t we go swimming? (Yüzmeye gidelim mi?) 1. Let’s go swimming. (Haydi yüzmeye gidelim)
2. What about going swimming? (Yüzmeye gitmeye ne dersin?) 3. How about going swimming? (Yüzmeye gitmeye ne dersin?) 4. Would you like to swim? (Yüzmek ister misin?)
5. Shall we go swimming? (Yüzmeye gidelim mi) Örnek 2:
Ex: Ali: I am bored (Canım sıkıldı). Veli: …(Futbol oynayalım mı)..örnekler aşağıda..….
1. Why don’t we play football?
2. Let’s play football.
3. What about playing football?
4. How about playing football?
5. Would you like to play football?
6. Shall we play football?
Önerileri kabul etme veya reddetme ifadeleri….
SIMPLE PAST TENSE (-di’li Geçmiş Zaman)
SUBJECT + VERB2 + OBJECT + TIME (olumlu cümle yapısı) Jack finished his project last night.
It snowed a lot yesterday.
Many people lived in villages in the past.
Kullanımı: Geçmişte olmuş bitmiş olayları ifade etmek için kullanılır. Olumlu cümle yapısı Özne+Fiilin 2.hali+nesne+zaman şeklinde kurulur. Yukarıdaki cümlelerin anlamları;
Jack, dün gece projesini tamamladı.
Dün, cok kar yağdı.
Birçok insan eskiden köylerde yaşardı.
Düzenli ve Düzensiz Fiiller:
Simple Past’ta olumlu cümlelerde fiillerin 2. hali kullanılır. Düzenli fiillere -ed eklenirse 2.
hal oluşur. Düzensiz fiillerin 2. halleri ayrı ayrıdır. Düzensiz fiilleri ezberlemek gerekir ki düzenli fiilleri tahmin edebilesiniz.
Düzenli Fiillere Örnek:
play-played work-worked live-lived complete-completed call-called watch-watched wash-washed fix-fixed
Düzensiz Fiiller Örnek:
do-did see-saw run-ran sleep-slept eat-ate
make-made spend-spent go-went have-had
Ayşe went to the library last Wednesday.
(Ayşe, geçen Çarşamba kütüphaneye gitti.) His mother made a cake for us.
(Annesi bizim için kek yaptı.) Olumsuz Cümle Yapısı:
Subject + didn’t + Verb1 + Object + Place + time
Many people didn’t live .. in villages in the past.
Ayşe didn’t go .. to the library last Wednesday.
It didn’t snow last night.
I didn’t complete my project.
Olumsuz cümlede tüm öznelerle “didn’t” kullanılır ve ana fiil “yalın” yazılır.
Soru Cümlesi:
Soru yapılırken “did” en başa yazılır, devamında özne ile fiilin yalın hali gelir.
Did + Subject + Verb1 + Object + Place/Time?
Did it snow last night? > YES, IT SNOWED LAST NIGHT.
Yes, it did. No, it didn’t.
Did you complete your project?
Yes, I did. No, I didn’t.
Did you buy a new book yesterday?
Yes, I did. No, I didn’t.
Did the guests come last week?
Yes, they did. No, they didn’t.
WH- QUESTIONS
When + did + subject + verb1 + object….
When did you go downtown? = I went downtown last Saturday.
When did you take the English test? = I took it last Monday.
Why did you come home late? Because I missed the bus.
Why didn’t Ahmet call you? Because he didn’t have credits on his phone.
How many books did you read last year? =I read (v2) 15 books.
SIMPLE PAST OF “TO BE”
Present >> Past form I am >>> I was
He is >>> He was She is >>> She was
It is >>> It was
We are >> we were You are >> you were They are >> they were
Today: Hakan is ill. They are at home. Ayşe is a doctor.
Yesterday: Hakan was ill. They were at home. Ayşe was a doctor.
Osman dün okulda idi.== Osman was at school yesterday.
Onlar dün okulda idiler. == They were at school yesterday.
Ben dün okulda idim. == I was at school yesterday.
O dün okulda idi. == She was at school yesterday.
Reading Passage: Okuma Parçası (2-3 tane t/f sorusu olabilir)
Aşağıdaki metne göre ajanda tutmanın (zamanı planlamanın) faydaları nedir?
1.
2…
Aşağıdaki uçuş rezervasyonu ile ilgili bir konuşma bulunmaktadır. Bazı kısımlar çıkarılırsa nasıl tamamlamalısınız? 3-4 cümleyi çıkarıp altında verip sizin yerleştirmenizi isteyebilirim.. konuşmadaki sıralamayı iyi anlayın…
Aşağıdaki otel rezervasyonu ile ilgili bir konuşma bulunmaktadır. Bazı kısımlar çıkarılırsa nasıl tamamlamalısınız? 3-4 cümleyi çıkarıp altında verip sizin yerleştirmenizi isteyebilirim..şu anki boşlukları dolu vereceğim..konuşmadaki sıralamayı iyi anlayın…
Aşağıda çeşitli mesleklerle ilgili eşleştirmeler (öneri şeklinde)
Ör: If you are good at working with numbers, you could be an accountant.
(Eğer sayılarla işlem yapmada iyi isen muhasebeci olabilirsin.)
Aşağıda bir yerleşim alanının kuralları verilmiştir. İncleyin ve alttaki ifadeleri T/F olarak işaretleyin
Writing Questions: (aşağıdaki sorulara 3-4 cümle yazarak cevap veriniz) 1. What are your interests? (İlgi alanların nelerdir?)
2. Desribe the place you live in? (Yaşadığınız yeri tanıtın) 3. What are you future plans? (Gelecek zaman planlarınız neler) 4. Why do you learn English? (Neden İngilizce öğrenirsiniz?)
Not bitti. Başarılar…
