T Z b u c i X l U,
■foi
D
OLEKSİYONCUNUN
AGARCIĞINDAN
O S M A N L I P A R A
K A R T P O S T A L L A R I
Carte postale avec pavillon national
p o u r fa ire e o n n a l f r o le m o n n a y a g e I n t e r n a t i o n a l . ÎOO p i a s t r e s ( P r » .l t.re 4 0 nnv a u 5 L i r a 6 0 0 Pra. raine 100 Pra. ModlIdlU 2 0 P ra . B a to h llk
8 Pra. K lrk p a ra lik 1 Pra.
. ’ A 11*»*** ifcprn o 0 2 M o . 2 0 f n . 1 8 M o . 4 4 m . 8 M c . OO f n . O O f n . 1 8 m. A F r n . n o « ) r a u « i ! <n H ııl" "« J 1 t a r r n . 8 3 o t « . 2 2 fr». * ¡ 1ot» 4 f r » . 4 4 o t n . 1 f r . 1 1 o t » . 2 2 o t » . 2 2 L . 7 7 O. 4 L . 4 4 o . 1 L . 1 1 o . 2 2 o . ı’ A u t r l o İ H ' «■>! 1 « lln ıı# ç r l« % 1 0 8 t ır . 4 7 b . 2 1 o p. 7 0 b . 4 or. 24 h. 1 c r . 0 b . 2 1 b . ♦2 r b l . fltt o p . 8 r b l . 0 4 o p . 1 r b l . 0 0 o p . 4 1 o p . 8 o p . l ' n y n I l n * ı ’ A a f f U t e r r e ü 4 n. o o o tu . 1 0 f l. 0 1 o la . 2 0 . 1 8 o ts . 0 8 o t » . 1 1 o t » . ♦ J i l O A b . O d . 1 8 A b . 1 d . 3 a b . 0 d . l O 1, . d . a d . . n * H t a t M - U n l u l ı » r A m A r l « | H o « l ı t c ı n t r l o n A İ r « ı % nn o. 4 » a » o. 8 0 o. 2 1 o. 4 V * o .
O
smanlı Devletinde düzgün bir para sisteminin teme li Tanzimat’la birlikte atıldı. 1844’te “tashih-i ayar” reformuyla birim olarak kuruş kabul edilerek, dönemin padişahının adına izafeten mecidiye tedavül aracı oldu. Yirmi kuruşluk mecidiyeler kullanılmaya başlandı. Yüz kuruş da bir lira sayıldı. 1870’ lerde dünyada gümüşün de ğer yitirmesiyle gümüş paranın üzerinde yazan değerle, gerçek değeri arasında beliren fark çeşitli sorunlara neden oldu. Altın esasının kabulü ve Osmanlı lirasının benim senmesi de sorunu çözmedi. Piyasadaki madeni paraların tümü gümüş mecidiye olduğundan, gümüşteki düşüş so nucunda üzerinde 20 kuruş yazılı mecidiye 19 kuruş üze rinden işlem görmeye başladı. Bu durum köşebaşı sarraf larının doğmasına neden oldu.Halk elindeki altın lirayıbozdurarak, vergisini vs. gümüş parayla ödemeye devam etti. Bu durum mecidiyeye olan talebi arttırdı. 1916’da çı karılan Tevhid-i Meskûkat Kanunu da soruna çözüm ge tiremedi. Karmaşa devam etti. I. Dünya Savaşı ile birlik te piyasaya sürülen kâğıt paralar, madeni paraların teda vülden çekilmesine neden oldu. Osmanlı mâliyesinin bir hayli karmaşık ve ilginç para serüveninin bir başka yanı nı da Emre Dölen arkadaşımızın koleksiyonundan sundu ğumuz kartpostallarda görmemiz mümkün. 1910’dan son ra basıldığını tahmin ettiğimiz bu kartlarda yeralan kar şılaştırmalı tablolarda (döviz kurları?) şu günlerde hergün gazetelerin ekonomi sayfalarında ya da döviz büfelerinde izlediğimiz döviz piyasasının 80 yıl önceki encâmını da görebilirsiniz. Nereden, nereye?...
T Í S u « * e s « nfla8K“
e
m»*-33 • 353
Taha Toros Arşivi T a r ih v e T o p l u m / HAZİRAN 1 9 9 4 / SAYI 1 2 6
