*Ankara Üniversitesi, Di Hekimli i Fakültesi, Protetik Di Tedavisi Anabilim Dal , ANKARA.
**Karadeniz Teknik Üniversitesi, Di Hekimli i Fakültesi, Protetik Di Tedavisi Anabilim Dal , TRABZON. ***Serbest Di Hekimi, ZONGULDAK.
TAM PROTEZ KA DE PLA I KIRILMA
NEDENLER N N DE ERLEND R LMES
EVALUATION OF THE REASONS FOR COMPLETE
DENTURE BASE FRACTURES
Ahmet Duru PAM R* Bora BA I"** Rukiye DURKAN** Ay&egül KÖRO LU***
ÖZET
Tam protezlerin yap m nda en yayg n kullan lan materyallerden birisi polimetil metakrilatt r bu materyal mükemmel estetik, yap m ve tamir kolayl sa lamakla birlikte protez için gerekli olan mekanik özellikleri kar lamada direnç bak m ndan ideal bir materyal olmamaktad r.
Protez k r lmalar , pek çok hasta için önemli bir sorundur ve ilave bir maliyet getirmektedir. Protezlerin k r lmalar multifaktöryel bir durumdur ve sadece kaide materyalinin özelliklerine ba l de ildir. Bu nedenle k r lan protez tamir edilmeden veya yeniden yap lmadan önce k r lma nedeni tespit edilmelidir, yoksa protez ayn sebepten dolay yine k r labilmektedir.
Bu çal man n amac tam protezlerde k r lmalara neden olan predispozan faktörleri de erlendirmek ve bunlar minimalize edecek yöntemleri önermektir.
Anahtar kelimeler: Polimetil metakrilat, tam protez kaide pla ,
protez k r lmalar .
SUMMARY
One of the most commonly used materials in the construction of complete dentures is polymethyl methacrylate and satisfactory aesthetics, ease in processing and ease in repair can be achieved with this material. However in terms of strength it is still far from ideal in fulfilling the mechanical requirements of dentures.
Denture fractures are a matter of concern to many of the denture wearers, and they also lead to additional costs to the community. A multiplicity of factors may be responsible for the ultimate failure of a denture and failure is not necessarily due entirely to the intrinsic properties of the denture base material. Therefore, the cause of a fracture must be identified before a denture is repaired or replaced. If this is not done the denture is likely to fracture again for the same reason.
The purpose of this study was to evaluate factors predisposing a denture to fracture, to make recommendations as to how these problems can be minimised.
Key words: Polymethyl methacrylate, complete denture bases,
denture fractures,
G R "
1937 y l ndan günümüze kadar poli (metil metakrilat) (PMMA), en yayg n ekilde kullan lan protez kaide materyali olmu tur.1,2 Bu materyali protez kaidesi olarak, mükemmel görünümü, doku uyumu, uygulanabilme kolayl ve tamir kolayl gibi özellikleri ba ar l k lmaktad r. Ancak PMMA, mekanik özellikleri baz al nd nda tam anlam yla çok tatmin edici özellikler
sunmamaktad r.2-4
Dü ük çarpma ve yorulma direncini kapsayan zay f dayan kl l k özellikleri, primer problem olarak boy göstermektedir. Ayr ca akrilik rezin protez kaidelerinin yük alt nda akma göstermeleri ve bu nedenle zaman içinde
deforme olmalar ile su emilim özellikleri de
istenmeyen durumlardand r. Di hekimli i prati inde
akrilik rezin protez kaidelerinin k r lmas , bu materyalin kullan m ndaki en büyük dezavantajlardan birisidir.5-7
Klasik bölümlü, overdenture ve tam protezlerdeki akrilik kaide pla dayan kl l n n yetersiz olmas çok ciddi bir sorun olmakta ve böylelikle protezlerden beklenen ideal mekanik özellikler kar lanamamaktad r. Akrilik rezin protezlerin k r lmas hem hasta hem di hekimi hem de protez kaide materyalinin yap sal
özelliklerine ba l multifaktöriyel bir durumdur.
Ara t rmac lar uzun y llard r protez kaide pla n n direncini artt rmaya yönelik çal malar yapm lard r. Bu
yöndeki çabalar günümüzde de sürmektedir.8-10
Akrilik protezlerin k r lmas durumunda protezlere tamir veya yenileme i lemleri yap lmadan önce k r lma sebebi tespit edilerek bu do rultuda tedaviye geçilmesi gerekmektedir. Kaide pla ndaki k r lma, temelde
yorulma ve çarpma olmak üzere iki tip kuvvetten
kaynaklanmaktad r.8
Yorulma, protez kaide pla na zarar vermeyecek düzeydeki tekrarlayan oklüzal kuvvetlerin etkisiyle, kaidenin sürekli dü ük yo unluktaki gerilimlere maruz kalmas sonucu olu ur. Bu tip ba ar s zl kta öncelikle kaide pla nda çekme geriliminin yo unla t bölgelerde mikroskobik çatlaklar meydana gelir, gerilim devam ederse bu çatlaklar birle erek k r lmaya neden olurlar. Protez kaide pla ndaki su emilimi, art k monomer sal n m miktar ve yüzey defektleri yorulma direncinin
azalmas nda rol oynamaktad rlar.8,11,12 Bir insan n y lda
ortalama 500000 kez s rma yapmas yla tam protezler fonksiyonel kullan m sürelerinde, milyonlarca defa e ilmelere maruz kalmakta böylece yorulma ba ar s zl riski artmaktad r.13
Oklüzal çi neme kuvvetleri protezlere veya destek dokulara düzenli da lmazlar. Çi neme s ras nda üst protezin posterior k sm ndaki sürekli lateral gerilmeler, maksiller santral kesici di ler aras bölgelerde makaslama gerilimlerinin olu mas na neden olur. Böylece orta hat k r lmalar meydana gelir ki bu durum büyük oranda kaide
pla yorulmalar ndan kaynaklanmaktad r.10,14 Çi neme,
s rma veya di s kma kuvvetleriyle tam protezlere gelen gerilimler büyük az ve küçük az di ler bölgelerinde de yo unla maktad r.14,15
Normal bir insanda maksimum s rma kuvveti bütün di lerde 640N iken tek di te 265N olarak tespit edilmi tir. Tam protez kullanan hastalarda büyük az di ler bölgesinde fonksiyon s ras ndaki oklüzal çi neme kuvvetleri yakla k
200N dolay ndad r.13,16 Normal çi neme s ras nda çi neme
kuvvetleri maksimum kuvvetlerden daha dü üktür. Teorik olarak di siz hastalarda çi nemeyle protez kaidesinin
k r lmayaca belirtilmi tir.17 Tam ve bölümlü protez
kullanan hastalarda çi neme kuvvetinin tam di li hastalar n
%15’i kadar oldu u ifade edilmi tir.3Maksiller protezde
posterior di ler kretin bukkaline dizilirse protez kaidesi, kret tepesi merkez olmak üzere rotasyona u rayarak orta hatta posterior palatinal kontürlerin hareketine neden olur.8
Tam protezlerde çi neme etkinli inde rol oynayan faktörler; hastalar n genel sa l k durumlar n n iyi olmamas , protezlerdeki yapay di lerin porselen veya plastik olmas , tüberkül aç s ve di dizilim ekilleridir. Buna göre 33 derece tüberküllü, oklüzal yüzeyi geni ve yüksek dirençli plastik di ler ile porselen di lerde çi neme etkinli i daha yüksektir. Tüberkül aç s çi neme s ras nda horizontal deformasyonu etkilerken
oklüzal saha geni li inin etkisi çok az olmaktad r.10,17
Vallittu ve arkada lar n n15 bildirdiklerine göre
Glantz ve Stafford, elektromiyografik çal malarda di li ve di siz insanlarda çi neme kas aktivitesinin farkl olmad n , tam protez kullananlarda çi neme kuvveti azalmas n n alveoler kretlerdeki a r dan kaynakland n ifade etmi lerdir.
Çi neme fonksiyonu s ras nda en yo un streslerin
anterior di lerin palatinalinde cilal yüzeye yak n
bölgelerde olu tu u, antero-posterior olarak orta hat
boyunca bir deformasyon olmad belirtilmi tir.10
Protez kaide pla k r lmas n n ikinci nedeni çarpma kuvvetlerinin etkisidir. Protezlerin temizlenmesi s ras nda veya iddetli öksürme, aks rma ve hap rma ile sert zemine dü ürülmesiyle k r lmalar olu maktad r. Alt tam protezlerde k r lmalar %80 oran nda çarpma kuvvetlerinden kaynaklanmaktad r. Maksimum gerilim mandibuler ikinci küçük az di lerinin labial ve lingual bölgelerinde yo unla maktad r. Ancak çarpma k r lmalar genellikle orta hat boyunca ve bu gerilimlerden ba ms z olarak geli mektedir.10,18
Protez k r k tamirlerinin maliyetinin çok yüksek olmas ve tamir i lemlerinin uzun sürmesi ile tamir bölgesinin eski dayan kl l n n elde edilememesi gibi önemli dezavantajlar na ra men ne oranda protezlerin k r ld na yönelik olarak pek az çal ma yap lm t r. Bir çal mada tamirlerin %33 oran nda yapay di lerde, %38 metal kaide pla na sahip bölümlü protezlerde ve %29 oran nda da üst tam protezlerde orta hat
k r klar nda yap ld belirtilmi tir.9
Tam protezlerde kaide pla k r k tamiri prevalans ,
problemin ciddiyetinin anla lmas bak m ndan
ara t r lmal d r. Ülkemizde bu yönde yap lm geni çapl istatistiksel çal ma bulunmamakla birlikte, k r k tamirlerinin oldukça fazla oldu u gözlenmektedir.
Bundan dolay akrilik rezin protezlerin dirençlerini
azaltarak k r lmalar na neden olan faktörlerin bilinmesi ve bunlar n minimalize edilmesi gerekmektedir. Kaide pla k r lmalar nda etkili olan predispozan faktörler unlard r;
Kaide pla./ deformasyonu
Protezlerin fonksiyon s ras nda deformasyonu ve/veya hareketi hem kaide pla ndan hem de destek dokular n anatomik yap s ndan kaynaklanmaktad r. Yüksek alveoler kretler; torsiyonel deformasyona, düz kretler; bask hareketlerine ve oklüzal düzlemin dizayn ile yüksek tüberkül e imleri; horizontal deformasyona neden olurlar. Yapay di lerin oklüzal yüz geni liklerinin deformasyona etkisi azd r. Yutkunma boyunca ortaya
ç kan kaide deformasyonunun süresi, çi neme s ras nda
olu andan 3.6 kat daha uzun sürmektedir.8,19
Tam protezlerde deformasyon genellikle s rma, çi neme, yutkunma ve di s kma gibi bütün di lerin oklüzyonda oldu u durumlarda meydana gelmektedir. Ideal olarak protezlerde tutuculu un maksimum, deformasyonun ise minimum olmas beklenmektedir. Kaide pla deformasyonu, alveoler kret rezorpsiyonunu artt rmaktad r. Akrilik kaide pla nda lateral deformasyon,
metal kaideye oranla 8.5 kat daha büyüktür.10
Vallittu’nun20 bildirdi ine göre Lechner ve
Thomas, mandibuler tam protezlerin yatay yönde %0.39, vertikal yönde ise %1.60 oran nda bükülme gösterdi ini belirtmi lerdir.
Maksiller tam protezlerde çi neme ve yutkunmayla iki tip deformasyon olu maktad r. Kaide pla n n kurvatürü orta hat boyunca hem artma hem de azalma yönünde de i mektedir, e im azald nda kaide pla n n bukkal uzant lar d ar do ru gerilirken kurvatür derinli i artt nda bukkal uzant lar birbirlerine yakla acak ekilde bükülürler (Resim 1A,B). 21
Resim 1. Üst çene tam protez kaide plaklar ndaki deformasyon ekilleri
Üst tam protez kaide pla n n destek doku k s mlar nda basma gerilimleri, cilal yüzeylerinde ise çekme gerilimlerinin meydana geldi i, ancak bu
gerilimlerin protez dizayn na ba l oldu u
gösterilmi tir. Gerilim alanlar , alveoler kretlerde ve yapay di lerin alt nda yo unla makta, sert damak bölgesinde daha az oranda gerilim birikmesi olmaktad r. Maksimum stres, sentrik oklüzyonda molar bölgede olu maktad r. Protrüziv harekette gerilim, anterior bölgede yo unla makta ve bu
gerilimin da t lmas , oklüzyonun yeniden
düzenlenmesiyle de i tirilebilmektedir.17,21
Mandibuler tam protezlerde üç tip deformasyon
olmaktad r. Bunlar; büyük az di bölgelerinin
birbirlerinden uzakla ma hareketi (Resim 2A), büyük
az di bölgelerinin birbirlerine yakla ma hareketi
(Resim 2B), posterior di lerin bukkale rotasyonu ve lingual uzant lar n linguale rotasyon hareketlerinin
kombinasyonu eklindedir (Resim 2C,D).21
Resim 2. Alt çene tam protez kaide plaklar ndaki deformasyon ekilleri
Bu deformasyonlar n dü ük oranda oldu u
belirtilmektedir. A ve B tip deformasyon, horizontal düzlemde e ilme/bükülme tipinde, di er tip deformasyonda, anterior lingual kaide pla nda çekme ve basma gerilimleri ile protezin tamam nda, horizontal düzlemde çekme gerilimleri ile torsiyonel deformasyon
olmaktad r (Resim 2C,2D).21
Tam protez kaide pla n n k r lmas nda, yüksek frenulum ba lant lar özellikle üst çenede labial alt çenede lingual frenulumlar önemli rol oynamaktad rlar.
Frenulum bölgeleri farkl morfolojik yap lar ve
genellikle alveolar krete do ru derin bir e im olu turmalar yla, protezin bu bölgede kesintiye u ramas na bunun sonucu olarak da k r lmalara yol açarlar. Protezde frenulum çentiklerinin derin k s mlar n n yuvarlat lm olmas gerilimi azalt rken,
keskin ve yüksek olmas gerilimi artt rmaktad r.9
Kaide pla n n yap s nda yabanc cisim bulunmas , pörözite ve yüzey düzensizlikleri deformasyona neden olan faktörlerdir. Ayr ca porselen di lerin metal
pinlerinin bulundu u yerler veya protezlerin
dayan kl l n artt rmak için yerle tirilen metal tel ve zgaralar n bulunmas , ba lant yetersizli inden dolay gerilimin yo un oldu u bölgelerdir. Overdenture protezlerde, hassas ba lant lar n yerle tirildi i bölgeler, kök veya do al di lerin bulundu u k s mlar kaide
pla n zay flat rlar.8 Ayr ca kesici di lerin diastemal
dizilmeleri de, stres birikim bölgeleri olu turmaktad r.21
Kaide plaklar 2.5-3mm kal nl kta yap lmal d r. Estetik nedenlerle özellikle üst tam protezlerde labial k s mlarda kaide pla n n ince oldu u veya ajusteli di dizimi yap ld durumlarda, kaide deformasyonu ile k r lmaya e ilim artmaktad r. Bu tür yakla mlarda
kaide pla n n güçlendirilmesi gerekmektedir.10,22
Maksiller tam protezlerde, çi neme fonksiyonunda kaidenin periyodik deformasyonlar n n neden oldu u yorulma ba ar s zl klar sonucu, orta hat k r klar görülür çünkü protez kaidelerindeki bükülme orta hat
boyunca gerçekle ir.23
Lambrecht ve Kydd24üst tam protezlerde çi neme
ve yutkunman n kaidenin orta hat kurvatüründe art ve azalmaya neden oldu unu ve buna protez uzant lar nda gerilme ve s k man n da e lik etti ini ifade etmi lerdir.
Kaide pla./ ile destek doku uyumsuzlu.u
Protezlerin, protez yap m kurallar na uygun olarak yap lmamas veya alveoler kret rezorpsiyonuna ba l olarak hastalar n h zl kilo kay plar ve uzun süre ayn protezlerin kullan ld durumlarda, kaide pla ile destek dokular aras ndaki uyum bozulmaktad r. Doku uyumunu kaybetmesiyle de protezlerde k r lmalar olmaktad r. Bu durumda protezlere astarlama veya kaide yenilemesi yap lmal ve k r lmalar önlemek için
kaide pla farkl yöntemlerle güçlendirilmelidir.10,25
Maksiller tek tam protezlerde alveoler kretlerde rezorpsiyon olurken, palatal bölgenin sert ve s k yap s n korumas nedeniyle protez, doku ile uyumunu kaybederek daha fazla streslere maruz kalmaktad r. K r k olu mas n engellemek için öncelikle mandibuler
di lere oklüzal uyumlaman n yap lm olmas ,
anatomik faktörlere dikkat edilmesi, kaide pla kal nl n n optimum seviyede tutularak gerekirse kaidenin çe itli yöntemlerle güçlendirilmesi
gerekmektedir.25 Üst tam di siz ve alt tam di li veya
Kennedy Class I restorasyonlarda da maksiller anterior
bölgedeki h zl rezorpsiyon sonucu protez, doku
uyumunu kaybederek gerilimlere maruz kalmaktad r.15
Yetersiz rölyef yap/lmas/
Çene kemiklerinde bulunan ekzostozlar, torus palatinus ve torus mandibularis, keskin ve sivri genial tüberküller ve mylohyoid ç k nt lar ile retromolar kabart ve tüber maksillan n belirgin yap da olmas gibi anatomik faktörler, protezlerin k r lmas nda rol oynamaktad rlar. Preprotetik cerrahi yakla mlar veya kaide pla nda
modifikasyonlar ile rölyef yap larak irritasyonlar önlenmelidir Torus palatinus varl nda, üst protezlerde kaide pla U plak eklinde yap labilir ancak protezin
dayan kl l ve tutuculu u göz önünde bulundurulmal d r.10
Yapay di& a&/nmalar/
Uzun süre kullan lan protezlerde alveoler kret rezorpsiyonu ile birlikte yapay di lerdeki a nmalar protezlere gelen gerilimlerin artmas na neden olmaktad r. Yapay di lerin rezidüel kret üzerindeki
pozisyonlar da önemlidir.10 Di lerin nötral alanda
dizilmeleri gerekmektedir. Tam, overdenture, klasik ve tek tam protezler ile bruksizm vakalar nda oklüzal yüklerin olumsuz etkilerinin giderilmesi için, bilateral
balansl oklüzyonun sa lanmas gerekmektedir.10,25,26
Tekrarlanan protez tamirleri
Daha önce tamir edilen protezlerde akrilik kaidenin direnci %20 oran nda azalmaktad r. E er k r lmaya neden olan faktör elimine edilmeden tamir yap l rsa, protez tekrar k r lmaktad r. Akrilik kaide pla tamirlerinde kolay, h zl ve ucuz oldu u için oto polimerizan akrilik rezinler tercih edilmektedir.18,25,27 Is ile polimerize olan rezinler ile yap lan tamirlerde k r lma direnci daha yüksek olmakla birlikte, protezin muflaya al nmas ve kaynat lmas nedeniyle deformasyonlar oldu u, böylelikle protezin doku uyumunu kaybetti i belirtilmektedir.10 Tekrarlayan k r lmalarda, tamir i lemlerinden sonra mutlaka oklüzal düzenleme yap lmal d r. Mikrodalga enerjisi veya görünür k ile polimerize olan akrilik rezinlerin tamirde kullan lmalar ile ba ar l sonuçlar al nmaktad r. K r lan protezlerde tamir edilecek yüzeylerin ekilleri önemlidir. Yüzeyler 45°’lik aç l ve yuvarlat lm kenarlardan olu tu u zaman, tamir ba lant s n n artt bildirilmektedir.10,28,29
Restoratif tedavilerin ba ar s ; fonksiyon, estetik ve fonasyonun sa lanmas ile birlikte, kullan lan materyallerin fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin de yüksek
olmas na ba l d r. Bu bilgilerin alt nda
klinik uygulamalarda yüksek oranda yap lan hareketli protezlerde protez kaidelerinin s k k r lmas , tamir edilmesi ve tamir edilen protezlerdeki uyumsuzluklar gibi ba ar s zl klar enaza indirecek protetik tedaviler yap lmas gerekmektedir.
KAYNAKLAR
1. Phoenix, RD. Denture base materials. Dent Clin North Am 1996; 40: 113-20.
2. Azzari MJ, Cortizo MS, Alessandrini JL. Effect of the curing conditions on the properties of an acrylic denture base resin microwave-polymerised. J Dent 2003; 31: 463-8.
3. Narva KK, Vallittu PK, Helenius H, Yli-Urpa A. Clinical survey of acrylic resin removable denture repairs with glass-fiber reinforcement. Int J Prosthodont 2001; 14: 219-24.
4. Craig, RG, Powers JM. Restorative dental materials. 11 th ed., St. Louis: Mosby; 2002. Chapter 4.
5. Kanie T, Arikawa H, Fujii K, Ban S. Flexural properties of denture base polymers reinforced with a glass cloth-urethane polymer composite. Dent Mater 2004; 20: 709-16.
6. John J, Gangadhar SA, Shah I. Flexural strength of heat-polymerized polymethyl methacrylate denture resin reinforced with glass, aramid, or nylon fibers. J Prosthet Dent 2001; 86: 424-7.
7. Kim SH, Watts DC. The effect of reinforcement with woven E-glass fibers on the impact strength of complete dentures fabricated with high-impact acrylic resin. J Prosthet Dent 2004; 91: 274-80.
8. Beyli MS, Von Fraunhofer JA. An analysis of causes of fracture of acrylic resin dentures. J Proshet Dent 1981; 46: 238-41.
9. Darbar UR, Huggett R, Harrison A. Denture fracture: A Survey. Br Dent J 1994; 176: 342-5.
10. Jagger DC, Harrison A. The fractured denture-solving the problem. An update for general dental practice. Prim Dent Care 1998; 5: 159-62. 11. Berge M. Bending strength of intact and repaired denture base resins. Acta Odontol Scand 1983; 41: 187-91.
12. Vallittu PK. Flexural properties of acrylic resin polymers reinforced with unidirectional and woven glass fibers. J Prosthet Dent 1999; 81: 318-26. 13. Vallittu PK. A review of fiber-reinforced denture base resins. J Prosthodont 1996; 5: 270-6.
14. Lassila V, Holmlund I, Koivumaa KK. Bite force and its correlations in different denture types. Acta Odontol Scand 1985; 43: 127-32.
15. Vallittu PK. Comparison of two different silane compounds used for improving adhesion between fibres and acrylic denture base material. J Oral Rehabil 1993 ; 20: 533-9.
16. Vallittu PK, Lassila VP, Lappalainen R. Transverse strength and fatigue of denture acrylic-glass fiber composite. Dent Mater 1994; 10: 116-21. 17. Schneider RL. Diagnosing functional complete denture fractures. J Prosthet Dent 1985; 54: 809-14.
18. Hargreaves AS. The prevalence of fractured dentures: A. Survey. Br Dent J 1969; 126: 451-5.
19. elGhazali S, Glantz P, Randow K. On the clinical deformation of maxillary complete dentures. Influence of the processing techniques of acrylate-based polymers. Acta Odontol Scand 1988; 46: 287-95.
20. Vallittu PK. Comparison of in vitro fatigue resistance of an acrylic resin removable partial denture reinforced with continuous glass fibers or metal wires. J Prosthodont 1996; 5: 115-21.
21. Ladizesky NH, Ho CF Chow TW. Reinforcement of complete denture bases with continuous high performance polyethylene fibers. J Prosthet Dent 1992; 68: 934-9.
22. Kaplan R. Is ve mikrodalga enerjisi ile polimerize olan akrilik kaide rezinlerine dental fiber sistemlerinin etkilerinin in vitro olarak de erlendirilmesi. Doktora Tezi. Ankara Üniv. Sa l k Bilimleri Enstitüsü, 2002.
23. Polyzois GL, Andreopoulos AG, Lagouvardos PE. Acrylic resin denture repair with adhesive resin and metal wires: Effects on strength parameters. J Prosthet Dent 1996; 75: 381-7.
24. Lambrecht JR, Kydd WL. A functional stress analysis of the maxillary complete denture base. J Prosthet Dent 1962; 12: 856-72.
25. Çal kkocao lu S. Tam Protezler Cilt II. 3. Bask . Istanbul: Doyuran Matbaas ; 1998. s. 533, 676.
26. Keskin Y. Farkl yöntemlerle polimerizasyonu sa lanan akriliklerin baz fiziksel özelliklerinin kar la t rmal olarak de erlendirilmesi. Doktora Tezi, Ankara Üniv. Sa l k Bilimleri Enstitüsü, 1993.
27. Zaimo lu A, Can G, Ersoy AE, Aksu L. Di Hekimli inde Maddeler Bilgisi. Ankara: Ankara Üniversitesi Bas mevi; 1993. s. 124.
28. Köro lu A. Farkl yöntemlerle polimerize edilen fiberle güçlendirilmi akrilik rezinlerin art k monomer miktar n n ve baz fiziksel özelliklerinin de erlendirilmesi. Doktora Tezi, Ankara Üniv. Sa l k Bilimleri Enstitüsü, 2007.
29. Zappini G, Kammann A, Wachter W. Comparison of fracture tests of denture base materials. J Prosthet Dent 2003; 90: 578-85.
Yaz/&ma Adresi:
Dr. Rukiye DURKAN Karadeniz Teknik Üniversitesi Di Hekimli i Fakültesi
Protetik Di Tedavisi Anabilim Dal Kampüs / TRABZON
Tel: 0 462 3774758 Faks: 0 462 3253017
