HAFTALIK BÜLTEN
14 EYLÜL 2015 – 25 EYLÜL 2015
HAFTANIN ÖZETİ
Önceki hafta Dünya borsaları yatırımcıların 17 Eylül’de açıklanacak olan Fed faiz kararı öncesinde temkinli duruşlar sergilemesiyle dalgalı bir seyir izlerken, global olarak risk algısında artış gözlendi. BIST-100 ise Fed'in faiz artırmayacağı fiyatlaması ve kur desteğiyle yükseldi. Kısa vadeli ABD tahvil faizleri 4,5 yılın zirvesine çıktı.
Güvenlik endişeleri ve siyasi belirsizliğin etkisiyle dolar/TL tarihi zirveyi, 5 yıllık CDS'ler Ocak 2012'den beri en yüksek seviyeyi gördü. Borsalar 17 Eylül’de Fed'in faizleri artırmama kararıyla hafif yükselişler gösterse de bu yükselişler özellikle Çin başta olmak üzere küresel ekonomiye dair endişelerin artmasıyla sınırlı kalırken, Dolar Euro karşısında yüzde 1 değer kaybetti. ABD devlet tahvil getirileri düştü.
Geçtiğimiz hafta ise Asya borsaları Fed kararının etkisiyle ve küresel ekonomiye dair ortaya çıkan endişelerle beraber geriledi. Asya borsaları ve dolar, ABD piyasalarının toparlanması ve Avrupa Merkez Bankası'nın para politikasını gevşetmeye hazır olduğunu
2 2,2 2,4 2,6 2,8 3
3,2 USD/TL
2,3 2,5 2,7 2,9 3,1 3,3 3,5
3,7 EUR/TL
1 1,02 1,04 1,06 1,08 1,1 1,12 1,14 1,16
1,18 EUR/USD
HAFTALIK BÜLTEN
göstermesiyle yükseldi. ABD'de de borsalar Fed yetkililerinin yılın ilerleyen dönemlerinde faizlerin artırılmasını destekledikleri sinyallerini vermesi üzerine yükseldi. Hafta başında Dolar/TL tekrar 3.00 seviyesinin altına gerilerken hafta ortasında TCMB'nin faizleri sabit tutmasının ardından yükseldi ve Perşembe günü kur 3.0737'ye kadar çıkarak tarihinin en yüksek seviyesini gördü.
70.000 75.000 80.000 85.000
90.000 BIST 100
1.000 1.050 1.100 1.150 1.200 1.250 1.300
ALTIN
TCMB FAİZ ORAN (%) Borç Alma Borç Verme GECELİK(O/N) 7,25 10,75
GEÇ LİKİDİTE 0,00 12,25
1 HAFTA REPO - 7,50
KAPANIŞ VERİLERİ ( 25 EYLÜL 2015)
BİST-100 (23 EYLÜL 2015) 74.610
USD/TRY 3,0434
USD/JPY 120,59
EUR/TRY 3,4052
EUR/USD 1,1195
ALTIN ($/ONS) 1.145,78
HAFTALIK BÜLTEN
İÇ PİYASALARDA ÖNEMLİ GÖSTERGELER
TARİH GÖSTERGE DÖNEM TAHMİN ÖNCEKİ AÇIKLANAN
15.09.2015 İşsizlik Haziran %9.3 %9.6
18.09.2015 TCMB beklenti anketi (TÜFE) Eylül %7.65 %7.98
22.09.2015 TCMB politika faizi Eylül %7.5 %7.5 %7.5
DIŞ PİYASALARDA ÖNEMLİ GÖSTERGELER
TARİH GÖSTERGE DÖNEM TAHMİN ÖNCEKİ AÇIKLANAN
14.09.2015 Euro Bölgesi Sanayi Üretimi Temmuz %0.3 %0.6
15.09.2015 İngiltere TÜFE Ağustos %0.0 -%0.2 %0.0
15.09.2015 ABD perakende satışlar Ağustos %0.3 %0.7 %0.2
15.09.2015 ABD NY Fed imalat endeksi Eylül -0.8 -14.92 -14.7
15.09.2015 ABD kapasite kullanım oranı Ağustos %77.8 %78.0 %77.6
15.09.2015 ABD Sanayi Üretimi Ağustos -%0.2 -%0.9 -%0.4
16.09.2015 Euro bölgesi enflasyon, nihai Eylül %0.2 %0.2 %0.1
16.09.2015 ABD çekirdek TÜFE Ağustos %0.1 %0.1 %0,1
16.09.2015 ABD TÜFE Ağustos %0.1 %0.1 -%0,1
17.09.2015 İngiltere perakende satışlar Ağustos %0.2 %0.0 %0.2
17.09.2015 ABD yeni konut inşaatları Ağustos 1.17
mlyn 1.161
mlyn 1.126 mlyn
17.09.2015 ABD işsizlik maaş başvuruları 275.000 275.000 264.000
17.09.2015 ABD Philadelphia Fed endeksi Eylül 6.0 8.3 -6.0
17.09.2015 Fed faiz kararı Eylül 0.25 0.25 0.25
21.09.2015 ABD'de ikinci el konut satışları Ağustos 5.51
mlyn 5.58
mlyn 5.31 mlyn
23.09.2015 Almanya imalat PMI Eylül 52.8 53.3 52.5
23.09.2015 Almanya hizmetler PMI Eylül 54.6 54.9 54.3
23.09.2015 Euro bölgesi imalat PMI Eylül 52.0 52.3 52.0
23.09.2015 Euro bölgesi hizmetler PMI Eylül 54.2 54.4 54.0
24.09.2015 ABD işsizlik maaş başvuruları 271,000 264,000 267,000
24.09.2015 ABD dayanıklı mal siparişleri Ağustos -%2.0 -%1.9 -%2.0 25.09.2015 ABD Michigan Tüketici Güven Endeksi Nihai Eylül 86.7 91.9 87.2
HAFTALIK BÜLTEN
İÇ PİYASALARDA MAKROEKONOMİK GELİŞMELER TCMB kısa vadeli faizleri sabit tuttu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Eylül ayında politika faizi olan bir hafta vadeli repo faizinde değişikliğe gitmedi. TCMB, faiz koridorunun üst ve alt bandında da değişiklik yapmadı. Art arda yedinci ayda TCMB politika faizini yüzde 7.5'te, faiz koridorunun üst bandını oluşturan marjinal fonlama faizini yüzde 10.75'te, faiz koridorunun alt bandını oluşturan gecelik borçlanma faiz oranını ise yüzde 7.25'te tuttu. TCMB para politikasında sadeleştirme adımları çerçevesinde yüzde 10.25 seviyesinde bulunan açık piyasa işlemleri kapsamında piyasa yapıcısı bankalara repo işlemleri yoluyla tanınan borçlanma imkanı faiz oranını ise kaldırdı. TCMB’nin açıklamasında “Enflasyon beklentileri, fiyatlama davranışları ve enflasyonu etkileyen diğer unsurlar yakından izlenecek ve enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar getiri eğrisini yataya yakın tutmak suretiyle para politikasındaki temkinli duruş sürdürülecektir” ifadelerine yer verildi. TCMB ayrıca zorunlu karşılıklar ve rezerv opsiyon katsayısını (ROK) da sabit tuttu.
Fitch, Türkiye'nin kredi notunu değiştirmedi
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin yabancı döviz üzerinden kredi notunu BBB- ve yerel para birimi üzerinden kredi notunu BBB, görünümünü de durağan olarak bıraktı. Fitch açıklamasında hükümet bilançosunun güçlü olduğu, mali disipline seçim süreci boyunca uyulduğu ve mali disipline yönelik siyasi alanda görüş birliği olmasının faydalı olduğu ifade edildi.
Fitch aynı zamanda 2015 yılı için faiz dışı fazlanın yüzde 1.1 civarında gerçekleşerek 2014 yılından değişim göstermeyeceği tahmininde de bulundu.
Fitch Kasım 2012’den bu yana Türkiye'nin kredi notunu yatırım yapılabilir seviye olan BBB- de tutuyor.
Bütçe Ocak-Ağustos döneminde 639 milyon TL fazla verdi
Maliye Bakanlığı'nın açıkladığı Temmuz- Ağustos dönemi aylık bütçe gerçekleşmeleri raporuna göre Merkezi Yönetim Bütçesi 2015 yılı Temmuz ayında 5,4 Milyar TL açık verirken;
Ağustos ayında 5,2 milyar TL fazla vermiştir. Ayrıca 2015 yılı Temmuz ayında 350 milyon TL faiz dışı açık
HAFTALIK BÜLTEN
verirken, Ağustos ayında 8,9 milyar TL fazla verdi. 2014 yılı Ocak-Ağustos döneminde 2,7 milyar TL açık veren bütçe, 2015 yılı Ocak-Ağustos döneminde 639 milyon TL fazla vermiştir. Faiz dışı fazla ise 30,9 milyar TL’den 39 Milyar TL ye yükseldi. Ocak-Ağustos dönemi bütçe gerçekleşmelerini değerlendiren Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bütçenin Türkiye'nin kısa vadede tek çıpası olduğunu bu nedenle yılın ilk sekiz ayındaki güçlü performansa rağmen dış şoklara karşı dirençli olmak için mali disiplin olmazsa olmazı olduğunu ve bütçe disiplinini korumaya devam edilmesi gerektiğini ifade etti.
İşsizlik yüzde 9.6’ya yükseldi
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan verilere göre Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarını kapsayan Haziran döneminde İşsizlik oranı yüzde 9.6, tarımdışı işsizlik ise yüzde 11.7 oldu. Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı ise bir önceki döneme göre 0.2 puanlık artış göstererek yüzde 10.4 oldu. TÜİK verilerine göre istihdam oranı 2015 yılı Haziran döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre 0.4 puanlık artış ile yüzde 47.1 oldu. Genç işsizlik oranı da 1 puanlık artışla yüzde 17.7’ye yükseldi.
Yıl sonu dolar kuru, enflasyon ve faiz beklentisi yükseldi
TCMB’nin yayımladığı Eylül 2015 Beklenti Anketi'nde, cari yıl sonu TÜFE beklentisi yüzde 7,65'ten, yüzde 7,98'e yükseldi. Yılsonu döviz kuru (dolar/TL) beklentisi bir önceki anket döneminde 2,8321 TL iken, bu anket döneminde 3,0414 TL'ye çıktı. BIST Repo ve Ters- Repo Pazarı'nda oluşan cari ay sonu gecelik faiz oranı beklentisi yüzde 10,23’den yüzde 10,37’ye, TCMB ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti beklentisi yüzde 8,54’den, yüzde 8,87'ye yükseldi.
Vadesine üç ay ya da üç aya yakın süre kalan Devlet İç Borçlanma Senetleri'nin (DİBS) yıllık bileşik faiz oranı beklentileri, cari ay için yüzde 10,67 oldu.
Güven endeksleri geriledi
TÜİK ve TCMB’nin birlikte yürüttüğü tüketici güven endeksi, Eylül’de geçen aya göre yüzde 6,1 azalarak Ocak 2009'dan bu yana en düşük seviyesine geriledi ve 58,52 oldu. Mevsim etkilerinden arındırılmış hizmet sektörü güven endeksi Eylül’de bir önceki aya göre yüzde 2,3; inşaat sektörü güven endeksi yüzde 2,1 azaldı; perakende ticaret sektörü güven endeksi de bu dönemde yüzde 4,6 geriledi.
HAFTALIK BÜLTEN
DIŞ PİYASALARDA MAKROEKONOMİK GELİŞMELER Fed faizleri değiştirmedi
ABD Merkez Bankası (Fed’in) bünyesindeki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), bu ay yaptığı toplantıda politika faizini değiştirmedi. Faiz artırımındaki gecikmenin hala düşük seyreden enflasyon ve küresel ekonomideki belirsiz görünüm ve finans piyasalarında son dönemde görülen kargaşadan kaynaklandığını işaret etti. FOMC, yaptığı açıklamada, "Son küresel ekonomik ve finansal gelişmeler ekonomik faaliyet üzerinde bir miktar sorun oluşturabilir ve muhtemelen enflasyon üzerinde kısa vadede aşağı baskı oluşturacaktır" dedi. Fed politika yapıcıları, gösterge federal fon faizini yüzde 0 - yüzde 0.25 bandında bırakma kararı alırken, işgücü piyasasındaki iyileşmelere karşın, enflasyonun yüzde 2 hedefine yükseleceği konusunda ikna olmadığını gösterdi. Fed Başkanı Janet Yellen faiz kararı sonrası yaptığı açıklamalarda, enflasyonun yüzde 2 hedefinin altında kalmaya devam ettiğini ve enflasyonun önümüzdeki aylarda oldukça düşük kalmaya devam edeceğini belirtti. Yellen, Fed'in ılımlı GSYİH büyümesi ve bu nedenle Fed yetkililerinin çoğunun bu yıl faiz artırımı beklediğini söyledi. Yellen, Ekim ayında faiz artırımının
mümkün olabileceğini söyledi. St. Louis Fed Başkanı James Bullard, Fed’in faiz artırımını ertelemeye ilişkin kararına karşı çıktığını, zira ekonominin politika yapıcıların hedeflerine az ya da çok ulaştığını söyledi. San Francisco Fed Başkanı John Williams ise, Fed’in geçen hafta gösterge faizin sıfır seviyesi yakınında tutulma kararının zor bir karar olduğunu ve 2015 yılı içerisinde bir artış beklediğini söyledi.
S&P Japonya'nın kredi notunu düşürdü, Kore'nin notunu yükseltti
Uluslararası derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), Japonya'nın kredi notunu AA-'den A+'ya düşürdü, görünümü durağan'dan negatif'e çekti. S&P, karar ile ilgili açıklamada, hükümetin ekonomik büyümeyi yeniden canlandırmaya yönelik çabalarının önümüzdeki iki veya üç yıl içerisinde ekonomideki kötüleşmeyi durdurmasının pek mümkün görünmediği ifade etti. Japonya Merkez Bankası (BOJ) gelişen piyasalardaki yavaşlamanın ekonomi üzerindeki ağırlıkları artırdığını belirtmiş fakat politikada herhangi bir değişikliğe gitmemişti. S&P, Kore'nin kredi notunu A+'dan AA-'ye yükseltti. Ülkenin görünümü pozitiften durağana güncellendi.
HAFTALIK BÜLTEN
S&P Güney Kore’nin notunu 1998’den bu yana 8 kez yükseltti.
İsviçre, Endonezya, Macaristan ve İsrail faizleri değiştirmedi, Norveç faizi indirdi
İsviçre Merkez Bankası (SNB) mevduat faizini eksi yüzde 0.75'te sabit tuttu. SNB, Frankın hala aşırı değerli olduğunu belirtti.
Endonezya Merkez Bankası, üst üste 7.
ayda da gösterge faiz oranını sabit tuttu.
Banka aynı zamanda, bankalara ödediği gecelik mevduat faizini de değiştirmedi.
Macaristan Merkez Bankasınca gösterge faiz oranında değişiklik yapılmadı. Temmuz ayında yüzde 1,50 olan politika faiz oranı, 15 baz puanlık indirim kararıyla yüzde 1,35'e çekilmiş, ağustos ayında ise faizlerde herhangi bir değişiklik yapılmamıştı. İsrail Merkez Bankası politika faizini değiştirmeyerek yüzde 0.10 seviyesinde bıraktı. Norveç Merkez Bankası, petrol fiyatlarının düşüşünden kaynaklanan güçlükleri gidermek için, politika faizini tüm zamanların en düşük seviyesine indirdi ve faizi daha da düşürebileceğini kaydetti.
ABD’de veriler beklenenden kötü geldi ABD'de perakende satışlar Ağustos ayında yüzde 0.2 ile beklentilerin altında yükseliş gösterirken, otomotiv dışındaki çekirdek satışlar da yüzde 0.1 ile beklentilerin
altında arttı. New York eyaleti imalat sanayi endeksi ve Philadelphia Fed endeksi Eylül ayında sırasıyla eksi 14.7 ve eksi 6 ile beklentilerin üzerinde bir daralma gösterdi. Sanayi üretimi Ağustos'ta yüzde 0.4 ile beklentilerin üzerinde daralırken imalat sanayinde kapasite kullanım oranı yüzde 77.6 oldu. İkinci el konut satışları ise Ağustos'ta bir önceki aya göre yüzde 4.8 düşüşle yıllık bazda 5.31 milyon adete geriledi.
OECD büyüme tahminlerini düşürdü OECD yayımladığı Ara Ekonomik Görünüm raporunda, büyüme tahminlerini 2015 yılı için yüzde 3.1'den yüzde 3.0'e ve 2016 için yüzde 3.8'den yüzde 3.6'ya indirdi. OECD, Çin'deki keskin daralma ile birlikte finans piyasalarındaki şokun küresel toparlanmayı olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. OECD ayrıca Euro Bölgesi'nin emtia fiyatlarındaki sert düşüşten ve Euro’daki değer kaybından tam olarak faydalanamadığına dikkat çekerek, bu yılki küçük iyileşmeye rağmen orta vadeli tahminlerini aşağı çekti.
Çin'de imalat PMI düştü
Çin'de özel sektör imalat sanayi göstergesi son 6.5 yılın en düşük seviyesine indi.
Sanayi üretimi ise, beklenen hızın altında bir büyüme gösterdi ve ekonomik zayıflığa işaret etti.
HAFTALIK BÜLTEN
BANKACILIK SEKTÖRÜ VERİLERİ
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) verilerine göre, Bankacılık Sektörü Kredileri 11 Eylül itibariyle 1.504.190 Milyon TL ile haftalık bazda %1,20 arttı. Bankacılık sektöründe kredi toplamı, son verinin yayımlandığı 04 Eylül 2015 tarihinde 1.486.381 Milyon TL seviyesinde gerçekleşmişti.
Kalkınma ve Yatırım Bankalarında ise 11 Eylül 2015 itibariyle kredi toplamı 81.787 Milyon TL oldu. Bu tutarın toplam krediler içerisindeki payı ise %5,44’dür.
Kaynak: BDDK (11.09.2015 tarihli verilerdir.)
Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) BDDK’nın açıkladığı son veriye göre Temmuz 2015 itibariyle %15,09 olarak gerçekleşti. Haziran 2015’te bu oran
%15,37 oldu. Sermaye Yeterlilik Rasyosu yasal sınırı %8, hedef rasyosu ise %12 olarak kabul ediliyor.
0 10.000 20.000 30.000 40.000 50.000 60.000 70.000 80.000 90.000
KALKINMA VE YATIRIM BANKALARI TOPLAM KREDİLER
Krediler - KYB - TP Krediler - KYB - YP Krediler - KYB - Toplam
100.0000 200.000 300.000 400.000 500.000 600.000 700.000 800.000 900.000 1.000.000 1.100.000 1.200.000 1.300.000 1.400.000 1.500.000 1.600.000
BANKACILIK SEKTÖRÜNDE TOPLAM KREDİLER
Krediler - Sektör - TP Krediler - Sektör - YP Krediler - Sektör - Toplam
0 5 10 15 20 25
SERMAYE YETERLİLİK RASYOSU
Sektör Hedef Rasyo Yasal Sınır
TOPLAM AKTİFLER 2.274.485
ÖZKAYNAKLAR 287.888
TOPLAM MEVDUAT 1.348.573
TOPLAM KREDİLER 1.504.190
MENKUL DEĞER
PLASMANLAR 322.343
HAFTALIK BÜLTEN
28 EYLÜL – 02 EKİM 2015 PİYASA GÜNDEMİ
28 Eylül
Eylül ayı Reel kesim güven endeksi
Eylül ayı Kapasite kullanım oranı
Ağustos ayı ABD kişisel gelirler (Piyasa Beklentisi: %0.4)
Ağustos ayı ABD Çekirdek PCE (Piyasa Beklentisi: %0.1)
Ağustos ayı ABD bekleyen konut satışları (Piyasa Beklentisi: %0.5)
29 Eylül
Eylül ayı Ekonomik güven endeksi
Ağustos ayı Almanya perakende satışlar (Piyasa Beklentisi: %0.2)
Eylül ayı Almanya TÜFE, öncü (Piyasa Beklentisi: -%0.1)
Eylül ayı ABD tüketici güven endeksi (Piyasa Beklentisi: 96.0)
30 Eylül
Eylül ayı Almanya işsizlik (Piyasa Beklentisi: %6.4)
Q2 Dönemi İngiltere GSYH, nihai (Piyasa Beklentisi: %0.7)
Ağustos ayı Euro bölgesi işsizlik (Piyasa Beklentisi: %10.9)
Eylül ayı Euro bölgesi enflasyon, öncü (Piyasa Beklentisi: %0.0)
Eylül ayı ABD ADP özel istihdam verisi (Piyasa Beklentisi: 195,000)
Eylül ayı ABD Chicago PMI (Piyasa Beklentisi: 53.0)
SERMAYE YETERLİLİK RASYOSU 2009/12 2010/12 2011/12 2012/12 2013/12 2014/12 2015/7
BANKACILIK SEKTÖRÜ 20,62 18,97 16,55 17,88 15,30 16,28 15,09
Mevduat Bankaları 19,28 17,74 15,51 17,26 14,59 15,66 14,48
Katılım Bankaları 15,27 15,07 14,04 13,90 14,00 14,49 15,00
Kalkınma ve Yatırım Bankaları 60,27 58,66 48,17 34,27 32,69 32,83 28,67
Bu rapor İLBANK A.Ş. Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla güvenilir olduğuna inanılan kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır. İLBANK A.Ş. bu bilgi ve verilerin doğruluğu hakkında garanti vermemekte ve kullanılan
kaynaklardaki hata ve eksikliklerden dolayı sorumluluk kabul etmemektedir.
