BEŞ AYLIK İVESİ BİR KUZUDA POLİMELİE

Vet. nıı. Derg. (1995), 11,2: 131- 133

BEŞ

AYLlK IVESi BIR

KUZUDA POLiMELiE

Yılmaz

Koç

Polymclia Case in an Awassi Lam

b

Summary : In this case report; polymelia abnormality which was sean in a male and five months old Awassi lamb was

described. The abnormality that commonly caused by hereditary factors can be observed in different configurations

and shapes. The case was ıreaıed surgically. Key words : Awassi lamb, polymelia.

Özet: Bu vaka takdiminde, beş aylık erkek lvesl kuzuda gö.zlenen polimelle vakast tanımlandı. Daha çok kalıtsal fak-törtere bağlı olarak gelişen bu anomali, yerleşim yeri ve yapısı birbirinden farklı değişik şekillerde gözlenebilmektedir.

Olgu. operalif yaklaşımla tedavi edilmiştir. Anahtar ketimeler : lvesi kuzu, polimelie.

Giriş

Evcil hayvanlarda konjenital anomalilere her sistemde rastlanır. Ekstremile anomalilerinin diğer

sistem anomalilerinden daha sık görüldüğü ifade edilmektedir (Singh, 1989). Ekstremitelerin ta-mamen yokluğu amefia, ön ekstremitelerin yokluğu amelia anterior (abrachi), arka ekstremitelerin

yok-luğu ise amelia posıerior (apodie) olarak ifade edil -mektedir. ön ya da arka ekstremilelerden birinin

yokluğuna da monomelie denilmektedir (Rfchter ve Götze, 1978).

Ekstremitelerin normalden fazla sayıda olması

polimelie terimi ile ifade edilir. Fazla ekstremile

eğer normal ekstremilenin yakınında ya da normal ekstramiteye bağlantılı olarak bulunursa hakiki po-limelie olarak tanımlanır ki; daha çok eks-tremilelerde omuz ekieminin arka kısmında yer alır.

Şayet fazla ekstremile normal hacaktan uzakta;

sırıla (notomelie), sağrıda (pygomelie). pelvis vant-ralinde (pelvomelie) (Bulut ve ark., 1987; Karadağ

ve ark., 1992), karın duvarında (gastromelie),

göğüs duvarının yanında (thoracomelie) (Karadağ

ve ark., 1992) ve baş bölgesinde (cephalomelie) bulunursa paraziter polimelie olarak tanımlanır.

Ekstremitelerin distal kısımlarının yokluğu pe-romelie, parmakların yokluğu adactylie, normalden fazla sayıda olmasına ise polydactylie olarak ta-nımlanır.

GclitTarihi: 24.12.1995 .

1. S.O. Veteriner Fak., Cerrahi Anabilim Dalı, KONYA.

Bugün için anomalilerin gerçek nedenleri bi-linmemektedir. Gelişim bozukluklan doğumdan ön-ceki embriyonal ve fötal dönemde meydana gelir ki, daha çok kalıtsal olduğuna inanılır. Angus (1992); ekstremile defektieri nedenlerinin herediter ola-bilece~ini bildirmektedir. Anomalilerin, endojen ve eksojen nedenlere bağlı olarak meydana geldiği; en-dojen olarak, ovum ya da spermaların ya kromozom anomalilerine ya da gen mutasyonuna bağlı olarak; eksojen nedenlerden ise fiziksel, kimyasal, viral, ali-menter, hormonal ve antikor gibi faktörtere bağlı ola-rak oluştu~u bildirilmektedir (Angus, 1992).

Polimelie olgusunun, gerçek olan bacak to-murcuğununu (asıl bacak tomurcuğunun) gelişim döneminde ikiye ayrılması ya da süpergenerasyonu sonuc.u meydana geldiği ileri sürülmektedlr (Kö-küuslu ve Deniz, 1974).

Fazla ekstremile normalden küçük oldu{Ju zaman, hayvanın hareketinde bir engellemeye neden olmayabilir. Fakat, normal bacak ile aynı uzunlukta veya daha uzun ise yürüyüşte ak-saklıklara ve sık sık hayvanın yıkılınasına neden olabilir.

Polimelie vakası doğumdan sonra teşhis edi-lebilir. Fazla ekstremilenin vücut ile bağlantısının telkiki için radyografi çekimleri ~apılarak özlü bilgi edinilebilir. Fazla ekstremlle operalif müdahale ile uzaklaştırılarak hayvanın gelişimini tamamlamasına yardımcı oluhur.

KOÇ, AVKI, ALKAN Vakanın Tanımı

Vakamızı. bir devlet işletmesine ait beş aylık, erkek lvesi ırkından bir kuzu oluşturdu. Beş bacaklı ve altı ayaklı olarak doğan kuzuya, beş aylık olun-eaya kadar hiç bir müdahale yapılmayıp, o haliyle bırakılmış olduğu öğrenildi. SürünOn ve işletmenin maskotu olarak sevilen kuzuyu bir çalışma sı­ rasında tespit ettik. Operasyonla fazla aks-tremitenin alınarak hayvanın normal ekstremileleri ile gelişimini daha rahat tamamlayabileceğini bil -dirmemiz üzerine operasyon yapılması kabul edildi.

Şekil 1. 5 aylık lvesi kuzuda polimelie olgusu.

Dıştan görünümde, sol omuzun arka tarafında

laterale dönük olarak tek ekstramiteye bağlı, art. carpi'den itibaren iki ekstremilenin oluştuğu v~ no. r-mal bacaktan kısa kaldığı gözlenen bu ektremıtenın parmak sayılarının normal olduğu gözlendi (Şekil ı).

Radyolojik muayenede, laterale dönük fazla ekstremitenin, sol 4 ve 6. eastalar üzerinde yer

al-dığı ve art. cubiti'ye kadar rudimenter tek bir sca-pula ile tek bir humerus'tan oluştuğu, tam olarak şeklllenmemiş art. cubiti'den distalde art. carpi'lere

Şekil 2. Polimelie vakasının radyolojik görünümü.

Şekil 3. Vakanın postoperatil görünümü. 132

Be~ Aylık lvesl Bir Kuzuda Pollmell

kadar ortak deri ile örtülü iki antebrachium'un şe­

killendiği ve art. carpi'lerden distalde birbirinden ba

-ğımsız metacarpus'lar ile normal phalanx'lar tespit edildi (Şekil 2).

Yakaya polimelle tanısı konuldu. Polimelie, ender rastlanan konjenital anomalilerdendir.

Ge-nelde fazla ekstremile doğumdan sonra bir hafta içinde operasyonla uzaklaştırılır. Tespit ettiğimiz bu vakanın zamanında müdahale edilmeyip beş aylık

oluncaya kadar ihmal edilmiş olması ve bu yaşa

kadar gelişimini devam ettirmiş olması, vakanın

önemini ortaya koymuştur. Fazla ekstremilenin operasyonla uzaklaştınlmasını ve vakanın

ya-yınlanmasını uygun gördük.

Kuzu 12 saat aç bırakıldıktan sonra operasyon

uygulanacak bölgenin genişçe yünleri kırkılarak ha -zırlığı yapıldı.

O,

hydrocloride enjeksiyonu ile yapılan premed

ikas-yondan 1

o

ke-tamine hydrocloride ile genel anestezi uygulandı.

Sol omuzun arkasında fazla ekstremile üzerindeki deriye, art. cubiti hizasına kadar uzanan ters "Y"

şeklinde bir ensizyon yapılarak deri altı yumuşak dokular küt diseksiyonla ayrılmak suretiyle ekarta edildi. Ekstremilenin medialindekl gelişimini ta-mamlayan arter ve venlere çift ligatür uygulanarak aralarından kesildi. Audimenter olarak şekillenen

humerus

ve

scapula

tamamen kül

ser-best hale gelirlidikten sonra uzaklaştırıldılar.

Ope-rasyon bölgesine antibiyotik uygulandı. Operasyon bölgesinde yıkıma uğrayan kas grupları katküt, deri

ipek iplikle basit ayrı dikişler uygulanarak kapatıldı

{Şekil 3). Operasyon bölgesi pansurnan ile

ka-patılarak, göğüs çevresinden destek alan sargı uy-gulandı. Kuzu postoperatil 24 saatten sonra iş­

letmeye teslim edildi. Daha sonra operasyon bölgesinde hiçbir problemin gelişmediği öğrenildi.

Tartışma ve Sonuç

Yanık {1984) ile Bulut ve ark. {1987); ku

-zularda bildirdikleri polimelie olgularında, fazia

eks-tremilenin sağda scapula'nın arkasında geliştiğini bildirmektedirler. Sunduğumuz bu vakada, fazla

ekstremilenin araştırmacıların vakalanndan farklı olarak solda ve scapula'nın arkasında geliştiği

göz-lenmiştir.

Yanık (1984}, bildirdiği polimelie vakasında;

fazla ekstremilenin scapula, humerus ve

an-tebrachium·unun gelişmediğini, sadece

me-tacarpus'un normal gelişimini tamamladığını ve

fazla ekstremilenin distalinde bir başka anomali olan oç parmaklılığın (polydactilie) bulunduğunu

133

ifade etmektedir.

Bulut ve ark. (1987)'nın bildirdikleri polimelie

vakasında ise os carpi'lere kadar scapula,

hu-merus, radius ve ulna'nın rudimenter olarak

ge-liştiği; os carpi'lerden distale kadar ise

aks-tremitenin normal gelişimini tamamladığı

gözlenmiştir. Sunduğumuz bu polimelie vakasında, art. cubiti'ye kadar scapula ve humerus'un ru -dimenter olarak geliştiği; art. cubiti'nin distalinde ise gelişimini normal olarak tamamlamış ayrı ayrı

an-tebrachiumlar, metacarpuslar ve phalanxların şe­

killendiOi gözlenmiştir.

Samsar ve ark. (1 977); konjenltal anomalileri n

vücut sistemleri ile yapısal ve fonksiyonel bağ­ lantıları olmaması halinde bunların operasyonla uzaklaştırılmasının daha uygun olacağını

bil-dirmişler, Yanık (1984), Bulut ve ark. (1987} da bu görüşe katılarak aynı şekilde hareket etmişlerdir. Biz de, bu pollmelie vakasında, doğumdan sonra üzerinden beş ay gibi bir süre geçmiş olmasına rağ­

men aynı doğrultuda hareket ederek fazla eks-tremiteyi operasyonla uzaklaştırdık.

Sonuç olarak; etiyolojik olarak kalıtsal fak

-törlerin rol oynadığı polimelie vakalarında, fazla

ekstremile vücut sistemleri lle bağlantılı değil ise

doğumdan sonra bir hafta içinde operasyonla uzak

-laştırılmasının hayvanın daha iyi gelişmesine yar -dımcı olacağı kanaatindeyiz.

Kaynaklar

Angus, K. (1992). Congenital malformations in sheep. In

Practice, January, 33·38.

Bulut, S., Onsaldı, S., Durgun, T. ve Girgin, A. (1987). Bir

kuzuda rastladı~ımız polymelie olgusu. Fırat Üniv., Derg. (Sa{llrk Bilimleri), 1, 1-A, 67-72.

Bulut, S., Onsaldı, S .. Durgun, T., Gürdüz, S. ve Arvas,

H. (1987). Bir buza{lıda gözlenen pelvomelie olgusu.

Fırat Oniv., Derg. (Sa{llık Bilimleri), 1, 1-A, 73·80.

Karadağ, H., GOl. Y. ve Dönmez, H. H. (1992). Ilginç bir polymelle (Thoracomelie ve Pelvomelie) olgusu. S.Ü. Vet. Fak. Derg., 8, 2, 77-79.

Köküuslu, C. ve Deniz, E. (1974). SıQırda polymelie. A.Ü. Vet. Fak. Derg., 21, 1-2. 167-171.

Richter, J. and Götze. R. (1978). "Tlergeburtshilfe", pp. 715-716, Henry Tlllmann, Verlag Pasi Par ey, Berlin and

Hamburg.

Samsar, E .. Akın, F. ve Güzel, N. (1977). Danada poly-dactyly olgusu. A.Ü. Vet. Fak. Derg., 24, 2, 233-240. Singh, A. P. (1989). Congenital malformations In ru-minants. Indi an Vet. J., 66, 1 O, 981-985.

Yanık, K. (1984). Kuzularda pollmelie. U.Ü. Vet. Fak. Derg., 1, 3, 57·61. •